മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.67.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
त्वत्तोऽहं श्रोतुमिच्छामि धर्मं भरतसत्तम ॥ १३.६७.१ ॥
പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, സർവശാസ്ത്രവിശാരദാ! ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങയിൽ നിന്ന് ധർമ്മം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.67.2
शरणागतं ये रक्षन्ति भूतग्रामं चतुर्विधम् ।
किं तस्य भरतश्रेष्ठ फलं भवति तत्त्वतः ॥ १३.६७.२ ॥
ശരണം പ്രാപിച്ചവരെയും നാലുവിധമുള്ള ജീവജാലങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുന്നവർക്ക്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് ഫലമാണ് ലഭിക്കുന്നത്?
13.67.3
इदं शृणु महाप्राज्ञ धर्मपुत्र महायशः ।
इतिहासं पुरावृत्तं शरणार्थं महाफलम् ॥ १३.६७.३ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞാ, ധർമ്മപുത്രാ, മഹായശസ്വീ! ഇത് കേൾക്കൂ, ശരണാഗതിയെക്കുറിച്ചുള്ള മഹാഫലദായകമായ പുരാതന ഇതിഹാസം.
13.67.4
प्रपात्यमानः श्येनेन कपोतः प्रियदर्शनः ।
वृषदर्भं महाभागं नरेन्द्रं शरणं गतः ॥ १३.६७.४ ॥
പരുന്തിനാൽ പിന്തുടരപ്പെട്ട, കാണാൻ മനോഹരമായ ഒരു പ്രാവ് മഹാഭാഗ്യവാനായ രാജാവ് വൃഷദർഭന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
13.67.5
स तं दृष्ट्वा विशुद्धात्मा त्रासादङ्कमुपागतम् ।
आश्वास्याश्वसिहीत्याह न तेऽस्ति भयमण्डज ॥ १३.६७.५ ॥
ശുദ്ധമനസ്കനായ അദ്ദേഹം ഭയത്താൽ മടിയിലേക്ക് വന്നുവീണ ആ ജീവിയെ കണ്ട് ആശ്വസിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: "ധൈര്യം കൊൾക, അണ്ഡജാ! നിനക്ക് ഒരു ഭയവുമില്ല."
13.67.6
भयं ते सुमहत्कस्मात्कुत्र किं वा कृतं त्वया ।
येन त्वमिह सम्प्राप्तो विसंज्ञो भ्रान्तचेतनः ॥ १३.६७.६ ॥
നിനക്ക് ഇത്രയും വലിയ ഭയം എന്തുകൊണ്ട്? ആരിൽനിന്ന്, എവിടെവെച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ നീ എന്ത് ചെയ്തു, അതിനാൽ നീ ബോധരഹിതനായി, ഭ്രാന്തചിത്തനായി ഇവിടെ എത്തി?
13.67.7
नवनीलोत्पलापीड चारुवर्ण सुदर्शन ।
दाडिमाशोकपुष्पाक्ष मा त्रसस्वाभयं तव ॥ १३.६७.७ ॥
പുതിയ നീലത്താമരമാല ധരിച്ചവനേ, മനോഹര വർണ്ണവും സുന്ദര രൂപവുമുള്ളവനേ, മാതളപ്പൂവും അശോകപ്പൂവും പോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, ഭയപ്പെടേണ്ട; നിനക്ക് അഭയമുണ്ട്.
13.67.8
मत्सकाशमनुप्राप्तं न त्वां कश्चित्समुत्सहेत् ।
मनसा ग्रहणं कर्तुं रक्षाध्यक्षपुरस्कृतम् ॥ १३.६७.८ ॥
എന്റെ സമീപത്ത് എത്തിയ നിന്നെ, രക്ഷാധ്യക്ഷന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ വെക്കപ്പെട്ട നിന്നെ, ആരും മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും പിടിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടില്ല.
13.67.9
काशिराज्यं तदद्यैव त्वदर्तं जीवितं तथा ।
त्यजेयं भव विस्रब्धः कपोत भयं तव ॥ १३.६७.९ ॥
കാശിരാജ്യവും എന്റെ ജീവനും ഇന്നുതന്നെ നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ത്യജിക്കാം. പ്രാവേ, വിശ്വസ്തനായിരിക്കൂ; നിന്റെ ഭയം നീങ്ങട്ടെ.
13.67.10
ममैतद्विहितं भक्ष्यं न राजंस्त्रातुमर्हसि ।
अतिक्रान्तं च प्राप्तं च प्रयत्नाच्चोपपादितम् ॥ १३.६७.१० ॥
ഇത് എനിക്കായി വിധിക്കപ്പെട്ട ആഹാരമാണ്; രാജാവേ, ഇതിനെ രക്ഷിക്കുന്നത് നിനക്കു യോഗ്യമല്ല. നഷ്ടപ്പെട്ടതും കിട്ടിയതും പ്രയത്നത്താൽ നേടിയതാണ്.
