ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.64.1
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्नानं च भरतर्षभ ।
श्रवणं च महाप्राज्ञ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः। ॥ १३.६४.१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತೀರ್ಥಗಳ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
13.64.2
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि भरतर्षभ ।
वक्तुमर्हसि मे तानि श्रोताऽस्मि नियतं प्रभो ॥ १३.६४.२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ಪ್ರಭುವೇ, ನಾನು ದೃಢವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ.
13.64.3
इममङ्गिरसा प्रोक्तं तीर्थवंशं महाद्युते ।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ॥ १३.६४.३ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಅಂಗಿರಸರು ಹೇಳಿದ ಈ ತೀರ್ಥವಂಶವನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಬೇಕು. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
13.64.4
तपोवनगतं विप्रमभिगम्य महामुनिम् ।
पप्रच्छाङ्गिरसं धीरं गौतमः संशितव्रतः। ॥ १३.६४.४ ॥
ತಪೋವನದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ದೃಢವ್ರತನಾದ ಗೌತಮನು ಧೀರನಾದ ಅಂಗಿರಸನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
13.64.5
अस्ति मे भगवन्कश्चित्तीर्थेभ्यो धर्मसंशयः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंस महामुने ॥ १३.६४.५ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ತೀರ್ಥಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಧರ್ಮಸಂಶಯವಿದೆ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು.
13.64.6
उपस्पृश्य फलं किं स्यात्तेषु तीर्थेषु वै मुने ।
प्रेत्यभावे महाप्राज्ञ तद्यथाऽस्ति तथा वद ॥ १३.६४.६ ॥
ಮುನಿಯೇ, ಆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಮರಣಾನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳು.
13.64.7
सप्ताहं चन्द्रभागां वै वितस्तामूर्मिमालिनीम् ।
विगाह्य वै निराहारो निर्मलो मुनिवद्भवेत् ॥ १३.६४.७ ॥
ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚಂದ್ರಭಾಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯಾದ ವಿತಸ್ತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಮುನಿಯಂತೆ ನಿರ್ಮಲನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.8
काश्मीरमण्डले नद्यो याः पतन्ति महास्वनम् ।
ता नदीः सिन्धुमासाद्य शीलवान्स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.८ ॥
ಕಾಶ್ಮೀರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವಾದ ಸಿಂಧುವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಶೀಲವಂತನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.9
पुष्करं च प्रभासं च नैमिषं सागरोदकम् ।
देविकामिन्द्रमार्गं च स्वर्णबिन्दुं विगाह्य च ॥ १३.६४.९ ॥
ಪುಷ್ಕರ, ಪ್ರಭಾಸ, ನೈಮಿಷ, ಸಾಗರೋದಕ, ದೇವಿಕಾ, ಇಂದ್ರಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ.
13.64.10
विबोध्यते विमानस्थः सोऽप्सरोभिरभिष्टुतः ।
हिरण्यबिन्दुमालक्ष्य प्रयतश्चाभिवाद्य च ॥ १३.६४.१० ॥
ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹಿರಣ್ಯಬಿಂದುವನ್ನು ಕಂಡು, ಸಂಯಮದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
13.64.11
कुशेशये च देवत्वं धूयते तस्य किल्बिषम् ।
इन्द्रतोयां समासाद्य गन्धमादनसन्निधौ ॥ १३.६४.११ ॥
ಕುಶೇಶಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾಪ ಕೊಡವಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಗಂಧಮಾದನದ ಸಮೀಪದ ಇಂದ್ರತೋಯಾವನ್ನು ತಲುಪಿ.
13.64.12
करतोयां कुरुङ्गे च त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति विगाह्य प्रयतः शुचिः ॥ १३.६४.१२ ॥
ಕರತೋಯಾ ಮತ್ತು ಕುರುಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ, ಸಂಯಮದಿಂದ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಶ್ವಮೇಧವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.13
गङ्गाद्वारे कुशावर्ते बिल्वके नीलपर्वते ।
तथा कनखले स्नात्वा धूतपाप्मा दिवं व्रजेत् ॥ १३.६४.१३ ॥
ಗಂಗಾದ್ವಾರ, ಕುಶಾವರ್ತ, ಬಿಲ್ವಕ, ನೀಲಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಕನಖಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದವನು ಪಾಪ ಕಳೆದು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.14
अपां ह्रद उपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत् ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ॥ १३.६४.१४ ॥
ನೀರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿದವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನಾಗಿ, ಅಹಿಂಸಕನಾಗಿರಬೇಕು.
