మహాభారతం · అధ్యాయం 13.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.59.1
श्रुतं बलं प्रभावश्च योषितां मुनिसत्तम ।
एकस्य बहुभार्यस्य धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.१ ॥
ముని శ్రేష్ఠా, స్త్రీల బలమూ ప్రభావమూ నేను విన్నాను. అనేక భార్యలున్న ఒకడి ధర్మాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
13.59.2
बहुभार्यासु सक्तस्य नारीभोगेषु गेहिनः ।
ऋतौ विमुञ्चमानस्य सांनिध्ये भ्रूणहा स्मृतः ॥ १३.५९.२ ॥
అనేక భార్యలపై ఆసక్తి కలిగి, స్త్రీ భోగాలలో మునిగిన గృహస్థుడు ఋతుకాలంలో వీడి ఉండేవాడైతే అతడు భ్రూణహంతకుడని స్మరించబడ్డాడు.
13.59.3
वृद्धां वन्ध्यां सुव्रता च मृतापत्यामपुष्पिणीम् ।
कन्यां च बहुपुत्रां च वर्जयन्मुच्यते भयात् ॥ १३.५९.३ ॥
వృద్ధురాలిని, గొడ్రాలిని, వ్రతనిష్ఠగల స్త్రీని, సంతానం మరణించిన స్త్రీని, రజస్వల కాని దానిని, కన్యను, అనేకమంది కుమారులు గల స్త్రీని విడిచిపెట్టే వాడు భయం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.59.4
व्याधितो बन्धनस्थो वा प्रवासेष्वथ पर्वसु ।
ऋतुकाले तु नारीणां भ्रूणहत्यां प्रमुञ्चति ॥ १३.५९.४ ॥
వ్యాధిగ్రస్తుడు, బంధనంలో ఉన్నవాడు, లేదా ప్రయాణాలలో, పండుగ రోజులలో ఉన్నవాడు — కానీ ఋతుకాలంలో స్త్రీలతో కలిసి ఉండేవాడు భ్రూణహత్య పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.59.5
वैश्यनारीषु वै जाताः परप्रेष्यासु वा सुताः ।
कस्य ते बन्धुदायादा भवन्ति हि महामुने ॥ १३.५९.५ ॥
వైశ్య స్త్రీలలో, లేదా ఇతరులకు సేవ చేసే స్త్రీలలో పుట్టిన కుమారులు — ఓ మహామునీ, వారు ఎవరి బంధు-దాయాదులు అవుతారు?
13.59.6
पण्यस्त्रीषु प्रसूता ये यस्य स्त्री तस्य ते सुताः ।
क्रयाच्च कृत्रिमाः पुत्रा प्रदानाच्चैव दत्रिमाः ॥ १३.५९.६ ॥
వేశ్య స్త్రీలలో పుట్టిన వారు ఆ స్త్రీని భార్యగా కలిగినవాని కుమారులు. కొనుగోలు ద్వారా వచ్చిన వారు 'కృత్రిమ' పుత్రులు, దానంగా ఇచ్చిన వారు 'దత్రిమ' పుత్రులు.
13.59.7
पण्यनारीष्वनियतः पुंसोऽर्थो वर्तते ध्रुवम् ।
अत्र चाहितगर्भायाः कस्य पुत्रं वदन्ति तम् ॥ १३.५९.७ ॥
వేశ్యలలో నియమం లేని పురుషునికి స్వార్థం నిశ్చయంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ గర్భం ధరించిన స్త్రీ కుమారుడు ఎవరివాడని చెప్పబడుతాడు?
13.59.8
तीर्थभूतासु नारीषु ज्ञायते योऽभिगच्छति ।
ऋतौ तस्य भवेद्गर्भो यं वा नारी न शङ्कते ॥ १३.५९.८ ॥
తీర్థ సమానమైన పవిత్ర స్త్రీలలో ఎవరు కలుస్తాడో అతడు తెలియబడతాడు. ఋతుకాలంలో ఎవరి గర్భం అవుతుందో, లేదా స్త్రీ ఎవరిపై సందేహించదో (అతనిది).
13.59.9
नराणां त्यजतां भार्यां कामक्रोधाद्गुणान्विताम् ।
अप्रसूतां प्रसूतां वा तेषां पृच्छामि निष्कृतिम् ॥ १३.५९.९ ॥
కామ, క్రోధాల వల్ల గుణవతియైన భార్యను విడిచిపెట్టే పురుషులకు, సంతానం లేనిదైనా, కలిగినదైనా, వారికి ప్రాయశ్చిత్తం గురించి నేను అడుగుతున్నాను.
13.59.10
अपापां त्यजमानस्य साध्वीं मत्वा यमादितः ।
आत्मवंशस्वधर्मो वा त्यजतो निष्कृतिर्न तु ॥ १३.५९.१० ॥
పాపరహితురాలైన, సాధ్వియైన భార్యను విడిచిపెట్టేవానికి, ఆదినుండి యముని విధి ప్రకారం ఆమె నిర్దోషి అని భావించి, తన వంశధర్మమైనా లేదా విడిచిపెట్టేవాని కైనా ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.
13.59.11
यो नरस्त्यजते भार्या पुष्पिणीमप्रसूतिकाम् ।
स नष्टवंशः पितृभिर्युक्तस्त्यज्येत दैवतैः ॥ १३.५९.११ ॥
ఋతుమతియైన, సంతానం లేని భార్యను విడిచిపెట్టే పురుషుడు, వంశం నశించినవాడై, పితృదేవతలతో కూడినవాడైనా దేవతలచే విడువబడతాడు.
13.59.12
भार्यामपत्यसञ्जातां प्रसूतां पुत्रपौत्रिणीम् ।
पुत्रदारपरित्यागी न स प्राप्नोति निष्कृतिम् ॥ १३.५९.१२ ॥
సంతానం కలిగి, కుమారులు, మనుమలు కలిగిన భార్యను విడిచిపెట్టేవాడు — కుమారుని, భార్యను త్యజించువాడు — అతనికి ప్రాయశ్చిత్తం లభించదు.
13.59.13
एवं हि भार्यां त्यजतां नराणां नास्ति निष्कृतिः ।
नार्हन्ति प्रमदास्त्यक्तुं पुत्रपौत्रप्रतिष्ठिताः ॥ १३.५९.१३ ॥
ఈ విధంగా భార్యను త్యజించే మనుషులకు నిష్కృతి లేదు. పుత్రపౌత్రులతో ప్రతిష్ఠితులైన స్త్రీలను విడిచిపెట్టడం తగదు.
13.59.14
कीदृशीं संत्यजन्भार्यां नरो दोषैर्न लिप्यते ।
एतदिच्छामि तत्वेन विज्ञातुमृषिसत्तम ॥ १३.५९.१४ ॥
ఎటువంటి భార్యను త్యజించే మనిషి దోషాలకు అంటుకోడు? ఋషిశ్రేష్ఠా, ఇది యథార్థంగా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
13.59.15
मोक्षधर्मस्थितानां तु अन्योन्यमनुजानताम् ।
भार्यापतीनां मुक्तानामधर्मो न विधीयते ॥ १३.५९.१५ ॥
మోక్షధర్మంలో స్థితులైన, పరస్పరం అంగీకరించుకున్న భార్యాభర్తలైన, విముక్తులైన వారికి అధర్మం విధింపబడదు.
13.59.16
अन्यसङ्गां गतापत्यां शूद्रगां परगामिनीम् ।
परीक्ष्य त्यजमानानां नराणां नास्ति पातकम् ॥ १३.५९.१६ ॥
ఇతరులపై ఆసక్తి చూపే, ఇతరుల వల్ల సంతానం పొందిన, శూద్రుని వద్దకు వెళ్లిన, పరపురుషగామిని అయిన స్త్రీని బాగా పరిశీలించి త్యజించే మనుషులకు పాపం లేదు.
13.59.17
पातकेऽपि तु भर्तव्यौ द्वौ तु माता पिता तथा ॥ १३.५९.१७ ॥
పాపం కలిగినప్పటికీ, తల్లిదండ్రులైన ఇద్దరినీ తప్పక పోషించాలి.
