महाभारत · अध्याय 13.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.64.1
तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्नानं च भरतर्षभ ।
श्रवणं च महाप्राज्ञ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः। ॥ १३.६४.१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, तीर्थांचे दर्शन आणि त्यात स्नान कल्याणकारी आहे. हे महाप्राज्ञा, त्याचे तत्त्व यथार्थपणे ऐकण्याची माझी इच्छा आहे.
13.64.2
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यानि भरतर्षभ ।
वक्तुमर्हसि मे तानि श्रोताऽस्मि नियतं प्रभो ॥ १३.६४.२ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, पृथ्वीवरील जी पुण्य तीर्थे आहेत, ती मला सांगावीत. हे प्रभो, मी निश्चयाने ऐकणारा आहे.
13.64.3
इममङ्गिरसा प्रोक्तं तीर्थवंशं महाद्युते ।
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ॥ १३.६४.३ ॥
हे महातेजस्वी, अंगिरसांनी सांगितलेला हा तीर्थवंश तुम्ही ऐकावा. तुमचे कल्याण असो; तुम्हाला उत्तम धर्म प्राप्त होईल.
13.64.4
तपोवनगतं विप्रमभिगम्य महामुनिम् ।
पप्रच्छाङ्गिरसं धीरं गौतमः संशितव्रतः। ॥ १३.६४.४ ॥
तपोवनात असलेल्या त्या विप्र महामुनींजवळ जाऊन, कठोर व्रताचा गौतम धीर अंगिरसांना विचारू लागला.
13.64.5
अस्ति मे भगवन्कश्चित्तीर्थेभ्यो धर्मसंशयः ।
तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंस महामुने ॥ १३.६४.५ ॥
हे भगवन्, तीर्थांविषयी माझ्या मनात धर्मसंशय आहे. ते सर्व ऐकण्याची माझी इच्छा आहे; हे महामुनी, ते मला सांगा.
13.64.6
उपस्पृश्य फलं किं स्यात्तेषु तीर्थेषु वै मुने ।
प्रेत्यभावे महाप्राज्ञ तद्यथाऽस्ति तथा वद ॥ १३.६४.६ ॥
हे मुनी, त्या तीर्थांमध्ये आचमन केल्यास कोणते फळ मिळते? हे महाप्राज्ञा, मृत्यूनंतरच्या स्थितीत ते जसे आहे तसेच सांगा.
13.64.7
सप्ताहं चन्द्रभागां वै वितस्तामूर्मिमालिनीम् ।
विगाह्य वै निराहारो निर्मलो मुनिवद्भवेत् ॥ १३.६४.७ ॥
सात दिवस चंद्रभागा आणि लाटांची माळ असलेल्या वितस्तेत स्नान करून, निराहार राहून, मुनीप्रमाणे निर्मल व्हावे.
13.64.8
काश्मीरमण्डले नद्यो याः पतन्ति महास्वनम् ।
ता नदीः सिन्धुमासाद्य शीलवान्स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.८ ॥
काश्मीर मंडलात महानादाने वाहणाऱ्या नद्या आणि त्या नद्या मिळणाऱ्या सिंधूपर्यंत पोहोचून शीलवान माणूस स्वर्ग प्राप्त करतो.
13.64.9
पुष्करं च प्रभासं च नैमिषं सागरोदकम् ।
देविकामिन्द्रमार्गं च स्वर्णबिन्दुं विगाह्य च ॥ १३.६४.९ ॥
पुष्कर, प्रभास, नैमिष, सागरोदक, देविका, इंद्रमार्ग आणि स्वर्णबिंदू येथे स्नान करून.
13.64.10
विबोध्यते विमानस्थः सोऽप्सरोभिरभिष्टुतः ।
हिरण्यबिन्दुमालक्ष्य प्रयतश्चाभिवाद्य च ॥ १३.६४.१० ॥
विमानात असलेला तो अप्सरांकडून स्तुती होऊन जागा होतो; हिरण्यबिंदू पाहून, संयमाने वंदन करून.
