മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.64.1
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्नानं च भरतर्षभ ।
श्रवणं च महाप्राज्ञ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः। ॥ १३.६४.१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, തീർത്ഥങ്ങളുടെ ദർശനവും അവയിലെ സ്നാനവും ശ്രേയസ്കരമാണ്. മഹാപ്രാജ്ഞാ, അതിന്റെ തത്ത്വം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.64.2
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि भरतर्षभ ।
वक्तुमर्हसि मे तानि श्रोताऽस्मि नियतं प्रभो ॥ १३.६४.२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയിലുള്ള പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ എന്നെ പറഞ്ഞുതരിക. പ്രഭോ, ഞാൻ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ കേൾക്കുന്നവനാണ്.
13.64.3
इममङ्गिरसा प्रोक्तं तीर्थवंशं महाद्युते ।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ॥ १३.६४.३ ॥
മഹാതേജസ്വിയേ, അംഗിരസ് പറഞ്ഞ ഈ തീർത്ഥവംശം നീ കേൾക്കണം. നിനക്ക് മംഗളം; നീ ഉത്തമധർമ്മം പ്രാപിക്കും.
13.64.4
तपोवनगतं विप्रमभिगम्य महामुनिम् ।
पप्रच्छाङ्गिरसं धीरं गौतमः संशितव्रतः। ॥ १३.६४.४ ॥
തപോവനത്തിൽ ഇരുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണനും മഹാമുനിയുമായ അംഗിരസിനെ സമീപിച്ച്, കഠിനവ്രതനായ ഗൗതമൻ ധീരനായ അംഗിരസനോട് ചോദിച്ചു.
13.64.5
अस्ति मे भगवन्कश्चित्तीर्थेभ्यो धर्मसंशयः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंस महामुने ॥ १३.६४.५ ॥
ഭഗവൻ, തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് ഒരു ധർമ്മസംശയമുണ്ട്. അതെല്ലാം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മഹാമുനേ, എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും.
13.64.6
उपस्पृश्य फलं किं स्यात्तेषु तीर्थेषु वै मुने ।
प्रेत्यभावे महाप्राज्ञ तद्यथाऽस्ति तथा वद ॥ १३.६४.६ ॥
മുനേ, ആ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ആചമനം ചെയ്താൽ എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും? മഹാപ്രാജ്ഞാ, മരണാനന്തരം അത് എങ്ങനെയുണ്ടോ അങ്ങനെ പറഞ്ഞാലും.
13.64.7
सप्ताहं चन्द्रभागां वै वितस्तामूर्मिमालिनीम् ।
विगाह्य वै निराहारो निर्मलो मुनिवद्भवेत् ॥ १३.६४.७ ॥
ഏഴു ദിവസം ചന്ദ്രഭാഗയിലും തിരമാലമാലയണിഞ്ഞ വിതസ്തയിലും സ്നാനം ചെയ്ത്, ആഹാരമില്ലാതെ, മുനിയെപ്പോലെ നിർമ്മലനാകും.
13.64.8
काश्मीरमण्डले नद्यो याः पतन्ति महास्वनम् ।
ता नदीः सिन्धुमासाद्य शीलवान्स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.८ ॥
കാശ്മീരമണ്ഡലത്തിൽ മഹാശബ്ദത്തോടെ ഒഴുകുന്ന നദികളെയും ആ നദികളെ പ്രാപിക്കുന്ന സിന്ധുവിനെയും എത്തി, ശീലവാൻ സ്വർഗം പ്രാപിക്കും.
13.64.9
पुष्करं च प्रभासं च नैमिषं सागरोदकम् ।
देविकामिन्द्रमार्गं च स्वर्णबिन्दुं विगाह्य च ॥ १३.६४.९ ॥
പുഷ്കരം, പ്രഭാസം, നൈമിഷം, സാഗരജലം, ദേവികാ, ഇന്ദ്രമാർഗം, സ്വർണ്ണബിന്ദു എന്നിവയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്.