13.67.11
मांसं च रुधइरं चास्य मज्जा मेदश्च मे हितम् ।
परितोषकरो ह्येष मम माऽस्याग्रतो भव ॥ १३.६७.११ ॥
ഇതിന്റെ മാംസവും രക്തവും മജ്ജയും കൊഴുപ്പും എനിക്ക് ഹിതകരമാണ്; ഇവയാണ് എനിക്ക് തൃപ്തി നൽകുന്നത്. ഇതിന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കരുത്.
13.67.12
तृष्णा मे बाधतेऽत्युग्रा क्षुधा निर्दहतीव माम् ।
मुञ्चैनं नहि शक्ष्यामि राजन्मन्दयितुं क्षुधाम् ॥ १३.६७.१२ ॥
എന്റെ ദാഹം അതിതീവ്രമായി എന്നെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; വിശപ്പ് എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. ഇവനെ വിട്ടയക്കൂ, രാജാവേ; വിശപ്പ് ശമിപ്പിക്കാൻ എനിക്കാവില്ല.
13.67.13
मया ह्यनुसृतो ह्येष मत्पक्षनखविक्षतः ।
किञ्चिदुच्छ्वासनिःश्वासं न राजन्गोप्तुमर्हसि ॥ १३.६७.१३ ॥
എന്നാൽ പിന്തുടർന്ന് എന്റെ ചിറകിലെ നഖങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ ഈ പക്ഷിയുടെ ശ്വാസത്തിൽ അല്പവും, രാജാവേ, നീ സംരക്ഷിക്കാൻ അർഹനല്ല.
13.67.14
यदि स्वविषये राजन्प्रभुस्त्वं रक्षणे नृणाम् ।
खेचरस्य तृषार्तस्य न त्वं प्रभुरथोत्तम ॥ १३.६७.१४ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ രാജ്യത്ത് മനുഷ്യരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ നീ പ്രഭുവാണെങ്കിൽ, ഉത്തമാ, വിശപ്പും ദാഹവും പീഡിപ്പിക്കുന്ന ഈ ആകാശചാരിക്ക് നീ പ്രഭുവല്ല.
13.67.15
यदि वैरिषु भृत्येषु स्वजनव्यवहारयोः ।
विषयेष्विन्द्रियाणां च आकाशे मा पराक्रम ॥ १३.६७.१५ ॥
ശത്രുക്കളിലും ഭൃത്യന്മാരിലും സ്വജനവ്യവഹാരങ്ങളിലും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും നിനക്ക് അധികാരമുണ്ടെങ്കിൽ, ആകാശത്ത് നിന്റെ പരാക്രമം കാണിക്കരുത്.
13.67.16
प्रभुत्वं हि पराक्रम्य सम्यक् पक्षहरेषु ते ।
यदि त्वमिह धर्मार्थी मामपि द्रष्टुमर्हसि ॥ १३.६७.१६ ॥
പരാക്രമത്താൽ ചിറകുകൾ പറിക്കുന്നവരുടെമേൽ നിന്റെ പ്രഭുത്വം യഥാർത്ഥമാണ്. ഇവിടെ നീ ധർമ്മാർത്ഥിയാണെങ്കിൽ എന്നെയും നീ കാണണം.
13.67.17
श्रुत्वा श्येनस्य तद्वाक्यं राजर्षिर्विस्मयं गतः ।
सम्भाव्य चैनं तद्वाक्यं तदर्थी प्रत्यभाषत ॥ १३.६७.१७ ॥
ആ ശ്യേനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ രാജർഷി വിസ്മയിച്ചു. അവന്റെ വാക്കുകൾ പരിഗണിച്ച്, അതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
13.67.18
गोवृषो वा वराहो वा मृगो वा महिषोपि वा ।
त्वदथर्मद्य क्रियतां क्षुधाप्रशमनाय ते ॥ १३.६७.१८ ॥
ഒരു കാളയോ, പന്നിയോ, മാനോ, എരുമയോ പോലും — ഇന്ന് നിന്റെ വിശപ്പ് ശമിപ്പിക്കാൻ നിനക്കായി ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ.
13.67.19
शरणागतं न त्यजेयमिति मे व्रतमाहितम् ।
न मुञ्चति ममाङ्गानि द्विजोऽयं पश्य वै द्विज ॥ १३.६७.१९ ॥
ശരണം തേടി വന്നവനെ ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കില്ല; ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച വ്രതം. ഈ ദ്വിജൻ എന്റെ അവയവങ്ങളെ വിടുന്നില്ല, ഓ ദ്വിജാ, നോക്കൂ.