13.64.11
कुशेशये च देवत्वं धूयते तस्य किल्बिषम् ।
इन्द्रतोयां समासाद्य गन्धमादनसन्निधौ ॥ १३.६४.११ ॥
कुशेशयात आणि देवत्वात त्याचे पाप झटकले जाते; गंधमादनाजवळ इंद्रतोया नदीपर्यंत पोहोचून.
13.64.12
करतोयां कुरुङ्गे च त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति विगाह्य प्रयतः शुचिः ॥ १३.६४.१२ ॥
करतोया आणि कुरुंग येथे तीन रात्री उपवास करणारा मनुष्य, संयमी आणि शुचि होऊन स्नान करून अश्वमेधाचे फल मिळवतो.
13.64.13
गङ्गाद्वारे कुशावर्ते बिल्वके नीलपर्वते ।
तथा कनखले स्नात्वा धूतपाप्मा दिवं व्रजेत् ॥ १३.६४.१३ ॥
गंगाद्वार, कुशावर्त, बिल्वक, नीलपर्वत तसेच कनखल येथे स्नान करणारा पापरहित होऊन स्वर्गाला जातो.
13.64.14
अपां ह्रद उपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत् ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ॥ १३.६४.१४ ॥
जलकुंडात आचमन केल्याने अश्वमेधाचे फळ मिळते; ब्रह्मचारी, क्रोधजयी, सत्यप्रतिज्ञ आणि अहिंसक असावे.
13.64.15
यत्र भागीरथी गङ्गा वहते दिशमुत्तरम् ।
महेश्वरस्य त्रिस्थाने यो नरस्त्वभिषिच्यते ॥ १३.६४.१५ ॥
भागीरथी गंगा उत्तर दिशेला वाहते तेथे, महेश्वराच्या त्रिस्थानी जो मनुष्य अभिषेक करतो—
13.64.16
एकमासं निराहारः स पश्यति हि देवताः ।
सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च इन्द्रमार्गे च तर्पयन् ॥ १३.६४.१६ ॥
एक महिनाभर निराहार राहून तो देवतांचे दर्शन घेतो; सप्तगंगा, त्रिगंगा आणि इंद्रमार्गावर तर्पण करीत (हे फळ मिळवतो).
13.64.17
अर्थान्वै लभते भोक्तुं यो नरो जायते पुनः ।
महाश्रम उपस्पृश्य योऽग्निहोत्रपरः शुचिः ॥ १३.६४.१७ ॥
महाश्रमात आचमन करून अग्निहोत्रात तत्पर आणि शुचि असलेला मनुष्य धन व भोग मिळवतो आणि पुन्हा जन्म घेतो.
13.64.18
एकमासं निराहारः सिद्धिं मासेन स व्रजेत् ।
महाह्रद उपस्पृश्य भृगुतुङ्गे त्वलोलुपः ॥ १३.६४.१८ ॥
एक महिनाभर निराहार राहून तो एका महिन्यातच सिद्धी मिळवतो; महाह्रदात आचमन करून, भृगुतुंगावर लोभरहित राहून.
13.64.19
त्रिरात्रोपोषितो भूत्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ।
कन्याकूप उपस्पृश्य बलाकायां कृतोदकः ॥ १३.६४.१९ ॥
तीन रात्री उपवास करून ब्रह्महत्येच्या पापातून मुक्त होतो; कन्याकूपात जलस्पर्श करून बलाकेत उदकक्रिया करणारा.
13.64.20
देवेषु लभते कीर्तिं यशसा च विराजते ॥ १३.६४.२० ॥
देवांमध्ये कीर्ती मिळवतो आणि यशाने तळपतो.
13.64.21
देविकायामुपस्पृश्य तथा सुन्दरिकाह्रदे ।
अश्विन्यां रूपवर्चस्कं प्रेत्य वै लभते नरः ॥ १३.६४.२१ ॥
देविकेत व सुन्दरिका सरोवरात जलस्पर्श करून, तसेच अश्विनीत; मनुष्य मृत्यूनंतर रूप व तेज मिळवतो.
