มหาภารตะ · อัธยายะ 13.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.72.1
अपूर्वं वा भवेत्पात्रमथवाऽपि चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं वाऽपि किं पात्रं स्यात्पितामह ॥ १३.७२.१ ॥
ผู้รับทานที่ไม่เคยพบมาก่อนก็อาจเป็นผู้ควรรับ หรือผู้ที่พำนักมานานก็อาจเป็นผู้ควรรับ หรือผู้ที่มาจากที่ไกลก็อาจเป็นผู้ควรรับ ข้าแต่ปู่ ผู้ใดเล่าจึงจะเป็นผู้ควรรับทาน
13.72.2
क्रिया भवति केषांचिदुपांशुव्रतमुत्तमम् ।
यो नो याचेत यत्किंचित्सर्वं दद्याम इत्यपि ॥ १३.७२.२ ॥
สำหรับบางคน ข้อปฏิบัติลับอันสูงสุดคือ ผู้ใดขอสิ่งใดจากเรา เราควรให้ทุกสิ่งแก่ผู้นั้น
13.72.3
अपीडयन्भृत्यवर्गमित्येवमनुशुश्रुम ।
पीडयन्भृत्यवर्गं हि आत्मानमपकर्षति ॥ १३.७२.३ ॥
ดังนั้นเราจึงได้ยินคำกล่าวว่า ‘อย่าเบียดเบียนหมู่ผู้รับใช้’ เพราะผู้ที่เบียดเบียนผู้อยู่ใต้การดูแลย่อมทำให้ตนเองเสื่อมลง
13.72.4
अपूर्वं चापि यत्पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं न विदुर्बुधाः ॥ १३.७२.४ ॥
ผู้รับทานที่ไม่เคยพบมาก่อน ผู้ที่พำนักมานาน หรือผู้ที่มาจากที่ไกล ผู้มีปัญญาย่อมไม่ถือว่าบุคคลเช่นนั้นเป็นผู้ควรรับทาน
13.72.5
अपीडया च भूतानां धर्मस्याहिंसया तथा ।
पात्रं विद्यामतत्त्वेन यस्मै दत्तं न सन्तपेत् ॥ १३.७२.५ ॥
เมื่อไม่เบียดเบียนสรรพชีวิต และดำรงอยู่ในอหิงสาอันเป็นธรรม ผู้ให้พึงรู้จักผู้รับโดยแท้จริง และไม่ควรทำให้ผู้ที่ตนให้ทานต้องเศร้าโศก
13.72.6
ऋत्विक्पुरोहिताचार्याः शिष्यसम्बन्धिबान्धवाः ।
सर्वे पूज्याश्च मान्याश्च श्रुतवन्तोऽनसूयकाः ॥ १३.७२.६ ॥
ผู้ทำยัญพิธี ปุโรหิต อาจารย์ ศิษย์ ญาติทางการสมรส และญาติพี่น้อง ล้วนควรได้รับการบูชาและเคารพ ทั้งยังเป็นผู้มีความรู้และปราศจากความริษยา
13.72.7
अतोऽन्यथा वर्तमानाः सर्वे नार्हन्ति सत्क्रियाम् ।
तस्माद्गुणैः परीक्षेत पुरुषान्प्रणिधाय वै ॥ १३.७२.७ ॥
ผู้ที่ประพฤติผิดไปจากนี้ทั้งหมดย่อมไม่สมควรได้รับการปฏิบัติอย่างให้เกียรติ ฉะนั้นพึงทดสอบบุคคลด้วยคุณสมบัติของเขา หลังจากสังเกตดูเขาอย่างรอบคอบ
13.72.8
अक्रोधः सत्यवचनमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १३.७२.८ ॥
การไม่โกรธ การพูดความจริง อหิงสา การข่มใจ ความซื่อตรง การไม่มีจิตคิดร้าย การไม่ถือตน ความละอาย ความอดทน การสำรวมอินทรีย์ และความสงบ
13.72.9
यस्मिन्नोतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत ।
स्वभावतो निविष्टानि तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.९ ॥
ข้าแต่ภารตะ บุคคลใดที่คุณสมบัติเหล่านี้ปรากฏอยู่ทั่วไป และไม่มีการกระทำที่ไม่ควรในตัว ผู้ตั้งมั่นในคุณสมบัติเหล่านี้โดยธรรมชาติ บุคคลนั้นคือภาชนะที่ควรรับ และสมควรได้รับการให้เกียรติ
13.72.10
तथा चिरोषितं चापि सम्प्रत्यागतमेव च ।
अपूर्वं चैव पूर्वं च तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.१० ॥
