ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.54.1
पुत्रैः कथं महाराज पुरुषस्तारितो भवेत् ।
यावन्न लब्धवान्पुत्रमफलः पुरुषो नृप ॥ १३.५४.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ଉଦ୍ଧାର ହୋଇପାରିବ? ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ନ ହୁଏ, ହେ ନୃପ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ରହେ।
13.54.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदेन पुरा गीतं मार्कण्डेयाय पृच्छते ॥ १३.५४.२ ॥
ଏ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସକୁ ଉଦାହରଣ ଭାବେ କହନ୍ତି; ପୂର୍ବେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପଚାରିବାରୁ ନାରଦ ଏହାକୁ ଗାଇଥିଲେ।
13.54.3
पर्वतं नारदं चैव असितं देवलं च तम् ।
आरुणेयं च रैभ्यं च एतानत्रागतान्पुरा ॥ १३.५४.३ ॥
ପର୍ବତ, ନାରଦ, ଅସିତ, ଦେବଳ, ଆରୁଣେୟ ଓ ରୈଭ୍ୟ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂର୍ବରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।
13.54.4
गङ्गायमुनयोर्मध्ये भोगवत्याः समागमे ।
दृष्ट्वा पूर्वं समासीनान्मार्कण्डेयोऽभ्यगच्छत ॥ १३.५४.४ ॥
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ମଝିରେ, ଭୋଗବତୀ ସଙ୍ଗମରେ, ପୂର୍ବରୁ ବସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
13.54.5
ऋषयस्तु मुनिं दृष्ट्वा समुत्थायोन्मुखाः स्थिताः ।
अर्चयित्वाऽर्हतो विप्रं किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥ १३.५४.५ ॥
ଋଷିମାନେ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ଉଠି ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲେ; ସେହି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି କହିଲେ, "ଆମେ କଣ କରିବୁ?"
13.54.6
अयं समागमः सद्भिर्यत्नेनासादितो मया ।
अत्र प्राप्स्यामि धर्माणामाचारस्य च निश्चयम् ॥ १३.५४.६ ॥
ଏହି ସମାଗମ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଯତ୍ନରେ ପାଇଛି; ଏଠାରେ ମୁଁ ଧର୍ମ ଓ ଆଚାରର ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବି।
13.54.7
ऋजुः कृतयुगे धर्मस्तस्मिन्क्षीणे विमुह्यति ।
युगेयुगे महर्षिभ्यो धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५४.७ ॥
କୃତଯୁଗରେ ଧର୍ମ ସରଳ ଥାଏ; ତାହା କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ସେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ। ପ୍ରତି ଯୁଗରେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.54.8
ऋषिभिर्नारदः प्रोक्तो ब्रूहि यत्रास्य संशयः ।
धर्माधर्मेषु तत्वज्ञ त्वं हि च्छेत्ता हि संशयान् ॥ १३.५४.८ ॥
ଋଷିମାନେ ନାରଦଙ୍କୁ ସୂଚାଇଲେ। ହେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଏହାର ସଂଶୟ କେଉଁଠି ତାହା କୁହନ୍ତୁ; ଧର୍ମାଧର୍ମର ସଂଶୟ ଦୂର କରିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
13.54.9
ऋषिभ्योऽनुमतं वाक्यं नियोगान्नारदस्तदा ।
सर्वधर्मार्थतत्वज्ञं मार्कण्डेयं ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५४.९ ॥
ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମତି ଓ ଆଦେଶରେ ସେତେବେଳେ ନାରଦ ସର୍ବଧର୍ମାର୍ଥତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.54.10
दीर्घायो तपसा दीप्त वदेवदाङ्गतत्ववित् ।
यत्र ते संशयो ब्रह्मन्समुत्पन्नः स उच्यताम् ॥ १३.५४.१० ॥
ହେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ, ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ! ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ଉଠିଥିବା ସଂଶୟ କୁହନ୍ତୁ।
13.54.11
धर्मं लोकोपकारं वा यच्चान्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।
तदहं कथयिष्यामि ब्रूहि त्वं सुमहातपाः ॥ १३.५४.११ ॥
ଧର୍ମ, ଲୋକହିତ, କିମ୍ବା ଆପଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଯାହା ହେଉ, ତାହା ମୁଁ କହିବି। ହେ ମହାତପସ୍ୱୀ, ଆପଣ କୁହନ୍ତୁ।
13.54.12
युगेयुगे व्यतीतेऽस्मिन्धर्मसेतुः प्रणश्यति ।
कथं धर्मच्छलेनाहं प्राप्नुयामिति मे मतिः ॥ १३.५४.१२ ॥
ପ୍ରତି ଯୁଗ ଅତୀତ ହେଲେ ଏହି ଜଗତରେ ଧର୍ମସେତୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଧର୍ମର ଛଳରେ ମୁଁ ତାହା କିପରି ପାଇପାରିବି ଏହା ମୋର ମତ।
13.54.13
आसीद्धर्मः पुरा विप्र चतुष्पादः कृते युगे ।
ततो ह्यधर्मः कालेन प्रसूतः किञ्चिदूनतः ॥ १३.५४.१३ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଚାରି ପାଦବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା। ପରେ କାଳବଶରେ ଅଧର୍ମ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଏବଂ ଧର୍ମ କିଛି ହ୍ରାସ ପାଇଲା।
13.54.14
ततस्त्रेतायुगं नाम प्रवृत्तं धर्मदूषणम् ॥ १३.५४.१४ ॥