13.64.22
महागङ्गामुपस्पृश्य कृत्तिकाङ्गारके तथा ।
पक्षमेकं निराहारः स्वर्गमाप्नोति निर्मलः ॥ १३.६४.२२ ॥
महागंगेत, कृत्तिका व अंगारकात जलस्पर्श करून, एक पक्ष निराहार राहून निर्मल माणूस स्वर्ग मिळवतो.
13.64.23
वैमानिक उपस्पृश्य किङ्किणीकाश्रमे तथा ।
निवासेऽप्सरसां दिव्ये कामचारी महीयते ॥ १३.६४.२३ ॥
किंकिणी आश्रमात जलस्पर्श करून, अप्सरांच्या दिव्य निवासात इच्छेनुसार संचार करणारा तो सन्मानित होतो.
13.64.24
कालिकाश्रममासाद्य विपाशायां कृतोदकः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधस्त्रिरात्रं मुच्यते भवात् ॥ १३.६४.२४ ॥
कालिका आश्रमात पोहोचून विपाशेत उदकक्रिया करून, ब्रह्मचारी व क्रोधावर जय मिळवलेला तीन रात्रीत भवबंधनातून मुक्त होतो.
13.64.25
आश्रमे कृत्तिकानां तु स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् ।
तोषयित्वा महादेवं निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.२५ ॥
कृत्तिकांच्या आश्रमात स्नान करून जो पितरांचे तर्पण करतो आणि महादेवाला संतुष्ट करतो, तो निर्मल होऊन स्वर्ग प्राप्त करतो.
13.64.26
महाकूपमुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।
त्रसानां स्थावराणां च द्विपदानां भयं त्यजेत् ॥ १३.६४.२६ ॥
महाकूपाला स्पर्श करून तीन रात्री उपवास करून शुद्ध झालेल्याने चर, अचर आणि द्विपाद प्राण्यांचे भय सोडावे.
13.64.27
देवदारुवने स्नात्वा धूतपाप्मा कृतोदकः ।
देवशब्दमवाप्नोति सप्तरात्रोषितः शुचिः ॥ १३.६४.२७ ॥
देवदारु वनात स्नान करून, पाप धुवून, उदकतर्पण करून, सात रात्री राहून शुद्ध झालेला देवत्वाची उपाधी मिळवतो.
13.64.28
शरस्तम्बे कुशस्तम्बे द्रोणशर्मपदे तथा ।
अपांप्रपतनासेवी सेव्यते सोप्सरोगणैः ॥ १३.६४.२८ ॥
शरस्तंब, कुशस्तंब आणि द्रोणशर्मपदावर, जलप्रपाताजवळ राहणारा अप्सरांच्या गटांकडून सेविला जातो.
13.64.29
चित्रकूटे जनस्थाने तथा मन्दाकिनीजले ।
विगाह्य वै निराहारो राजलक्ष्म्या निषेव्यते ॥ १३.६४.२९ ॥
चित्रकूट, जनस्थान आणि मंदाकिनीच्या जलात बुडी मारून निराहारी राहणारा राजलक्ष्मीकडून सेविला जातो.
13.64.30
श्यामायास्त्वाश्रमं गत्वा उषित्वा चाभिषिच्य च ।
एकपक्षं निराहारस्त्वन्तर्धानफलं लभेत् ॥ १३.६४.३० ॥
श्यामेच्या आश्रमात जाऊन, तेथे राहून, अभिषेक स्नान करून, एक पक्ष निराहारी राहिल्याने अदृश्यत्वाचे फळ मिळते.
13.64.31
कौशिकीं तु समासाद्य वायुभक्षस्त्वलोलुपः ।
एकविंशतिरात्रेण स्वर्गमारोहते नरः ॥ १३.६४.३१ ॥
कौशिकी नदीजवळ पोहोचून, केवळ वायू सेवन करून, लोभरहित राहिल्यास, मनुष्य एकवीस रात्रींत स्वर्गाला जातो.
