મહાભારત · અધ્યાય 13.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.64.1
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्नानं च भरतर्षभ ।
श्रवणं च महाप्राज्ञ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः। ॥ १३.६४.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તીર્થોનું દર્શન અને તેમાં સ્નાન કલ્યાણકારી છે. હે મહાપ્રાજ્ઞ, તેનું તત્ત્વ હું યથાર્થપણે સાંભળવા ઇચ્છું છું.
13.64.2
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि भरतर्षभ ।
वक्तुमर्हसि मे तानि श्रोताऽस्मि नियतं प्रभो ॥ १३.६४.२ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પૃથ્વી પર જે પુણ્ય તીર્થો છે તે મને કહેવા યોગ્ય છે. હે પ્રભુ, હું નિશ્ચયપૂર્વક શ્રોતા છું.
13.64.3
इममङ्गिरसा प्रोक्तं तीर्थवंशं महाद्युते ।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ॥ १३.६४.३ ॥
હે મહાતેજસ્વી, અંગિરાએ કહેલો આ તીર્થવંશ તમારે સાંભળવો જોઈએ. તમારું કલ્યાણ થાઓ; તમને ઉત્તમ ધર્મ પ્રાપ્ત થશે.
13.64.4
तपोवनगतं विप्रमभिगम्य महामुनिम् ।
पप्रच्छाङ्गिरसं धीरं गौतमः संशितव्रतः। ॥ १३.६४.४ ॥
તપોવનમાં રહેલા તે બ્રાહ્મણ મહામુનિ પાસે જઈને, કઠોર વ્રતધારી ગૌતમે ધીર અંગિરાને પૂછ્યું.
13.64.5
अस्ति मे भगवन्कश्चित्तीर्थेभ्यो धर्मसंशयः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंस महामुने ॥ १३.६४.५ ॥
હે ભગવન, તીર્થો વિશે મને એક ધર્મસંશય છે. તે બધું સાંભળવા ઇચ્છું છું; હે મહામુનિ, તે મને કહો.
13.64.6
उपस्पृश्य फलं किं स्यात्तेषु तीर्थेषु वै मुने ।
प्रेत्यभावे महाप्राज्ञ तद्यथाऽस्ति तथा वद ॥ १३.६४.६ ॥
હે મુનિ, તે તીર્થોમાં આચમન કરવાથી શું ફળ મળે? હે મહાપ્રાજ્ઞ, મૃત્યુ પછીની સ્થિતિમાં જેમ છે તેમ કહો.
13.64.7
सप्ताहं चन्द्रभागां वै वितस्तामूर्मिमालिनीम् ।
विगाह्य वै निराहारो निर्मलो मुनिवद्भवेत् ॥ १३.६४.७ ॥
સાત દિવસ ચંદ્રભાગા અને મોજાંની માળાવાળી વિતસ્તામાં સ્નાન કરીને, નિરાહાર રહીને, મુનિની જેમ નિર્મળ થાય.
13.64.8
काश्मीरमण्डले नद्यो याः पतन्ति महास्वनम् ।
ता नदीः सिन्धुमासाद्य शीलवान्स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.८ ॥
કાશ્મીર મંડળમાં મહાન અવાજ સાથે વહેતી નદીઓ અને તે નદીઓને મળતી સિંધુ સુધી પહોંચીને શીલવાન સ્વર્ગ પામે.
13.64.9
पुष्करं च प्रभासं च नैमिषं सागरोदकम् ।
देविकामिन्द्रमार्गं च स्वर्णबिन्दुं विगाह्य च ॥ १३.६४.९ ॥
પુષ્કર, પ્રભાસ, નૈમિષ, સાગરજળ, દેવિકા, ઇન્દ્રમાર્ગ અને સ્વર્ણબિંદુમાં સ્નાન કરીને.
13.64.10
विबोध्यते विमानस्थः सोऽप्सरोभिरभिष्टुतः ।
हिरण्यबिन्दुमालक्ष्य प्रयतश्चाभिवाद्य च ॥ १३.६४.१० ॥
વિમાનમાં રહેલો તે અપ્સરાઓ દ્વારા સ્તુતિ પામીને જાગે છે; હિરણ્યબિંદુ જોઈને, સંયમપૂર્વક પ્રણામ કરીને.
13.64.11
कुशेशये च देवत्वं धूयते तस्य किल्बिषम् ।
इन्द्रतोयां समासाद्य गन्धमादनसन्निधौ ॥ १३.६४.११ ॥
કુશેશયમાં અને દેવત્વમાં તેનું પાપ ખંખેરાઈ જાય છે; ગંધમાદનની નજીક ઇન્દ્રતોયા સુધી પહોંચીને.
13.64.12
करतोयां कुरुङ्गे च त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति विगाह्य प्रयतः शुचिः ॥ १३.६४.१२ ॥
કરતોયા અને કુરુંગમાં ત્રણ રાત્રિ ઉપવાસ કરનાર માણસ, સંયમી અને શુચિ થઈને સ્નાન કરીને અશ્વમેધ પામે છે.
13.64.13
गङ्गाद्वारे कुशावर्ते बिल्वके नीलपर्वते ।
तथा कनखले स्नात्वा धूतपाप्मा दिवं व्रजेत् ॥ १३.६४.१३ ॥
ગંગાદ્વાર, કુશાવર્ત, બિલ્વક, નીલપર્વત તથા કનખલમાં સ્નાન કરીને પાપરહિત થયેલો માણસ સ્વર્ગે જાય.
13.64.14
अपां ह्रद उपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत् ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ॥ १३.६४.१४ ॥
જળકુંડમાં આચમન કરનાર અશ્વમેધનું ફળ પામે; બ્રહ્મચારી, ક્રોધજયી, સત્યપ્રતિજ્ઞ અને અહિંસક હોવો જોઈએ.
13.64.15
यत्र भागीरथी गङ्गा वहते दिशमुत्तरम् ।
महेश्वरस्य त्रिस्थाने यो नरस्त्वभिषिच्यते ॥ १३.६४.१५ ॥
ભાગીરથી ગંગા ઉત્તર દિશામાં વહે છે ત્યાં, મહેશ્વરનાં ત્રણ સ્થાનોએ જે માણસ અભિષેક કરે છે—
13.64.16
एकमासं निराहारः स पश्यति हि देवताः ।
सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च इन्द्रमार्गे च तर्पयन् ॥ १३.६४.१६ ॥
એક મહિનો નિરાહાર રહીને તે દેવોનાં દર્શન પામે છે; સપ્તગંગા, ત્રિગંગા અને ઇન્દ્રમાર્ગે તર્પણ કરતાં (આ ફળ મેળવે છે).
13.64.17
अर्थान्वै लभते भोक्तुं यो नरो जायते पुनः ।
महाश्रम उपस्पृश्य योऽग्निहोत्रपरः शुचिः ॥ १३.६४.१७ ॥
મહાશ્રમમાં આચમન કરીને અગ્નિહોત્રમાં તત્પર અને શુચિ રહેનાર માણસ ધન અને ભોગ પામે છે; ફરી જન્મ લે છે.
13.64.18
एकमासं निराहारः सिद्धिं मासेन स व्रजेत् ।
महाह्रद उपस्पृश्य भृगुतुङ्गे त्वलोलुपः ॥ १३.६४.१८ ॥
એક મહિનો નિરાહાર રહીને તે એક મહિનામાં જ સિદ્ધિ પામે છે; મહાહ્રદમાં આચમન કરીને, ભૃગુતુંગ પર લોભરહિત રહીને.
13.64.19
त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
कन्याकूप उपस्पृश्य बलाकायां कृतोदकः ॥ १३.६४.१९ ॥
ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને બ્રહ્મહત્યાના પાપથી મુક્ત થાય છે; કન્યાકૂપમાં જળસ્પર્શ કરી બલાકામાં ઉદકક્રિયા કરનાર.
13.64.20
देवेषु लभते कीर्तिं यशसा च विराजते ॥ १३.६४.२० ॥
દેવોમાં કીર્તિ પામે છે અને યશથી શોભે છે.
13.64.21
देविकायामुपस्पृश्य तथा सुन्दरिकाह्रदे ।
अश्विन्यां रूपवर्चस्कं प्रेत्य वै लभते नरः ॥ १३.६४.२१ ॥
દેવિકામાં અને સુંદરિકા સરોવરમાં જળ સ્પર્શીને, તથા અશ્વિનીમાં; માણસ મૃત્યુ પછી રૂપ અને તેજ પામે છે.