ପରେ ତ୍ରେତାଯୁଗ ନାମକ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ ଦୂଷିତ ହେଲା।
13.54.15
तस्मिन्नतीते सम्प्राप्तं तृतीयं द्वापरं युगम् ।
तदा धर्मस्य द्वौ पादावधर्मो नाशयिष्यति ॥ १३.५४.१५ ॥
ତାହା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆସିଲା। ସେତେବେଳେ ଅଧର୍ମ ଧର୍ମର ଦୁଇ ପାଦ ନଷ୍ଟ କରିବ।
13.54.16
द्वापरे तु परिक्षीणे नन्दिके समुपस्थिते ।
लोकवृत्तं च धर्मं च उच्यमानं निबोध मे ॥ १३.५४.१६ ॥
ଦ୍ୱାପରଯୁଗ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଓ ନନ୍ଦିକଯୁଗ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ମୁଁ କହୁଥିବା ଲୋକାଚାର ଓ ଧର୍ମ ମୋଠାରୁ ବୁଝିନିଅ।
13.54.17
चतुर्थं नन्दिकं नाम धर्मः पादावशेषितः ।
ततः प्रभृति जायन्ते क्षीणप्रज्ञायुपो नराः।
क्षीणप्राणधना लोके धर्माचारबहिष्कृताः ॥ १३.५४.१७ ॥
ଚତୁର୍ଥ ନନ୍ଦିକ ନାମକ ଯୁଗ; ତାହାରେ ଧର୍ମର କେବଳ ଦୁଇ ପାଦ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ। ସେଦିନଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କ୍ଷୀଣ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆୟୁ ନେଇ ଜନ୍ମନ୍ତି; ଜଗତରେ ସେମାନେ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ଧର୍ମାଚାରରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହୁଅନ୍ତି।
13.54.18
एवं विलुलिते धर्मे लोके चाधर्मसंयुते ।
चातुर्वर्ण्यस्य नियतं हव्यं कव्यं नियच्छति ॥ १३.५४.१८ ॥
ଏହିପରି ଧର୍ମ ବିଚଳିତ ହେଲେ ଓ ଜଗତ ଅଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ରୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
13.54.19
मन्त्रपूतं सदा हव्यं कव्यं चैव न नश्यति ।
प्रतिगृह्णन्ति तद्देवा दातुर्न्यायात्प्रयच्छतः ॥ १३.५४.१९ ॥
ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ କେବେ ବି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଦାତା ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଅର୍ପଣ କଲେ ଦେବତା ତାହା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
13.54.20
सत्वयुक्तं च दाता च सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।
अवाप्तकामः स्वर्गे च महीयेत यथेप्सितम् ॥ १३.५४.२० ॥
ସଦ୍ଭାବଯୁକ୍ତ ଦାତା ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.54.21
चत्वारो ह्यथ ये वर्णा हव्यं कव्यं प्रदास्यति ।
मन्त्रहीनमपन्यायं तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२१ ॥
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ମନ୍ତ୍ରହୀନ ଓ ଅନ୍ୟାୟରେ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ ଦେବ, ସେମାନଙ୍କ ଦତ୍ତ ବସ୍ତୁ କେଉଁଠି ଯାଏ?
13.54.22
असुरान्गच्छते दत्तं विप्रै रक्षांसि क्षत्रियैः ।
वैश्यैः प्रेतानि वै दत्तं शूद्रैर्भूतानि गच्छति ॥ १३.५४.२२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦତ୍ତ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଦତ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ। ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ଦତ୍ତ ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦତ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।
13.54.23
अथ वर्णावरे जाताश्चातुर्वर्ण्योपदेशिनः ।
दास्यन्ति हव्यकव्यानि तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२३ ॥
ଏବେ, ନିମ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଜନ୍ମି ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଲୋକେ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ ଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦତ୍ତ ବସ୍ତୁ କେଉଁଠି ଯାଏ?
13.54.24
वर्णावराणां भूतानां हव्यकव्यप्रदातृणाम् ।
नैव देवा न पितरः प्रतिगृह्णन्ति तत्स्वयम् ॥ १३.५४.२४ ॥
ନିମ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଯେଉଁମାନେ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସେହି ଦାନ ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃଗଣ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.54.25
यातुधानाः पिशाचाश्च भूता ये चापि नैर्ऋताः ।
तेषां सा विहिता वृत्तिः पितृदैवतनिर्गताः ॥ १३.५४.२५ ॥
ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ, ଭୂତ ଏବଂ ନୈର୍ଋତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ବାହାରିଥିବା ସେହି ଜୀବିକା ବିହିତ ହୋଇଛି।
13.54.26
तेषां सर्वप्रदातॄणां हव्यकव्यं समाहिताः ।
यत्प्रयच्छन्ति विधइवत्तद्वै भुञ्जन्ति देवताः ॥ १३.५४.२६ ॥
ସମସ୍ତ ଦାତାମାନେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯାହା ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।