13.59.18
भार्यायां व्यभिचारिण्यां नरस्य त्यजतो रुषा ।
कथं धर्मोऽप्यधर्मो वा भवतीह महामते ॥ १३.५९.१८ ॥
భార్య వ్యభిచారిణి అయినప్పుడు, కోపంతో మనిషి ఆమెను త్యజిస్తే, ఓ మహామతీ, ఇక్కడ అది ఎలా ధర్మమవుతుంది లేదా అధర్మమవుతుంది?
13.59.19
अनृतेऽपि हि सत्ये वा यो नारीं दूषितां त्यजेत् ।
अरक्षमाणः स्वां भार्यां नरो भवति भ्रूणहा ॥ १३.५९.१९ ॥
ఆరోపణ అబద్ధమైనా నిజమైనా, కలుషితురాలైన భార్యను విడిచిపెట్టి, తన భార్యను రక్షించని పురుషుడు భ్రూణహత్యకు పాల్పడినవాడవుతాడు.
13.59.20
अपत्यहेतोर्या नारी भर्तारमतिलङ्घयेत् ।
लोलेन्द्रियेति सा रक्ष्या न सन्त्याज्या कथञ्चन ॥ १३.५९.२० ॥
సంతానం కోసం ఒక స్త్రీ భర్త మర్యాదను అతిక్రమిస్తే, ఆమె చంచల ఇంద్రియాల స్త్రీ అయినప్పటికీ ఆమెను రక్షించాలి; ఏ విధంగానూ విడిచిపెట్టరాదు.
13.59.21
नद्यश्च नार्यश्च समस्वभावा ।
नैताः प्रमुञ्चन्ति नरावगाढाः।
स्रोतांसि नद्यो वहते निपातं ।
नारी रजोभिः पुनरेति शौचम् ॥ १३.५९.२१ ॥
నదులు, స్త్రీలు సమాన స్వభావులు; మనుషులు వాటిలో మునిగినప్పుడు అవి వారిని విడిచిపెట్టవు. నదులు ప్రవాహాన్ని క్రిందికి పారిస్తాయి; స్త్రీ రజస్సుతో మళ్లీ శుద్ధిని పొందుతుంది.
13.59.22
एवं नार्यो न दुष्यन्ति व्यभिचारेऽपि भर्तृणाम् ।
मासिमासि भवेद्रागस्ततः शुद्धा भवन्त्युत ॥ १३.५९.२२ ॥
ఈ విధంగా, భర్తలకు వ్యభిచారం చేసినా స్త్రీలు కలుషితులు కారు. ప్రతి నెలా రజస్సు కలుగుతుంది; దాని ద్వారా వారు మళ్లీ శుద్ధులవుతారు.
13.59.23
कानि तीर्थानि भगवन्नृणां देहाश्रितानि वै ।
तानि वै शंस भगवन्याथातथ्येन पृच्छतः ॥ १३.५९.२३ ॥
భగవంతుడా! మనుషుల దేహంలో ఆశ్రయించి ఉన్న ఆ తీర్థాలు ఏవి? భగవంతుడా, యథార్థంగా అడుగుతున్న నాకు వాటిని చెప్పండి.
13.59.24
सर्वतीर्थेषु सर्वज्ञ किं तीर्थं परमं नृणाम् ।
यत्रोपस्पृश्य पूतो यो नरो भवति नित्यशः ॥ १३.५९.२४ ॥
సర్వజ్ఞుడా! అన్ని తీర్థాలలో మనుషులకు అత్యుత్తమ తీర్థం ఏది? దానిలో స్నానం చేసి మనుషుడు సదా పవిత్రుడవుతాడు?
13.59.25
देवर्षिपितृतीर्थानि ब्राह्मं मध्येऽथं वैष्णवम् ।
नृणां तीर्थानि पञ्चाहुः पाणौ सन्निहितानि वै ॥ १३.५९.२५ ॥
దేవ, ఋషి, పితృ తీర్థాలు, మధ్యలో బ్రాహ్మ తీర్థం, వైష్ణవ తీర్థం — మానవులకు ఐదు తీర్థాలు చేతిలోనే ఉన్నాయని చెబుతారు.
