Mahābhārata · Adhyāya 13.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.72.1
अपूर्वं वा भवेत्पात्रमथवाऽपि चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं वाऽपि किं पात्रं स्यात्पितामह ॥ १३.७२.१ ॥
¿Sea un recién llegado, quien lleva mucho tiempo aquí o quien ha venido de lejos — abuelo, quién es el merecedor?
13.72.2
क्रिया भवति केषांचिदुपांशुव्रतमुत्तमम् ।
यो नो याचेत यत्किंचित्सर्वं दद्याम इत्यपि ॥ १३.७२.२ ॥
Para algunos, este es un voto secreto supremo: quien nos pida algo, le daremos todo.
13.72.3
अपीडयन्भृत्यवर्गमित्येवमनुशुश्रुम ।
पीडयन्भृत्यवर्गं हि आत्मानमपकर्षति ॥ १३.७२.३ ॥
Así lo hemos oído: «No oprimas al conjunto de los sirvientes», pues quien oprime a sus dependientes se rebaja a sí mismo.
13.72.4
अपूर्वं चापि यत्पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं न विदुर्बुधाः ॥ १३.७२.४ ॥
Un receptor que sea nuevo, que lleve mucho tiempo aquí o que haya llegado de lejos: los sabios no lo reconocen como merecedor.
13.72.5
अपीडया च भूतानां धर्मस्याहिंसया तथा ।
पात्रं विद्यामतत्त्वेन यस्मै दत्तं न सन्तपेत् ॥ १३.७२.५ ॥
Sin oprimir a los seres vivos y por la no violencia del dharma —conociendo bien al receptor, no se debe causar pesar a aquel a quien se ha dado.
13.72.6
ऋत्विक्पुरोहिताचार्याः शिष्यसम्बन्धिबान्धवाः ।
सर्वे पूज्याश्च मान्याश्च श्रुतवन्तोऽनसूयकाः ॥ १३.७२.६ ॥
Los sacerdotes oficiantes, los sacerdotes domésticos, los maestros, los discípulos, los parientes por matrimonio y los parientes de sangre: todos deben ser honrados y respetados, siendo sabios y libres de envidia.
13.72.7
अतोऽन्यथा वर्तमानाः सर्वे नार्हन्ति सत्क्रियाम् ।
तस्माद्गुणैः परीक्षेत पुरुषान्प्रणिधाय वै ॥ १३.७२.७ ॥
Quienes actúan de otro modo no merecen en absoluto un trato honroso. Por ello, hay que examinar a los hombres por sus cualidades, después de observarlos atentamente.
13.72.8
अक्रोधः सत्यवचनमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १३.७२.८ ॥
Ausencia de ira, palabra veraz, no violencia, dominio de sí, rectitud, ausencia de malicia, ausencia de orgullo, modestia, paciencia, control de los sentidos y calma.
13.72.9
यस्मिन्नोतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत ।
स्वभावतो निविष्टानि तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.९ ॥
Oh Bhārata, aquel en quien estas cualidades se ven entretejidas y en quien no se ven acciones impropias, que se halla establecido en ellas por naturaleza, ese es el recipiente digno que merece honor.
13.72.10
तथा चिरोषितं चापि सम्प्रत्यागतमेव च ।
अपूर्वं चैव पूर्वं च तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.१० ॥
Asimismo, tanto el que lleva mucho tiempo residiendo como el que acaba de llegar, el nuevo y desconocido como el antiguo y conocido: ese recipiente digno merece honor.
13.72.11
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चाभिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र एतन्नाशनमात्मनः ॥ १३.७२.११ ॥
Desconocer la autoridad de los Vedas, transgredir los tratados y la desorden en todas partes: esto es la propia destrucción.
13.72.12
भवेत्पण्डितमानी यो ब्राह्मणो वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकां ॥ १३.७२.१२ ॥
Un brahmín que se cree erudito, que injuria a los Vedas y que se entrega a la inútil ānvīkṣikī y a la ciencia del razonamiento:
13.72.13
हेतुवादान्बुवन्सत्सु विजेताऽहेतुवादकः ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्राह्मणानां सदैवहि ॥ १३.७२.१३ ॥
Quien busca vencer entre los justos mediante argumentos razonados, quien argumenta sin razón válida, quien injuria a los brahmanes y habla en exceso, esos son siempre (despreciables para los brahmanes).
13.72.14
सर्वाभिशङ्की मूढश्च बालः कटुकवागपि ।
बोद्धव्यस्तादृशस्तात नरं श्वानं हि तं विदुः ॥ १३.७२.१४ ॥
Querido hijo, quien sospecha de todo, es necio e infantil y habla con dureza—a tal hombre hay que reconocerlo; en verdad lo llaman perro.
13.72.15
यथा श्वा भषितुं चैव हन्तु चैवावसज्जते ।
एवं सम्भाषणार्थाय सर्वशास्त्रवधाय च।
अल्पश्रुताः कुतर्काश्च दृष्टाः सृष्टाः कुपण्डिताः ॥ १३.७२.१५ ॥
Como el perro se aferra para ladrar y morder, así para la mera charla y la destrucción de todas las escrituras aparecen los de poco saber, malos razonadores y falsos eruditos.
13.72.16
श्रुतिस्मृती चेतिहासपुराणारण्यवेदिनः ।
अनुरुन्ध्याद्बहुज्ञांश्च सारज्ञाश्चैव पण्डिताः ॥ १३.७२.१६ ॥
Uno debe seguir a los conocedores de la Śruti y la Smṛti, de las epopeyas, los Purāṇas y los textos del bosque, a los muy instruidos y a los eruditos que conocen la esencia.
13.72.17
लोकयात्रा च द्रष्टव्या धर्मश्चात्महितानि च ।
एवं नरो वर्तमानः शाश्वतीर्वर्धते समाः ॥ १३.७२.१७ ॥
También hay que observar la conducta de la vida mundana, el dharma y el propio bienestar. El hombre que así se conduce prospera durante años duraderos.
13.72.18
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च ।
पितॄणामथ विप्राणामतिथीनां च पञ्चमम् ॥ १३.७२.१८ ॥
Habiéndose liberado de las deudas con los dioses, con los sabios, igualmente con los antepasados, luego con los brahmanes y con los huéspedes—también la quinta (debe saldarse).
13.72.19
पर्यायेण विमुक्तो यः सुनिर्णिक्तेन कर्मणा ।
एवं गृहस्थः कर्माणि कुर्वन्धर्मानन हीयते ॥ १३.७२.१९ ॥
Quien es liberado en su debido orden por una acción bien purificada — así el cabeza de familia, cumpliendo sus deberes, no decae del dharma.