ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.59.1
श्रुतं बलं प्रभावश्च योषितां मुनिसत्तम ।
एकस्य बहुभार्यस्य धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.१ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧਰਮ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.59.2
बहुभार्यासु सक्तस्य नारीभोगेषु गेहिनः ।
ऋतौ विमुञ्चमानस्य सांनिध्ये भ्रूणहा स्मृतः ॥ १३.५९.२ ॥
ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ, ਇਸਤਰੀ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਜੇ ਰੁਤ ਸਮੇਂ ਪਰੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਭਰੂਣਹੱਤਿਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.59.3
वृद्धां वन्ध्यां सुव्रता च मृतापत्यामपुष्पिणीम् ।
कन्यां च बहुपुत्रां च वर्जयन्मुच्यते भयात् ॥ १३.५९.३ ॥
ਬੁੱਢੀ, ਬਾਂਝ, ਵਰਤ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਔਲਾਦ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਹਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕੁਆਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.59.4
व्याधितो बन्धनस्थो वा प्रवासेष्वथ पर्वसु ।
ऋतुकाले तु नारीणां भ्रूणहत्यां प्रमुञ्चति ॥ १३.५९.४ ॥
ਰੋਗੀ, ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਜਾਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ — ਪਰ ਰੁਤ ਸਮੇਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਭਰੂਣਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.59.5
वैश्यनारीषु वै जाताः परप्रेष्यासु वा सुताः ।
कस्य ते बन्धुदायादा भवन्ति हि महामुने ॥ १३.५९.५ ॥
ਵੈਸ਼ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਿਕਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਪੁੱਤਰ — ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਬੰਧੂ-ਦਾਇਆਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
13.59.6
पण्यस्त्रीषु प्रसूता ये यस्य स्त्री तस्य ते सुताः ।
क्रयाच्च कृत्रिमाः पुत्रा प्रदानाच्चैव दत्रिमाः ॥ १३.५९.६ ॥
ਪਣਯ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇ। ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਲਏ ਪੁੱਤਰ 'ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ' ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪੁੱਤਰ 'ਦਤ੍ਰਿਮ' ਹਨ।
13.59.7
पण्यनारीष्वनियतः पुंसोऽर्थो वर्तते ध्रुवम् ।
अत्र चाहितगर्भायाः कस्य पुत्रं वदन्ति तम् ॥ १३.५९.७ ॥
ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਕਾਬੂ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸਵਾਰਥ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਗਰਭ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
13.59.8
तीर्थभूतासु नारीषु ज्ञायते योऽभिगच्छति ।
ऋतौ तस्य भवेद्गर्भो यं वा नारी न शङ्कते ॥ १३.५९.८ ॥
ਤੀਰਥ ਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੁੱਤ ਵੇਲੇ ਜਿਸਦਾ ਗਰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਸਤਰੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਉਸਦਾ)।
13.59.9
नराणां त्यजतां भार्यां कामक्रोधाद्गुणान्विताम् ।
अप्रसूतां प्रसूतां वा तेषां पृच्छामि निष्कृतिम् ॥ १३.५९.९ ॥
ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੁਣਵਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਪੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਪੱਤੀਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
13.59.10
अपापां त्यजमानस्य साध्वीं मत्वा यमादितः ।
आत्मवंशस्वधर्मो वा त्यजतो निष्कृतिर्न तु ॥ १३.५९.१० ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸਾਧਵੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਯਮ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਿਆਗੀ ਦਾ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.59.11
यो नरस्त्यजते भार्या पुष्पिणीमप्रसूतिकाम् ।
स नष्टवंशः पितृभिर्युक्तस्त्यज्येत दैवतैः ॥ १३.५९.११ ॥