13.64.15
यत्र भागीरथी गङ्गा वहते दिशमुत्तरम् ।
महेश्वरस्य त्रिस्थाने यो नरस्त्वभिषिच्यते ॥ १३.६४.१५ ॥
ಭಾಗೀರಥಿ ಗಂಗೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮಹೇಶ್ವರನ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ—
13.64.16
एकमासं निराहारः स पश्यति हि देवताः ।
सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च इन्द्रमार्गे च तर्पयन् ॥ १३.६४.१६ ॥
ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಅವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಸಪ್ತಗಂಗ, ತ್ರಿಗಂಗ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ನೀಡುತ್ತಾ (ಈ ಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ).
13.64.17
अर्थान्वै लभते भोक्तुं यो नरो जायते पुनः ।
महाश्रम उपस्पृश्य योऽग्निहोत्रपरः शुचिः ॥ १३.६४.१७ ॥
ಮಹಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ನಿರತನಾಗಿ ಶುಚಿಯಾಗಿರುವವನು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.18
एकमासं निराहारः सिद्धिं मासेन स व्रजेत् ।
महाह्रद उपस्पृश्य भृगुतुङ्गे त्वलोलुपः ॥ १३.६४.१८ ॥
ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದು ಅವನು ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಭೃಗುತುಂಗದಲ್ಲಿ ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ.
13.64.19
त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
कन्याकूप उपस्पृश्य बलाकायां कृतोदकः ॥ १३.६४.१९ ॥
ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಕನ್ಯಾಕೂಪದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಬಲಾಕೆಯಲ್ಲಿ ಉದಕಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದವನು.
13.64.20
देवेषु लभते कीर्तिं यशसा च विराजते ॥ १३.६४.२० ॥
ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.21
देविकायामुपस्पृश्य तथा सुन्दरिकाह्रदे ।
अश्विन्यां रूपवर्चस्कं प्रेत्य वै लभते नरः ॥ १३.६४.२१ ॥
ದೇವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸುಂದರಿಕಾ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಅಶ್ವಿನಿಯಲ್ಲಿ; ಮನುಷ್ಯನು ಮರಣಾನಂತರ ರೂಪ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.22
महागङ्गामुपस्पृश्य कृत्तिकाङ्गारके तथा ।
पक्षमेकं निराहारः स्वर्गमाप्नोति निर्मलः ॥ १३.६४.२२ ॥
ಮಹಾಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ, ಕೃತ್ತಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಂಗಾರಕದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದು, ನಿರ್ಮಲನಾದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.23
वैमानिक उपस्पृश्य किङ्किणीकाश्रमे तथा ।
निवासेऽप्सरसां दिव्ये कामचारी महीयते ॥ १३.६४.२३ ॥
ಕಿಂಕಿಣೀ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ದಿವ್ಯ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.64.24
कालिकाश्रममासाद्य विपाशायां कृतोदकः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं मुच्यते भवात् ॥ १३.६४.२४ ॥
ಕಾಲಿಕಾ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿ ವಿಪಾಶಾದಲ್ಲಿ ಉದಕಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಮೂರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.25
आश्रमे कृत्तिकानां तु स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् ।
तोषयित्वा महादेवं निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.२५ ॥
ಕೃತ್ತಿಕೆಯರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವನು ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
13.64.26
महाकूपमुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।
त्रसानां स्थावराणां च द्विपदानां भयं त्यजेत् ॥ १३.६४.२६ ॥
ಮಹಾಕೂಪವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಶುದ್ಧನಾದವನು ಚರ, ಅಚರ ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಾದ ಜೀವಿಗಳ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.64.27
देवदारुवने स्नात्वा धूतपाप्मा कृतोदकः ।
देवशब्दमवाप्नोति सप्तरात्रोषितः शुचिः ॥ १३.६४.२७ ॥
ದೇವದಾರು ವನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಾಪ ಕಳೆದು, ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ, ಏಳು ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾದವನು ದೇವ ಎಂಬ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
13.64.28
शरस्तम्बे कुशस्तम्बे द्रोणशर्मपदे तथा ।
अपांप्रपतनासेवी सेव्यते सोप्सरोगणैः ॥ १३.६४.२८ ॥
ಶರಸ್ತಂಭ, ಕುಶಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣಶರ್ಮನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುವವನು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.64.29
चित्रकूटे जनस्थाने तथा मन्दाकिनीजले ।
विगाह्य वै निराहारो राजलक्ष्म्या निषेव्यते ॥ १३.६४.२९ ॥
ಚಿತ್ರಕೂಟ, ಜನಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಂದಾಕಿನಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವನು ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.64.30
श्यामायास्त्वाश्रमं गत्वा उषित्वा चाभिषिच्य च ।
एकपक्षं निराहारस्त्वन्तर्धानफलं लभेत् ॥ १३.६४.३० ॥
ಶ್ಯಾಮೆಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅಭಿಷೇಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದವನು ಅದೃಶ್ಯತ್ವದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.31
कौशिकीं तु समासाद्य वायुभक्षस्त्वलोलुपः ।
एकविंशतिरात्रेण स्वर्गमारोहते नरः ॥ १३.६४.३१ ॥
ಕೌಶಿಕೀ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿ, ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ.
