મહાભારત · અધ્યાય 13.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.59.1
श्रुतं बलं प्रभावश्च योषितां मुनिसत्तम ।
एकस्य बहुभार्यस्य धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.१ ॥
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, સ્ત્રીઓનું બળ અને પ્રભાવ મેં સાંભળ્યા છે. ઘણી પત્નીઓવાળા એક પુરુષનો ધર્મ હું જાણવા ઇચ્છું છું.
13.59.2
बहुभार्यासु सक्तस्य नारीभोगेषु गेहिनः ।
ऋतौ विमुञ्चमानस्य सांनिध्ये भ्रूणहा स्मृतः ॥ १३.५९.२ ॥
ઘણી પત્નીઓમાં આસક્ત, સ્ત્રી ભોગમાં મગ્ન ગૃહસ્થ ઋતુકાળે દૂર રહે તો તેને ગર્ભહત્યારો કહેવાય છે.
13.59.3
वृद्धां वन्ध्यां सुव्रता च मृतापत्यामपुष्पिणीम् ।
कन्यां च बहुपुत्रां च वर्जयन्मुच्यते भयात् ॥ १३.५९.३ ॥
વૃદ્ધા, વાંઝણી, વ્રતનિષ્ઠ, સંતાન મૃત્યુ પામેલી, ઋતુમતી ન થયેલી, કન્યા અને ઘણા પુત્રવાળી સ્ત્રીને વર્જનાર ભયથી મુક્ત થાય છે.
13.59.4
व्याधितो बन्धनस्थो वा प्रवासेष्वथ पर्वसु ।
ऋतुकाले तु नारीणां भ्रूणहत्यां प्रमुञ्चति ॥ १३.५९.४ ॥
બીમાર, બંધનમાં રહેલો, અથવા પ્રવાસમાં અને પર્વના દિવસોમાં રહેલો — પરંતુ ઋતુકાળમાં સ્ત્રીઓ સાથે રહેનાર ગર્ભહત્યાના પાપથી મુક્ત થાય છે.
13.59.5
वैश्यनारीषु वै जाताः परप्रेष्यासु वा सुताः ।
कस्य ते बन्धुदायादा भवन्ति हि महामुने ॥ १३.५९.५ ॥
વૈશ્ય સ્ત્રીઓમાં, અથવા અન્યની દાસીઓમાં જન્મેલા પુત્રો — હે મહામુનિ, તેઓ કોના બંધુ-દાયાદ બને છે?
13.59.6
पण्यस्त्रीषु प्रसूता ये यस्य स्त्री तस्य ते सुताः ।
क्रयाच्च कृत्रिमाः पुत्रा प्रदानाच्चैव दत्रिमाः ॥ १३.५९.६ ॥
વેશ્યા સ્ત્રીઓમાં જન્મેલા પુત્રો જેની તે સ્ત્રી હોય તેના છે. ખરીદીથી મળેલા પુત્રો 'કૃત્રિમ' અને દાનથી મળેલા 'દત્રિમ' છે.
13.59.7
पण्यनारीष्वनियतः पुंसोऽर्थो वर्तते ध्रुवम् ।
अत्र चाहितगर्भायाः कस्य पुत्रं वदन्ति तम् ॥ १३.५९.७ ॥
વેશ્યાઓમાં અનિયંત્રિત પુરુષનો સ્વાર્થ નિશ્ચિતપણે રહે છે. અહીં જે સ્ત્રીને ગર્ભ રહ્યો છે, તેનો પુત્ર કોનો કહેવાય છે?
13.59.8
तीर्थभूतासु नारीषु ज्ञायते योऽभिगच्छति ।
ऋतौ तस्य भवेद्गर्भो यं वा नारी न शङ्कते ॥ १३.५९.८ ॥
તીર્થ સમાન પવિત્ર સ્ત્રીઓમાં જે સંગ કરે છે તે ઓળખાય છે. ઋતુકાળમાં જેનો ગર્ભ રહે છે, અથવા જેના પર સ્ત્રી શંકા નથી કરતી (તેનો).
