Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.59

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.59.1

श्रुतं बलं प्रभावश्च योषितां मुनिसत्तम ।
एकस्य बहुभार्यस्य धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.१ ॥

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି। ଅନେକ ପତ୍ନୀ ଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଧର୍ମ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.59.2

बहुभार्यासु सक्तस्य नारीभोगेषु गेहिनः ।
ऋतौ विमुञ्चमानस्य सांनिध्ये भ्रूणहा स्मृतः ॥ १३.५९.२ ॥

ଅନେକ ପତ୍ନୀରେ ଆସକ୍ତ, ସ୍ତ୍ରୀଭୋଗରେ ମଗ୍ନ ଗୃହସ୍ଥ ଋତୁକାଳରେ ଦୂରେଇ ରହିଲେ ତାକୁ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରୀ କୁହାଯାଏ।

13.59.3

वृद्धां वन्ध्यां सुव्रता च मृतापत्यामपुष्पिणीम् ।
कन्यां च बहुपुत्रां च वर्जयन्मुच्यते भयात् ॥ १३.५९.३ ॥

ବୃଦ୍ଧା, ବନ୍ଧ୍ୟା, ବ୍ରତନିଷ୍ଠା, ସନ୍ତାନ ମରିଯାଇଥିବା, ଋତୁମତୀ ନ ହୋଇଥିବା, କନ୍ୟା ଓ ବହୁପୁତ୍ରବତୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କରୁଥିବା ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.59.4

व्याधितो बन्धनस्थो वा प्रवासेष्वथ पर्वसु ।
ऋतुकाले तु नारीणां भ्रूणहत्यां प्रमुञ्चति ॥ १३.५९.४ ॥

ରୋଗୀ, ବନ୍ଧନରେ ଥିବା, କିମ୍ବା ପ୍ରବାସ ଓ ପର୍ବ ଦିନରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି — କିନ୍ତୁ ଋତୁକାଳରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ରହୁଥିବା ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

13.59.5

वैश्यनारीषु वै जाताः परप्रेष्यासु वा सुताः ।
कस्य ते बन्धुदायादा भवन्ति हि महामुने ॥ १३.५९.५ ॥

ବୈଶ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ସେବିକା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରେ ଜାତ ପୁତ୍ରମାନେ — ହେ ମହାମୁନି, ସେମାନେ କାହାର ବନ୍ଧୁ-ଦାୟାଦ ହୁଅନ୍ତି?

13.59.6

पण्यस्त्रीषु प्रसूता ये यस्य स्त्री तस्य ते सुताः ।
क्रयाच्च कृत्रिमाः पुत्रा प्रदानाच्चैव दत्रिमाः ॥ १३.५९.६ ॥

ପଣ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କଠାରେ ଜାତ ପୁତ୍ରମାନେ ଯାହାର ସ୍ତ୍ରୀ ସେହି ଲୋକର ପୁତ୍ର। କ୍ରୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ପୁତ୍ର 'କୃତ୍ରିମ' ଏବଂ ଦାନରେ ପ୍ରାପ୍ତ ପୁତ୍ର 'ଦତ୍ରିମ'।

13.59.7

पण्यनारीष्वनियतः पुंसोऽर्थो वर्तते ध्रुवम् ।
अत्र चाहितगर्भायाः कस्य पुत्रं वदन्ति तम् ॥ १३.५९.७ ॥

ବେଶ୍ୟା ନାରୀମାନଙ୍କଠାରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପୁରୁଷର ସ୍ୱାର୍ଥ ନିଶ୍ଚୟ ଥାଏ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ନାରୀର ଗର୍ଭ ହୋଇଛି, ତାର ପୁତ୍ର କାହାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ?

13.59.8

तीर्थभूतासु नारीषु ज्ञायते योऽभिगच्छति ।
ऋतौ तस्य भवेद्गर्भो यं वा नारी न शङ्कते ॥ १३.५९.८ ॥

ତୀର୍ଥ ସମାନ ପବିତ୍ର ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ସଙ୍ଗ କରେ, ସେ ଜଣାଯାଏ। ଋତୁକାଳରେ ଯାହାର ଗର୍ଭ ହୁଏ, କିମ୍ବା ନାରୀ ଯାହାକୁ ସନ୍ଦେହ କରେ ନାହିଁ (ତାହାର)।

13.59.9

नराणां त्यजतां भार्यां कामक्रोधाद्गुणान्विताम् ।
अप्रसूतां प्रसूतां वा तेषां पृच्छामि निष्कृतिम् ॥ १३.५९.९ ॥

କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଗୁଣବତୀ ପତ୍ନୀକୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କର, ସନ୍ତାନହୀନା ହେଉ ବା ସନ୍ତାନବତୀ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୁଁ ପଚାରୁଛି।

13.59.10

अपापां त्यजमानस्य साध्वीं मत्वा यमादितः ।
आत्मवंशस्वधर्मो वा त्यजतो निष्कृतिर्न तु ॥ १३.५९.१० ॥

ନିଷ୍ପାପା, ସାଧ୍ୱୀ ପତ୍ନୀକୁ ଛାଡ଼ିବା ଲୋକ ପାଇଁ, ଯମର ବିଧାନରୁ ଆଦିରୁ ତାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମନେ କରି, ନିଜ ବଂଶଧର୍ମ ହେଉ ବା ତ୍ୟାଗକାରୀର, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।

13.59.11

यो नरस्त्यजते भार्या पुष्पिणीमप्रसूतिकाम् ।
स नष्टवंशः पितृभिर्युक्तस्त्यज्येत दैवतैः ॥ १३.५९.११ ॥

ଋତୁମତୀ, ସନ୍ତାନହୀନା ପତ୍ନୀକୁ ଯେ ପୁରୁଷ ଛାଡ଼େ, ତାର ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ପିତୃଗଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୁଏ।

13.59.12

भार्यामपत्यसञ्जातां प्रसूतां पुत्रपौत्रिणीम् ।
पुत्रदारपरित्यागी न स प्राप्नोति निष्कृतिम् ॥ १३.५९.१२ ॥

ସନ୍ତାନବତୀ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରବତୀ ପତ୍ନୀକୁ ଯେ ଛାଡ଼େ — ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀ ତ୍ୟାଗକାରୀ — ସେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଏ ନାହିଁ।

13.59.13

एवं हि भार्यां त्यजतां नराणां नास्ति निष्कृतिः ।
नार्हन्ति प्रमदास्त्यक्तुं पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिताः ॥ १३.५९.१३ ॥

ଏହିପରି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

13.59.14

कीदृशीं संत्यजन्भार्यां नरो दोषैर्न लिप्यते ।
एतदिच्छामि तत्वेन विज्ञातुमृषिसत्तम ॥ १३.५९.१४ ॥

କିପରି ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ? ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.59.15

मोक्षधर्मस्थितानां तु अन्योन्यमनुजानताम् ।
भार्यापतीनां मुक्तानामधर्मो न विधीयते ॥ १३.५९.१५ ॥

ମୋକ୍ଷଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମତି ଦେଉଥିବା ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ, ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ ବିହିତ ନୁହେଁ।

13.59.16

अन्यसङ्गां गतापत्यां शूद्रगां परगामिनीम् ।
परीक्ष्य त्यजमानानां नराणां नास्ति पातकम् ॥ १३.५९.१६ ॥

ଅନ୍ୟାସକ୍ତା, ଅନ୍ୟଠାରୁ ସନ୍ତାନ ପ୍ରସବକାରିଣୀ, ଶୂଦ୍ରଗାମିନୀ, ପରପୁରୁଷଗାମିନୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଭଲରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ।

13.59.17

पातकेऽपि तु भर्तव्यौ द्वौ तु माता पिता तथा ॥ १३.५९.१७ ॥

ପାପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାତା ଓ ପିତା, ଏହି ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

13.59.18

भार्यायां व्यभिचारिण्यां नरस्य त्यजतो रुषा ।
कथं धर्मोऽप्यधर्मो वा भवतीह महामते ॥ १३.५९.१८ ॥

ଭାର୍ଯ୍ୟା ବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ହେଲେ କ୍ରୋଧରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ହେ ମହାମତି, ଏଠାରେ ତାହା କିପରି ଧର୍ମ ବା ଅଧର୍ମ ହୁଏ?

