મહાભારત · અધ્યાય 13.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.70.1
जन्मनैव महाभागो ब्राह्मणो नाम जायते ।
नमस्यः सर्वभूतानामतिथिः प्रश्रिताग्रभुक् ॥ १३.७०.१ ॥
બ્રાહ્મણ જન્મથી જ મહાભાગ્યશાળી હોય છે. તે સર્વ પ્રાણીઓ માટે નમસ્કારને યોગ્ય છે; વિનયપૂર્વક આમંત્રિત અતિથિ તરીકે સૌથી પહેલાં ભોજન કરનાર છે.
13.70.2
सर्वेषां सुहृदस्तात ब्राह्मणाः सुमनोमुकाः ।
सर्वानेते हनिष्यन्ति ब्राह्मणा जातमन्यवः।
गीर्भिर्मङ्गलयुक्ताभिरनुध्यायन्ति पूजिताः ॥ १३.७०.२ ॥
હે વત્સ! બ્રાહ્મણો સૌના સુહૃદ છે; પ્રસન્ન મુખવાળા છે. પણ ક્રોધ જાગે ત્યારે આ બ્રાહ્મણો સૌનો નાશ કરશે. સન્માનિત થાય ત્યારે તેઓ મંગળ વાણી સાથે ધ્યાન કરે છે.
13.70.3
सर्वान्नो द्विषतस्तात ब्राह्मणा जातमन्यवः ।
गीर्भिर्दारुणयुक्ताभिर्हन्युश्चैते ह्यपूजिताः ॥ १३.७०.३ ॥
હે વત્સ! ક્રોધ જાગેલા આ બ્રાહ્મણો આપણા સૌ દ્વેષીઓને કઠોર વાણીથી મારી નાખશે; અપમાન થાય તો તેઓ એમ જ કરશે.
13.70.4
अत्र गाथाः पुरा गीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
सृष्ट्वा द्विजातीन्धाता हि यथापूर्वं समादधत् ॥ १३.७०.४ ॥
અહીં પ્રાચીન જાણકારો પૂર્વે ગવાયેલી ગાથાઓ કહે છે: સર્જનહાર ધાતાએ દ્વિજોને સર્જીને પૂર્વની જેમ તેમની સ્થાપના કરી.
13.70.5
न वोऽन्यदिह कर्तव्यं किञ्चिदूर्ध्वायनं विधि ।
गुप्तो गोपायते ब्रह्मा श्रेयो वस्तेन शोभनम् ॥ १३.७०.५ ॥
તમારે અહીં બીજું કંઈ કરવાનું નથી; માત્ર ઊર્ધ્વગતિનું વિધાન છે. બ્રહ્માએ રક્ષેલાની રક્ષા બ્રહ્મા જ કરે છે; તેથી તમારું કલ્યાણ અને શોભા થશે.
13.70.6
स्वमेव कुर्वतां कर्म श्रीर्वो ब्राह्मी भविष्यति ।
प्रमाणं सर्वभूतानां प्रग्रहाश्च भविष्यथ ॥ १३.७०.६ ॥
પોતપોતાનું કર્મ કરનારાઓને તમારી બ્રાહ્મી શ્રી થશે. તમે સર્વ પ્રાણીઓનું પ્રમાણ અને માર્ગદર્શક લગામ બનશો.
13.70.7
न शौद्रं कर्म कर्तव्यं ब्राह्मणेन विपश्चिता ।
शौद्रं हि कुर्वतः कर्म ब्राह्मी श्रीरुपरुध्यते ॥ १३.७०.७ ॥
વિદ્વાન બ્રાહ્મણે શૂદ્રનું કર્મ ન કરવું. શૂદ્રનું કર્મ કરનારની બ્રાહ્મી શ્રી રોકાઈ જાય છે.
13.70.8
श्रीश्च बुद्धिश्च तेजश्च विभूतिश्च प्रतापिनी ।
स्वाध्यायेनैव महात्म्यं विपुलं प्रतिपत्स्यथ ॥ १३.७०.८ ॥
શ્રી, બુદ્ધિ, તેજ અને પ્રતાપી વિભૂતિ — સ્વાધ્યાયથી જ તમે વિપુલ મહાત્મ્ય પ્રાપ્ત કરશો.
13.70.9
हुत्वा चाहवनीयस्थं महाभाग्ये प्रतिष्ठिताः ।
अग्रभोज्याः प्रसूतीनां श्रिया ब्राह्मयाऽनुकल्पिताः ॥ १३.७०.९ ॥
આહવનીય અગ્નિમાં આહુતિ આપીને, મહાભાગ્યમાં સ્થિત થઈને, યજ્ઞોના અગ્રભોજી બનશો અને બ્રાહ્મી શ્રી દ્વારા નિયુક્ત થશો.
13.70.10
श्रद्धया परया युक्ता ह्यनभिद्रोहलब्धया ।
दमस्वाध्यायनिरताः सर्वान्कामानवाप्स्यथ ॥ १३.७०.१० ॥
પરમ શ્રદ્ધાથી યુક્ત, કોઈનો દ્રોહ કર્યા વિના મેળવેલા ધનથી, દમ અને સ્વાધ્યાયમાં નિરત રહીને તમે બધી કામનાઓ પ્રાપ્ત કરશો.
13.70.11
यच्चैव मानुषे लोके यच्च देवेषु किञ्चन ।
सर्वं वस्तपसा साध्यं ज्ञानेन नियमेन च ॥ १३.७०.११ ॥
મનુષ્યલોકમાં જે કંઈ છે અને દેવોમાં જે કંઈ છે, તે બધું તપ, જ્ઞાન અને નિયમથી સાધ્ય છે.
13.70.12
युष्मत्संमाननां प्रीतिं पावनैः क्षत्रिया भृशम् ।
अमुत्रेह समायान्ति वैश्यशूद्राधिकास्तथा ॥ १३.७०.१२ ॥
તમારા સન્માનથી અને પાવન જનો પ્રત્યેના પ્રેમથી ક્ષત્રિયો આ લોકમાં અને પરલોકમાં ખૂબ આવે છે; વૈશ્યો અને શૂદ્રો પણ એ જ રીતે આવે છે.
13.70.13
अरक्षिताश्च युष्माभिर्विरुद्धा यान्ति विप्रवम् ।
युष्मत्तेजोधृता लोकास्तद्रक्ष्यथ जगत्त्रयम् ॥ १३.७०.१३ ॥
જો તમે તેમનું રક્ષણ નહીં કરો, તો તેઓ વિરોધી બનીને બ્રાહ્મણોના વિનાશ તરફ જશે. તમારા તેજથી જ લોકો ધારણ થયેલા છે; તેથી તમે ત્રણે લોકનું રક્ષણ કરો.
13.70.14
इत्येवं ब्रह्मगीतास्ते समाख्याता मयाऽनघ ।
विप्रानुकम्पार्थमिदं तेन प्रोक्तं हि धीमता ॥ १३.७०.१४ ॥
હે નિષ્પાપ, આ રીતે બ્રહ્મગીત રૂપે તે મેં તને કહ્યું. બુદ્ધિમાન તેણે બ્રાહ્મણો પ્રત્યેની કરુણાથી આ કહ્યું હતું.
13.70.15
भूयस्तेषां बलं मन्ये यथा राज्ञस्तपस्विनः ।
दुरासदाश्च चण्डाश्च तपसा क्षिप्रकारिणः ॥ १३.७०.१५ ॥
મને લાગે છે કે તેમનું બળ રાજાઓ જેવું અને તપસ્વીઓ જેવું છે; તેઓ દુર્જય, ઉગ્ર અને તપના બળે ઝડપથી કાર્ય કરનારા છે.
13.70.16
सन्त्येषां सिम्हसत्वाश्च व्याघ्रसत्वास्तथाऽपरे ।
वराहमृगसत्वाश्च गजसत्वास्तथाऽपरे ॥ १३.७०.१६ ॥
તેમનામાં કેટલાક સિંહ સ્વભાવના છે, બીજા વાઘ સ્વભાવના; અન્ય વરાહ અને મૃગ સ્વભાવના, અને બીજા હાથી સ્વભાવના છે.