13.64.10
विबोध्यते विमानस्थः सोऽप्सरोभिरभिष्टुतः ।
हिरण्यबिन्दुमालक्ष्य प्रयतश्चाभिवाद्य च ॥ १३.६४.१० ॥
വിമാനസ്ഥനായ അവൻ അപ്സരസ്സുകളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് ഉണരുന്നു; ഹിരണ്യബിന്ദുവിനെ കണ്ട്, സംയമത്തോടെ വന്ദിച്ച്.
13.64.11
कुशेशये च देवत्वं धूयते तस्य किल्बिषम् ।
इन्द्रतोयां समासाद्य गन्धमादनसन्निधौ ॥ १३.६४.११ ॥
കുശേശയത്തിലും ദേവത്വത്തിലും അവന്റെ പാപം കുടഞ്ഞുകളയപ്പെടുന്നു; ഗന്ധമാദനസമീപത്തെ ഇന്ദ്രതോയയെ പ്രാപിച്ച്.
13.64.12
करतोयां कुरुङ्गे च त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति विगाह्य प्रयतः शुचिः ॥ १३.६४.१२ ॥
കരതോയയിലും കുരുങ്ങിലും മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച മനുഷ്യൻ, സംയമത്തോടെയും ശുദ്ധിയോടെയും സ്നാനം ചെയ്ത് അശ്വമേധം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.64.13
गङ्गाद्वारे कुशावर्ते बिल्वके नीलपर्वते ।
तथा कनखले स्नात्वा धूतपाप्मा दिवं व्रजेत् ॥ १३.६४.१३ ॥
ഗംഗാദ്വാരം, കുശാവർത്തം, ബിൽവകം, നീലപർവതം, അതുപോലെ കനഖലം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തവൻ പാപങ്ങൾ കഴുകി സ്വർഗത്തിൽ പോകും.
13.64.14
अपां ह्रद उपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत् ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ॥ १३.६४.१४ ॥
ജലാശയത്തിൽ ആചമനം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധഫലം നേടും; ബ്രഹ്മചാരിയും ക്രോധം ജയിച്ചവനും സത്യവ്രതനും അഹിംസകനുമായിരിക്കണം.
13.64.15
यत्र भागीरथी गङ्गा वहते दिशमुत्तरम् ।
महेश्वरस्य त्रिस्थाने यो नरस्त्वभिषिच्यते ॥ १३.६४.१५ ॥
ഭാഗീരഥീ ഗംഗ വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നിടത്ത്, മഹേശ്വരന്റെ മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ—
13.64.16
एकमासं निराहारः स पश्यति हि देवताः ।
सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च इन्द्रमार्गे च तर्पयन् ॥ १३.६४.१६ ॥
ഒരു മാസം ആഹാരം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ ദേവന്മാരെ കാണുന്നു; സപ്തഗംഗ, ത്രിഗംഗ, ഇന്ദ്രമാർഗം എന്നിവിടങ്ങളിൽ തർപ്പണം ചെയ്തുകൊണ്ട് (ഈ ഫലം നേടുന്നു).
13.64.17
अर्थान्वै लभते भोक्तुं यो नरो जायते पुनः ।
महाश्रम उपस्पृश्य योऽग्निहोत्रपरः शुचिः ॥ १३.६४.१७ ॥
മഹാശ്രമത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത് അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ മുഴുകി പവിത്രനായിരിക്കുന്നവൻ സമ്പത്തും ഭോഗവും നേടും; പിന്നെയും ജനിക്കും.
13.64.18
एकमासं निराहारः सिद्धिं मासेन स व्रजेत् ।
महाह्रद उपस्पृश्य भृगुतुङ्गे त्वलोलुपः ॥ १३.६४.१८ ॥
ഒരു മാസം ആഹാരം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ സിദ്ധി നേടും; മഹാഹ്രദത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ഭൃഗുതുംഗത്തിൽ ലോഭമില്ലാതെ.