13.59.9
नराणां त्यजतां भार्यां कामक्रोधाद्गुणान्विताम् ।
अप्रसूतां प्रसूतां वा तेषां पृच्छामि निष्कृतिम् ॥ १३.५९.९ ॥
કામ અને ક્રોધથી ગુણવતી પત્નીનો ત્યાગ કરનારા પુરુષોનું, સંતાન ન થયેલી હોય કે થયેલી, તેમનું પ્રાયશ્ચિત્ત હું પૂછું છું.
13.59.10
अपापां त्यजमानस्य साध्वीं मत्वा यमादितः ।
आत्मवंशस्वधर्मो वा त्यजतो निष्कृतिर्न तु ॥ १३.५९.१० ॥
નિષ્પાપ, સાધ્વી પત્નીનો ત્યાગ કરનારને, યમના વિધાનથી આદિથી તેને નિર્દોષ માનીને, પોતાના વંશનો ધર્મ હોય કે ત્યાગ કરનારનો, પ્રાયશ્ચિત્ત નથી.
13.59.11
यो नरस्त्यजते भार्या पुष्पिणीमप्रसूतिकाम् ।
स नष्टवंशः पितृभिर्युक्तस्त्यज्येत दैवतैः ॥ १३.५९.११ ॥
ઋતુમતી, સંતાન વિનાની પત્નીનો જે પુરુષ ત્યાગ કરે છે, તેનો વંશ નાશ પામે છે; પિતૃઓથી યુક્ત હોવા છતાં તે દેવો દ્વારા ત્યજાય છે.
13.59.12
भार्यामपत्यसञ्जातां प्रसूतां पुत्रपौत्रिणीम् ।
पुत्रदारपरित्यागी न स प्राप्नोति निष्कृतिम् ॥ १३.५९.१२ ॥
સંતાન ઉત્પન્ન કરેલી, પુત્ર-પૌત્રવાળી પત્નીનો ત્યાગ કરનાર — પુત્ર અને પત્નીનો ત્યાગ કરનાર — તેને પ્રાયશ્ચિત્ત પ્રાપ્ત થતું નથી.
13.59.13
एवं हि भार्यां त्यजतां नराणां नास्ति निष्कृतिः ।
नार्हन्ति प्रमदास्त्यक्तुं पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिताः ॥ १३.५९.१३ ॥
આ રીતે જે માણસો પત્નીનો ત્યાગ કરે છે તેમને નિષ્કૃતિ નથી. પુત્ર-પૌત્રોથી પ્રતિષ્ઠિત સ્ત્રીઓનો ત્યાગ કરવા તેઓ યોગ્ય નથી.
13.59.14
कीदृशीं संत्यजन्भार्यां नरो दोषैर्न लिप्यते ।
एतदिच्छामि तत्वेन विज्ञातुमृषिसत्तम ॥ १३.५९.१४ ॥
કેવી પત્નીનો ત્યાગ કરતો માણસ દોષોથી લિપ્ત થતો નથી? હે ઋષિશ્રેષ્ઠ, આ હું તત્ત્વથી જાણવા ઇચ્છું છું.
13.59.15
मोक्षधर्मस्थितानां तु अन्योन्यमनुजानताम् ।
भार्यापतीनां मुक्तानामधर्मो न विधीयते ॥ १३.५९.१५ ॥
મોક્ષધર્મમાં સ્થિત, પરસ્પર સંમતિ આપનારાં પતિ-પત્ની, જેઓ મુક્ત થયાં છે તેમને માટે અધર્મનું વિધાન નથી.
13.59.16
अन्यसङ्गां गतापत्यां शूद्रगां परगामिनीम् ।
परीक्ष्य त्यजमानानां नराणां नास्ति पातकम् ॥ १३.५९.१६ ॥
અન્યમાં આસક્ત, અન્યથી સંતાન પામેલી, શૂદ્રગામિની, પરપુરુષગામિની સ્ત્રીને સારી રીતે તપાસીને ત્યાગ કરનારા માણસોને પાપ લાગતું નથી.
13.59.17
पातकेऽपि तु भर्तव्यौ द्वौ तु माता पिता तथा ॥ १३.५९.१७ ॥
પાપ થયું હોય તોપણ માતા અને પિતા, એ બંનેનું પોષણ અવશ્ય કરવું જોઈએ.
13.59.18
भार्यायां व्यभिचारिण्यां नरस्य त्यजतो रुषा ।
कथं धर्मोऽप्यधर्मो वा भवतीह महामते ॥ १३.५९.१८ ॥
પત્ની વ્યભિચારિણી હોય અને માણસ ક્રોધથી તેનો ત્યાગ કરે, તો હે મહામતિ, અહીં તે ધર્મ કેવી રીતે થાય કે અધર્મ કેવી રીતે થાય?
13.59.19
अनृतेऽपि हि सत्ये वा यो नारीं दूषितां त्यजेत् ।
अरक्षमाणः स्वां भार्यां नरो भवति भ्रूणहा ॥ १३.५९.१९ ॥
આરોપ ખોટો હોય કે સાચો, જે પુરુષ દૂષિત સ્ત્રીનો ત્યાગ કરે છે અને પોતાની પત્નીની રક્ષા કરતો નથી, તે ગર્ભહત્યારો બને છે.
13.59.20
अपत्यहेतोर्या नारी भर्तारमतिलङ्घयेत् ।
लोलेन्द्रियेति सा रक्ष्या न सन्त्याज्या कथञ्चन ॥ १३.५९.२० ॥
સંતાન માટે જો કોઈ સ્ત્રી પતિની મર્યાદા ઓળંગે, તો તે ચંચળ ઇન્દ્રિયોવાળી હોય તોપણ તેનું રક્ષણ કરવું; કોઈ પણ રીતે તેનો ત્યાગ ન કરવો.
13.59.21
नद्यश्च नार्यश्च समस्वभावा ।
नैताः प्रमुञ्चन्ति नरावगाढाः।
स्रोतांसि नद्यो वहते निपातं ।
नारी रजोभिः पुनरेति शौचम् ॥ १३.५९.२१ ॥
નદીઓ અને સ્ત્રીઓ સમાન સ્વભાવની છે; મનુષ્ય ડૂબકી મારે ત્યારે તેઓ તેમને છોડતી નથી. નદીઓ પ્રવાહને નીચે તરફ વહાવે છે; સ્ત્રી રજોધર્મથી ફરી શુદ્ધિ મેળવે છે.
13.59.22
एवं नार्यो न दुष्यन्ति व्यभिचारेऽपि भर्तृणाम् ।
मासिमासि भवेद्रागस्ततः शुद्धा भवन्त्युत ॥ १३.५९.२२ ॥
આ રીતે, પતિઓ સાથે વ્યભિચાર કર્યો હોય તોપણ સ્ત્રીઓ દૂષિત થતી નથી. દર મહિને રજોધર્મ થાય છે; તેનાથી તેઓ ફરી શુદ્ધ થાય છે.
13.59.23
कानि तीर्थानि भगवन्नृणां देहाश्रितानि वै ।
तानि वै शंस भगवन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १३.५९.२३ ॥
હે ભગવન્! મનુષ્યોના દેહમાં આશ્રિત એ તીર્થો કયાં છે? હે ભગવન્, યથાર્થપણે પૂછનાર મને તે કહો.
13.59.24
सर्वतीर्थेषु सर्वज्ञ किं तीर्थं परमं नृणाम् ।
यत्रोपस्पृश्य पूतो यो नरो भवति नित्यशः ॥ १३.५९.२४ ॥
હે સર્વજ્ઞ! બધા તીર્થોમાં મનુષ્યો માટે શ્રેષ્ઠ તીર્થ કયું છે, જેમાં સ્નાન કરીને મનુષ્ય સદા પવિત્ર થાય છે?
13.59.25
देवर्षिपितृतीर्थानि ब्राह्मं मध्येऽथं वैष्णवम् ।
नृणां तीर्थानि पञ्चाहुः पाणौ सन्निहितानि वै ॥ १३.५९.२५ ॥
દેવ, ઋષિ, પિતૃ તીર્થો, મધ્યમાં બ્રાહ્મ તીર્થ અને વૈષ્ણવ તીર્થ — મનુષ્યોનાં પાંચ તીર્થો હાથમાં જ છે એમ કહેવાય છે.
13.59.26
आद्यतीर्थं तु तीर्थानां वैष्णवो भाग उच्यते ।
यत्रोपस्पृश्य वर्णानां चतुर्णां वर्धते कुलम्।
पितृदैवतकार्याणि वर्धन्ते प्रेत्य चेह च ॥ १३.५९.२६ ॥
તીર્થોમાં પ્રથમ વૈષ્ણવ ભાગ કહેવાય છે; તેને સ્પર્શ કરવાથી ચાર વર્ણોનું કુળ વધે છે; પિતૃ અને દેવકર્મો અહીં અને મૃત્યુ પછી પણ વધે છે.
13.59.27
नराणां कामवृत्तानां या नार्यो निरवग्रहाः ।
यासामभिग्रहो नास्ति ता मे कथय नारद ॥ १३.५९.२७ ॥
કામવૃત્તિવાળા પુરુષો સાથે, કોઈ નિયંત્રણ વિના રહેતી સ્ત્રીઓ — તેમના વિષે મને કહો, નારદ.
13.59.28
पाशुर्वैश्या नटी गोपी तान्तुकी तुन्नवायिकी ।
नारी किराती शबरी नर्तकी चानवग्रहा ॥ १३.५९.२८ ॥
પાશુ, વૈશ્યા, નટી, ગોપી, તાંતુકી, તુન્નવાયિકી, નારી, કિરાતી, શબરી અને નર્તકી — આ સૌ નિરંકુશ છે.
13.59.29
एतासु जाता नारीषु सर्ववर्णेषु ये सुताः ।
केषु के बन्धुदायादा भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.२९ ॥
આ સ્ત્રીઓમાં સર્વ વર્ણોમાં જન્મેલા જે પુત્રો છે — હે ઋષિશ્રેષ્ઠ, તેઓ કોના બંધુ અને વારસ થાય છે?
13.59.30
य एताः परिगृह्णन्ति तेषामेव हि ते सुताः ।
सर्वत्र तु प्रवृत्तासु बीजं नश्यति देहिनाम् ॥ १३.५९.३० ॥
જે તેમને સ્વીકારે છે તે જ તેમના પુત્રો થાય છે; પરંતુ સર્વત્ર પ્રવૃત્ત થવાથી દેહધારીઓનું બીજ નાશ પામે છે.
13.59.31
सर्वस्त्रीषु प्रवृत्ताश्च साधुवेदविवर्जिताः ।
मानवाः काण्डपृष्ठाश्च वेदमन्त्रबहिष्कृताः।
नियुक्ता हव्यकव्येषु तेषां दत्तं कथं भवेत् ॥ १३.५९.३१ ॥
બધી સ્ત્રીઓમાં આસક્ત, સદાચાર અને વેદ વિનાના, નીચ આચરણવાળા, વેદમંત્રોથી બહિષ્કૃત માણસો હવ્ય-કવ્યના કાર્યમાં નિયુક્ત હોય તો તેમને આપેલું દાન કેવી રીતે ફળે?
13.59.32
नार्हन्ति हव्यकव्यानि सावित्रीवर्जिता द्विजाः ।
व्रात्येष्वन्नप्रदानं तद्यथा शूद्रेषु वै तथा ॥ १३.५९.३२ ॥
સાવિત્રી મંત્રથી વંચિત દ્વિજો હવ્ય-કવ્યને લાયક નથી. વ્રાત્યોને અન્નદાન શૂદ્રોને આપવા જેવું જ છે.
13.59.33
धर्मेष्वधिकृतानां तु नराणां मुह्यते मनः ।
कथं न विघ्नो भवति एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.३३ ॥
ધર્મકાર્યોમાં નિયુક્ત માણસોનું મન મોહાય છે. આ વિઘ્ન કેમ નથી થતું? હું આ જાણવા ઇચ્છું છું.
