મહાભારત · અધ્યાય 13.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.57.1
श्रुता भार्याश्च पुत्राश्च विस्तरेण महामुने ।
आश्रमस्थाः कथं नार्यो न दुष्यन्तीति ब्रूहि भो ॥ १३.५७.१ ॥
હે મહામુનિ, પત્નીઓ અને પુત્રો વિશે વિસ્તારથી સાંભળ્યું. આશ્રમમાં રહેતી સ્ત્રીઓ કેવી રીતે દૂષિત થતી નથી તે કહો.
13.57.2
आश्रमस्थासु नारीषु बान्धवत्वं प्रणश्यति ।
नष्टवंश्या भवन्त्येता बन्धूनामथ भर्तृणाम् ॥ १३.५७.२ ॥
આશ્રમમાં રહેતી સ્ત્રીઓમાં સગપણ નાશ પામે છે. આ સ્ત્રીઓ બંધુઓ અને પતિઓનો વંશ ગુમાવે છે.
13.57.3
परदारा मुक्तदोषास्ता नार्योऽऽश्रमसंस्थिताः ।
स्वयमीशाः स्वदेहानां काम्यास्तद्गतमानसाः ॥ १३.५७.३ ॥
આશ્રમમાં રહેતી તે સ્ત્રીઓ પરસ્ત્રી હોવા છતાં દોષમુક્ત છે. તેઓ પોતાના દેહની સ્વામિની, કામ્ય અને મન તેમાં લાગેલું રાખનારી છે.
13.57.4
एवं नार्यो न दुष्यन्ति नराणां तत्प्रसूतिषु ।
धर्मपत्न्यो भवन्त्येताः सपुत्रा हव्यकव्यदाः ॥ १३.५७.४ ॥
આ રીતે સ્ત્રીઓ માણસોની સંતતિના સંદર્ભમાં દૂષિત થતી નથી. આ ધર્મપત્નીઓ પુત્રો સાથે હવ્ય અને કવ્ય અર્પણ કરનારી બને છે.
13.57.5
परस्य भार्या या पूर्वं मृते भर्तरि या पुनः ।
अन्यं भजति भर्तारं ससुता असुता कथम् ॥ १३.५७.५ ॥
જે પહેલાં બીજાની પત્ની હતી અને પતિના મૃત્યુ પછી ફરી બીજા પતિને સ્વીકારે છે — પુત્રવતી હોય કે પુત્રહીન — તે કેવી રીતે (શુદ્ધ ગણાય)?
13.57.6
असुता वा प्रसूता वा गृहस्थानां परस्त्रियः ।
परामृष्टेति ता वर्ज्या धर्माचारेषु दूषिताः ॥ १३.५७.६ ॥
પુત્રહીન હોય કે પુત્રવતી, ગૃહસ્થોની પરસ્ત્રીઓ — જેને બીજાએ સ્પર્શી હોય — તે વર્જ્ય છે; ધર્માચરણમાં તે દૂષિત ગણાય છે.
13.57.7
न चासां हव्यकव्यानि प्रतिगृह्णन्ति देवताः ।
यस्तासु जनयेत्पुत्रान्न तैः पुत्रमवाप्नुयात् ॥ १३.५७.७ ॥
તેમનાં હવ્ય-કવ્ય દેવતાઓ સ્વીકારતા નથી. જે તેમનામાં પુત્રો ઉત્પન્ન કરે છે, તેને તે પુત્રો દ્વારા પુત્ર પ્રાપ્ત થતો નથી.
13.57.8
परक्षेत्रेषु यो बीजं चापलाद्विसृजेन्नरः ।
कथं पुत्रफलं तस्य भवेत्तदृषिसत्तम ॥ १३.५७.८ ॥
પારકા ક્ષેત્રમાં ચંચળતાથી બીજ વાવનાર માણસને પુત્રફળ કેવી રીતે મળે, હે ઋષિશ્રેષ્ઠ?
