ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.55.1
श्रुतं वर्णावरैर्दत्तं हव्यं कव्यं च नारद ।
सम्प्रयोगे च पुत्राणां कन्यानां च ब्रवीहि मे ॥ १३.५५.१ ॥
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਵਰਣਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਦਿੱਤੇ ਹਵ੍ਯ ਤੇ ਕਵ੍ਯ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.55.2
कन्याप्रदानं प्रत्राणां स्त्रीणां संयोगमेव च ।
आनुपूर्व्यान्मया सम्यगुच्यमानं निबोध मे ॥ १३.५५.२ ॥
ਕੰਨਿਆ-ਦਾਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਯੋਗ, ਇਹ ਮੈਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸਮਝੋ।
13.55.3
जातमात्रा तु दातव्या कन्यका सदृशे वरे ।
काले दत्तासु कन्यासु पिता धर्मेण युज्यते ॥ १३.५५.३ ॥
ਕੰਨਿਆ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਯੋਗ ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧੀਆਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
13.55.4
यस्तु पुष्पवतीं कन्यां बान्धवो न प्रयच्छति ।
मासिमासि गते बन्धुस्तस्या भ्रौणघ्न्यमाप्नुते ॥ १३.५५.४ ॥
ਜੋ ਬੰਧੂ ਰਜਸਵਲਾ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਉਹ ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.55.5
यस्तु कन्यां गृहे रुन्ध्याद्ग्राम्यैर्भोगैर्विवर्जिताम् ।
अवध्यातः स कन्याया बन्धुः प्राप्नोति भ्रूणहाम् ॥ १३.५५.५ ॥
ਜੋ ਬੰਧੂ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰਕ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰੱਖ ਕੇ ਰੋਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.55.6
दूषिता पाणिमात्रेण मृते भर्तरि दारिका ।
संस्कारं लभते नारी द्वितीये सा पुनः पतौ ॥ १३.५५.६ ॥
ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਫੜਨ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਉਹ ਬਾਲਿਕਾ ਦੂਜੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
13.55.7
पुनर्भूर्नाम सा कन्या सपुत्रा हव्यकव्यदा ।
अदूष्या सा प्रसूतीषु प्रजानां दारकर्मणि ॥ १३.५५.७ ॥
ਪੁਨਰਭੂ ਨਾਮ ਦੀ ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਹੈ।
13.55.8
या तु कन्या प्रसूयेत गर्भिणी या तु वा भवेत् ।
कथं दारक्रियां भूयः सा भवेदृषिसत्तम ॥ १३.५५.८ ॥
ਪਰ ਜੇ ਕੰਨਿਆ ਜਣੇਪਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਰਮ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ?
13.55.9
तत्वार्थनिश्चितं शब्दं कन्यका नयतेऽग्नये ।
तस्मात्कुर्वन्ति वै भावं कुमार्यस्ता न कन्यकाः ॥ १३.५५.९ ॥
ਤੱਤਵਾਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਚਨ ਹੈ: ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗ ਕੋਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਕੁਮਾਰੀਆਂ' ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਹੀਂ।
13.55.10
ब्रह्महत्यात्रिभागेन गर्भाधानविशोधितः ।
गृह्णीयात्तां चतुर्भागविशुद्धां सर्जनात्पुनः ॥ १३.५५.१० ॥
ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਗਰਭਾਧਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ।
13.55.11
कथं कन्यासु ये जाता बन्धूनां दूषिताः सदा ।
कस्य ते हव्यकव्यानि प्रदास्यन्ति महामुने ॥ १३.५५.११ ॥
ਕੰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਜਿਹੜੇ ਸਦਾ ਸਬੰਧੀਆਂ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਲਈ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇਣਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ?
13.55.12
कन्यायास्तु पितुः पुत्राः कानीना हव्यकव्यदाः ।
अन्तर्वत्नयास्तु यः पाणिं गृह्णीयात्स सहोढजः ॥ १३.५५.१२ ॥
ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਨੀਨ ਹਨ; ਉਹ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਦਾ ਪਾਣਿ-ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹੋਢਜ ਹੈ।
13.55.13
अथ येनाहितो गर्भः कन्यायां तत्र नारद ।
कथं पुत्रफलं तस्य भवेदेतत्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.५५.१३ ॥
ਨਾਰਦ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕੰਨਿਆ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ-ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.55.14
धर्माचारेषु ते नित्यं दूषकाः कृतशोधनाः ।
बीजं च नश्यते तेषां मोघचेष्टा भवन्ति ते ॥ १३.५५.१४ ॥
ਧਰਮ-ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਦੂਸ਼ਕ ਹਨ, ਸ਼ੁੱਧੀ ਰੀਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.55.15
अथ काचिद्भवेत्कन्या क्रीता दत्ता हृताऽपि वा ।
कथं पुत्रकृतं तस्यास्तद्भवेद्दषिसत्तम ॥ १३.५५.१५ ॥
ਹੁਣ ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਨਿਆ ਖਰੀਦੀ, ਦਿੱਤੀ ਜਾਂ ਹਰਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ-ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
13.55.16
क्रीता दत्ता हृता चैव या कन्या पाणिवर्जिता ।
कौमारी नाम सा भार्या प्रसवेदौरसान्सुतान्।
न पत्न्यर्थे शुभा प्रोक्ता तत्कर्मण्यपराजिते ॥ १३.५५.१६ ॥
ਖਰੀਦੀ ਗਈ, ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹਰਣ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੰਨਿਆ 'ਕੌਮਾਰੀ' ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਗਈ।
13.55.17
केन मङ्गलकृत्येषु विनियुज्यन्ति कन्यकाः ।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वेनेह महामुने ॥ १३.५५.१७ ॥
ਮੰਗਲ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.55.18
नित्यं निवसते लक्ष्मीः कन्यकासु प्रतिष्ठिता ।
शोभना शुभयोग्या च पूज्या मङ्गलकर्मसु ॥ १३.५५.१८ ॥
ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਦਾ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ।
13.55.19
आकरस्थं यथा रत्नं सर्वकामफलोपगम् ।
तथा कन्या महालक्ष्मीः सर्वलोकस्य मङ्गलम् ॥ १३.५५.१९ ॥
ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਤਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕੰਨਿਆ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਗਲ ਹੈ।
13.55.20
एवं कन्या परा लक्ष्मी रतिस्तोषश्च देहिनाम् ।
महाकुलानां चारित्रवृत्तेन निकषोपलम् ॥ १३.५५.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਨਿਆ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ; ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਲਈ ਅਨੰਦ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਉਹੀ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕੁਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਆਚਰਣ ਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ਦਾ ਪੱਥਰ ਹੈ।
13.55.21
आनयित्वा स्वकाद्वर्णात्कन्यकां यो भजेन्नरः ।
दातारं हव्यकव्यानां पुत्रकं या प्रसूयति ॥ १३.५५.२१ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਰਣ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਨਿਆ ਲਿਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵਿ-ਕਵਿ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
13.55.22
साध्वी कुलं वर्धयति साध्वी पुष्टिग्रहे परा ।
साध्वी लक्ष्मी रतिः साक्षात्प्रतिष्ठा सन्ततिस्तथा ॥ १३.५५.२२ ॥
ਸਾਧਵੀ ਇਸਤਰੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਾਧਵੀ ਹੀ ਪਰਮ ਹੈ। ਸਾਧਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੀ ਸਾਖਿਆਤ ਅਨੰਦ, ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਹੈ।