ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.71.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शक्रशम्बरसंवादं तन्निवोध युधिष्ठिर ॥ १३.७१.१ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସକୁ ଉଦାହରଣ ଭାବେ କହନ୍ତି — ଶକ୍ର ଓ ଶମ୍ବରଙ୍କ ସଂବାଦ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ଶୁଣ।
13.71.2
शक्रो ह्यज्ञातरूपेण जटी भूत्वा सुवारुणः ।
विप्ररूपं समास्थाय प्रश्नं पप्रच्छ शम्बरम् ॥ १३.७१.२ ॥
ଶକ୍ର ନିଜ ରୂପ ଲୁଚାଇ, ଜଟାଧାରୀ ହୋଇ, ସୁନ୍ଦର ବେଶରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ଶମ୍ବରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ।
13.71.3
केन शम्बर वृत्तेन स्वजात्यानधितिष्ठसि ।
श्रेष्ठं त्वां केन मन्यन्ते तद्वै प्रब्रूहि तत्त्वतः ॥ १३.७१.३ ॥
ହେ ଶମ୍ବର, କେଉଁ ଆଚରଣରେ ତୁମେ ନିଜ ଜାତିଠାରୁ ଉପରେ ଛିଅ? କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୋକେ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନନ୍ତି? ତାହା ପ୍ରକୃତରେ କୁହ।
13.71.4
नासूयामि सदा विप्रान्ब्राह्ममेव च मे मतम् ।
शास्त्राणि वदतो विप्रान्संमन्यामि यथासुखम् ॥ १३.७१.४ ॥
ମୁଁ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷା କରେ ନାହିଁ; ତାହା ହିଁ ମୋ ମତ। ଶାସ୍ତ୍ର କହୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସୁଖରେ ସମ୍ମାନ କରେ।
13.71.5
श्रुत्वा च नावजानामि नापराध्यामि कर्हिचित् ।
अभ्यर्च्याभ्यनुपृच्छामि पादौ गृह्णामि धीमताम् ॥ १३.७१.५ ॥
ଶୁଣି ମୁଁ ଏବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରେ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଧ କରେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ମୁଁ ଆହୁରି ପଚାରେ; ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଚରଣ ଧରେ।
13.71.6
ते विस्रब्धाः प्रभाषन्ते संयच्छन्ति च मां सदा ।
प्रमत्तेष्वप्रमत्तोऽस्मि सदा सुप्तेषु जागृमि ॥ १३.७१.६ ॥
ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସରେ କଥା କହନ୍ତି ଓ ସଦା ମୋତେ ସଂଯମରେ ରଖନ୍ତି। ଅସାବଧାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସଦା ସଜାଗ; ନିଦ୍ରିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସଦା ଜାଗ୍ରତ।
13.71.7
ते मां शास्त्रपथे युक्तं ब्रह्मण्यमनसूयकम् ।
समासिञ्चति शास्तारः क्षौद्रं मध्विव मक्षिकाः ॥ १३.७१.७ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରପଥରେ ଯୁକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ଅସୂୟାହୀନ ମୋ ଉପରେ ଗୁରୁମାନେ ମହୁ ଉପରେ ମାଛି ପରି ସିଞ୍ଚନ କରନ୍ତି।
13.71.8
यच्च भाषन्ति संतुष्टास्तच्च गृह्णाम्यमायया ।
समाधिमात्मनो नित्यमनुलोममचिन्तयम् ॥ १३.७१.८ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ମୁଁ ନିଷ୍କପଟରେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ମୋ ସମାଧି ଅନୁକୂଳେ ସଦା ତାହା ଚିନ୍ତା କରେ।
13.71.9
सोहं वागग्रमृष्टानां रसानामवलेहकः ।
स्वजात्यानधितिष्ठामि नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ १३.७१.९ ॥
ବାଣୀର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ରସର ମୁଁ ଆସ୍ୱାଦକ; ଚନ୍ଦ୍ର ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ରହେ ପରି ମୁଁ ନିଜ ଜାତି ଉପରେ ରହେ।
13.71.10
एतत्पृथिव्याममृतमेतच्चक्षुरनुत्तमम् ।
यद्ब्राह्मणमुखाच्छास्त्रमिह श्रुत्वा प्रवर्तते ॥ १३.७१.१० ॥
ପୃଥିବୀରେ ଏହା ଅମୃତ, ଏହା ଉତ୍ତମ ନୟନ; ବ୍ରାହ୍ମଣର ମୁଖରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣି ଏଠାରେ ମଣିଷ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
13.71.11
एतत्कारणमाज्ञाय दृष्ट्वा देवासुरं पुरा ।