13.57.9
अस्वामिके परक्षेत्रे यो नरो बीजमुत्सृजेत् ।
स्वयंवृतोऽऽश्रमस्थायां तद्बीजं न विनश्यति ॥ १३.५७.९ ॥
માલિક વિનાના પારકા ક્ષેત્રમાં જે માણસ બીજ વાવે છે, અને આશ્રમમાં રહેતી સ્વયંવૃતા સ્ત્રીમાં જે બીજ વાવે છે, તેનું તે બીજ નાશ પામતું નથી.
13.57.10
परक्षेत्रेषु यो बीजं नरो दर्पात्समुत्सृजेत् ।
क्षेत्रिकस्यैव तद्बीजं न बीजी लभते फलम् ॥ १३.५७.१० ॥
જે માણસ અહંકારથી પારકાં ક્ષેત્રોમાં બીજ વાવે છે, તે બીજ ક્ષેત્રના માલિકનું જ થાય છે; બીજ વાવનાર ફળ મેળવતો નથી.
13.57.11
नातः परमधर्म्यं चाप्ययशस्यं तथोत्तरम् ।
गर्भादीनां च बहुभिस्ताश्च त्याज्याः समेष्वपि ॥ १३.५७.११ ॥
આનાથી મોટો અધર્મ અને અપયશ નથી, અને તેના પછીનું પણ એવું જ છે. ગર્ભ વગેરે પ્રસંગોમાં ઘણાએ તેમનો ત્યાગ કરવો જોઈએ એમ માન્યું છે, સમાન સ્થિતિઓમાં પણ.
13.57.12
अथ ये परदारेषु पुत्रा जायन्ति नारद ।
कस्य ते बन्धुदायादा भवन्ति परमद्युते ॥ १३.५७.१२ ॥
હવે, હે નારદ, પરસ્ત્રીઓમાં જન્મેલા પુત્રો કોના બંધુ અને વારસદાર બને છે, હે પરમતેજસ્વી?
13.57.13
परदारेषु जायेते द्वौ पुत्रौ कुण्डगोलकौ ।
जीवत्यथ पतौ कुण्डो मृते भर्तरि गोलकः ॥ १३.५७.१३ ॥
પરસ્ત્રીઓમાં બે પુત્રો જન્મે છે, કુંડ અને ગોલક. પતિ જીવિત હોય ત્યારે જન્મેલો કુંડ; પતિના મૃત્યુ પછી જન્મેલો ગોલક.
13.57.14
ते च जाताः परक्षेत्रे देहिनां प्रेत्य चेह च ।
दत्तानि हव्यकव्यानि नाशयन्त्यथ दातृणाम् ॥ १३.५७.१४ ॥
પરક્ષેત્રમાં જન્મેલા તેઓ દેહધારીઓના મૃત્યુ પછી અને અહીં પણ દાતાઓએ અર્પેલાં હવ્ય-કવ્યોનો નાશ કરે છે.
13.57.15
पितुहि नरकायैते गोलकस्तु विशेषतः ।
चण्डालतुल्यौ तज्जौ हि परत्रेह च नश्यतः ॥ १३.५७.१५ ॥
આ બંને પિતા માટે નરક માટે જ હોય છે; ગોલક તો વિશેષ રીતે. ચંડાળ સમાન જન્મેલા આ બંને પરલોકમાં અને આ લોકમાં પણ નાશ પામે છે.
13.57.16
कस्य ते गर्हिताः पुत्राः पितॄणां हव्यकव्यदाः ।
यस्य क्षेत्रे प्रसूयन्ते यो वा ताञ्जनयेत्सुतान् ॥ १३.५७.१६ ॥
પિતૃઓને હવ્ય-કવ્ય આપનારા તે નિંદિત પુત્રો કોના છે? જેના ક્ષેત્રમાં તેઓ જન્મે છે, અથવા જે તે પુત્રોને ઉત્પન્ન કરે છે — તેમાંથી કોના?