ਰੁੱਤਵਤੀ, ਅਪੱਤੀ ਰਹਿਤ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਵੰਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.59.12
भार्यामपत्यसञ्जातां प्रसूतां पुत्रपौत्रिणीम् ।
पुत्रदारपरित्यागी न स प्राप्नोति निष्कृतिम् ॥ १३.५९.१२ ॥
ਸੰਤਾਨਵਤੀ, ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੋ ਛੱਡਦਾ ਹੈ — ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ — ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.59.13
एवं हि भार्यां त्यजतां नराणां नास्ति निष्कृतिः ।
नार्हन्ति प्रमदास्त्यक्तुं पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिताः ॥ १३.५९.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
13.59.14
कीदृशीं संत्यजन्भार्यां नरो दोषैर्न लिप्यते ।
एतदिच्छामि तत्वेन विज्ञातुमृषिसत्तम ॥ १३.५९.१४ ॥
ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਇਹ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.59.15
मोक्षधर्मस्थितानां तु अन्योन्यमनुजानताम् ।
भार्यापतीनां मुक्तानामधर्मो न विधीयते ॥ १३.५९.१५ ॥
ਮੋਕਸ਼ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਧਰਮ ਵਿਹਿਤ ਨਹੀਂ।
13.59.16
अन्यसङ्गां गतापत्यां शूद्रगां परगामिनीम् ।
परीक्ष्य त्यजमानानां नराणां नास्ति पातकम् ॥ १३.५९.१६ ॥
ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਆਸਕਤ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਸ਼ੂਦਰ ਕੋਲ ਗਈ, ਪਰਾਏ ਮਰਦ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
13.59.17
पातकेऽपि तु भर्तव्यौ द्वौ तु माता पिता तथा ॥ १३.५९.१७ ॥
ਪਾਪ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਯੋਗ ਹਨ।
13.59.18
भार्यायां व्यभिचारिण्यां नरस्य त्यजतो रुषा ।
कथं धर्मोऽप्यधर्मो वा भवतीह महामते ॥ १३.५९.१८ ॥
ਪਤਨੀ ਵਿਭਚਾਰਿਣੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਕਿਵੇਂ?
13.59.19
अनृतेऽपि हि सत्ये वा यो नारीं दूषितां त्यजेत् ।
अरक्षमाणः स्वां भार्यां नरो भवति भ्रूणहा ॥ १३.५९.१९ ॥
ਦੋਸ਼ ਝੂਠਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੱਚਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਸ਼ਿਤ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਭਰੂਣਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
13.59.20
अपत्यहेतोर्या नारी भर्तारमतिलङ्घयेत् ।
लोलेन्द्रियेति सा रक्ष्या न सन्त्याज्या कथञ्चन ॥ १३.५९.२० ॥
ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਪਤੀ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਟੱਪ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੰਚਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
13.59.21
नद्यश्च नार्यश्च समस्वभावा ।
नैताः प्रमुञ्चन्ति नरावगाढाः।
स्रोतांसि नद्यो वहते निपातं ।
नारी रजोभिः पुनरेति शौचम् ॥ १३.५९.२१ ॥
ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਨਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸਤਰੀ ਰਜੋਧਰਮ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸ਼ੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
13.59.22
एवं नार्यो न दुष्यन्ति व्यभिचारेऽपि भर्तृणाम् ।
मासिमासि भवेद्रागस्ततः शुद्धा भवन्त्युत ॥ १३.५९.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਰਜੋਧਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.59.23
कानि तीर्थानि भगवन्नृणां देहाश्रितानि वै ।
तानि वै शंस भगवन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १३.५९.२३ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੁੱਛਦੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
13.59.24
सर्वतीर्थेषु सर्वज्ञ किं तीर्थं परमं नृणाम् ।
यत्रोपस्पृश्य पूतो यो नरो भवति नित्यशः ॥ १३.५९.२४ ॥
ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਞ! ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
13.59.25
देवर्षिपितृतीर्थानि ब्राह्मं मध्येऽथं वैष्णवम् ।
नृणां तीर्थानि पञ्चाहुः पाणौ सन्निहितानि वै ॥ १३.५९.२५ ॥
ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ, ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੀਰਥ — ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ, ਐਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.59.26
आद्यतीर्थं तु तीर्थानां वैष्णवो भाग उच्यते ।
यत्रोपस्पृश्य वर्णानां चतुर्णां वर्धते कुलम्।
पितृदैवतकार्याणि वर्धन्ते प्रेत्य चेह च ॥ १३.५९.२६ ॥
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਾਗ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਚਾਰਾਂ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਕੁਲ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰ ਤੇ ਦੇਵ ਕਰਮ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ।
13.59.27
नराणां कामवृत्तानां या नार्यो निरवग्रहाः ।
यासामभिग्रहो नास्ति ता मे कथय नारद ॥ १३.५९.२७ ॥
ਕਾਮ-ਵਰਤੀ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਨਾਰਦ।
13.59.28
पाशुर्वैश्या नटी गोपी तान्तुकी तुन्नवायिकी ।
नारी किराती शबरी नर्तकी चानवग्रहा ॥ १३.५९.२८ ॥
ਪਾਸ਼ੂ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਨਟੀ, ਗੋਪੀ, ਤਾਂਤੁਕੀ, ਤੁੰਨਵਾਇਕੀ, ਨਾਰੀ, ਕਿਰਾਤੀ, ਸ਼ਬਰੀ ਅਤੇ ਨਰਤਕੀ — ਇਹ ਸਭ ਬੇਰੋਕ ਹਨ।
13.59.29
एतासु जाता नारीषु सर्ववर्णेषु ये सुताः ।
केषु के बन्धुदायादा भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.२९ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਭ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ — ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਕਿਸ ਦੇ ਬੰਧੂ ਤੇ ਵਾਰਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
13.59.30
य एताः परिगृह्णन्ति तेषामेव हि ते सुताः ।
सर्वत्र तु प्रवृत्तासु बीजं नश्यति देहिनाम् ॥ १३.५९.३० ॥
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਸਭ ਥਾਂ ਰੁੱਝ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.59.31
सर्वस्त्रीषु प्रवृत्ताश्च साधुवेदविवर्जिताः ।
मानवाः काण्डपृष्ठाश्च वेदमन्त्रबहिष्कृताः।
नियुक्ता हव्यकव्येषु तेषां दत्तं कथं भवेत् ॥ १३.५९.३१ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ, ਸਦਾਚਾਰ ਅਤੇ ਵੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨੀਚ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ-ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਫਲੇਗਾ?
13.59.32
नार्हन्ति हव्यकव्यानि सावित्रीवर्जिता द्विजाः ।
व्रात्येष्वन्नप्रदानं तद्यथा शूद्रेषु वै तथा ॥ १३.५९.३२ ॥
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦ੍ਵਿਜ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਵ੍ਰਾਤਯਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ।
13.59.33
धर्मेष्वधिकृतानां तु नराणां मुह्यते मनः ।
कथं न विघ्नो भवति एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.३३ ॥
ਧਰਮ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ? ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.59.34
अर्थाश्च नार्यश्च समानमेन-
च्छ्रेयांसि पुंसामिह मोहयन्ति।
रतिप्रमोदात्प्रमदा हरन्ति ।
भोगैर्धनं चाप्युपहन्ति धर्मान् ॥ १३.५९.३४ ॥
ਧਨ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਤੀ-ਪ੍ਰਮੋਦ ਤੋਂ ਇਸਤਰੀਆਂ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ) ਹਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੋਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.59.35
हव्यं कव्यं च धर्मात्मा सर्वं तच्छ्रोत्रियोऽर्हति ।
दत्तं हि श्रोत्रिये साधौ ज्वलिताग्नाविवाहुतिः ॥ १३.५९.३५ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਹੀ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਸਭ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।
13.59.36
श्रोत्रियाणां कुले जाता वेदार्थविदितात्मनाम् ।
हित्वा कस्मात्त्रयीं विद्यां वार्तां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३६ ॥
ਵੇਦਾਰਥ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਤ੍ਰਯੀ ਵਿਦਿਆ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਉਂ ਵਾਰਤਾ ਵ੍ਰਿਤੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ?