13.59.26
आद्यतीर्थं तु तीर्थानां वैष्णवो भाग उच्यते ।
यत्रोपस्पृश्य वर्णानां चतुर्णां वर्धते कुलम्।
पितृदैवतकार्याणि वर्धन्ते प्रेत्य चेह च ॥ १३.५९.२६ ॥
తీర్థాలలో మొదటిది వైష్ణవ భాగం అని చెప్పబడుతుంది; దానిని స్పృశిస్తే నాలుగు వర్ణాల కులం వృద్ధి చెందుతుంది; పితృ, దేవ కార్యాలు ఇక్కడా, మరణానంతరమూ వృద్ధి చెందుతాయి.
13.59.27
नराणां कामवृत्तानां या नार्यो निरवग्रहाः ।
यासामभिग्रहो नास्ति ता मे कथय नारद ॥ १३.५९.२७ ॥
కామవృత్తిలో నడిచే పురుషులతో, ఎటువంటి నియంత్రణ లేకుండా ఉండే స్త్రీలు — వారిని గురించి నాకు చెప్పండి, నారదా.
13.59.28
पाशुर्वैश्या नटी गोपी तान्तुकी तुन्नवायिकी ।
नारी किराती शबरी नर्तकी चानवग्रहा ॥ १३.५९.२८ ॥
పాశు, వైశ్య, నటి, గోపి, తాంతుకి, తున్నవాయికి, నారి, కిరాతి, శబరి, నర్తకి — వీరు నియంత్రణ లేనివారు.
13.59.29
एतासु जाता नारीषु सर्ववर्णेषु ये सुताः ।
केषु के बन्धुदायादा भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.२९ ॥
ఈ స్త్రీలలో అన్ని వర్ణాలలో జన్మించిన పుత్రులు — ఋషిశ్రేష్ఠా, వారు ఎవరికి బంధువులు, వారసులు అవుతారు?
13.59.30
य एताः परिगृह्णन्ति तेषामेव हि ते सुताः ।
सर्वत्र तु प्रवृत्तासु बीजं नश्यति देहिनाम् ॥ १३.५९.३० ॥
వీరిని స్వీకరించేవారే వారి పుత్రులు; కానీ అన్నిచోట్లా ప్రవర్తించినప్పుడు దేహధారుల బీజం నశిస్తుంది.
13.59.31
सर्वस्त्रीषु प्रवृत्ताश्च साधुवेदविवर्जिताः ।
मानवाः काण्डपृष्ठाश्च वेदमन्त्रबहिष्कृताः।
नियुक्ता हव्यकव्येषु तेषां दत्तं कथं भवेत् ॥ १३.५९.३१ ॥
అన్ని స్త్రీలపై ఆసక్తి కలవారు, సదాచారం మరియు వేదం లేనివారు, నీచ ప్రవర్తన కలవారు, వేదమంత్రాలకు దూరమైనవారు, హవ్య-కవ్య కర్మలలో నియమింపబడినప్పుడు వారికి ఇచ్చిన దానం ఎలా ఫలిస్తుంది?
13.59.32
नार्हन्ति हव्यकव्यानि सावित्रीवर्जिता द्विजाः ।
व्रात्येष्वन्नप्रदानं तद्यथा शूद्रेषु वै तथा ॥ १३.५९.३२ ॥
సావిత్రీ మంత్రం లేని ద్విజులు హవ్య-కవ్యాలకు అర్హులు కారు. వ్రాత్యులకు అన్నం ఇవ్వడం శూద్రులకు ఇవ్వడంతో సమానమే.
13.59.33
धर्मेष्वधिकृतानां तु नराणां मुह्यते मनः ।
कथं न विघ्नो भवति एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५९.३३ ॥
ధర్మ కార్యాలలో నియమింపబడిన మనుషుల మనస్సు మోహంలో పడుతుంది. ఇది ఎలా విఘ్నం కాకుండా ఉంటుంది? దీన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
13.59.34
अर्थाश्च नार्यश्च समानमेन-
च्छ्रेयांसि पुंसामिह मोहयन्ति।
रतिप्रमोदात्प्रमदा हरन्ति ।
भोगैर्धनं चाप्युपहन्ति धर्मान् ॥ १३.५९.३४ ॥
ధనం, స్త్రీలు ఇద్దరూ సమానంగా ఇక్కడ మనుషుల శ్రేయస్సును మోహింపజేస్తారు. రతి ఆనందంతో స్త్రీలు (మనుషులను) హరిస్తారు. భోగాల ద్వారా ధనాన్ని కూడా నాశనం చేసి ధర్మాలను కూడా నాశనం చేస్తారు.
13.59.35
हव्यं कव्यं च धर्मात्मा सर्वं तच्छ्रोत्रियोऽर्हति ।
दत्तं हि श्रोत्रिये साधौ ज्वलिताग्नाविवाहुतिः ॥ १३.५९.३५ ॥
ధర్మాత్ముడైన శ్రోత్రియుడే హవ్య, కవ్యాలన్నింటికీ అర్హుడు. ఎందుకంటే శ్రోత్రియ సాధువుకు ఇచ్చిన దానం ప్రజ్వలిస్తున్న అగ్నిలో ఆహుతి వేసినట్లే.
13.59.36
श्रोत्रियाणां कुले जाता वेदार्थविदितात्मनाम् ।
हित्वा कस्मात्त्रयीं विद्यां वार्तां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३६ ॥
వేదార్థంతో తమ ఆత్మను తెలుసుకున్న శ్రోత్రియుల కులంలో జన్మించినవారు, త్రయీ విద్యను విడిచి ఎందుకు వార్తా వృత్తిని ఆశ్రయిస్తున్నారు?
13.59.37
चातुर्वर्ण्यं पुरा न्यस्तं सुविद्वत्सु द्विजातिषु ।
तस्माद्वर्णौः संविभज्या वृत्तिः सङ्करवर्जिता ॥ १३.५९.३७ ॥
పూర్వం చాతుర్వర్ణ్యం అత్యంత విద్వాంసులైన ద్విజులకు అప్పగించబడింది; కాబట్టి వర్ణాల ప్రకారం బాగా విభజించిన వృత్తి, సంకరం లేనిదిగా ఉండాలి.
13.59.38
ये चान्ये श्रोत्रिया जाताः संस्कृताः पुत्रगृध्नुभिः ।
पूर्वनिर्वाणनिर्वृत्तां जातां वृत्तिमुपाश्रिताः ॥ १३.५९.३८ ॥
పుత్రులను కోరేవారిచే సంస్కరించబడి జన్మించిన ఇతర శ్రోత్రియులు కూడా, పూర్వ నిర్వాణంతో సిద్ధమైన జన్మవృత్తిని ఆశ్రయిస్తారు.
13.59.39
असंस्कृताः श्रोत्रियजाः संस्कृता ज्ञानिजाः कथम्। ॥ १३.५९.३९ ॥
శ్రోత్రియుల నుండి జన్మించినవారు ఎలా అసంస్కృతులు, జ్ఞానుల నుండి జన్మించినవారు ఎలా సంస్కృతులు?
13.59.40
असंस्कारो वैदिकश्च स मान्यः श्रोत्रियात्मजः ।
शुद्धान्वयः श्रोत्रियस्तु सुविद्वद्भिः समोऽन्यथा ॥ १३.५९.४० ॥
వైదిక అసంస్కారం కూడా మాననీయమే; శ్రోత్రియుని కుమారుడు, శుద్ధ వంశపు శ్రోత్రియుడు మాత్రమే అతి విద్వాంసులచే సమానంగా పరిగణించబడతాడు, లేకపోతే కాదు.
13.59.41
अनधीयानपुत्राश्च वेदसंस्कारवर्जिताः ।
तस्मात्ते वेदविज्ञाऽपि विप्राः श्रुतिनिकारिणः ॥ १३.५९.४१ ॥
వేదం చదవని కుమారులు, వేద సంస్కారం లేనివారు కలవారు; కాబట్టి వారు వేదజ్ఞులైనా శ్రుతిని తిరస్కరించేవారే.