13.59.19

अनृतेऽपि हि सत्ये वा यो नारीं दूषितां त्यजेत् ।
अरक्षमाणः स्वां भार्यां नरो भवति भ्रूणहा ॥ १३.५९.१९ ॥

ଅଭିଯୋଗ ମିଥ୍ୟା ହେଉ କି ସତ୍ୟ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଦୂଷିତା ନାରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ ଏବଂ ନିଜ ପତ୍ନୀକୁ ରକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ, ସେ ଭ୍ରୂଣହତ୍ୟାକାରୀ ହୁଏ।

13.59.20

अपत्यहेतोर्या नारी भर्तारमतिलङ्घयेत् ।
लोलेन्द्रियेति सा रक्ष्या न सन्त्याज्या कथञ्चन ॥ १३.५९.२० ॥

ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ସ୍ୱାମୀର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଙ୍ଘନ କରେ, ତେବେ ସେ ଚଞ୍ଚଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

13.59.21

नद्यश्च नार्यश्च समस्वभावा ।
नैताः प्रमुञ्चन्ति नरावगाढाः।
स्रोतांसि नद्यो वहते निपातं ।
नारी रजोभिः पुनरेति शौचम् ॥ १३.५९.२१ ॥

ନଦୀ ଓ ନାରୀ ସମାନ ସ୍ୱଭାବର; ମନୁଷ୍ୟ ଡୁବିଲେ ସେମାନେ ତାକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ନଦୀ ପ୍ରବାହକୁ ତଳକୁ ବହାଏ; ନାରୀ ରଜଃସ୍ରାବରେ ପୁନର୍ବାର ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।

13.59.22

एवं नार्यो न दुष्यन्ति व्यभिचारेऽपि भर्तृणाम् ।
मासिमासि भवेद्रागस्ततः शुद्धा भवन्त्युत ॥ १३.५९.२२ ॥

ଏହିପରି, ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟଭିଚାର କଲେ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଦୂଷିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ପ୍ରତି ମାସରେ ରଜଃସ୍ରାବ ହୁଏ; ତଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

13.59.23

कानि तीर्थानि भगवन्नृणां देहाश्रितानि वै ।
तानि वै शंस भगवन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १३.५९.२३ ॥

ହେ ଭଗବନ୍! ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଆଶ୍ରିତ ସେହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ? ହେ ଭଗବନ୍, ଯଥାର୍ଥରେ ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ ତାହା କୁହନ୍ତୁ।

13.59.24

सर्वतीर्थेषु सर्वज्ञ किं तीर्थं परमं नृणाम् ।
यत्रोपस्पृश्य पूतो यो नरो भवति नित्यशः ॥ १३.५९.२४ ॥

ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ! ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ କେଉଁଟି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ପବିତ୍ର ହୁଏ?

13.59.25

देवर्षिपितृतीर्थानि ब्राह्मं मध्येऽथं वैष्णवम् ।
नृणां तीर्थानि पञ्चाहुः पाणौ सन्निहितानि वै ॥ १३.५९.२५ ॥

ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ ତୀର୍ଥ, ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ତୀର୍ଥ — ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର୍ଥ ହାତରେ ହିଁ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

13.59.26

आद्यतीर्थं तु तीर्थानां वैष्णवो भाग उच्यते ।
यत्रोपस्पृश्य वर्णानां चतुर्णां वर्धते कुलम्।
पितृदैवतकार्याणि वर्धन्ते प्रेत्य चेह च ॥ १३.५९.२६ ॥

ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଟି ବୈଷ୍ଣବ ଭାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର କୁଳ ବଢ଼େ; ପିତୃ ଓ ଦେବ କର୍ମ ଏଠାରେ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ।

13.59.27

नराणां कामवृत्तानां या नार्यो निरवग्रहाः ।
यासामभिग्रहो नास्ति ता मे कथय नारद ॥ १३.५९.२७ ॥

କାମାଚାରୀ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ, କୌଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବିନା ରହୁଥିବା ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ — ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ, ନାରଦ।

13.59.28

पाशुर्वैश्या नटी गोपी तान्तुकी तुन्नवायिकी ।
नारी किराती शबरी नर्तकी चानवग्रहा ॥ १३.५९.२८ ॥

ପାଶୁ, ବୈଶ୍ୟା, ନଟୀ, ଗୋପୀ, ତାନ୍ତୁକୀ, ତୁନ୍ନବାୟିକୀ, ନାରୀ, କିରାତୀ, ଶବରୀ ଓ ନର୍ତ୍ତକୀ — ଏମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣହୀନ।

13.59.29

एतासु जाता नारीषु सर्ववर्णेषु ये सुताः ।
केषु के बन्धुदायादा भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.२९ ॥

ଏହି ନାରୀମାନଙ୍କଠାରେ ସବୁ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଜନ୍ମିତ ଯେଉଁ ପୁତ୍ରମାନେ — ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ କାହାର ବନ୍ଧୁ ଓ ଦାୟାଦ ହୁଅନ୍ତି?

13.59.30

य एताः परिगृह्णन्ति तेषामेव हि ते सुताः ।
सर्वत्र तु प्रवृत्तासु बीजं नश्यति देहिनाम् ॥ १३.५९.३० ॥

ଯେଉଁମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର; କିନ୍ତୁ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ବୀଜ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

13.59.31

सर्वस्त्रीषु प्रवृत्ताश्च साधुवेदविवर्जिताः ।
मानवाः काण्डपृष्ठाश्च वेदमन्त्रबहिष्कृताः।
नियुक्ता हव्यकव्येषु तेषां दत्तं कथं भवेत् ॥ १३.५९.३१ ॥

ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ସଦାଚାର ଓ ବେଦରହିତ, ନୀଚ ଆଚରଣକାରୀ, ବେଦମନ୍ତ୍ରରୁ ବହିଷ୍କୃତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କିପରି ଫଳବତୀ ହେବ?

13.59.32

नार्हन्ति हव्यकव्यानि सावित्रीवर्जिता द्विजाः ।
व्रात्येष्वन्नप्रदानं तद्यथा शूद्रेषु वै तथा ॥ १३.५९.३२ ॥

ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରହିତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି। ବ୍ରାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନଦାନ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେବା ପରି।

13.59.33

धर्मेष्वधिकृतानां तु नराणां मुह्यते मनः ।
कथं न विघ्नो भवति एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.३३ ॥

ଧର୍ମକର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମନ ମୋହିତ ହୁଏ। ଏହା କିପରି ବାଧା ହୁଏ ନାହିଁ? ମୁଁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.59.34

अर्थाश्च नार्यश्च समानमेन-
च्छ्रेयांसि पुंसामिह मोहयन्ति।
रतिप्रमोदात्प्रमदा हरन्ति ।
भोगैर्धनं चाप्युपहन्ति धर्मान् ॥ १३.५९.३४ ॥

ଧନ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁହେଁ ସମାନ ଭାବେ ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶ୍ରେୟକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି। ରତି-ପ୍ରମୋଦରୁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ (ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ) ହରଣ କରନ୍ତି। ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଧନକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।

13.59.35

हव्यं कव्यं च धर्मात्मा सर्वं तच्छ्रोत्रियोऽर्हति ।
दत्तं हि श्रोत्रिये साधौ ज्वलिताग्नाविवाहुतिः ॥ १३.५९.३५ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ହିଁ ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ସମସ୍ତ କିଛିର ଯୋଗ୍ୟ। କାରଣ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ସାଧୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ପରି।

13.59.36

श्रोत्रियाणां कुले जाता वेदार्थविदितात्मनाम् ।
हित्वा कस्मात्त्रयीं विद्यां वार्तां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३६ ॥

ବେଦାର୍ଥରେ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ସେମାନେ, ତ୍ରୟୀ ବିଦ୍ୟା ଛାଡ଼ି କାହିଁକି ବାର୍ତ୍ତା ବୃତ୍ତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି?

13.59.37

चातुर्वर्ण्यं पुरा न्यस्तं सुविद्वत्सु द्विजातिषु ।
तस्माद्वर्णौः संविभज्या वृत्तिः सङ्करवर्जिता ॥ १३.५९.३७ ॥

ପୂର୍ବରୁ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟ ଅତି ବିଦ୍ୱାନ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ସୁପର୍ଦ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା; ତେଣୁ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁସାରେ ଭଲ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ବୃତ୍ତି ସଙ୍କରରହିତ ହେବା ଉଚିତ।

13.59.38

ये चान्ये श्रोत्रिया जाताः संस्कृताः पुत्रगृध्नुभिः ।
पूर्वनिर्वाणनिर्वृत्तां जातां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३८ ॥

ପୁତ୍ରକାମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ହୋଇ ଜନ୍ମିତ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ନିର୍ବାଣରେ ସିଦ୍ଧ ଜନ୍ମବୃତ୍ତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି।

13.59.39

असंस्कृताः श्रोत्रियजाः संस्कृता ज्ञानिजाः कथम्। ॥ १३.५९.३९ ॥

ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ଅସଂସ୍କୃତ କିପରି, ଓ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ସଂସ୍କୃତ କିପରି?

