మహాభారతం · అధ్యాయం 13.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.6.1
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्राप्यं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
कथं प्राप्तं महाराज क्षत्रियेण महात्मना ॥ १३.६.१ ॥
నరాధిపా, మూడు వర్ణాలకు బ్రాహ్మణత్వం దుష్ప్రాప్యమైతే, మహారాజా, మహాత్ముడైన క్షత్రియుడు దానిని ఎలా పొందాడు?
13.6.2
विश्वामित्रेण धर्मात्मन्ब्राह्मणत्वं नरर्षभ ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.६.२ ॥
ధర్మాత్మా, నరశ్రేష్ఠా, విశ్వామిత్రుడు బ్రాహ్మణత్వాన్ని (ఎలా పొందాడో) యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను; పితామహా, అది నాకు చెప్పండి.
13.6.3
तेन ह्यमितवीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
हतं पुत्रशतं सद्यस्तपसाऽपि पितामह ॥ १३.६.३ ॥
పితామహా, అపరిమిత పరాక్రమశాలి అయిన ఆయన చేతనే మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని వంద మంది కుమారులు తక్షణమే తపస్సు బలంతోనే చంపబడ్డారు.
13.6.4
यातुधानाश्च बहवो राक्षसास्तिग्मतेजसः ।
मन्युनाऽऽविष्टदेहेन सृष्टाः कालान्तकोपमाः ॥ १३.६.४ ॥
కోపంతో ఆవేశించిన దేహం కలవాడు సృష్టించిన యాతుధానులు, తీవ్ర తేజస్సుగల అనేక రాక్షసులు కాలాంతకునితో సమానులు.
13.6.5
महान्कुशिकवंशश्च ब्रह्मर्षिशतसंकुलः ।
स्थापितो नरलोकेऽस्मिन्विद्वद्ब्राह्मणसंकुलः ॥ १३.६.५ ॥
ఈ నరలోకంలో కౌశిక మహావంశం స్థాపించబడింది; అది వందలాది బ్రహ్మర్షులతో, విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణులతో నిండి ఉంది.
13.6.6
ऋतीकस्यात्मजश्चैव शुनःशेपो महातपाः ।
विमोक्षितो महासत्रात्पशुतामप्युपागतः ॥ १३.६.६ ॥
ఋతీకుని కుమారుడు మహాతపస్వి అయిన శునఃశేపుడు, పశుత్వాన్ని పొందినప్పటికీ మహాయజ్ఞం నుండి విడిపించబడ్డాడు.
13.6.7
हरिश्चन्द्रक्रतौ देवांस्तोषयित्वाऽऽत्मतेजसा ।
पुत्रतामनुसंप्राप्तो विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १३.६.७ ॥
హరిశ్చంద్రుని యజ్ఞంలో దేవతలను తన ఆత్మతేజస్సుతో సంతోషపెట్టి, జ్ఞాని అయిన విశ్వామిత్రుని పుత్రుడయ్యాడు.
13.6.8
नाभिवादयते ज्येष्ठं देवरातं नराधिप ।
पुत्राः पञ्चशतं चापि शप्ताः श्वपचतां गताः ॥ १३.६.८ ॥
ఓ నరాధిపా, అతడు పెద్దవాడైన దేవరాతునికి నమస్కరించలేదు; అందువల్ల అతని ఐదు వందల మంది కుమారులు శపించబడి శ్వపచ స్థితిని పొందారు.
13.6.9
त्रिशङ्कुर्बन्धुभिर्मुक्त ऐक्ष्वाकः प्रीतिपूर्वकम् ।
अवाक्शिरादिवं नीतो दक्षिणामाश्रितोदिशम् ॥ १३.६.९ ॥
ఐక్ష్వాకుడైన త్రిశంకుడిని అతని బంధువులు ప్రేమపూర్వకంగా విడిపించారు; తలకిందులుగా దక్షిణ దిశను ఆశ్రయించి అతడు స్వర్గానికి తీసుకువెళ్లబడ్డాడు.