13.67.20
न वराहं न चोक्षाणं न चान्यान्विविधान्द्विजान् ।
भक्षयामि महाराज किमन्नाद्येन तेन मे ॥ १३.६७.२० ॥
പന്നിയെയോ കാളയെയോ മറ്റ് പലതരം ദ്വിജരെയോ ഞാൻ തിന്നുന്നില്ല; ഹേ മഹാരാജാവേ, ആ ആഹാരംകൊണ്ട് എനിക്കെന്ത് കാര്യം?
13.67.21
यस्तु मे विहितो भक्ष्यः स्वयं देवैः सनातनः ।
श्येनाः कपोतान्खादन्ति स्तितिरेषा सनातनी ॥ १३.६७.२१ ॥
എനിക്കായി ദേവന്മാർ തന്നെ വിധിച്ച സനാതന ആഹാരം ഏതോ—പരുന്തുകൾ പ്രാവുകളെ തിന്നുന്നു; ഇതാണ് സനാതന നിയമം.
13.67.22
उशीनर कपोते तु यदि स्नेहस्तवानघ ।
ततस्त्वं मे प्रयच्छाद्य स्वमांसं तुलया धृतम् ॥ १३.६७.२२ ॥
ഉശീനരാ, പ്രാവിനോട് നിനക്ക് സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ, ഹേ നിർമലാ, നിന്റെ സ്വന്തം മാംസം തുലാസിൽ തൂക്കി ഇപ്പോൾ എനിക്കു തരൂ.
13.67.23
महाननुग्रहो मेऽद्य यस्त्वमेवमिहात्थ माम् ।
बाढमेव करिष्यामीत्युक्त्वाऽसौ राजसत्तमः ॥ १३.६७.२३ ॥
ഇന്ന് നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത് എനിക്കു വലിയ അനുഗ്രഹം. 'ശരി, അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യാം' എന്നു പറഞ്ഞ ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ—
13.67.24
उत्कृत्योत्कृत्य मांसानि तुलया समतोलयत् ।
अन्तःपुरे ततस्तस्य स्त्रियो रत्नविभूषिताः ॥ १३.६७.२४ ॥
അവൻ മാംസം ഓരോന്നായി മുറിച്ച് തുലാസിൽ തൂക്കി. അപ്പോൾ അവന്റെ അന്തഃപുരത്തിലെ രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകൾ—
13.67.25
हाहाभूता विनिष्क्रान्ताः श्रुत्वा परमदुःखिताः ।
तासां रुदितशब्देन मन्त्रिभृत्यजनस्य च ॥ १३.६७.२५ ॥
അവന്റെ രാജ്ഞിമാർ ഹാഹാകാരം മുഴക്കി, അതിദുഃഖിതരായി പുറത്തേക്കിറങ്ങി; അവരുടെ കരച്ചിൽ കേട്ടും മന്ത്രിമാരുടെയും ഭൃത്യന്മാരുടെയും (കരച്ചിൽ കേട്ടും).
13.67.26
बभूव सुमहान्नादो मेघगम्भीरनिःस्वनः ।
निरुद्धं गगनं सर्वं व्यभ्रं मेघैः समन्ततः ॥ १३.६७.२६ ॥
മേഘഗർജ്ജനം പോലെ ഗംഭീരമായ അതിമഹത്തായ ശബ്ദമുണ്ടായി; മേഘരഹിതമായിരുന്ന ആകാശമാകെ ചുറ്റുപാടും മേഘങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടു.
13.67.27
मही प्रचलिता चासीत्तस्य सत्येन कर्मणा ॥ १३.६७.२७ ॥
അവന്റെ സത്യകർമ്മത്താൽ ഭൂമി ഇളകി.
13.67.28
स राजा पार्श्वतश्चैव बाहुभ्यामूरुतश्च यत् ।
तानि मांसानि सञ्छिद्य तुलां पूरयतेऽशनैः।
तथापि न समस्तेन कपोतेन बभूव ह ॥ १३.६७.२८ ॥
ആ രാജാവ് വശങ്ങളിൽനിന്നും ഭുജങ്ങളിൽനിന്നും തുടകളിൽനിന്നും ഉണ്ടായിരുന്ന മാംസം മുറിച്ചെടുത്ത്, കഷണങ്ങളാൽ തുലാസ് നിറച്ചു; എന്നിട്ടും അത് പ്രാവിന് തുല്യമായില്ല.
13.67.29
अस्थिभूतो यदा राजा निर्मांसो रुधिरस्रवः ।
तुलां ततः समारूढः स्वं मांसक्षयमुत्सृजन् ॥ १३.६७.२९ ॥
രാജാവ് അസ്ഥികൾ മാത്രമായി, മാംസമില്ലാതെ, രക്തം ഒഴുകുന്നവനായപ്പോൾ, തന്റെ മാംസക്ഷയം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തുലാസിൽ കയറി.