13.59.42
ब्रह्मराशौ पुरा सृष्टा वेदसंस्कारसंस्कृताः ।
तस्मात्तेष्वेव ते जाताः साधवः कुलधारिणः ॥ १३.५९.४२ ॥
పూర్వం బ్రహ్మరాశిలో సృష్టించబడి వేద సంస్కారాలతో సంస్కరించబడినవారు; అందుచేత వారిలోనే పుట్టిన సాధువులు కులధారులు.
13.59.43
स्वयं क्रीतासु प्रेष्यासु प्रसूयन्ते तु ये नराः ।
कस्य नार्यः सुताश्चैव भवन्ति ऋषिसत्तम ॥ १३.५९.४३ ॥
స్వయంగా కొనిన దాసీలలో సంతానం కనే మనుషుల భార్యలు, కుమారులు ఎవరివి అవుతారు, ఓ ఋషిశ్రేష్ఠా?
13.59.44
स्वदास्यां यो नरो मोहात्प्रसूयेत स पापकृत् ।
इहाभिनिन्दितः प्रेत्य अपत्यं प्रेष्यतां नयेत् ॥ १३.५९.४४ ॥
మోహం వల్ల తన సొంత దాసిలో సంతానం కనే మనిషి పాపి; ఇహంలో నిందితుడై మరణానంతరం అతని సంతానాన్ని దాస్యంలోకి నడిపించాలి.
13.59.45
सा तस्य भार्या पुत्रा ये हव्यकव्यप्रदास्तु ते ।
तस्या ये बान्धवाः केचिद्विषक्ताः प्रेष्यतां गताः।
सर्वे तस्यास्तु सम्बन्धा मुच्यन्ते प्रेष्यकर्मसु ॥ १३.५९.४५ ॥
ఆమె అతని భార్య; హవ్య-కవ్యాలను ఇచ్చే కుమారులు కూడా వారే; ఆమె బంధువులలో కొందరు దాస్యంలో ఆసక్తులై దాస్య స్థితిని పొందితే, ఆమె సంబంధీకులందరూ దాస్య కర్మల నుండి విముక్తులవుతారు.
13.59.46
एतत्ते कथितं सर्वं यदभिव्याहृतं त्वया ।
अथवा संशयः कश्चिद्भूयः सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ १३.५९.४६ ॥
నువ్వు చెప్పినదానికి ఇదంతా నీకు చెప్పబడింది; లేదా ఏదైనా సందేహముంటే మళ్లీ అడగవచ్చు.
13.59.47
अमिथ्यादर्शनालोके नारदः सर्वकोविदः ।
प्रत्यक्षदर्शी लोकानां स्वयंभुरिव सत्तमः ॥ १३.५९.४७ ॥
అసత్యం కాని దర్శనమనే వెలుగులో నారదుడు సర్వజ్ఞుడు; లోకాలను ప్రత్యక్షంగా చూసేవాడు, స్వయంభువులా శ్రేష్ఠుడు.
13.59.48
इति सम्भाष्य ऋषिभिर्मार्कण्डेयो महातपाः ।
नारदं चापि सत्कृत्य तेन चैवाभिसत्कृतः।
आमन्त्रयित्वा ऋषिभिः प्रययावाश्रमं मुनिः ॥ १३.५९.४८ ॥
ఈ విధంగా ఋషులతో సంభాషించి, మహాతపస్వి మార్కండేయుడు నారదుని కూడా గౌరవించాడు; ఆయన చేత కూడా గౌరవింపబడి, ఋషులకు వీడ్కోలు చెప్పి ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.
13.59.49
ऋषयश्चापि तीर्थानां परिचर्यां प्रचक्रमुः ॥ १३.५९.४९ ॥
ఋషులు కూడా తీర్థాల పరిచర్యను ప్రారంభించారు.
13.59.50
सुक्षेत्रबीजसंस्कारविशुद्धो ब्रह्मिचर्यया ।
नित्यनैमित्तिकात्स्नातो मनश्शुद्ध्या च शुद्ध्यति ॥ १३.५९.५० ॥
మంచి క్షేత్రంలో బీజం నాటే సంస్కారంతో పవిత్రుడై, బ్రహ్మచర్యంతో, నిత్య-నైమిత్తిక కర్మలతో స్నానం చేసిన వాడు, మనశ్శుద్ధితో శుద్ధిని పొందుతాడు.