13.64.32
मतङ्गवाप्यां यः स्नायादेकरात्रेण सिध्यति ।
विगाहति ह्यनालम्बमन्धकं वै सनातनम् ॥ १३.६४.३२ ॥
मतंगवापीत जो एक रात्र स्नान करतो तो सिद्ध होतो; आधारहीन, अंधारमय सनातनात तो प्रवेश करतो.
13.64.33
नैमिषे स्वर्गतीर्थे च उपस्पृश्य जितेन्द्रियः ।
फलं पुरुषमेधस्य लभेन्मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३३ ॥
नैमिषातील स्वर्गतीर्थात इंद्रिये जिंकून आचमन करून, एक महिना उदकतर्पण केल्यास पुरुषमेध यज्ञाचे फल मिळते.
13.64.34
गङ्गाह्रद उपस्पृस्य तथा चैवोत्पलावने ।
अश्वमेघमवाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३४ ॥
गंगाह्रदात आणि उत्पलावनात आचमन करून, तेथे एक महिना उदकतर्पण करणारा अश्वमेध यज्ञाचे फल मिळवतो.
13.64.35
गङ्गायमुनयोस्तीर्थे तथा कालञ्जरे गिरौ ।
दशाश्वमेधानाप्नोति तत्र मासं कृतोदकः ॥ १३.६४.३५ ॥
गंगा-यमुनेच्या तीर्थावर आणि कालंजर पर्वतावर, तेथे एक महिना उदकतर्पण करणारा दहा अश्वमेध यज्ञ मिळवतो.
13.64.36
यष्टिह्रद उपस्पृश्य चान्नदानाद्विशिष्यते ॥ १३.६४.३६ ॥
यष्टिह्रदात आचमन करणे अन्नदानापेक्षाही श्रेष्ठ आहे.
13.64.37
दशतीर्थसहस्राणि तिस्रः कोट्यस्तथाऽपराः ।
समागच्छन्ति माघ्यां तु प्रयागे भरतर्षभ ॥ १३.६४.३७ ॥
दहा हजार तीर्थे, तीन कोटी आणि इतर माघ महिन्यात प्रयागात एकत्र येतात, हे भरतश्रेष्ठा.
13.64.38
माघमासं प्रयागे तु नियतः संशितव्रतः ।
स्नात्वा तु भरतश्रेष्ठ निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.३८ ॥
माघ महिन्यात प्रयागात संयमाने व दृढव्रताने स्नान केल्यास, हे भरतश्रेष्ठा, मनुष्य निर्मल होऊन स्वर्ग मिळवतो.
13.64.39
मरुद्गण उपस्पृश्य पितॄणामाश्रमे शुचिः ।
वैवस्वतस्य तीर्थे च तीर्थभूतो भवेन्नरः ॥ १३.६४.३९ ॥
मरुद्गण तीर्थात आचमन करून, पितरांच्या आश्रमात व वैवस्वताच्या तीर्थात शुचि होऊन, मनुष्य स्वतःच तीर्थरूप होतो.
13.64.40
तथा ब्रह्मसरो गत्वा भागीरथ्यां कृतोदकः ।
एकमासं निराहारः सोमलोकमवाप्नुयात् ॥ १३.६४.४० ॥
तसेच ब्रह्मसरोवरावर जाऊन, भागीरथीमध्ये उदकतर्पण करून, एक महिना निराहार राहणारा सोमलोक मिळवतो.
13.64.41
उत्पातके नरः स्नात्वा अष्टावक्रे कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारो नरमेधफलं लभेत् ॥ १३.६४.४१ ॥
उत्पातकात स्नान करून, अष्टावक्रात उदकतर्पण करून, बारा दिवस निराहार राहणारा मनुष्य नरमेध यज्ञाचे फळ मिळवतो.
13.64.42
अश्मपृष्ठे गयायां च निरविन्दे च पर्वते ।
तृतीयां क्रौञ्चपद्यां च ब्रह्महत्यां विशुध्यते ॥ १३.६४.४२ ॥
अश्मपृष्ठ, गया, निरविंद पर्वत आणि क्रौंचपदी येथे तिसऱ्या दिवशी (स्नान केल्यास) ब्रह्महत्येच्या पापापासून शुद्धी होते.
13.64.43
कलविङ्क उपस्पृश्य विद्याच्च बहुशो जलम् ।
अग्नेः पुरे नरः स्नात्वा अग्निकन्यापुरे वसेत् ॥ १३.६४.४३ ॥
कलविंकात आचमन करून अनेक वेळा जल जाणावे. अग्नीच्या नगरात मनुष्याने स्नान करून अग्निकन्येच्या नगरात वास करावा.
13.64.44
करवीरपुरे स्नात्वा विशालायां कृतोदकः ।
देवह्रद उपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते ॥ १३.६४.४४ ॥
करवीरपुरात स्नान करून, विशालेत उदकतर्पण करून, देवह्रदात आचमन करणारा ब्रह्मभूत होऊन शोभतो.
13.64.45
पुनरावर्तनन्दां च महानन्दां च सेव्य वै ।
नन्दने सेव्यते दान्तस्त्वप्सरोभिरहिंसकः ॥ १३.६४.४५ ॥
पुनरावर्तनंदा आणि महानंदा यांचे सेवन करून, नंदनात संयमी आणि अहिंसक पुरुष अप्सरांकडून सेवला जातो.
13.64.46
उर्वशीं कृत्तिकायोगे गत्वा चैव समाहितः ।
लौहित्ये विधिवत्स्नात्वा पुण्डरीकफलं लभेत् ॥ १३.६४.४६ ॥
कृत्तिका योगात उर्वशीजवळ जाऊन, एकाग्र होऊन, लौहित्यात विधिपूर्वक स्नान करून मनुष्याला पुंडरीक फल मिळेल.
13.64.47
रामह्रद उपस्पृश्य विपाशायां कृतोदकः ।
द्वादशाहं निराहारः कल्मषाद्विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.४७ ॥
रामह्रदात आचमन करून, विपाशेत उदकतर्पण करून, बारा दिवस निराहार राहिल्यास मनुष्य पापातून पूर्णपणे मुक्त होतो.
13.64.48
महाह्रद उपस्पृश्य शुद्धेन मनसा नरः ।
एकमासं निराहारो जमदग्निगतिं लभेत् ॥ १३.६४.४८ ॥
महाह्रदात आचमन करून, शुद्ध मनाने मनुष्याने एक महिना निराहार राहून जमदग्नीची गती प्राप्त करावी.
13.64.49
विन्ध्ये संताप्य चात्मानं सत्यसन्धस्त्वहिंसकः ।
विनयात्तप आस्थाय मासेनैकेन सिध्यति ॥ १३.६४.४९ ॥
विंध्य पर्वतावर स्वतःला तपाने तापवून, सत्यसंध आणि अहिंसक असलेला तो विनयाने तपाचा आश्रय घेऊन एकाच महिन्यात सिद्धी प्राप्त करतो.
13.64.50
मुण्डे ब्रह्मगवा चैव निरिचिं देवपर्वतम् ।
देवह्रदमुपस्पृश्य ब्रह्मभूतो विराजते।
कुमारपदमास्थाय मासेनैकेन शुध्यति ॥ १३.६४.५० ॥
मुंड, ब्रह्मगवा आणि निरिचि या देवपर्वतावर, देवह्रदात आचमन करून तो ब्रह्मभूत होऊन शोभतो; कुमारपदाचा आश्रय घेऊन एकाच महिन्यात शुद्ध होतो.
13.64.51
नर्मदायामुपस्पृश्य तता शूर्पारकोदके ।
एकपक्षं निराहारो राजपुत्रो विधीयते ॥ १३.६४.५१ ॥
नर्मदेत आचमन करून, मग शूर्पारकाच्या पाण्यात एक पंधरवडा निराहार राहण्याचे विधान राजपुत्रासाठी सांगितले आहे.
13.64.52
जम्बूमार्गे त्रिभिर्मासैः संयतः सुसमाहितः ।
अहोरात्रेण चैकेन सिद्धिं समधिगच्छति ॥ १३.६४.५२ ॥
जंबूमार्गावर तीन महिने संयमाने आणि अत्यंत एकाग्रतेने राहून, एका अहोरात्रात तो सिद्धी प्राप्त करतो.
