ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.6.1
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्राप्यं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
कथं प्राप्तं महाराज क्षत्रियेण महात्मना ॥ १३.६.१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਤਿੰਨਾਂ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
13.6.2
विश्वामित्रेण धर्मात्मन्ब्राह्मणत्वं नरर्षभ ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६.२ ॥
ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ (ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ) ਇਹ ਮੈਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
13.6.3
तेन ह्यमितवीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
हतं पुत्रशतं सद्यस्तपसाऽपि पितामह ॥ १३.६.३ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
13.6.4
यातुधानाश्च बहवो राक्षसास्तिग्मतेजसः ।
मन्युनाऽऽविष्टदेहेन सृष्टाः कालान्तकोपमाः ॥ १३.६.४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਾਤੁਧਾਨ ਅਤੇ ਤੀਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਕਾਲ ਅਤੇ ਅੰਤਕ ਵਰਗੇ ਸਨ।
13.6.5
महान्कुशिकवंशश्च ब्रह्मर्षिशतसंकुलः ।
स्थापितो नरलोकेऽस्मिन्विद्वद्ब्राह्मणसंकुलः ॥ १३.६.५ ॥
ਇਸ ਨਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦਾ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
13.6.6
ऋतीकस्यात्मजश्चैव शुनःशेपो महातपाः ।
विमोक्षितो महासत्रात्पशुतामप्युपागतः ॥ १३.६.६ ॥
ਰਿਤੀਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਪਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਹਾਯਗ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ।
13.6.7
हरिश्चन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वाऽऽत्मतेजसा ।
पुत्रतामनुसंप्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १३.६.७ ॥
ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਤਮਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
13.6.8
नाभिवादयते ज्येष्ठं देवरातं नराधिप ।
पुत्राः पञ्चशतं चापि शप्ताः श्वपचतां गताः ॥ १३.६.८ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਸਨੇ ਜੇਠੇ ਦੇਵਰਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪੰਜ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਵਪਚ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
13.6.9
त्रिशङ्कुर्बन्धुभिर्मुक्त ऐक्ष्वाकः प्रीतिपूर्वकम् ।
अवाक्शिरादिवं नीतो दक्षिणामाश्रितोदिशम् ॥ १३.६.९ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛੁਡਾਇਆ; ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
13.6.10
विश्वामित्रस्य भगिनी नदी देवर्षिसेविता ।
कौशिकीति कृता पुण्या ब्रह्मर्षिसुरसेविता ॥ १३.६.१० ॥
ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਨਦੀ ਨੂੰ 'ਕੌਸ਼ਿਕੀ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.6.11
तपोविघ्नकरी चैव पञ्चचूडा सुसंमता ।
रम्भा नामाप्सराः शापाद्यस्य शैलत्वमागता ॥ १३.६.११ ॥
ਤਪ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਚਚੂੜਾ; ਅਤੇ ਰੰਭਾ ਨਾਮ ਦੀ ਅਪਸਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਪਰਬਤ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
13.6.12
तथैवास्य भयाद्बद्ध्वा वसिष्ठः सलिले पुरा ।
आत्मानं मञ्जयञ्श्रीमान्विपाशः पुनरुत्थितः ॥ १३.६.१२ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਰ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡੁਬੋਇਆ; ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਉੱਠ ਆਏ।
13.6.13
तदाप्रभृति पुण्या हि विपाशाऽभून्महानदी ।
विख्याता कर्मणा तेन वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ १३.६.१३ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨਦੀ ਬਣ ਗਈ; ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਉਸ ਕਰਮ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।
13.6.14
वश्यश्च भगवान्येन देवसेनाग्रगः प्रभुः ।
स्तुतः प्रीतमनाश्चासीच्छापाच्चैनममुञ्चत ॥ १३.६.१४ ॥
ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵਸੇਨਾ ਦੇ ਅਗਰਣੀ ਭਗਵਾਨ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ।
13.6.15
ध्रुवस्यौत्तानपादस्य ब्रह्मर्षीणां तथैव च ।
मध्ये ज्वलति यो नित्यमुदीचीमाश्रितो दिशम् ॥ १३.६.१५ ॥
ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰੁਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
13.6.16
तस्यैतानि च कर्माणि तथाऽन्यानि च कौरव ।
क्षत्रियस्येत्यतो जातमिदं कौहतूलं मम ॥ १३.६.१६ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ, ਉਸਦੇ ਇਹ ਕਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਵੀ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗੀ ਹੈ।
13.6.17
किमेतदिति तत्त्वेन प्रब्रूहि भरतर्षभ ।
देहान्तरमनासाद्य कथं स ब्राह्मणोऽभवत् ॥ १३.६.१७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਸੋ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਹੋਰ ਦੇਹ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?
13.6.18
एतत्तत्वेन मे तात सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
मतङ्गस्य यथातत्त्वं तथैवैतद्वदस्व मे ॥ १३.६.१८ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਮਤੰਗ ਦਾ ਸੱਚਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.6.19
स्थाने मतङ्गो ब्राह्मण्यं नालभद्भरतर्षभ ।
चण्डालयोनौजातो हि कथं ब्राह्मण्यमाप्तवान् ॥ १३.६.१९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਤੰਗ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੰਡਾਲ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਵ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਿਆ?