マハーバーラタ · 章 13.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.72.1
अपूर्वं वा भवेत्पात्रमथवाऽपि चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं वाऽपि किं पात्रं स्यात्पितामह ॥ १३.७२.१ ॥
新しく来た者、長く滞在している者、あるいは遠方から来た者――祖父よ、誰が施しを受けるにふさわしい者でしょうか。
13.72.2
क्रिया भवति केषांचिदुपांशुव्रतमुत्तमम् ।
यो नो याचेत यत्किंचित्सर्वं दद्याम इत्यपि ॥ १३.७२.२ ॥
ある人々にとって、これは最高の密かな誓願である——私たちに何かを求める者には、すべてを与えるべきだという誓願である。
13.72.3
अपीडयन्भृत्यवर्गमित्येवमनुशुश्रुम ।
पीडयन्भृत्यवर्गं हि आत्मानमपकर्षति ॥ १३.७२.३ ॥
「召使たちを苦しめてはならない」と、我々はこのように聞いている。従者たちを苦しめる者は、自らを貶めるのだから。
13.72.4
अपूर्वं चापि यत्पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं न विदुर्बुधाः ॥ १३.७२.४ ॥
新しく来た者、長く滞在している者、遠方から来た者――賢者はそのような者を施しにふさわしい者とは見なさない。
13.72.5
अपीडया च भूतानां धर्मस्याहिंसया तथा ।
पात्रं विद्यामतत्त्वेन यस्मै दत्तं न सन्तपेत् ॥ १३.७२.५ ॥
生きとし生けるものを苦しめず、法の不殺生によって——受け手を正しく見極め、施しを受けた者を悲しませてはならない。
13.72.6
ऋत्विक्पुरोहिताचार्याः शिष्यसम्बन्धिबान्धवाः ।
सर्वे पूज्याश्च मान्याश्च श्रुतवन्तोऽनसूयकाः ॥ १३.७२.६ ॥
祭官、家の祭司、師、弟子、姻族と親族——学識があり妬みのない者は皆、敬い尊ぶべきである。
13.72.7
अतोऽन्यथा वर्तमानाः सर्वे नार्हन्ति सत्क्रियाम् ।
तस्माद्गुणैः परीक्षेत पुरुषान्प्रणिधाय वै ॥ १३.७२.७ ॥
これと異なる振る舞いをする者は皆、尊敬の待遇に値しない。ゆえに人は、よく注意して観察し、その資質によって試すべきである。
13.72.8
अक्रोधः सत्यवचनमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १३.७२.८ ॥
怒らないこと、真実を語ること、不殺生、自制、率直さ、害意のないこと、慢心のないこと、慎み、忍耐、感覚の制御、そして寂静。
13.72.9
यस्मिन्नोतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत ।
स्वभावतो निविष्टानि तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.९ ॥
バラタよ、これらの徳が織り込まれて見え、不適切な行為が見られず、生まれつきそこに安住している人こそ、尊敬に値する器である。
13.72.10
तथा चिरोषितं चापि सम्प्रत्यागतमेव च ।
अपूर्वं चैव पूर्वं च तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.१० ॥
同様に、長く住んでいる者であれ、今しがた来た者であれ、新しく未知の者であれ、古くからの者であれ、その器たる人こそ尊敬に値する。
13.72.11
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चाभिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र एतन्नाशनमात्मनः ॥ १३.७२.११ ॥
ヴェーダの権威を軽んじ、聖典を踏みにじり、至る所に混乱をもたらすこと、それが自己を滅ぼすことである。
13.72.12
भवेत्पण्डितमानी यो ब्राह्मणो वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकां ॥ १३.७२.१२ ॥
自らを学者と思い込み、ヴェーダを謗り、無益な論理学と推理の学に溺れる婆羅門は——
13.72.13
हेतुवादान्बुवन्सत्सु विजेताऽहेतुवादकः ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्राह्मणानां सदैवहि ॥ १३.७२.१३ ॥
善き人々の中で理屈を並べて勝とうとし、根拠なく論じ、バラモンを罵り、おしゃべりな者——そのような者は常に（バラモンにとって軽蔑すべき者である）。
13.72.14
सर्वाभिशङ्की मूढश्च बालः कटुकवागपि ।
बोद्धव्यस्तादृशस्तात नरं श्वानं हि तं विदुः ॥ १३.७२.१४ ॥
わが子よ、何事にも疑い深く、愚かで幼稚で、荒い言葉を吐く者——そのような人間は見抜くべきである。人々は彼を犬と同じだと知っている。
13.72.15
यथा श्वा भषितुं चैव हन्तु चैवावसज्जते ।
एवं सम्भाषणार्थाय सर्वशास्त्रवधाय च।
अल्पश्रुताः कुतर्काश्च दृष्टाः सृष्टाः कुपण्डिताः ॥ १३.७२.१५ ॥
犬が吠えたり噛みついたりするためにまとわりつくように、おしゃべりのため、また一切の聖典を滅ぼすために、学の浅い詭弁家や偽の学者たちが現れて目につくのである。
13.72.16
श्रुतिस्मृती चेतिहासपुराणारण्यवेदिनः ।
अनुरुन्ध्याद्बहुज्ञांश्च सारज्ञाश्चैव पण्डिताः ॥ १३.७२.१६ ॥
シュルティとスムリティ、叙事詩、プラーナ、そして森林の文献に通じた人々、博識な人々、そして真髄を知る学者に従うべきである。
13.72.17
लोकयात्रा च द्रष्टव्या धर्मश्चात्महितानि च ।
एवं नरो वर्तमानः शाश्वतीर्वर्धते समाः ॥ १३.७२.१७ ॥
世間の営み、ダルマ、そして自らの利益にも目を配るべきである。このように振る舞う人は、長きにわたり栄える。
13.72.18
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च ।
पितॄणामथ विप्राणामतिथीनां च पञ्चमम् ॥ १३.७२.१८ ॥
神々、聖仙、同様に祖霊、次いでバラモンと客人への負債から解放されたうえで——五番目の負債もまた（返済されねばならない）。
13.72.19
पर्यायेण विमुक्तो यः सुनिर्णिक्तेन कर्मणा ।
एवं गृहस्थः कर्माणि कुर्वन्धर्मानन हीयते ॥ १३.७२.१९ ॥
順を追って、十分に清められた行為によって解放される者――このように、家長は義務を果たしながら、ダルマから堕ちることはない。