13.64.53
कोकामुखे विगाह्याथ गत्वा चाञ्जलिकाश्रमम् ।
शाकभक्षश्चीरवासाः कुमारीर्विन्दते दश ॥ १३.६४.५३ ॥
कोकामुखात स्नान करून, मग अंजलीच्या आश्रमात जाऊन, भाजीपाला खाऊन, वल्कल वस्त्र धारण करून तो दहा कुमारिका प्राप्त करतो.
13.64.55
वैवस्वतस्य सदनं न स गच्छेत्कदाचन ।
प्रभासे त्वेकरात्रेण अमावास्यां ममाहितः।
सिद्ध्यते तु महाबाहो यो नरो जायतेऽमरः ॥ १३.६४.५५ ॥
तो वैवस्वत यमाच्या सदनाला कधीही जात नाही. प्रभासात एका रात्री, अमावास्येला, माझ्या ठायी भक्तीने राहून तो सिद्धी प्राप्त करतो; हे महाबाहो, तो मनुष्य अमर होऊन जन्म घेतो.
13.64.56
उज्जानक उपस्पृस्य आर्ष्टिषेणस्य चाश्रमे ।
पिङ्गायाश्चाश्रमे स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.६४.५६ ॥
उज्जानकात आचमन करून, आर्ष्टिषेणाच्या आश्रमात आणि पिंगेच्या आश्रमात स्नान करून मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो.
13.64.57
कुल्यायां समुपस्पृश्य जप्त्वा चैवाघमर्षणम् ।
अश्वमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ १३.६४.५७ ॥
कुल्येत आचमन करून आणि अघमर्षण मंत्राचा जप करून, तीन रात्री उपवास करणारा मनुष्य अश्वमेध यज्ञाचे फल मिळवतो.
13.64.58
पिण्डारक उपस्पृश्य एकरात्रोषितो नरः ।
अग्निष्टोममवाप्नोति प्रभातां शर्वरीं शुचिः ॥ १३.६४.५८ ॥
पिंडारकात आचमन करून एक रात्र राहणारा मनुष्य शुचिर्भूत होऊन रात्रीच्या प्रभातकाळी अग्निष्टोम यज्ञाचे फल मिळवतो.
13.64.59
तथा ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम् ।
पुण्डरीकमवाप्नोति उपस्पृश्य नरः शुचिः ॥ १३.६४.५९ ॥
त्याचप्रमाणे, धर्मारण्याने शोभणाऱ्या ब्रह्मसरोवरावर जाऊन आचमन करून शुद्ध झालेला मनुष्य पुंडरीक यज्ञाचे फल मिळवतो.
13.64.60
मैनाके पर्वते स्नात्वा तथा सन्ध्यामुपास्य च ।
कामं जित्वा च वै मासं सर्वयज्ञफलं लभेत् ॥ १३.६४.६० ॥
मैनाक पर्वतावर स्नान करून, तसेच संध्या उपासना करून, आणि एक महिना काम जिंकून मनुष्याने सर्व यज्ञांचे फल मिळवावे.
13.64.61
कालोदकं नन्दिकुण्डं तथा चोत्तरमानसम् ।
अभ्येत्य योजनशताद्भूणहा विप्रमुच्यते ॥ १३.६४.६१ ॥
कालोदक, नंदिकुंड आणि उत्तर मानस सरोवर यांच्याजवळ शंभर योजने दूरून येऊनही भ्रूणहत्या करणारा मनुष्य मुक्त होतो.
13.64.62
नन्दीश्वरस्य मूर्ति तु दृष्ट्वा मुच्येत किल्बिषैः ।
स्वर्गमार्गे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ १३.६४.६२ ॥
नंदीश्वराची मूर्ती पाहिल्याने मनुष्य पापांपासून मुक्त होतो; स्वर्गमार्गावर स्नान करून तो ब्रह्मलोकाला जातो.