13.6.10
विश्वामित्रस्य भगिनी नदी देवर्षिसेविता ।
कौशिकीति कृता पुण्या ब्रह्मर्षिसुरसेविता ॥ १३.६.१० ॥
దేవర్షులచే సేవించబడిన విశ్వామిత్రుని సోదరి అయిన నది 'కౌశికి' అని పేరుపొంది పవిత్రమైనదిగా చేయబడింది; ఇది బ్రహ్మర్షులు, దేవతలచే సేవించబడుతుంది.
13.6.11
तपोविघ्नकरी चैव पञ्चचूडा सुसंमता ।
रम्भा नामाप्सराः शापाद्यस्य शैलत्वमागता ॥ १३.६.११ ॥
తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించిన, చాలా గౌరవించబడిన పంచచూడ; రంభ అనే అప్సరస, ఆమె శాపం వల్ల శిలత్వాన్ని పొందింది.
13.6.12
तथैवास्य भयाद्बद्ध्वा वसिष्ठः सलिले पुरा ।
आत्मानं मञ्जयञ्श्रीमान्विपाशः पुनरुत्थितः ॥ १३.६.१२ ॥
అలాగే, భయంతో తనను తాను కట్టుకుని, పూర్వం శ్రీమంతుడైన వసిష్ఠుడు నీటిలో మునిగాడు; బంధాల నుండి విముక్తుడై మళ్లీ లేచాడు.
13.6.13
तदाप्रभृति पुण्या हि विपाशाऽभून्महानदी ।
विख्याता कर्मणा तेन वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ १३.६.१३ ॥
అప్పటి నుండి విపాశా ఒక పవిత్రమైన మహానది అయింది; మహాత్ముడైన వశిష్ఠుని ఆ కర్మ వల్ల అది ప్రసిద్ధి చెందింది.
13.6.14
वश्यश्च भगवान्येन देवसेनाग्रगः प्रभुः ।
स्तुतः प्रीतमनाश्चासीच्छापाच्चैनममुञ्चत ॥ १३.६.१४ ॥
ఎవరి చేత దేవసేనాధిపతియైన భగవానుడు వశమయ్యాడో, ఆయన స్తుతికి సంతోషించి అతనిని శాపం నుండి విడిపించాడు.
13.6.15
ध्रुवस्यौत्तानपादस्य ब्रह्मर्षीणां तथैव च ।
मध्ये ज्वलति यो नित्यमुदीचीमाश्रितो दिशम् ॥ १३.६.१५ ॥
ఉత్తానపాదుని కుమారుడైన ధ్రువుని, బ్రహ్మర్షుల మధ్య, ఉత్తర దిక్కును ఆశ్రయించి నిత్యం ప్రకాశించేవాడు.
13.6.16
तस्यैतानि च कर्माणि तथाऽन्यानि च कौरव ।
क्षत्रियस्येत्यतो जातमिदं कौहतूलं मम ॥ १३.६.१६ ॥
కౌరవా, అతని ఈ కర్మలు, ఇతర కర్మలు కూడా క్షత్రియునివే; అందుచేత నాకు ఈ కుతూహలం కలిగింది.
13.6.17
किमेतदिति तत्त्वेन प्रब्रूहि भरतर्षभ ।
देहान्तरमनासाद्य कथं स ब्राह्मणोऽभवत् ॥ १३.६.१७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఇది ఏమిటో యథార్థంగా చెప్పుము. మరో దేహాన్ని పొందకుండా అతడు ఎలా బ్రాహ్మణుడయ్యాడు?
13.6.18
एतत्तत्वेन मे तात सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
मतङ्गस्य यथातत्त्वं तथैवैतद्वदस्व मे ॥ १३.६.१८ ॥
తాతా, ఇవన్నీ యథార్థంగా నాకు చెప్పడం నీకు తగినది. మతంగుని యథార్థ వృత్తాంతాన్ని కూడా అలాగే నాకు చెప్పుము.
13.6.19
स्थाने मतङ्गो ब्राह्मण्यं नालभद्भरतर्षभ ।
चण्डालयोनौजातो हि कथं ब्राह्मण्यमाप्तवान् ॥ १३.६.१९ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, మతంగుడు నిజంగా బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందలేదు. చండాల గర్భంలో జన్మించినవాడు బ్రాహ్మణత్వాన్ని ఎలా పొందగలిగాడు?