13.64.19
त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
कन्याकूप उपस्पृश्य बलाकायां कृतोदकः ॥ १३.६४.१९ ॥
മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച് ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു; കന്യാകൂപത്തിൽ ജലം സ്പർശിച്ച്, ബലാകയിൽ ഉദകക്രിയ ചെയ്തവൻ.
13.64.20
देवेषु लभते कीर्तिं यशसा च विराजते ॥ १३.६४.२० ॥
ദേവന്മാർക്കിടയിൽ കീർത്തി നേടുന്നു; യശസ്സാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
13.64.21
देविकायामुपस्पृश्य तथा सुन्दरिकाह्रदे ।
अश्विन्यां रूपवर्चस्कं प्रेत्य वै लभते नरः ॥ १३.६४.२१ ॥
ദേവികയിലും സുന്ദരികാ കുളത്തിലും ജലം സ്പർശിച്ച്, അശ്വിനിയിൽ; മനുഷ്യൻ മരണശേഷം രൂപവും തേജസ്സും നേടുന്നു.
13.64.22
महागङ्गामुपस्पृश्य कृत्तिकाङ्गारके तथा ।
पक्षमेकं निराहारः स्वर्गमाप्नोति निर्मलः ॥ १३.६४.२२ ॥
മഹാഗംഗയിലും കൃത്തികയിലും അംഗാരകത്തിലും ജലം സ്പർശിച്ച്, ഒരു പക്ഷം ആഹാരമില്ലാതെ കഴിഞ്ഞ് നിർമ്മലൻ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു.
13.64.23
वैमानिक उपस्पृश्य किङ्किणीकाश्रमे तथा ।
निवासेऽप्सरसां दिव्ये कामचारी महीयते ॥ १३.६४.२३ ॥
കിങ്കിണീ ആശ്രമത്തിൽ ജലം സ്പർശിച്ച്, അപ്സരസ്സുകളുടെ ദിവ്യവാസത്തിൽ ഇച്ഛാനുസാരം സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.64.24
कालिकाश्रममासाद्य विपाशायां कृतोदकः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं मुच्यते भवात् ॥ १३.६४.२४ ॥
കാലികാ ആശ്രമത്തിലെത്തി വിപാശയിൽ ഉദകക്രിയ ചെയ്ത്, ബ്രഹ്മചാരിയും ക്രോധം ജയിച്ചവനുമായവൻ മൂന്നു രാത്രിക്കകം സംസാരബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു.
13.64.25
आश्रमे कृत्तिकानां तु स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् ।
तोषयित्वा महादेवं निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.२५ ॥
കൃത്തികമാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃക്കൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്ത് മഹാദേവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നവൻ നിർമ്മലനായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
13.64.26
महाकूपमुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।
त्रसानां स्थावराणां च द्विपदानां भयं त्यजेत् ॥ १३.६४.२६ ॥
മഹാകൂപത്തിൽ സ്പർശിച്ച് മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച് ശുദ്ധനായവൻ ചലിക്കുന്നവയുടെയും നിശ്ചലമായവയുടെയും ദ്വിപാദ ജീവികളുടെയും ഭയം ഉപേക്ഷിക്കണം.
13.64.27
देवदारुवने स्नात्वा धूतपाप्मा कृतोदकः ।
देवशब्दमवाप्नोति सप्तरात्रोषितः शुचिः ॥ १३.६४.२७ ॥
ദേവദാരുവനത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പാപം കഴുകി, ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, ഏഴു രാത്രി വസിച്ച് ശുദ്ധനായവൻ ദേവശബ്ദം പ്രാപിക്കും.
13.64.28
शरस्तम्बे कुशस्तम्बे द्रोणशर्मपदे तथा ।
अपांप्रपतनासेवी सेव्यते सोप्सरोगणैः ॥ १३.६४.२८ ॥
ശരസ്തംബത്തിലും കുശസ്തംബത്തിലും ദ്രോണശർമ്മപദത്തിലും ജലപ്രപാതത്തിനരികെ വസിക്കുന്നവൻ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു.
13.64.29
चित्रकूटे जनस्थाने तथा मन्दाकिनीजले ।
विगाह्य वै निराहारो राजलक्ष्म्या निषेव्यते ॥ १३.६४.२९ ॥
ചിത്രകൂടത്തിലും ജനസ്ഥാനത്തിലും മന്ദാകിനീജലത്തിൽ മുങ്ങി നിരാഹാരനായിരിക്കുന്നവൻ രാജലക്ഷ്മിയാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു.
13.64.30
श्यामायास्त्वाश्रमं गत्वा उषित्वा चाभिषिच्य च ।
एकपक्षं निराहारस्त्वन्तर्धानफलं लभेत् ॥ १३.६४.३० ॥
ശ്യാമയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന്, അവിടെ വസിച്ച്, അഭിഷേകസ്നാനം ചെയ്ത്, ഒരു പക്ഷം നിരാഹാരനായവൻ അദൃശ്യതയുടെ ഫലം നേടും.
13.64.31
कौशिकीं तु समासाद्य वायुभक्षस्त्वलोलुपः ।
एकविंशतिरात्रेण स्वर्गमारोहते नरः ॥ १३.६४.३१ ॥
കൗശികീ നദിയിലെത്തി, വായു മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ലോഭമില്ലാതെ ഇരുന്നാൽ, മനുഷ്യൻ ഇരുപത്തൊന്ന് രാത്രികൾകൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
13.64.32
मतङ्गवाप्यां यः स्नायादेकरात्रेण सिध्यति ।
विगाहति ह्यनालम्बमन्धकं वै सनातनम् ॥ १३.६४.३२ ॥
മതംഗവാപിയിൽ ഒരു രാത്രി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സിദ്ധി നേടുന്നു; ആധാരമില്ലാത്ത, ഇരുണ്ട സനാതനത്തിലേക്ക് അവൻ പ്രവേശിക്കുന്നു.
13.64.33
नैमिषे स्वर्गतीर्थे च उपस्पृश्य जितेन्द्रियः ।
फलं पुरुषमेधस्य लभेन्मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३३ ॥
നൈമിഷത്തിലെ സ്വർഗ്ഗതീർത്ഥത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് ആചമനം ചെയ്ത്, ഒരു മാസം ജലതർപ്പണം ചെയ്താൽ പുരുഷമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
13.64.34
गङ्गाह्रद उपस्पृस्य तथा चैवोत्पलावने ।
अश्वमेघमवाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३४ ॥
ഗംഗാഹ്രദത്തിലും ഉത്പലാവനത്തിലും ആചമനം ചെയ്ത്, അവിടെ ഒരു മാസം ജലതർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധ യാഗം നേടുന്നു.
13.64.35
गङ्गायमुनयोस्तीर्थे तथा कालञ्जरे गिरौ ।
दशाश्वमेधानाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३५ ॥
ഗംഗാ യമുനാ സംഗമതീർത്ഥത്തിലും കാലഞ്ജരപർവതത്തിലും, അവിടെ ഒരു മാസം ജലതർപ്പണം ചെയ്യുന്നവൻ പത്ത് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നേടുന്നു.
13.64.36
यष्टिह्रद उपस्पृश्य चान्नदानाद्विशिष्यते ॥ १३.६४.३६ ॥
യഷ്ടിഹ്രദത്തിൽ ആചമനം ചെയ്യുന്നത് അന്നദാനത്തെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
13.64.37
दशतीर्थसहस्राणि तिस्रः कोट्यस्तथाऽपराः ।
समागच्छन्ति माघ्यां तु प्रयागे भरतर्षभ ॥ १३.६४.३७ ॥
പതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും മൂന്നു കോടിയും മറ്റുള്ളവയും മാഘമാസത്തിൽ പ്രയാഗയിൽ ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
13.64.38
माघमासं प्रयागे तु नियतः संशितव्रतः ।
स्नात्वा तु भरतश्रेष्ठ निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.३८ ॥
മാഘമാസത്തിൽ പ്രയാഗയിൽ നിയമനിഷ്ഠയോടെ ദൃഢവ്രതനായി സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യൻ നിർമ്മലനായി സ്വർഗം നേടും.
13.64.39
मरुद्गण उपस्पृश्य पितॄणामाश्रमे शुचिः ।
वैवस्वतस्य तीर्थे च तीर्थभूतो भवेन्नरः ॥ १३.६४.३९ ॥
മരുദ്ഗണതീർത്ഥത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, പിതൃക്കളുടെ ആശ്രമത്തിലും വൈവസ്വതതീർത്ഥത്തിലും ശുചിയായി, മനുഷ്യൻ തന്നെ തീർത്ഥമായിത്തീരുന്നു.
13.64.40
तथा ब्रह्मसरो गत्वा भागीरथ्यां कृतोदकः ।
एकमासं निराहारः सोमलोकमवाप्नुयात् ॥ १३.६४.४० ॥
അതുപോലെ ബ്രഹ്മസരസ്സിൽ ചെന്ന്, ഭാഗീരഥിയിൽ ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, ഒരുമാസം ഉപവസിക്കുന്നവൻ സോമലോകം നേടുന്നു.
13.64.41
उत्पातके नरः स्नात्वा अष्टावक्रे कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारो नरमेधफलं लभेत् ॥ १३.६४.४१ ॥
ഉത്പാതകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, അഷ്ടാവക്രനിൽ ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ഉപവസിക്കുന്ന മനുഷ്യന് നരമേധഫലം ലഭിക്കും.
13.64.42
अश्मपृष्ठे गयायां च निरविन्दे च पर्वते ।
तृतीयां क्रौञ्चपद्यां च ब्रह्महत्यां विशुध्यते ॥ १३.६४.४२ ॥
അശ്മപൃഷ്ഠത്തിലും ഗയയിലും നിരവിന്ദ പർവതത്തിലും, ക്രൗഞ്ചപദിയിൽ മൂന്നാം ദിവസവും (സ്നാനം ചെയ്താൽ) ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ശുദ്ധമാകുന്നു.
13.64.43
कलविङ्क उपस्पृश्य विद्याच्च बहुशो जलम् ।
अग्नेः पुरे नरः स्नात्वा अग्निकन्यापुरे वसेत् ॥ १३.६४.४३ ॥
കലവിങ്കത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത് പലതവണ ജലം അറിയണം. അഗ്നിയുടെ നഗരത്തിൽ മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്ത് അഗ്നികന്യാപുരത്തിൽ വസിക്കണം.
13.64.44
करवीरपुरे स्नात्वा विशालायां कृतोदकः ।
देवह्रद उपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते ॥ १३.६४.४४ ॥
കരവീരപുരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിശാലയിൽ ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, ദേവഹ്രദത്തിൽ ആചമനം ചെയ്തവൻ ബ്രഹ്മഭൂതനായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
13.64.45
पुनरावर्तनन्दां च महानन्दां च सेव्य वै ।
नन्दने सेव्यते दान्तस्त्वप्सरोभिरहिंसकः ॥ १३.६४.४५ ॥
പുനരാവർത്തനന്ദയും മഹാനന്ദയും സേവിച്ച്, നന്ദനത്തിൽ ദാന്തനും അഹിംസകനുമായവൻ അപ്സരസ്സുകളാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു.
13.64.46
उर्वशीं कृत्तिकायोगे गत्वा चैव समाहितः ।
लौहित्ये विधिवत्स्नात्वा पुण्डरीकफलं लभेत् ॥ १३.६४.४६ ॥
കൃത്തിക യോഗത്തിൽ ഉർവശിയുടെ അടുത്ത് ചെന്ന്, ഏകാഗ്രനായി, ലൗഹിത്യത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ പുണ്ഡരീകഫലം നേടണം.
13.64.47
रामह्रद उपस्पृश्य विपाशायां कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारः कल्मषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.४७ ॥
രാമഹ്രദത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, വിപാശയിൽ ജലതർപ്പണം ചെയ്ത്, പന്ത്രണ്ട് ദിവസം ഉപവസിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മോചിക്കപ്പെടുന്നു.
13.64.48
महाह्रद उपस्पृश्य शुद्धेन मनसा नरः ।
एकमासं निराहारो जमदग्निगतिं लभेत् ॥ १३.६४.४८ ॥
മഹാഹ്രദത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ശുദ്ധമനസ്സോടെ മനുഷ്യൻ ഒരു മാസം ഉപവസിച്ച് ജമദഗ്നിയുടെ ഗതി നേടണം.
13.64.49
विन्ध्ये संताप्य चात्मानं सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ।
विनयात्तप आस्थाय मासेनैकेन सिध्यति ॥ १३.६४.४९ ॥
വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ സ്വയം തപസ്സിനാൽ താപിപ്പിച്ച്, സത്യസന്ധനും അഹിംസകനുമായവൻ വിനയത്തോടെ തപസ്സ് സ്വീകരിച്ച് ഒരു മാസംകൊണ്ട് സിദ്ധി നേടുന്നു.
13.64.50
मुण्डे ब्रह्मगवा चैव निरिचिं देवपर्वतम् ।
देवह्रदमुपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते।
कुमारपदमास्थाय मासेनैकेन शुध्यति ॥ १३.६४.५० ॥
മുണ്ഡത്തിലും ബ്രഹ്മഗവയിലും നിരിചി എന്ന ദേവപർവതത്തിലും ദേവഹ്രദത്തിൽ ആചമിച്ച് ബ്രഹ്മഭൂതനായി ശോഭിക്കുന്നു; കുമാരപദം സ്വീകരിച്ച് ഒരു മാസംകൊണ്ട് ശുദ്ധനാകുന്നു.
13.64.51
नर्मदायामुपस्पृश्य तता शूर्पारकोदके ।
एकपक्षं निराहारो राजपुत्रो विधीयते ॥ १३.६४.५१ ॥
നർമ്മദയിൽ ആചമിച്ച്, പിന്നെ ശൂർപാരകജലത്തിൽ ഒരു പക്ഷം ആഹാരമില്ലാതെ കഴിയാൻ രാജപുത്രനു വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.64.52
जम्बूमार्गे त्रिभिर्मासैः संयतः सुसमाहितः ।
अहोरात्रेण चैकेन सिद्धिं समधिगच्छति ॥ १३.६४.५२ ॥
ജംബൂമാർഗത്തിൽ മൂന്നു മാസം സംയമത്തോടും അത്യന്ത ഏകാഗ്രതയോടും കഴിഞ്ഞ്, ഒരു അഹോരാത്രംകൊണ്ട് സിദ്ധി നേടുന്നു.
13.64.53
कोकामुखे विगाह्याथ गत्वा चाञ्जलिकाश्रमम् ।
शाकभक्षश्चीरवासाः कुमारीर्विन्दते दश ॥ १३.६४.५३ ॥
കോകാമുഖത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ച് പിന്നെ അഞ്ജലിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന്, പച്ചക്കറി ഭക്ഷിച്ച്, വൽക്കലവസ്ത്രം ധരിച്ച് പത്തു കന്യകമാരെ നേടുന്നു.
13.64.55
वैवस्वतस्य सदनं न स गच्छेत्कदाचन ।
प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां ममाहितः।
सिद्ध्यते तु महाबाहो यो नरो जायतेऽमरः ॥ १३.६४.५५ ॥
അവൻ വൈവസ്വതന്റെ സദനത്തിൽ ഒരിക്കലും പോകുന്നില്ല. പ്രഭാസത്തിൽ ഒരു രാത്രി, അമാവാസ്യയിൽ, എന്നിൽ ഭക്തിയോടെ നിന്ന് സിദ്ധി നേടുന്നു; ഹേ മഹാബാഹോ, ആ മനുഷ്യൻ അമരനായി ജനിക്കുന്നു.
13.64.56
उज्जानक उपस्पृस्य आर्ष्टिषेणस्य चाश्रमे ।
पिङ्गायाश्चाश्रमे स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.६४.५६ ॥
ഉജ്ജാനകത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, ആർഷ്ടിഷേണന്റെ ആശ്രമത്തിലും പിംഗയുടെ ആശ്രമത്തിലും സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.
13.64.57
कुल्यायां समुपस्पृश्य जप्त्वा चैवाघमर्षणम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ १३.६४.५७ ॥
കുല്യയിൽ ആചമനം ചെയ്ത്, അഘമർഷണ മന്ത്രം ജപിച്ച്, മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച മനുഷ്യൻ അശ്വമേധ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.64.58
पिण्डारक उपस्पृश्य एकरात्रोषितो नरः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति प्रभातां शर्वरीं शुचिः ॥ १३.६४.५८ ॥
പിണ്ഡാരകത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത് ഒരു രാത്രി താമസിച്ച മനുഷ്യൻ, ശുദ്ധനായി രാത്രിയുടെ പ്രഭാതത്തിൽ അഗ്നിഷ്ടോമ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.64.59
तथा ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम् ।
पुण्डरीकमवाप्नोति उपस्पृश्य नरः शुचिः ॥ १३.६४.५९ ॥
അതുപോലെ, ധർമ്മാരണ്യത്താൽ ശോഭിക്കുന്ന ബ്രഹ്മസരസ്സിൽ ചെന്ന് ആചമനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ പുണ്ഡരീക യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.
13.64.60
मैनाके पर्वते स्नात्वा तथा सन्ध्यामुपास्य च ।
कामं जित्वा च वै मासं सर्वयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.६४.६० ॥
മൈനാക പർവ്വതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, സന്ധ്യാവന്ദനം നടത്തി, ഒരു മാസം കാമത്തെ ജയിച്ചവൻ എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെയും ഫലം നേടണം.
13.64.61
कालोदकं नन्दिकुण्डं तथा चोत्तरमानसम् ।
अभ्येत्य योजनशताद्भूणहा विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.६१ ॥
കാലോദകം, നന്ദികുണ്ഡം, അതുപോലെ ഉത്തരമാനസം എന്നിവയ്ക്കടുത്ത് നൂറു യോജനയ്ക്കപ്പുറത്തുനിന്നും എത്തിയാൽ ഭ്രൂണഹത്യ ചെയ്തവനും മുക്തനാകുന്നു.
13.64.62
नन्दीश्वरस्य मूर्ति तु दृष्ट्वा मुच्येत किल्बिषैः ।
स्वर्गमार्गे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १३.६४.६२ ॥
നന്ദീശ്വരന്റെ മൂർത്തി ദർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു; സ്വർഗമാർഗത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
13.64.63
विख्यातो हिमवान्पुण्यः शंकरश्वशुरो गिरिः ।
आकरः सर्वरत्नानां सिद्धचारणसेवितः ॥ १३.६४.६३ ॥
പ്രസിദ്ധനായ പുണ്യ ഹിമവാൻ പർവതം ശങ്കരന്റെ ശ്വശുരനാണ്; അത് എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെയും ഖനിയും സിദ്ധചാരണന്മാർ സേവിക്കുന്നതുമാണ്.
13.64.64
दर्शनाद्गमनात्पूतो भवेदनशनादपि ।
शरीरमुत्सृजेत्तत्र विधिपूर्वमनाशके ॥ १३.६४.६४ ॥
ദർശനത്താലും അവിടേക്കുള്ള യാത്രയാലും ഉപവാസത്താലും പോലും മനുഷ്യൻ പവിത്രനാകുന്നു; അവിടെ അനാശകത്തിൽ വിധിപ്രകാരം ശരീരം ത്യജിക്കണം.
13.64.65
अध्रुवं जीवितं ज्ञात्वा यो वै वेदान्तगो द्विजः ।
अभ्यर्च्य देवतास्तत्र नमस्कृत्य मुनींस्तथा। ॥ १३.६४.६५ ॥
ജീവിതം അസ്ഥിരമെന്നറിഞ്ഞ്, വേദാന്തത്തിൽ പാരംഗതനായ ദ്വിജൻ അവിടെ ദേവന്മാരെ പൂജിച്ച്, മുനിമാരെ നമസ്കരിച്ച്…
13.64.66
ततः क्रोधं च लोभं च यो जित्वा तीर्थमावसेत् ।
न तेन किञ्चिन्न प्राप्तं तीर्थाभिगमनाद्भवेत् ॥ १३.६४.६६ ॥
പിന്നെ, ക്രോധത്തെയും ലോഭത്തെയും ജയിച്ച് തീർത്ഥത്തിൽ വസിക്കുന്നവന് തീർത്ഥയാത്രയാൽ ഒന്നും ലഭിക്കാതിരിക്കില്ല.
13.64.67
यान्यगम्यानि तीर्थानि दुर्गाणि विषमाणि च ।
मनसा तानि गम्यानि सर्वतीर्थसमीक्षया ॥ १३.६४.६७ ॥
എത്തിച്ചേരാനാകാത്തതും ദുർഗമവും വിഷമവുമായ തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളെയും ധ്യാനിക്കുന്നതിലൂടെ മനസ്സിനാൽ പ്രാപിക്കാം.
13.64.68
इदं मेध्यमिदं पुण्यमिदं स्वर्ग्यमनुत्तमम् ।
इदं रहस्यं वेदानामाप्लाव्यं पावनं तथा ॥ १३.६४.६८ ॥
ഇത് പവിത്രമാണ്, പുണ്യദായകമാണ്, സ്വർഗ്ഗപ്രദമാണ്, അത്യുത്തമമാണ്. ഇത് വേദങ്ങളുടെ രഹസ്യമാണ്; സ്നാനയോഗ്യവും പാവനവുമാണ്.
13.64.69
इदं दद्याद्द्विजातीनां साधोरात्महितस्य च ।
सुहृदां च जपेत्कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च। ॥ १३.६४.६९ ॥
ഇത് ദ്വിജന്മാർക്കും ആത്മഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സാധുവിനും നൽകണം. സുഹൃത്തുക്കളുടെ ചെവിയിലും അനുഗതനായ ശിഷ്യന്റെ ചെവിയിലും ഇത് ജപിക്കണം.
13.64.70
दत्तवान्गौतमस्यैतदङ्गिरा वै महातपाः ।
अङ्गिराः समनुज्ञातः काश्यपेन च धीमता ॥ १३.६४.७० ॥
മഹാതപസ്വിയായ അങ്കിരസ് ഇത് ഗൗതമന് നൽകി. ബുദ്ധിമാനായ കശ്യപന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചശേഷം അങ്കിരസ് (നൽകി).
13.64.71
महर्षीणामिदं जप्यं पावनानां तथोत्तमम् ।
जपंश्चाभ्युत्थितः शश्वन्निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.७१ ॥
ഇത് മഹർഷിമാർ ജപിക്കേണ്ടതാണ്; പാവനരിൽ വെച്ച് ഉത്തമവുമാണ്. ഇത് ജപിച്ചുകൊണ്ട്, എപ്പോഴും ഉണർന്നെഴുന്നേറ്റ് നിർമ്മലനായവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കണം.
13.64.72
इदं यश्चापि शृणुयाद्रहस्यं त्वङ्गिरोमतम् ।
उत्तमे च कुले जन्म लभेञ्जातीश्च संस्मरेत् ॥ १३.६४.७२ ॥
അങ്കിരസിന്റെ മതമായ ഈ രഹസ്യം ആരു കേൾക്കുന്നുവോ, അവൻ ഉത്തമകുലത്തിൽ ജന്മം നേടി തന്റെ മുൻജന്മങ്ങളെ ഓർക്കണം.