13.57.17
क्षेत्रिकश्चैव बीजी च द्वावेतौ निरयं गतौ ।
न रक्षति च यो दारान्परदाराश्च गच्छति ॥ १३.५७.१७ ॥
ક્ષેત્રનો સ્વામી અને બીજ વાવનારો — આ બંને નરકે ગયા છે. જે પોતાની પત્નીઓનું રક્ષણ ન કરે અને પરસ્ત્રીઓ પાસે જાય છે, તે પણ (નરકે જાય છે).
13.57.18
गर्हितास्ते नरा नित्यं धर्माचारबहिष्कृताः ।
कुण्डो भोक्ता च भोगी च कुत्सिताः पितृदैवतैः ॥ १३.५७.१८ ॥
તે મનુષ્યો સદા નિંદિત છે, ધર્માચારથી બહિષ્કૃત છે. કુંડ ભોક્તા છે અને ભોગી પણ છે; પિતૃઓ અને દેવતાઓ તેમને તિરસ્કારે છે.
13.57.19
तथैते गर्हिताः पुत्रा हव्यकव्यानि नारद ।
कस्य नित्यं प्रयच्छन्ति धर्मो वा तेषु किं फलं ॥ १३.५७.१९ ॥
એ જ રીતે આ નિંદિત પુત્રો, હે નારદ, હવ્ય અને કવ્ય કોને સદા અર્પે છે? અથવા તેમનામાં ધર્મનું ફળ શું?
13.57.20
यातुधानाः पिशाचाश्च प्रतिगृह्णन्ति तैर्हुतम् ।
हव्यं कव्यं च तैर्दत्तं ये च भूता निशाचराः ॥ १३.५७.२० ॥
યાતુધાનો અને પિશાચો તેમણે હોમેલી આહુતિ સ્વીકારે છે; અને તેમણે આપેલાં હવ્ય-કવ્ય રાત્રિચર ભૂતો સ્વીકારે છે.
13.57.21
अथ ते राक्षसाः प्रीताः किं प्रयच्छन्ति दातृणाम् ।
किं वा धर्मफलं तेषां भवेत्तदृषिसत्तम ॥ १३.५७.२१ ॥
ત્યારે તે રાક્ષસો પ્રસન્ન થઈને દાતાઓને શું આપે છે? અથવા તેમના માટે ધર્મનું ફળ શું થશે, હે ઋષિશ્રેષ્ઠ?
13.57.22
न दत्तं नश्यते किञ्चित्सर्वभूतेषु दातृणाम् ।
प्रेत्य चेह च तां पुष्टिमुपाश्नन्ति प्रदायिनः ॥ १३.५७.२२ ॥
દાતાઓએ સર્વ ભૂતોને આપેલું કંઈ પણ નાશ પામતું નથી; મૃત્યુ પછી અને અહીં પણ દાતાઓ તે પોષણ પામે છે.
13.57.23
अथ गोलककुण्डाभ्यां सन्ततिर्या भविष्यति ।
तयोर्ये बान्धवाः केचित्प्रदास्यन्ति कथं नु तं ॥ १३.५७.२३ ॥
હવે ગોલક અને કુંડ દ્વારા જે સંતતિ થશે, તેમના કેટલાક બાંધવો તેને કેવી રીતે આપશે?
13.57.24
साध्वीजाताः सुतास्तेषां तां वृत्तिमनुतिष्ठताम् ।
प्रीणन्ति पितृदैवत्यं हव्यकव्यसमाहिताः ॥ १३.५७.२४ ॥
સાધ્વી સ્ત્રીઓથી જન્મેલા તેમના પુત્રો, તે આચારનું પાલન કરીને હવ્ય-કવ્યમાં એકાગ્ર થઈ પિતૃ અને દેવોને પ્રસન્ન કરે છે.
13.57.25
एवं गोलककुण्डाभ्यां ये च वर्णापदेशिनः ।
हव्यं कव्यं च शुद्धानां प्रतिगृह्णन्ति देवताः ॥ १३.५७.२५ ॥
આ રીતે ગોલક અને કુંડથી જન્મેલા અને વર્ણનો દાવો કરનારાઓના હવ્ય-કવ્ય, શુદ્ધોના જ દેવતાઓ સ્વીકારે છે.