13.59.34
अर्थाश्च नार्यश्च समानमेन-
च्छ्रेयांसि पुंसामिह मोहयन्ति।
रतिप्रमोदात्प्रमदा हरन्ति ।
भोगैर्धनं चाप्युपहन्ति धर्मान् ॥ १३.५९.३४ ॥
ધન અને સ્ત્રીઓ બંને સરખી રીતે અહીં માણસોના શ્રેયને મોહિત કરે છે. રતિ-આનંદથી સ્ત્રીઓ (માણસોને) હરી લે છે. ભોગોથી ધનનો પણ નાશ કરે છે અને ધર્મોનો પણ નાશ કરે છે.
13.59.35
हव्यं कव्यं च धर्मात्मा सर्वं तच्छ्रोत्रियोऽर्हति ।
दत्तं हि श्रोत्रिये साधौ ज्वलिताग्नाविवाहुतिः ॥ १३.५९.३५ ॥
ધર્માત્મા શ્રોત્રિય જ હવ્ય-કવ્ય બધાને લાયક છે. કારણ કે શ્રોત્રિય સાધુને આપેલું દાન પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં અપાયેલી આહુતિ જેવું છે.
13.59.36
श्रोत्रियाणां कुले जाता वेदार्थविदितात्मनाम् ।
हित्वा कस्मात्त्रयीं विद्यां वार्तां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३६ ॥
વેદાર્થથી આત્માને જાણનારા શ્રોત્રિયોના કુળમાં જન્મેલા, ત્રયી વિદ્યા છોડીને શા માટે વાર્તા વૃત્તિનો આશ્રય લે છે?
13.59.37
चातुर्वर्ण्यं पुरा न्यस्तं सुविद्वत्सु द्विजातिषु ।
तस्माद्वर्णौः संविभज्या वृत्तिः सङ्करवर्जिता ॥ १३.५९.३७ ॥
પૂર્વે ચાતુર્વર્ણ્ય અતિવિદ્વાન દ્વિજોને સોંપાયું હતું; તેથી વર્ણો પ્રમાણે સારી રીતે વહેંચાયેલી વૃત્તિ સંકરરહિત હોવી જોઈએ.
13.59.38
ये चान्ये श्रोत्रिया जाताः संस्कृताः पुत्रगृध्नुभिः ।
पूर्वनिर्वाणनिर्वृत्तां जातां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३८ ॥
પુત્રેચ્છુઓ દ્વારા સંસ્કારિત થઈને જન્મેલા અન્ય શ્રોત્રિયો પણ પૂર્વનિર્વાણથી સિદ્ધ થયેલી જન્મવૃત્તિનો આશ્રય લે છે.
13.59.39
असंस्कृताः श्रोत्रियजाः संस्कृता ज्ञानिजाः कथम्। ॥ १३.५९.३९ ॥
શ્રોત્રિયોથી જન્મેલા અસંસ્કૃત કેવી રીતે, અને જ્ઞાનીઓથી જન્મેલા સંસ્કૃત કેવી રીતે?
13.59.40
असंस्कारो वैदिकश्च स मान्यः श्रोत्रियात्मजः ।
शुद्धान्वयः श्रोत्रियस्तु सुविद्वद्भिः समोऽन्यथा ॥ १३.५९.४० ॥
વૈદિક અસંસ્કાર પણ માન્ય છે; શ્રોત્રિયનો પુત્ર, શુદ્ધ વંશનો શ્રોત્રિય જ અતિવિદ્વાનો દ્વારા સમાન ગણાય છે, નહીંતર નહીં.
13.59.41
अनधीयानपुत्राश्च वेदसंस्कारवर्जिताः ।
तस्मात्ते वेदविज्ञाऽपि विप्राः श्रुतिनिकारिणः ॥ १३.५९.४१ ॥
જેમના પુત્રો વેદ ભણતા નથી અને વૈદિક સંસ્કારરહિત છે; તેથી તેઓ વેદજ્ઞ હોવા છતાં શ્રુતિનો તિરસ્કાર કરનારા છે.
13.59.42
ब्रह्मराशौ पुरा सृष्टा वेदसंस्कारसंस्कृताः ।
तस्मात्तेष्वेव ते जाताः साधवः कुलधारिणः ॥ १३.५९.४२ ॥
પૂર્વે બ્રહ્મરાશિમાં સર્જાઈને વેદસંસ્કારોથી સંસ્કારિત થયેલા; તેથી તેમનામાં જ જન્મેલા સાધુઓ કુળધારી બન્યા.