13.70.17
सर्पस्पर्शसमाः केचित्तथाऽन्ये मकरस्पृशः ।
विभाष्य घातिनः केचित्तथा चक्षुर्हणोऽपरे ॥ १३.७०.१७ ॥
કેટલાક સર્પસ્પર્શ સમાન છે, અને બીજા મકર સ્પર્શ સમાન; કેટલાક બોલીને ઘાત કરનારા, અને બીજા આંખો હરી લેનારા છે.
13.70.18
सन्ति चाशीविषसमाः सन्ति मन्दास्तथाऽपरे ।
विविधानीह वृत्तानि ब्राह्मणानां युधिष्ठिर ॥ १३.७०.१८ ॥
કેટલાક ઝેરી સાપ સમાન છે, અને બીજા મંદ છે. હે યુધિષ્ઠિર, અહીં બ્રાહ્મણોના આચરણો વિવિધ પ્રકારના છે.
13.70.19
मेकला द्राविडा लाटाः पौण्ड्राः कान्वशिरास्तथा ।
शौण्डिका दरदा दार्वाश्चोराः शबरबर्बराः ॥ १३.७०.१९ ॥
મેકલ, દ્રાવિડ, લાટ, પૌણ્ડ્ર, કાન્વશિરા તથા શૌણ્ડિક, દરદ, દાર્વ, ચોર, શબર અને બર્બર.
13.70.20
किराता यवनाश्चैव तास्ताः क्षत्रियजातयः ।
वृषत्वमनुप्राप्ता ब्राह्मणानामदर्शनात् ॥ १३.७०.२० ॥
કિરાતો અને યવનો પણ — તે તે ક્ષત્રિય જાતિઓ બ્રાહ્મણોને આદર ન આપવાને કારણે વૃષલત્વ પામી.
13.70.21
ब्राह्मणानां परिभवादसुराः सलिलेशयाः ।
ब्राह्मणानां प्रसादाच्च देवाः स्वर्गनिवासिनः ॥ १३.७०.२१ ॥
બ્રાહ્મણોના અપમાનથી અસુરો જળમાં શયન કરનારા થયા; અને બ્રાહ્મણોની કૃપાથી દેવો સ્વર્ગમાં નિવાસ કરે છે.
13.70.22
अशक्यं स्प्रष्टुमाकाशमचाल्यो हिमवान्गिरिः ।
अवार्या सेतुना गङ्गा दुर्जया ब्राह्ममा भुवि ॥ १३.७०.२२ ॥
આકાશને સ્પર્શવું અશક્ય છે; હિમવાન પર્વત અચળ છે; સેતુથી ગંગાને રોકી શકાતી નથી; પૃથ્વી પર બ્રાહ્મી (બ્રાહ્મણ-શક્તિ) દુર્જય છે.
13.70.23
न ब्राह्मणविरोधेन शक्या शास्तुं वसुन्धरा ।
ब्राह्मणा हि महात्मानो देवानामपि देवताः ॥ १३.७०.२३ ॥
બ્રાહ્મણોના વિરોધથી પૃથ્વી પર શાસન કરવું શક્ય નથી; બ્રાહ્મણો મહાત્મા છે, દેવોના પણ દેવ છે.
13.70.24
तान्पूजयस्व सततं दानेन परिचर्यया ।
यदीच्छसि महीं भोक्तमिमां सागरमेखलाम् ॥ १३.७०.२४ ॥
સાગર-મેખલા આ પૃથ્વીને ભોગવવાની ઇચ્છા હોય તો તેમની નિરંતર દાન અને સેવાથી પૂજા કર.
13.70.25
प्रतिग्रहेण तेजो हि विप्राणा शाम्यतेऽनघ ।
प्रतिग्रहं ये नेच्छेयुस्तेऽपि रक्ष्यास्त्वया नृप ॥ १३.७०.२५ ॥
હે નિષ્પાપ, પ્રતિગ્રહથી જ બ્રાહ્મણોનું તેજ શાંત થાય છે. હે રાજન, જેઓ પ્રતિગ્રહ ઇચ્છતા નથી તેમની પણ તારે રક્ષા કરવી જોઈએ.