13.64.22
महागङ्गामुपस्पृश्य कृत्तिकाङ्गारके तथा ।
पक्षमेकं निराहारः स्वर्गमाप्नोति निर्मलः ॥ १३.६४.२२ ॥
મહાગંગામાં, કૃત્તિકા અને અંગારકમાં જળ સ્પર્શીને, એક પક્ષ નિરાહાર રહીને નિર્મળ વ્યક્તિ સ્વર્ગ પામે છે.
13.64.23
वैमानिक उपस्पृश्य किङ्किणीकाश्रमे तथा ।
निवासेऽप्सरसां दिव्ये कामचारी महीयते ॥ १३.६४.२३ ॥
કિંકિણી આશ્રમમાં જળ સ્પર્શીને, અપ્સરાઓના દિવ્ય નિવાસમાં ઇચ્છા મુજબ વિચરતો તે સન્માન પામે છે.
13.64.24
कालिकाश्रममासाद्य विपाशायां कृतोदकः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं मुच्यते भवात् ॥ १३.६४.२४ ॥
કાલિકા આશ્રમે પહોંચીને વિપાશામાં ઉદકક્રિયા કરી, બ્રહ્મચારી અને ક્રોધ પર વિજય મેળવેલો ત્રણ રાતમાં સંસારથી મુક્ત થાય છે.
13.64.25
आश्रमे कृत्तिकानां तु स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् ।
तोषयित्वा महादेवं निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.२५ ॥
કૃત્તિકાઓના આશ્રમમાં સ્નાન કરીને જે પિતૃઓનું તર્પણ કરે અને મહાદેવને પ્રસન્ન કરે, તે નિર્મળ થઈ સ્વર્ગ પામે છે.
13.64.26
महाकूपमुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।
त्रसानां स्थावराणां च द्विपदानां भयं त्यजेत् ॥ १३.६४.२६ ॥
મહાકૂપને સ્પર્શ કરી, ત્રણ રાત્રિ ઉપવાસ કરીને શુદ્ધ થયેલાએ ચર, અચર અને દ્વિપાદ જીવોનો ભય છોડવો.
13.64.27
देवदारुवने स्नात्वा धूतपाप्मा कृतोदकः ।
देवशब्दमवाप्नोति सप्तरात्रोषितः शुचिः ॥ १३.६४.२७ ॥
દેવદારુ વનમાં સ્નાન કરી, પાપ ધોઈ, જલતર્પણ કરી, સાત રાત્રિ રહીને શુદ્ધ થયેલો દેવ નામ પામે છે.
13.64.28
शरस्तम्बे कुशस्तम्बे द्रोणशर्मपदे तथा ।
अपांप्रपतनासेवी सेव्यते सोप्सरोगणैः ॥ १३.६४.२८ ॥
શરસ્તંબ, કુશસ્તંબ અને દ્રોણશર્મપદમાં, જળપ્રપાત પાસે રહેનાર અપ્સરાઓના સમૂહો દ્વારા સેવાય છે.
13.64.29
चित्रकूटे जनस्थाने तथा मन्दाकिनीजले ।
विगाह्य वै निराहारो राजलक्ष्म्या निषेव्यते ॥ १३.६४.२९ ॥
ચિત્રકૂટ, જનસ્થાન અને મંદાકિની જળમાં ડૂબકી મારી નિરાહાર રહેનાર રાજલક્ષ્મી દ્વારા સેવાય છે.
13.64.30
श्यामायास्त्वाश्रमं गत्वा उषित्वा चाभिषिच्य च ।
एकपक्षं निराहारस्त्वन्तर्धानफलं लभेत् ॥ १३.६४.३० ॥
શ્યામાના આશ્રમમાં જઈ, ત્યાં રહીને, અભિષેક સ્નાન કરીને, એક પખવાડિયું નિરાહાર રહીને અદૃશ્યતાનું ફળ મળે છે.
13.64.31
कौशिकीं तु समासाद्य वायुभक्षस्त्वलोलुपः ।
एकविंशतिरात्रेण स्वर्गमारोहते नरः ॥ १३.६४.३१ ॥
કૌશિકી નદી પાસે પહોંચીને, ફક્ત પવનનો આહાર કરીને, લોભ વિના રહેનાર મનુષ્ય એકવીસ રાત્રિમાં સ્વર્ગે ચડે છે.