13.64.63
विख्यातो हिमवान्पुण्यः शंकरश्वशुरो गिरिः ।
आकरः सर्वरत्नानां सिद्धचारणसेवितः ॥ १३.६४.६३ ॥
प्रसिद्ध, पवित्र हिमवान पर्वत शंकराचा सासरा आहे; तो सर्व रत्नांची खाण असून सिद्ध आणि चारणांनी सेवित आहे.
13.64.64
दर्शनाद्गमनात्पूतो भवेदनशनादपि ।
शरीरमुत्सृजेत्तत्र विधिपूर्वमनाशके ॥ १३.६४.६४ ॥
दर्शनाने, तेथे जाण्याने, आणि उपवासानेही मनुष्य पवित्र होतो; तेथे अनाशक येथे विधिपूर्वक देहत्याग करावा.
13.64.65
अध्रुवं जीवितं ज्ञात्वा यो वै वेदान्तगो द्विजः ।
अभ्यर्च्य देवतास्तत्र नमस्कृत्य मुनींस्तथा। ॥ १३.६४.६५ ॥
जीवन अनित्य जाणून, वेदांतपारंगत द्विज तेथे देवतांची पूजा करून आणि मुनींना नमस्कार करून…
13.64.66
ततः क्रोधं च लोभं च यो जित्वा तीर्थमावसेत् ।
न तेन किञ्चिन्न प्राप्तं तीर्थाभिगमनाद्भवेत् ॥ १३.६४.६६ ॥
नंतर जो क्रोध आणि लोभ जिंकून तीर्थात राहतो, त्याला तीर्थगमनाने काहीही अप्राप्त राहत नाही.
13.64.67
यान्यगम्यानि तीर्थानि दुर्गाणि विषमाणि च ।
मनसा तानि गम्यानि सर्वतीर्थसमीक्षया ॥ १३.६४.६७ ॥
जी तीर्थे अगम्य, दुर्गम आणि विषम आहेत, ती सर्व तीर्थांचे मनाने चिंतन करून मनाने गम्य होतात.
13.64.68
इदं मेध्यमिदं पुण्यमिदं स्वर्ग्यमनुत्तमम् ।
इदं रहस्यं वेदानामाप्लाव्यं पावनं तथा ॥ १३.६४.६८ ॥
हे पवित्र आहे, पुण्यदायक आहे, स्वर्गप्रद आहे आणि सर्वोत्तम आहे. हे वेदांचे रहस्य आहे; स्नानयोग्य आणि पावन आहे.
13.64.69
इदं दद्याद्द्विजातीनां साधोरात्महितस्य च ।
सुहृदां च जपेत्कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च। ॥ १३.६४.६९ ॥
हे द्विजांना आणि आत्महित इच्छिणाऱ्या साधूला द्यावे. मित्रांच्या कानात आणि अनुगत शिष्याच्या कानात याचा जप करावा.
13.64.70
दत्तवान्गौतमस्यैतदङ्गिरा वै महातपाः ।
अङ्गिराः समनुज्ञातः काश्यपेन च धीमता ॥ १३.६४.७० ॥
महातपस्वी अंगिरसांनी हे गौतमाला दिले. बुद्धिमान काश्यपांची अनुमती घेऊन अंगिरसांनी (हे दिले).
13.64.71
महर्षीणामिदं जप्यं पावनानां तथोत्तमम् ।
जपंश्चाभ्युत्थितः शश्वन्निर्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ॥ १३.६४.७१ ॥
हे महर्षींनी जपण्याजोगे आहे, पावनांमध्येही उत्तम आहे. याचा जप करीत, नेहमी सावधपणे उठून, निर्मळ मनुष्य स्वर्ग प्राप्त करावा.
13.64.72
इदं यश्चापि शृणुयाद्रहस्यं त्वङ्गिरोमतम् ।
उत्तमे च कुले जन्म लभेञ्जातीश्च संस्मरेत् ॥ १३.६४.७२ ॥
अंगिरसांच्या मताचे हे रहस्य जो ऐकेल, त्याला उत्तम कुलात जन्म मिळावा आणि त्याने आपले पूर्वजन्म स्मरावे.