13.64.32
मतङ्गवाप्यां यः स्नायादेकरात्रेण सिध्यति ।
विगाहति ह्यनालम्बमन्धकं वै सनातनम् ॥ १३.६४.३२ ॥
ಮತಂಗವಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ, ಅಂಧಕಾರದ ಸನಾತನವನ್ನು ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.64.33
नैमिषे स्वर्गतीर्थे च उपस्पृश्य जितेन्द्रियः ।
फलं पुरुषमेधस्य लभेन्मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३३ ॥
ನೈಮಿಷದ ಸ್ವರ್ಗತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರೆ ಪುರುಷಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.34
गङ्गाह्रद उपस्पृस्य तथा चैवोत्पलावने ।
अश्वमेघमवाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३४ ॥
ಗಂಗಾಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲಾವನದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.35
गङ्गायमुनयोस्तीर्थे तथा कालञ्जरे गिरौ ।
दशाश्वमेधानाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३५ ॥
ಗಂಗಾ ಯಮುನೆಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಂಜರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನು ಹತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.36
यष्टिह्रद उपस्पृश्य चान्नदानाद्विशिष्यते ॥ १३.६४.३६ ॥
ಯಷ್ಟಿಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡುವುದು ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
13.64.37
दशतीर्थसहस्राणि तिस्रः कोट्यस्तथाऽपराः ।
समागच्छन्ति माघ्यां तु प्रयागे भरतर्षभ ॥ १३.६४.३७ ॥
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ತೀರ್ಥಗಳು, ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಇತರವು ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗುತ್ತವೆ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
13.64.38
माघमासं प्रयागे तु नियतः संशितव्रतः ।
स्नात्वा तु भरतश्रेष्ठ निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.३८ ॥
ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಿಂದ, ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.39
मरुद्गण उपस्पृश्य पितॄणामाश्रमे शुचिः ।
वैवस्वतस्य तीर्थे च तीर्थभूतो भवेन्नरः ॥ १३.६४.३९ ॥
ಮರುದ್ಗಣ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ, ಮನುಷ್ಯನು ತಾನೇ ತೀರ್ಥರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.40
तथा ब्रह्मसरो गत्वा भागीरथ्यां कृतोदकः ।
एकमासं निराहारः सोमलोकमवाप्नुयात् ॥ १३.६४.४० ॥
ಅಂತೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಸರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಭಾಗೀರಥಿಯಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ನಿರಾಹಾರನಾದವನು ಸೋಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.41
उत्पातके नरः स्नात्वा अष्टावक्रे कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारो नरमेधफलं लभेत् ॥ १३.६४.४१ ॥
ಉತ್ಪಾತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಅಷ್ಟಾವಕ್ರನ ಬಳಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ನಿರಾಹಾರನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ನರಮೇಧ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.42
अश्मपृष्ठे गयायां च निरविन्दे च पर्वते ।
तृतीयां क्रौञ्चपद्यां च ब्रह्महत्यां विशुध्यते ॥ १३.६४.४२ ॥
ಅಶ್ಮಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ, ಗಯೆಯಲ್ಲಿ, ನಿರವಿಂದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೌಂಚಪದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ದಿನ (ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ) ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ದೋಷ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
13.64.43
कलविङ्क उपस्पृश्य विद्याच्च बहुशो जलम् ।
अग्नेः पुरे नरः स्नात्वा अग्निकन्यापुरे वसेत् ॥ १३.६४.४३ ॥
ಕಲವಿಂಕದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಜಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಕನ್ಯೆಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
13.64.44
करवीरपुरे स्नात्वा विशालायां कृतोदकः ।
देवह्रद उपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते ॥ १३.६४.४४ ॥
ಕರವೀರಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ದೇವಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.64.45
पुनरावर्तनन्दां च महानन्दां च सेव्य वै ।
नन्दने सेव्यते दान्तस्त्वप्सरोभिरहिंसकः ॥ १३.६४.४५ ॥
ಪುನರಾವರ್ತನಂದಾ ಮತ್ತು ಮಹಾನಂದಾಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ನಂದನದಲ್ಲಿ ದಾಂತನೂ ಅಹಿಂಸಕನೂ ಆದವನು ಅಪ್ಸರಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.64.46
उर्वशीं कृत्तिकायोगे गत्वा चैव समाहितः ।
लौहित्ये विधिवत्स्नात्वा पुण्डरीकफलं लभेत् ॥ १३.६४.४६ ॥
ಕೃತ್ತಿಕಾ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಊರ್ವಶಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ, ಲೌಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪುಂಡರೀಕ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.64.47
रामह्रद उपस्पृश्य विपाशायां कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारः कल्मषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.४७ ॥
ರಾಮಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ವಿಪಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
13.64.48
महाह्रद उपस्पृश्य शुद्धेन मनसा नरः ।
एकमासं निराहारो जमदग्निगतिं लभेत् ॥ १३.६४.४८ ॥
ಮಹಾಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿದ್ದು ಜಮದಗ್ನಿಯ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.64.49
विन्ध्ये संताप्य चात्मानं सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ।
विनयात्तप आस्थाय मासेनैकेन सिध्यति ॥ १३.६४.४९ ॥
ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುಡಿಸಿ, ಸತ್ಯಸಂಧನೂ ಅಹಿಂಸಕನೂ ಆದವನು ವಿನಯದಿಂದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.50
मुण्डे ब्रह्मगवा चैव निरिचिं देवपर्वतम् ।
देवह्रदमुपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते।
कुमारपदमास्थाय मासेनैकेन शुध्यति ॥ १३.६४.५० ॥
ಮುಂಡದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗವದಲ್ಲಿ, ನಿರಿಚಿ ಎಂಬ ದೇವಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ದೇವಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕುಮಾರಪದವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.51
नर्मदायामुपस्पृश्य तता शूर्पारकोदके ।
एकपक्षं निराहारो राजपुत्रो विधीयते ॥ १३.६४.५१ ॥
ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶೂರ್ಪಾರಕ ಜಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿದ್ದು ರಾಜಪುತ್ರನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.64.52
जम्बूमार्गे त्रिभिर्मासैः संयतः सुसमाहितः ।
अहोरात्रेण चैकेन सिद्धिं समधिगच्छति ॥ १३.६४.५२ ॥
ಜಂಬೂಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಸಂಯಮದಿಂದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಇದ್ದು, ಒಂದೇ ಅಹೋರಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.53
कोकामुखे विगाह्याथ गत्वा चाञ्जलिकाश्रमम् ।
शाकभक्षश्चीरवासाः कुमारीर्विन्दते दश ॥ १३.६४.५३ ॥
ಕೋಕಾಮುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅಂಜಲಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತರಕಾರಿ ತಿಂದು, ನಾರುಡೆ ಧರಿಸಿ ಹತ್ತು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.55
वैवस्वतस्य सदनं न स गच्छेत्कदाचन ।
प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां ममाहितः।
सिद्ध्यते तु महाबाहो यो नरो जायतेऽमरः ॥ १३.६४.५५ ॥
ಅವನು ವೈವಸ್ವತನ ಸದನಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಿದ್ದು ಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಆ ಮನುಷ್ಯ ಅಮರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
13.64.56
उज्जानक उपस्पृस्य आर्ष्टिषेणस्य चाश्रमे ।
पिङ्गायाश्चाश्रमे स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.६४.५६ ॥
ಉಜ್ಜಾನಕದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಆರ್ಷ್ಟಿಷೇಣನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.57
कुल्यायां समुपस्पृश्य जप्त्वा चैवाघमर्षणम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ १३.६४.५७ ॥
ಕುಲ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಅಘಮರ್ಷಣ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.58
पिण्डारक उपस्पृश्य एकरात्रोषितो नरः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति प्रभातां शर्वरीं शुचिः ॥ १३.६४.५८ ॥
ಪಿಂಡಾರಕದಲ್ಲಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು, ಶುಚಿಯಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.59
तथा ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम् ।
पुण्डरीकमवाप्नोति उपस्पृश्य नरः शुचिः ॥ १३.६४.५९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಸರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಪುಂಡರೀಕ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.64.60
मैनाके पर्वते स्नात्वा तथा सन्ध्यामुपास्य च ।
कामं जित्वा च वै मासं सर्वयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.६४.६० ॥
ಮೈನಾಕ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅಂತೆಯೇ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಾಮವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.64.61
कालोदकं नन्दिकुण्डं तथा चोत्तरमानसम् ।
अभ्येत्य योजनशताद्भूणहा विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.६१ ॥
ಕಾಲೋದಕ, ನಂದಿಕುಂಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮಾನಸ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರದಿಂದ ಬಂದರೂ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.62
नन्दीश्वरस्य मूर्ति तु दृष्ट्वा मुच्येत किल्बिषैः ।
स्वर्गमार्गे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १३.६४.६२ ॥
ನಂದೀಶ್ವರನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
13.64.63
विख्यातो हिमवान्पुण्यः शंकरश्वशुरो गिरिः ।
आकरः सर्वरत्नानां सिद्धचारणसेवितः ॥ १३.६४.६३ ॥
ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪವಿತ್ರ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತವು ಶಂಕರನ ಮಾವನು; ಅದು ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳ ಗಣಿ, ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರಿಂದ ಸೇವಿತ.