13.59.40

असंस्कारो वैदिकश्च स मान्यः श्रोत्रियात्मजः ।
शुद्धान्वयः श्रोत्रियस्तु सुविद्वद्भिः समोऽन्यथा ॥ १३.५९.४० ॥

ବୈଦିକ ଅସଂସ୍କାର ମଧ୍ୟ ମାନ୍ୟ; ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ହିଁ ଅତି ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ବୋଲି ବିବେଚିତ, ନହେଲେ ନୁହେଁ।

13.59.41

अनधीयानपुत्राश्च वेदसंस्कारवर्जिताः ।
तस्मात्ते वेदविज्ञाऽपि विप्राः श्रुतिनिकारिणः ॥ १३.५९.४१ ॥

ଯାହାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବେଦ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ବୈଦିକ ସଂସ୍କାରରହିତ; ତେଣୁ ସେମାନେ ବେଦଜ୍ଞ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୁତିର ନିନ୍ଦକ।

13.59.42

ब्रह्मराशौ पुरा सृष्टा वेदसंस्कारसंस्कृताः ।
तस्मात्तेष्वेव ते जाताः साधवः कुलधारिणः ॥ १३.५९.४२ ॥

ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମରାଶିରେ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇ ବେଦସଂସ୍କାରରେ ସଂସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ ସାଧୁଗଣ କୁଳଧାରୀ ହେଲେ।

13.59.43

स्वयं क्रीतासु प्रेष्यासु प्रसूयन्ते तु ये नराः ।
कस्य नार्यः सुताश्चैव भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.४३ ॥

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜେ କିଣା ଦାସୀମାନଙ୍କଠାରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ପୁତ୍ରମାନେ କାହାର ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ?

13.59.44

स्वदास्यां यो नरो मोहात्प्रसूयेत स पापकृत् ।
इहाभिनिन्दितः प्रेत्य अपत्यं प्रेष्यतां नयेत् ॥ १३.५९.४४ ॥

ମୋହବଶତଃ ନିଜ ଦାସୀଠାରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ସେ ପାପୀ; ଇହଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ମରଣ ପରେ ତାହାର ସନ୍ତାନକୁ ଦାସତ୍ୱକୁ ନେବା ଉଚିତ।

13.59.45

सा तस्य भार्या पुत्रा ये हव्यकव्यप्रदास्तु ते ।
तस्या ये बान्धवाः केचिद्विषक्ताः प्रेष्यतां गताः।
सर्वे तस्यास्तु सम्बन्धा मुच्यन्ते प्रेष्यकर्मसु ॥ १३.५९.४५ ॥

ସେ ତାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା; ହବ୍ୟ-କବ୍ୟ ଦେଉଥିବା ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ; ତାହାର କେତେ ବନ୍ଧୁ ଦାସତ୍ୱରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଦାସ ଅବସ୍ଥାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ଦାସକର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

13.59.46

एतत्ते कथितं सर्वं यदभिव्याहृतं त्वया ।
अथवा संशयः कश्चिद्भूयः सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ १३.५९.४६ ॥

ତୁମେ ଯାହା କହିଥିଲ ସେଥିପାଇଁ ଏସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; କିମ୍ବା କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ପୁଣି ପଚାରିପାର।

13.59.47

अमिथ्यादर्शनालोके नारदः सर्वकोविदः ।
प्रत्यक्षदर्शी लोकानां स्वयंभुरिव सत्तमः ॥ १३.५९.४७ ॥

ଅମିଥ୍ୟାଦର୍ଶନର ଆଲୋକରେ ନାରଦ ସର୍ବଜ୍ଞ; ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

13.59.48

इति सम्भाष्य ऋषिभिर्मार्कण्डेयो महातपाः ।
नारदं चापि सत्कृत्य तेन चैवाभिसत्कृतः।
आमन्त्रयित्वा ऋषिभिः प्रययावाश्रमं मुनिः ॥ १३.५९.४८ ॥

ଏହିପରି ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ କଥୋପକଥନ କରି ମହାତପସ୍ୱୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ନାରଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସତ୍କାର କଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସତ୍କୃତ ହୋଇ, ଋଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

13.59.49

ऋषयश्चापि तीर्थानां परिचर्यां प्रचक्रमुः ॥ १३.५९.४९ ॥

ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ପରିଚର୍ଯ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

13.59.50

सुक्षेत्रबीजसंस्कारविशुद्धो ब्रह्मिचर्यया ।
नित्यनैमित्तिकात्स्नातो मनश्शुद्ध्या च शुद्ध्यति ॥ १३.५९.५० ॥

ଉତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୀଜ ବୁଣିବାର ସଂସ୍କାରରେ ଶୁଦ୍ଧ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ, ନିତ୍ୟ ଓ ନୈମିତ୍ତିକ କର୍ମରେ ସ୍ନାତ ବ୍ୟକ୍ତି ମନର ଶୁଦ୍ଧିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।