เช่นเดียวกัน ไม่ว่าผู้นั้นจะพำนักอยู่นานหรือเพิ่งมาถึง ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่ไม่เคยพบมาก่อนหรือผู้ที่เคยรู้จัก ผู้ที่เป็นภาชนะที่ควรรับนั้นย่อมสมควรได้รับการให้เกียรติ
13.72.11
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चाभिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र एतन्नाशनमात्मनः ॥ १३.७२.११ ॥
การไม่ให้ความสำคัญต่ออำนาจของพระเวท การละเมิดคัมภีร์ทั้งหลาย และความไร้ระเบียบทุกแห่ง นี่คือความพินาศของตนเอง
13.72.12
भवेत्पण्डितमानी यो ब्राह्मणो वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकां ॥ १३.७२.१२ ॥
พราหมณ์ผู้คิดว่าตนเป็นนักปราชญ์ ผู้ดูหมิ่นพระเวท และผู้ที่ยึดมั่นในตรรกะอันไร้ประโยชน์และวิชาการโต้แย้ง
13.72.13
हेतुवादान्बुवन्सत्सु विजेताऽहेतुवादकः ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्राह्मणानां सदैवहि ॥ १३.७२.१३ ॥
ผู้ที่แสวงหาชัยชนะในหมู่ผู้ดีด้วยการโต้เถียงที่มีเหตุผล ผู้โต้เถียงโดยปราศจากเหตุผลอันควร ผู้ด่าว่าพราหมณ์ และผู้พูดมากเกินไป บุคคลเช่นนั้นย่อมเป็นที่รังเกียจของพราหมณ์เสมอ
13.72.14
सर्वाभिशङ्की मूढश्च बालः कटुकवागपि ।
बोद्धव्यस्तादृशस्तात नरं श्वानं हि तं विदुः ॥ १३.७२.१४ ॥
ลูกรัก ผู้ที่ระแวงทุกสิ่ง โง่เขลา เด็กอ่อนความคิด และพูดคำหยาบ บุคคลเช่นนั้นควรถูกจดจำไว้ ผู้คนย่อมรู้จักเขาว่าเป็นดุจสุนัข
13.72.15
यथा श्वा भषितुं चैव हन्तु चैवावसज्जते ।
एवं सम्भाषणार्थाय सर्वशास्त्रवधाय च।
अल्पश्रुताः कुतर्काश्च दृष्टाः सृष्टाः कुपण्डिताः ॥ १३.७२.१५ ॥
เช่นเดียวกับสุนัขที่เห่าและกัดได้ตามชอบ ผู้มีความรู้น้อย นักโต้เถียงที่ไร้เหตุผล และนักปราชญ์เทียมก็ปรากฏขึ้นเพื่อการสนทนาและเพื่อทำลายคัมภีร์ทั้งปวง
13.72.16
श्रुतिस्मृती चेतिहासपुराणारण्यवेदिनः ।
अनुरुन्ध्याद्बहुज्ञांश्च सारज्ञाश्चैव पण्डिताः ॥ १३.७२.१६ ॥
ควรยึดถือผู้ที่รู้ศรุติและสมฤติ รู้อิติหาสะ ปุราณะ และคัมภีร์ป่า รวมทั้งผู้มีความรู้กว้างขวาง และนักปราชญ์ผู้รู้แก่นสาร
13.72.17
लोकयात्रा च द्रष्टव्या धर्मश्चात्महितानि च ।
एवं नरो वर्तमानः शाश्वतीर्वर्धते समाः ॥ १३.७२.१७ ॥
พึงพิจารณาการดำเนินชีวิตในโลก ธรรม และประโยชน์ของตนด้วย ผู้ที่ประพฤติตนเช่นนี้ย่อมเจริญรุ่งเรืองไปอีกนานปี
13.72.18
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च ।
पितॄणामथ विप्राणामतिथीनां च पञ्चमम् ॥ १३.७२.१८ ॥
เมื่อได้ปลดเปลื้องหนี้ที่มีต่อเทพเจ้า ต่อฤๅษี และต่อบรรพบุรุษ ต่อพราหมณ์ และต่อแขกผู้มาเยือน ซึ่งเป็นข้อที่ห้า แล้วจึงพึงปฏิบัติ
13.72.19
पर्यायेण विमुक्तो यः सुनिर्णिक्तेन कर्मणा ।
एवं गृहस्थः कर्माणि कुर्वन्धर्मानन हीयते ॥ १३.७२.१९ ॥
ผู้ที่ได้รับการปลดเปลื้องตามลำดับด้วยการกระทำที่บริสุทธิ์อย่างยิ่ง คฤหัสถ์ผู้ปฏิบัติหน้าที่ของตนเช่นนี้ย่อมไม่เสื่อมจากธรรม