युद्धं पिता मे हृष्टात्मा विस्मितः समपद्यत ॥ १३.७१.११ ॥
ପୂର୍ବରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ଏହି କାରଣ ଜାଣି, ମୋ ପିତା ହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତ ଓ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
13.71.12
दृष्ट्वा च ब्राह्मणानां तु महिमानं महात्मनाम् ।
पर्यपृच्छत्कथममी सिद्धा इति निशाकरम् ॥ १३.७१.१२ ॥
ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମହିମା ଦେଖି, 'ଏମାନେ କେମିତି ସିଦ୍ଧ ହେଲେ?' ବୋଲି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
13.71.13
ब्राह्मणास्तपसा सर्वे सिध्यन्ते वाग्बलाः सदा ।
भुजवीर्याश्च राजानो वागस्त्राश्च द्विजातयः ॥ १३.७१.१३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଦା ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବଳ ବାଣୀରେ; ରାଜାମାନେ ବାହୁବଳୀ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବାଣୀକୁ ହିଁ ଅସ୍ତ୍ର କରନ୍ତି।
13.71.14
प्रवसन्वाप्यधीयीत ब्राह्मीर्दुर्वसतीर्वसन् ।
निर्मन्युरपि निर्वाणो यतिः स्यात्समदर्शनः ॥ १३.७१.१४ ॥
ପରଦେଶରେ ରହି ମଧ୍ୟ, କିମ୍ବା ଖରାପ ବାସସ୍ଥାନରେ ରହି ମଧ୍ୟ, ସେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁ; କ୍ରୋଧହୀନ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଯତି ହେଉ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁ।
13.71.15
अपि च ज्ञानसम्पन्नः सर्वान्वेदान्पितुर्गृहे ।
श्लाघमान इवाधीयाद्ग्राम्य इत्येव तं विदुः ॥ १३.७१.१५ ॥
ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତ ବେଦ ଗର୍ବ ସହିତ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ଲୋକେ ତାକୁ "ଗ୍ରାମ୍ୟ" ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
13.71.16
भूमिरेतौ निगिरति सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाप्ययोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ १३.७१.१६ ॥
ଗର୍ତ୍ତରେ ରହୁଥିବା ସାପ (ମୂଷାକୁ) ଗିଳେ ଯେପରି, ପୃଥିବୀ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଗିଳେ: ଯେଉଁ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧ କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦେଶ ଯାଏ ନାହିଁ।
13.71.17
अभिमानः श्रियं हन्ति पुरुषस्याल्पमेधसः ।
गर्भेण दुष्यते कन्या गृहवासेन च द्विजः ॥ १३.७१.१७ ॥
ଅଭିମାନ ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ପୁରୁଷର ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ; କନ୍ୟା ଗର୍ଭରେ ଦୂଷିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ଗୃହବାସରେ ଦୂଷିତ ହୁଏ।
13.71.18
विद्याविदो लोकविदस्तपोदमसमन्विताः ।
नित्यपूज्याश्च वन्द्याश्च द्विजा लोकद्वयेच्छुभिः ॥ १३.७१.१८ ॥
ବିଦ୍ୟା ଜାଣୁଥିବା, ଲୋକ ଜାଣୁଥିବା, ତପ ଓ ଦମରେ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସଦା ପୂଜନୀୟ ଏବଂ ବନ୍ଦନୀୟ; ଉଭୟ ଲୋକ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
13.71.19
इत्येतन्मे पिता श्रुत्वा सोमादद्भुतदर्शनात् ।
ब्राह्मणान्पूजयामास तथैवाहं महाव्रतान् ॥ १३.७१.१९ ॥
ସୋମଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନରୁ ମୋ ପିତା ଏହା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ସେହିପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମହାବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲି।
13.71.20
श्रुत्वैतद्वचनं शक्रो दानवेन्द्रमुखाच्च्युतम् ।
द्विजान्संम्पूजयामास महेन्द्रत्वमवाप च ॥ १३.७१.२० ॥
ଦାନବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ମହେନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।