13.59.43
स्वयं क्रीतासु प्रेष्यासु प्रसूयन्ते तु ये नराः ।
कस्य नार्यः सुताश्चैव भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.४३ ॥
પોતે ખરીદેલી દાસીઓમાં સંતાન ઉત્પન્ન કરનારા પુરુષોની પત્નીઓ અને પુત્રો કોના થાય છે, હે ઋષિશ્રેષ્ઠ?
13.59.44
स्वदास्यां यो नरो मोहात्प्रसूयेत स पापकृत् ।
इहाभिनिन्दितः प्रेत्य अपत्यं प्रेष्यतां नयेत् ॥ १३.५९.४४ ॥
મોહથી પોતાની દાસીથી સંતાન ઉત્પન્ન કરનાર પુરુષ પાપી છે; આ લોકમાં નિંદિત થઈને મૃત્યુ પછી તેના સંતાનને દાસ્યમાં લઈ જવું જોઈએ.
13.59.45
सा तस्य भार्या पुत्रा ये हव्यकव्यप्रदास्तु ते ।
तस्या ये बान्धवाः केचिद्विषक्ताः प्रेष्यतां गताः।
सर्वे तस्यास्तु सम्बन्धा मुच्यन्ते प्रेष्यकर्मसु ॥ १३.५९.४५ ॥
તે તેની પત્ની છે; હવ્ય-કવ્ય અર્પણ કરનારા પુત્રો પણ તેઓ જ છે; તેના જે કોઈ સગાં દાસ્યમાં આસક્ત થઈને દાસ્યસ્થિતિએ ગયા હોય, તેના બધા સંબંધો દાસ્યકર્મોથી મુક્ત થાય છે.
13.59.46
एतत्ते कथितं सर्वं यदभिव्याहृतं त्वया ।
अथवा संशयः कश्चिद्भूयः सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ १३.५९.४६ ॥
તેં જે કહ્યું તેના ઉત્તરમાં આ બધું તને કહેવામાં આવ્યું; અથવા કોઈ સંશય હોય તો ફરી પૂછી શકે છે.
13.59.47
अमिथ्यादर्शनालोके नारदः सर्वकोविदः ।
प्रत्यक्षदर्शी लोकानां स्वयंभुरिव सत्तमः ॥ १३.५९.४७ ॥
અમિથ્યાદર્શનના પ્રકાશમાં નારદ સર્વજ્ઞ છે; લોકોના પ્રત્યક્ષદ્રષ્ટા, સ્વયંભૂ જેવા શ્રેષ્ઠ.
13.59.48
इति सम्भाष्य ऋषिभिर्मार्कण्डेयो महातपाः ।
नारदं चापि सत्कृत्य तेन चैवाभिसत्कृतः।
आमन्त्रयित्वा ऋषिभिः प्रययावाश्रमं मुनिः ॥ १३.५९.४८ ॥
આ રીતે ઋષિઓ સાથે વાતચીત કરીને મહાતપસ્વી માર્કંડેયે નારદનો પણ સત્કાર કર્યો; તેમના દ્વારા પણ સત્કૃત થઈને, ઋષિઓની રજા લઈ મુનિ પોતાના આશ્રમે ગયા.
13.59.49
ऋषयश्चापि तीर्थानां परिचर्यां प्रचक्रमुः ॥ १३.५९.४९ ॥
ઋષિઓએ પણ તીર્થોની પરિચર્યા આરંભી.
13.59.50
सुक्षेत्रबीजसंस्कारविशुद्धो ब्रह्मिचर्यया ।
नित्यनैमित्तिकात्स्नातो मनश्शुद्ध्या च शुद्ध्यति ॥ १३.५९.५० ॥
સારા ક્ષેત્રમાં બીજ વાવવાના સંસ્કારથી શુદ્ધ, બ્રહ્મચર્યથી, નિત્ય અને નૈમિત્તિક કર્મોથી સ્નાન કરેલો માણસ, મનની શુદ્ધિથી શુદ્ધ થાય છે.