13.64.32
मतङ्गवाप्यां यः स्नायादेकरात्रेण सिध्यति ।
विगाहति ह्यनालम्बमन्धकं वै सनातनम् ॥ १३.६४.३२ ॥
મતંગવાપીમાં જે એક રાત સ્નાન કરે છે તે સિદ્ધ થાય છે; આધાર વિનાના, અંધકારમય સનાતનમાં તે પ્રવેશે છે.
13.64.33
नैमिषे स्वर्गतीर्थे च उपस्पृश्य जितेन्द्रियः ।
फलं पुरुषमेधस्य लभेन्मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३३ ॥
નૈમિષમાં સ્વર્ગતીર્થ પર ઇન્દ્રિયો જીતીને આચમન કરીને, એક માસ જલતર્પણ કરનારને પુરુષમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
13.64.34
गङ्गाह्रद उपस्पृस्य तथा चैवोत्पलावने ।
अश्वमेघमवाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३४ ॥
ગંગાહ્રદ અને ઉત્પલાવનમાં આચમન કરીને, ત્યાં એક માસ જલતર્પણ કરનાર અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મેળવે છે.
13.64.35
गङ्गायमुनयोस्तीर्थे तथा कालञ्जरे गिरौ ।
दशाश्वमेधानाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३५ ॥
ગંગા-યમુનાના તીર્થમાં તથા કાલંજર પર્વત પર, ત્યાં એક માસ જલતર્પણ કરનાર દસ અશ્વમેધ યજ્ઞો મેળવે છે.
13.64.36
यष्टिह्रद उपस्पृश्य चान्नदानाद्विशिष्यते ॥ १३.६४.३६ ॥
યષ્ટિહ્રદમાં આચમન કરવું અન્નદાનથી પણ શ્રેષ્ઠ છે.
13.64.37
दशतीर्थसहस्राणि तिस्रः कोट्यस्तथाऽपराः ।
समागच्छन्ति माघ्यां तु प्रयागे भरतर्षभ ॥ १३.६४.३७ ॥
દસ હજાર તીર્થો, ત્રણ કરોડ અને બીજાં માઘ માસમાં પ્રયાગમાં એકઠાં થાય છે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ.
13.64.38
माघमासं प्रयागे तु नियतः संशितव्रतः ।
स्नात्वा तु भरतश्रेष्ठ निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.३८ ॥
માઘ માસમાં પ્રયાગમાં નિયમપૂર્વક, દૃઢવ્રતી થઈને સ્નાન કરીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, માણસ નિર્મળ થઈ સ્વર્ગ પામે છે.
13.64.39
मरुद्गण उपस्पृश्य पितॄणामाश्रमे शुचिः ।
वैवस्वतस्य तीर्थे च तीर्थभूतो भवेन्नरः ॥ १३.६४.३९ ॥
મરુદ્ગણ તીર્થમાં આચમન કરીને, પિતૃઓના આશ્રમમાં અને વૈવસ્વતના તીર્થમાં શુચિ થઈને, માણસ પોતે જ તીર્થરૂપ થાય છે.
13.64.40
तथा ब्रह्मसरो गत्वा भागीरथ्यां कृतोदकः ।
एकमासं निराहारः सोमलोकमवाप्नुयात् ॥ १३.६४.४० ॥
એ જ રીતે બ્રહ્મસરોવર જઈને, ભાગીરથીમાં જળતર્પણ કરીને, એક માસ નિરાહાર રહેનાર સોમલોક પામે છે.
13.64.41
उत्पातके नरः स्नात्वा अष्टावक्रे कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारो नरमेधफलं लभेत् ॥ १३.६४.४१ ॥
ઉત્પાતકમાં સ્નાન કરીને, અષ્ટાવક્રમાં જળતર્પણ કરીને, બાર દિવસ નિરાહાર રહેનાર માણસ નરમેધનું ફળ પામે છે.
13.64.42
अश्मपृष्ठे गयायां च निरविन्दे च पर्वते ।
तृतीयां क्रौञ्चपद्यां च ब्रह्महत्यां विशुध्यते ॥ १३.६४.४२ ॥
અશ્મપૃષ્ઠ, ગયા, નિરવિન્દ પર્વત અને ક્રૌંચપદીમાં ત્રીજા દિવસે (સ્નાન કરવાથી) બ્રહ્મહત્યાના પાપથી શુદ્ધિ થાય છે.
13.64.43
कलविङ्क उपस्पृश्य विद्याच्च बहुशो जलम् ।
अग्नेः पुरे नरः स्नात्वा अग्निकन्यापुरे वसेत् ॥ १३.६४.४३ ॥
કલવિંકમાં આચમન કરીને ઘણી વાર જળ જાણવું. અગ્નિના નગરમાં માણસે સ્નાન કરીને અગ્નિકન્યાના નગરમાં વસવું.
13.64.44
करवीरपुरे स्नात्वा विशालायां कृतोदकः ।
देवह्रद उपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते ॥ १३.६४.४४ ॥
કરવીરપુરમાં સ્નાન કરીને, વિશાલામાં જળતર્પણ કરીને, દેવહ્રદમાં આચમન કરનાર બ્રહ્મભૂત થઈને શોભે છે.
13.64.45
पुनरावर्तनन्दां च महानन्दां च सेव्य वै ।
नन्दने सेव्यते दान्तस्त्वप्सरोभिरहिंसकः ॥ १३.६४.४५ ॥
પુનરાવર્તનંદા અને મહાનંદાનું સેવન કરીને, નંદનમાં સંયમી અને અહિંસક પુરુષ અપ્સરાઓ દ્વારા સેવાય છે.
13.64.46
उर्वशीं कृत्तिकायोगे गत्वा चैव समाहितः ।
लौहित्ये विधिवत्स्नात्वा पुण्डरीकफलं लभेत् ॥ १३.६४.४६ ॥
કૃત્તિકા યોગમાં ઉર્વશી પાસે જઈને, એકાગ્ર થઈને, લૌહિત્યમાં વિધિપૂર્વક સ્નાન કરીને માણસ પુંડરીક ફળ મેળવે.
13.64.47
रामह्रद उपस्पृश्य विपाशायां कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारः कल्मषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.४७ ॥
રામહ્રદમાં આચમન કરીને, વિપાશામાં જળતર્પણ કરીને, બાર દિવસ નિરાહાર રહેનાર માણસ પાપથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થાય છે.
13.64.48
महाह्रद उपस्पृश्य शुद्धेन मनसा नरः ।
एकमासं निराहारो जमदग्निगतिं लभेत् ॥ १३.६४.४८ ॥
મહાહ્રદમાં આચમન કરીને, શુદ્ધ મનથી માણસે એક મહિનો નિરાહાર રહીને જમદગ્નિની ગતિ પામવી.
13.64.49
विन्ध्ये संताप्य चात्मानं सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ।
विनयात्तप आस्थाय मासेनैकेन सिध्यति ॥ १३.६४.४९ ॥
વિંધ્ય પર્વત પર પોતાને તપથી તપાવીને, સત્યસંધ અને અહિંસક એવો તે વિનયથી તપનો આશ્રય લઈ એક જ માસમાં સિદ્ધિ પામે છે.
13.64.50
मुण्डे ब्रह्मगवा चैव निरिचिं देवपर्वतम् ।
देवह्रदमुपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते।
कुमारपदमास्थाय मासेनैकेन शुध्यति ॥ १३.६४.५० ॥
મુંડમાં, બ્રહ્મગવામાં અને નિરિચિ દેવપર્વત પર, દેવહ્રદમાં આચમન કરીને તે બ્રહ્મભૂત થઈને શોભે છે; કુમારપદનો આશ્રય લઈને એક જ માસમાં શુદ્ધ થાય છે.
13.64.51
नर्मदायामुपस्पृश्य तता शूर्पारकोदके ।
एकपक्षं निराहारो राजपुत्रो विधीयते ॥ १३.६४.५१ ॥
નર્મદામાં આચમન કરીને, પછી શૂર્પારકના જળમાં એક પખવાડિયું નિરાહાર રહેવાનું રાજપુત્ર માટે વિધાન છે.
13.64.52
जम्बूमार्गे त्रिभिर्मासैः संयतः सुसमाहितः ।
अहोरात्रेण चैकेन सिद्धिं समधिगच्छति ॥ १३.६४.५२ ॥
જંબૂમાર્ગ પર ત્રણ માસ સંયમ અને અતિ એકાગ્રતાથી રહીને, એક અહોરાત્રમાં તે સિદ્ધિ પામે છે.
13.64.53
कोकामुखे विगाह्याथ गत्वा चाञ्जलिकाश्रमम् ।
शाकभक्षश्चीरवासाः कुमारीर्विन्दते दश ॥ १३.६४.५३ ॥
કોકામુખમાં સ્નાન કરીને, પછી અંજલિના આશ્રમમાં જઈને, શાક ખાઈને, વલ્કલ વસ્ત્ર પહેરીને તે દસ કુમારિકાઓ પામે છે.
13.64.55
वैवस्वतस्य सदनं न स गच्छेत्कदाचन ।
प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां ममाहितः।
सिद्ध्यते तु महाबाहो यो नरो जायतेऽमरः ॥ १३.६४.५५ ॥
તે વૈવસ્વત યમના સદનમાં ક્યારેય જતો નથી. પ્રભાસમાં એક રાત્રે, અમાવાસ્યાએ, મારામાં ભક્તિથી રહીને તે સિદ્ધિ પામે છે; હે મહાબાહો, તે મનુષ્ય અમર થઈને જન્મે છે.
13.64.56
उज्जानक उपस्पृस्य आर्ष्टिषेणस्य चाश्रमे ।
पिङ्गायाश्चाश्रमे स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.६४.५६ ॥
ઉજ્જાનકમાં આચમન કરીને, આર્ષ્ટિષેણના આશ્રમમાં અને પિંગાના આશ્રમમાં સ્નાન કરીને મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
13.64.57
कुल्यायां समुपस्पृश्य जप्त्वा चैवाघमर्षणम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ १३.६४.५७ ॥
કુલ્યામાં આચમન કરીને અને અઘમર્ષણ મંત્રનો જપ કરીને, ત્રણ રાત્રિ ઉપવાસ કરનાર મનુષ્ય અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પામે છે.
13.64.58
पिण्डारक उपस्पृश्य एकरात्रोषितो नरः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति प्रभातां शर्वरीं शुचिः ॥ १३.६४.५८ ॥
પિંડારકમાં આચમન કરીને એક રાત્રિ રહેનાર મનુષ્ય શુદ્ધ થઈને રાત્રિના પ્રભાતે અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ પામે છે.
13.64.59
तथा ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम् ।
पुण्डरीकमवाप्नोति उपस्पृश्य नरः शुचिः ॥ १३.६४.५९ ॥
એ જ રીતે, ધર્મારણ્યથી શોભતા બ્રહ્મસરોવરે જઈને આચમન કરીને શુદ્ધ થયેલો મનુષ્ય પુંડરીક યજ્ઞનું ફળ પામે છે.
13.64.60
मैनाके पर्वते स्नात्वा तथा सन्ध्यामुपास्य च ।
कामं जित्वा च वै मासं सर्वयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.६४.६० ॥
મૈનાક પર્વત પર સ્નાન કરીને, એ જ રીતે સંધ્યા ઉપાસના કરીને, અને એક માસ કામને જીતીને મનુષ્યે સર્વ યજ્ઞોનું ફળ મેળવવું.
13.64.61
कालोदकं नन्दिकुण्डं तथा चोत्तरमानसम् ।
अभ्येत्य योजनशताद्भूणहा विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.६१ ॥
કાલોદક, નંદીકુંડ અને ઉત્તર માનસ સરોવર પાસે સો યોજન દૂરથી આવીને ભ્રૂણહત્યા કરનાર પણ મુક્ત થાય છે.
13.64.62
नन्दीश्वरस्य मूर्ति तु दृष्ट्वा मुच्येत किल्बिषैः ।
स्वर्गमार्गे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १३.६४.६२ ॥
નંદીશ્વરની મૂર્તિ જોઈને મનુષ્ય પાપોથી મુક્ત થાય છે; સ્વર્ગમાર્ગે સ્નાન કરીને તે બ્રહ્મલોકે જાય છે.
13.64.63
विख्यातो हिमवान्पुण्यः शंकरश्वशुरो गिरिः ।
आकरः सर्वरत्नानां सिद्धचारणसेवितः ॥ १३.६४.६३ ॥
પ્રસિદ્ધ, પવિત્ર હિમવાન પર્વત શંકરના સસરા છે; તે સર્વ રત્નોની ખાણ છે અને સિદ્ધ-ચારણોથી સેવિત છે.
13.64.64
दर्शनाद्गमनात्पूतो भवेदनशनादपि ।
शरीरमुत्सृजेत्तत्र विधिपूर्वमनाशके ॥ १३.६४.६४ ॥
દર્શનથી, ત્યાં જવાથી, અને ઉપવાસથી પણ મનુષ્ય પવિત્ર થાય છે; ત્યાં અનાશકમાં વિધિપૂર્વક દેહત્યાગ કરવો.
13.64.65
अध्रुवं जीवितं ज्ञात्वा यो वै वेदान्तगो द्विजः ।
अभ्यर्च्य देवतास्तत्र नमस्कृत्य मुनींस्तथा। ॥ १३.६४.६५ ॥
જીવન અનિત્ય જાણીને, વેદાંતમાં પારંગત દ્વિજ ત્યાં દેવોનું પૂજન કરીને અને મુનિઓને નમસ્કાર કરીને…
13.64.66
ततः क्रोधं च लोभं च यो जित्वा तीर्थमावसेत् ।
न तेन किञ्चिन्न प्राप्तं तीर्थाभिगमनाद्भवेत् ॥ १३.६४.६६ ॥
પછી જે ક્રોધ અને લોભને જીતીને તીર્થમાં વસે છે, તેને તીર્થગમનથી કંઈ પણ અપ્રાપ્ત રહેતું નથી.
13.64.67
यान्यगम्यानि तीर्थानि दुर्गाणि विषमाणि च ।
मनसा तानि गम्यानि सर्वतीर्थसमीक्षया ॥ १३.६४.६७ ॥
જે તીર્થો અગમ્ય, દુર્ગમ અને વિષમ છે, તે બધાં તીર્થોના ચિંતન દ્વારા મનથી ગમ્ય બને છે.
13.64.68
इदं मेध्यमिदं पुण्यमिदं स्वर्ग्यमनुत्तमम् ।
इदं रहस्यं वेदानामाप्लाव्यं पावनं तथा ॥ १३.६४.६८ ॥
આ પવિત્ર છે, પુણ્યદાયક છે, સ્વર્ગપ્રદ છે અને સર્વોત્તમ છે. આ વેદોનું રહસ્ય છે; સ્નાનયોગ્ય અને પાવન છે.
13.64.69
इदं दद्याद्द्विजातीनां साधोरात्महितस्य च ।
सुहृदां च जपेत्कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च। ॥ १३.६४.६९ ॥
આ દ્વિજાતિઓને અને આત્મહિત ઇચ્છતા સાધુને આપવું જોઈએ. મિત્રોના કાનમાં અને અનુગત શિષ્યના કાનમાં તેનો જપ કરવો જોઈએ.
13.64.70
दत्तवान्गौतमस्यैतदङ्गिरा वै महातपाः ।
अङ्गिराः समनुज्ञातः काश्यपेन च धीमता ॥ १३.६४.७० ॥
મહાતપસ્વી અંગિરાએ આ ગૌતમને આપ્યું. બુદ્ધિમાન કશ્યપની અનુમતિ મેળવીને અંગિરાએ (આપ્યું).
13.64.71
महर्षीणामिदं जप्यं पावनानां तथोत्तमम् ।
जपंश्चाभ्युत्थितः शश्वन्निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.७१ ॥
આ મહર્ષિઓએ જપવા યોગ્ય છે, પાવનોમાં પણ ઉત્તમ છે. આનો જપ કરતાં, સદા સજાગ ઊઠીને, નિર્મળ માણસ સ્વર્ગ પામે.
13.64.72
इदं यश्चापि शृणुयाद्रहस्यं त्वङ्गिरोमतम् ।
उत्तमे च कुले जन्म लभेञ्जातीश्च संस्मरेत् ॥ १३.६४.७२ ॥
અંગિરાના મતનું આ રહસ્ય જે સાંભળે, તેને ઉત્તમ કુળમાં જન્મ મળે અને તે પોતાના પૂર્વજન્મો સ્મરે.