13.64.64
दर्शनाद्गमनात्पूतो भवेदनशनादपि ।
शरीरमुत्सृजेत्तत्र विधिपूर्वमनाशके ॥ १३.६४.६४ ॥
ದರ್ಶನದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಉಪವಾಸದಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅನಾಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.64.65
अध्रुवं जीवितं ज्ञात्वा यो वै वेदान्तगो द्विजः ।
अभ्यर्च्य देवतास्तत्र नमस्कृत्य मुनींस्तथा। ॥ १३.६४.६५ ॥
ಜೀವನ ಅಶಾಶ್ವತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ…
13.64.66
ततः क्रोधं च लोभं च यो जित्वा तीर्थमावसेत् ।
न तेन किञ्चिन्न प्राप्तं तीर्थाभिगमनाद्भवेत् ॥ १३.६४.६६ ॥
ನಂತರ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭವನ್ನು ಗೆದ್ದು ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಏನೂ ಪಡೆಯದೆ ಉಳಿಯದು.
13.64.67
यान्यगम्यानि तीर्थानि दुर्गाणि विषमाणि च ।
मनसा तानि गम्यानि सर्वतीर्थसमीक्षया ॥ १३.६४.६७ ॥
ತಲುಪಲಾಗದ, ದುರ್ಗಮ, ವಿಷಮವಾದ ತೀರ್ಥಗಳು — ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಲುಪಬಹುದು.
13.64.68
इदं मेध्यमिदं पुण्यमिदं स्वर्ग्यमनुत्तमम् ।
इदं रहस्यं वेदानामाप्लाव्यं पावनं तथा ॥ १३.६४.६८ ॥
ಇದು ಪವಿತ್ರ, ಇದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಇದು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಇದು ವೇದಗಳ ರಹಸ್ಯ; ಸ್ನಾನಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾವನ.
13.64.69
इदं दद्याद्द्विजातीनां साधोरात्महितस्य च ।
सुहृदां च जपेत्कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च। ॥ १३.६४.६९ ॥
ಇದನ್ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ, ಆತ್ಮಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸಾಧುವಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಸ್ನೇಹಿತರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸುವ ಶಿಷ್ಯನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
13.64.70
दत्तवान्गौतमस्यैतदङ्गिरा वै महातपाः ।
अङ्गिराः समनुज्ञातः काश्यपेन च धीमता ॥ १३.६४.७० ॥
ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಅಂಗಿರಸನು ಇದನ್ನು ಗೌತಮನಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ಜ್ಞಾನಿ ಕಶ್ಯಪನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅಂಗಿರಸನು (ನೀಡಿದನು).
13.64.71
महर्षीणामिदं जप्यं पावनानां तथोत्तमम् ।
जपंश्चाभ्युत्थितः शश्वन्निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.७१ ॥
ಇದು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜಪಿಸಬೇಕಾದದ್ದು; ಪಾವನರಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ. ಇದನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತ, ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಏಳುವ ನಿರ್ಮಲನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.64.72
इदं यश्चापि शृणुयाद्रहस्यं त्वङ्गिरोमतम् ।
उत्तमे च कुले जन्म लभेञ्जातीश्च संस्मरेत् ॥ १३.६४.७२ ॥
ಅಂಗಿರಸನ ಮತವಾದ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು, ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.