ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.6.1
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्राप्यं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
कथं प्राप्तं महाराज क्षत्रियेण महात्मना ॥ १३.६.१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ, ତେବେ ହେ ମହାରାଜ, ମହାତ୍ମା କ୍ଷତ୍ରିୟ କିପରି ତାହା ପାଇଲେ?
13.6.2
विश्वामित्रेण धर्मात्मन्ब्राह्मणत्वं नरर्षभ ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६.२ ॥
ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପାଇଲେ, ତାହା ମୁଁ ଯଥାର୍ଥରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.6.3
तेन ह्यमितवीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
हतं पुत्रशतं सद्यस्तपसाऽपि पितामह ॥ १३.६.३ ॥
ହେ ପିତାମହ, ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶହେ ପୁତ୍ର ତପସ୍ୟାର ବଳରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ନିହତ ହେଲେ।
13.6.4
यातुधानाश्च बहवो राक्षसास्तिग्मतेजसः ।
मन्युनाऽऽविष्टदेहेन सृष्टाः कालान्तकोपमाः ॥ १३.६.४ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ଦେହ ଥିବା ସେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ବହୁ ଯାତୁଧାନ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଜର ରାକ୍ଷସ କାଳାନ୍ତକ ସମାନ ଥିଲେ।
13.6.5
महान्कुशिकवंशश्च ब्रह्मर्षिशतसंकुलः ।
स्थापितो नरलोकेऽस्मिन्विद्वद्ब्राह्मणसंकुलः ॥ १३.६.५ ॥
ଏହି ନରଲୋକରେ କୌଶିକଙ୍କ ମହାନ ବଂଶ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା; ତାହା ଶହ ଶହ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
13.6.6
ऋतीकस्यात्मजश्चैव शुनःशेपो महातपाः ।
विमोक्षितो महासत्रात्पशुतामप्युपागतः ॥ १३.६.६ ॥
ଋତୀକଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତପସ୍ବୀ ଶୁନଃଶେପ, ଯିଏ ପଶୁଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହାଯଜ୍ଞରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
13.6.7
हरिश्चन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वाऽऽत्मतेजसा ।
पुत्रतामनुसंप्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १३.६.७ ॥
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମତେଜରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ।
13.6.8
नाभिवादयते ज्येष्ठं देवरातं नराधिप ।
पुत्राः पञ्चशतं चापि शप्ताः श्वपचतां गताः ॥ १३.६.८ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଦେବରାତଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରିନଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚଶହ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ୱପଚ ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ।
13.6.9
त्रिशङ्कुर्बन्धुभिर्मुक्त ऐक्ष्वाकः प्रीतिपूर्वकम् ।
अवाक्शिरादिवं नीतो दक्षिणामाश्रितोदिशम् ॥ १३.६.९ ॥
ଐକ୍ଷ୍ୱାକ ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ସ୍ନେହରେ ମୁକ୍ତ କଲେ; ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନିଆଗଲେ।
13.6.10
विश्वामित्रस्य भगिनी नदी देवर्षिसेविता ।
कौशिकीति कृता पुण्या ब्रह्मर्षिसुरसेविता ॥ १३.६.१० ॥
ଦେବର୍ଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଭଗିନୀ ନଦୀକୁ 'କୌଶିକୀ' ନାମରେ ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା; ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଏହାକୁ ସେବା କରନ୍ତି।
13.6.11
तपोविघ्नकरी चैव पञ्चचूडा सुसंमता ।
रम्भा नामाप्सराः शापाद्यस्य शैलत्वमागता ॥ १३.६.११ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଉଥିବା, ଅତି ସମ୍ମାନିତା ପଞ୍ଚଚୂଡ଼ା; ଏବଂ ରମ୍ଭା ନାମକ ଅପ୍ସରା, ଯିଏ ଶାପରୁ ଶୈଳତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ।
13.6.12
तथैवास्य भयाद्बद्ध्वा वसिष्ठः सलिले पुरा ।
आत्मानं मञ्जयञ्श्रीमान्विपाशः पुनरुत्थितः ॥ १३.६.१२ ॥
ସେହିପରି, ଭୟରେ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ଶ୍ରୀମାନ ବସିଷ୍ଠ ନିଜକୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇଥିଲେ; ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପୁଣି ଉଠିଲେ।
13.6.13
तदाप्रभृति पुण्या हि विपाशाऽभून्महानदी ।
विख्याता कर्मणा तेन वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ १३.६.१३ ॥
ସେହିଦିନଠାରୁ ବିପାଶା ଏକ ପବିତ୍ର ମହାନଦୀ ହେଲା; ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସେହି କର୍ମ ଯୋଗୁଁ ତାହା ଖ୍ୟାତ ହେଲା।
13.6.14
वश्यश्च भगवान्येन देवसेनाग्रगः प्रभुः ।
स्तुतः प्रीतमनाश्चासीच्छापाच्चैनममुञ्चत ॥ १३.६.१४ ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେବସେନାର ଅଗ୍ରଣୀ ଭଗବାନ ବଶୀଭୂତ ହେଲେ; ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ତାହାକୁ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
13.6.15
ध्रुवस्यौत्तानपादस्य ब्रह्मर्षीणां तथैव च ।
मध्ये ज्वलति यो नित्यमुदीचीमाश्रितो दिशम् ॥ १३.६.१५ ॥
ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧ୍ରୁବ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେ ସଦା ଜଳେ।
13.6.16
तस्यैतानि च कर्माणि तथाऽन्यानि च कौरव ।
क्षत्रियस्येत्यतो जातमिदं कौहतूलं मम ॥ १३.६.१६ ॥
ହେ କୌରବ, ତାହାର ଏହି କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରିୟର; ସେଥିପାଇଁ ମୋ ମନରେ ଏହି କୌତୂହଳ ଜନ୍ମିଛି।
13.6.17
किमेतदिति तत्त्वेन प्रब्रूहि भरतर्षभ ।
देहान्तरमनासाद्य कथं स ब्राह्मणोऽभवत् ॥ १३.६.१७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା କ'ଣ ତାହା ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ। ଅନ୍ୟ ଦେହ ନ ପାଇ ସେ କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲା?
13.6.18
एतत्तत्वेन मे तात सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
मतङ्गस्य यथातत्त्वं तथैवैतद्वदस्व मे ॥ १३.६.१८ ॥
ହେ ତାତ, ଏ ସବୁ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କହିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ। ମତଙ୍ଗଙ୍କର ଯଥାର୍ଥ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେପରି କୁହ।
13.6.19
स्थाने मतङ्गो ब्राह्मण्यं नालभद्भरतर्षभ ।
चण्डालयोनौजातो हि कथं ब्राह्मण्यमाप्तवान् ॥ १३.६.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମତଙ୍ଗ ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପାଇ ନଥିଲେ। ଚଣ୍ଡାଳ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ସେ କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଲାଭ କଲେ?