13.67.30
ततः सेन्द्रास्त्रयो लोकास्तं नरेन्द्रमुपस्थिताः ।
र्भर्यश्चाकाशगैस्तत्र वादिता देवदुन्दुभिः ॥ १३.६७.३० ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം മൂന്ന് ലോകങ്ങളും ആ നരേന്ദ്രന്റെ അടുത്ത് എത്തി; ഋഭുക്കളും ആകാശചാരികളും അവിടെ ദേവദുന്ദുഭികൾ മുഴക്കി.
13.67.31
अमृतेनावसिक्तश्च वृषदर्भो नरेश्वरः ।
दिव्यैश्च सुसुखैर्माल्यैरभिवृष्टः पुनःपुनः ॥ १३.६७.३१ ॥
അമൃതാഭിഷിക്തനായ വൃഷദർഭ നരേശ്വരൻ ദിവ്യവും അതിസുഖകരവുമായ മാലകളാൽ വീണ്ടുംവീണ്ടും വർഷിക്കപ്പെട്ടു.
13.67.32
देवगन्धर्वसन्घातैरप्सरोभिश्च सर्वतः ।
नृत्तश्चैवोपगीतश्च पितामह इव प्रभुः ॥ १३.६७.३२ ॥
ദേവഗന്ധർവസംഘങ്ങളും അപ്സരസ്സുകളും ചുറ്റുമുണ്ടായി നൃത്തം ചെയ്തും പാടിയും; പ്രഭു പിതാമഹനെപ്പോലെ വിളങ്ങി.
13.67.33
हेमप्रासादसम्बाधं मणिकाञ्चनतोरणम् ।
सवैडूर्यमणिस्तम्भं विमानं समधिष्ठितः ॥ १३.६७.३३ ॥
സ്വർണ്ണ കൊട്ടാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, മണിയും സ്വർണ്ണവുമുള്ള തോരണങ്ങളും വൈഡൂര്യ മണിത്തൂണുകളുമുള്ള വിമാനത്തിൽ അവൻ ആരോഹണം ചെയ്തു.
13.67.34
स राजर्षिर्गतः स्वर्गं कर्मणा तेन शाश्वतम् ।
शरणागतेषु चैवं त्वं कुरु सर्वं युधिष्ठिर ॥ १३.६७.३४ ॥
ആ രാജർഷി ആ കർമ്മത്താൽ ശാശ്വത സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി; യുധിഷ്ഠിരാ, ശരണാഗതരോട് നീയും ഇപ്രകാരം എല്ലാം ചെയ്യുക.
13.67.35
भक्तानामनुरक्तानामाश्रितानां च रक्षिता ।
दयावान्सर्वभूतेषु परत्र सुखमेधते ॥ १३.६७.३५ ॥
ഭക്തരെയും അനുരക്തരെയും ആശ്രിതരെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവനും സകല ജീവികളോടും ദയയുള്ളവനുമായ രാജാവ് പരലോകത്ത് സുഖം നേടുന്നു.
13.67.36
साधुवृत्तो हि यो राजा सद्वृत्तमनुतिष्ठति ।
किं न प्राप्तं भवेत्तेनि स्वव्याजेनेह कर्मणा ॥ १३.६७.३६ ॥
സദാചാരമുള്ള രാജാവ് സദ്വൃത്തി പിന്തുടരുമ്പോൾ, ഈ ലോകത്ത് തന്റെ കർമ്മത്താൽ അവന് എന്താണ് ലഭിക്കാതിരിക്കുക?
13.67.37
स राजर्षिर्विशुद्धात्मा धीरः सत्यपराक्रमः ।
काशीनामीश्वरः ख्यातस्त्रिषु लोकेषु कर्मणा ॥ १३.६७.३७ ॥
ആ രാജർഷി, ശുദ്ധാത്മാവ്, ധീരൻ, സത്യപരാക്രമി; കർമ്മത്താൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കാശികളുടെ അധിപതിയായി പ്രസിദ്ധനായി.
13.67.38
योऽप्यन्यः कारेयदेवं शरणागतरक्षणम् ।
सोपि गच्छेत तामेव गतिं भरतसत्तम ॥ १३.६७.३८ ॥
കാരേയനെപ്പോലെ ശരണാഗതരെ രക്ഷിക്കുന്ന മറ്റൊരാളും ആ ഗതി തന്നെ പ്രാപിക്കും, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
13.67.39
इदं वृत्तं हि राजर्षे वृषदर्भस्य कीर्तयन् ।
पूतात्मा वै भवेल्लोके शृणुयाद्यश्च नित्यशः ॥ १३.६७.३९ ॥
രാജർഷേ, വൃഷദർഭന്റെ ഈ വൃത്താന്തം കീർത്തിക്കുന്നവനും നിത്യവും കേൾക്കുന്നവനും ലോകത്തിൽ പവിത്രാത്മാവാകും.