13.59.37
चातुर्वर्ण्यं पुरा न्यस्तं सुविद्वत्सु द्विजातिषु ।
तस्माद्वर्णौः संविभज्या वृत्तिः सङ्करवर्जिता ॥ १३.५९.३७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰੇ ਵਰਣ ਅਤਿ ਵਿਦਵਾਨ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਵਰਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੀ ਗਈ ਵ੍ਰਿਤੀ ਸੰਕਰ-ਰਹਿਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.59.38
ये चान्ये श्रोत्रिया जाताः संस्कृताः पुत्रगृध्नुभिः ।
पूर्वनिर्वाणनिर्वृत्तां जातां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३८ ॥
ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੇ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰਵਾਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਜਨਮ-ਵ੍ਰਿਤੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.59.39
असंस्कृताः श्रोत्रियजाः संस्कृता ज्ञानिजाः कथम्। ॥ १३.५९.३९ ॥
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਅਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਿਵੇਂ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਿਵੇਂ?
13.59.40
असंस्कारो वैदिकश्च स मान्यः श्रोत्रियात्मजः ।
शुद्धान्वयः श्रोत्रियस्तु सुविद्वद्भिः समोऽन्यथा ॥ १३.५९.४० ॥
ਵੈਦਿਕ ਅਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਾਨਣਯੋਗ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਹੀ ਅਤਿ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।
13.59.41
अनधीयानपुत्राश्च वेदसंस्कारवर्जिताः ।
तस्मात्ते वेदविज्ञाऽपि विप्राः श्रुतिनिकारिणः ॥ १३.५९.४१ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵੇਦਜ੍ਞ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.59.42
ब्रह्मराशौ पुरा सृष्टा वेदसंस्कारसंस्कृताः ।
तस्मात्तेष्वेव ते जाताः साधवः कुलधारिणः ॥ १३.५९.४२ ॥
ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਜਨਮੇ ਸਾਧੂ ਕੁਲ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।
13.59.43
स्वयं क्रीतासु प्रेष्यासु प्रसूयन्ते तु ये नराः ।
कस्य नार्यः सुताश्चैव भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.४३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਸੇਵਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ?
13.59.44
स्वदास्यां यो नरो मोहात्प्रसूयेत स पापकृत् ।
इहाभिनिन्दितः प्रेत्य अपत्यं प्रेष्यतां नयेत् ॥ १३.५९.४४ ॥
ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.59.45
सा तस्य भार्या पुत्रा ये हव्यकव्यप्रदास्तु ते ।
तस्या ये बान्धवाः केचिद्विषक्ताः प्रेष्यतां गताः।
सर्वे तस्यास्तु सम्बन्धा मुच्यन्ते प्रेष्यकर्मसु ॥ १३.५९.४५ ॥
ਉਹ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਹਵਿਆ-ਕਵਿਆ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਉਹੀ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧ ਗੁਲਾਮੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.59.46
एतत्ते कथितं सर्वं यदभिव्याहृतं त्वया ।
अथवा संशयः कश्चिद्भूयः सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ १३.५९.४६ ॥
ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
13.59.47
अमिथ्यादर्शनालोके नारदः सर्वकोविदः ।
प्रत्यक्षदर्शी लोकानां स्वयंभुरिव सत्तमः ॥ १३.५९.४७ ॥
ਅਮਿਥਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਸਰਬਗਿਆਤਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ੀ, ਸਵੈਭੂ ਵਾਂਗ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.59.48
इति सम्भाष्य ऋषिभिर्मार्कण्डेयो महातपाः ।
नारदं चापि सत्कृत्य तेन चैवाभिसत्कृतः।
आमन्त्रयित्वा ऋषिभिः प्रययावाश्रमं मुनिः ॥ १३.५९.४८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਨਾਰਦ ਦਾ ਵੀ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਤਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੇ ਗਏ।
13.59.49
ऋषयश्चापि तीर्थानां परिचर्यां प्रचक्रमुः ॥ १३.५९.४९ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪਰਿਚਰਜਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ।
13.59.50
सुक्षेत्रबीजसंस्कारविशुद्धो ब्रह्मिचर्यया ।
नित्यनैमित्तिकात्स्नातो मनश्शुद्ध्या च शुद्ध्यति ॥ १३.५९.५० ॥
ਚੰਗੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਬੀਜਣ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ, ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਨੈਮਿਤਿਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।