ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.72.1
अपूर्वं वा भवेत्पात्रमथवाऽपि चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं वाऽपि किं पात्रं स्यात्पितामह ॥ १३.७२.१ ॥
ಹೊಸಬನಾಗಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದವನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ದೂರದಿಂದ ಬಂದವನಾಗಲಿ — ಪಿತಾಮಹ, ಯಾರು ಪಾತ್ರರು?
13.72.2
क्रिया भवति केषांचिदुपांशुव्रतमुत्तमम् ।
यो नो याचेत यत्किंचित्सर्वं दद्याम इत्यपि ॥ १३.७२.२ ॥
ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ರಹಸ್ಯವಾದ ಉತ್ತಮ ವ್ರತವಾಗಿದೆ — ನಮ್ಮನ್ನು ಏನು ಕೇಳಿದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದೂ.
13.72.3
अपीडयन्भृत्यवर्गमित्येवमनुशुश्रुम ।
पीडयन्भृत्यवर्गं हि आत्मानमपकर्षति ॥ १३.७२.३ ॥
'ಸೇವಕ ವರ್ಗವನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಾರದು' ಎಂದು ಹೀಗೆ ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಸೇವಕರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
13.72.4
अपूर्वं चापि यत्पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम् ।
दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं न विदुर्बुधाः ॥ १३.७२.४ ॥
ಹೊಸಬನಾಗಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದವನಾಗಲಿ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದವನಾಗಲಿ — ಅವನನ್ನು ಪಾತ್ರನೆಂದು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
13.72.5
अपीडया च भूतानां धर्मस्याहिंसया तथा ।
पात्रं विद्यामतत्त्वेन यस्मै दत्तं न सन्तपेत् ॥ १३.७२.५ ॥
ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸದೆ, ಧರ್ಮದ ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ — ಪಾತ್ರರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೆವೋ ಅವರಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ತರದಂತೆ ಇರಬೇಕು.
13.72.6
ऋत्विक्पुरोहिताचार्याः शिष्यसम्बन्धिबान्धवाः ।
सर्वे पूज्याश्च मान्याश्च श्रुतवन्तोऽनसूयकाः ॥ १३.७२.६ ॥
ಋತ್ವಿಜರು, ಪುರೋಹಿತರು, ಆಚಾರ್ಯರು, ಶಿಷ್ಯರು, ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಬಾಂಧವರು — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪೂಜ್ಯರು, ಮಾನ್ಯರು; ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವರೂ ಆದವರು.
13.72.7
अतोऽन्यथा वर्तमानाः सर्वे नार्हन्ति सत्क्रियाम् ।
तस्माद्गुणैः परीक्षेत पुरुषान्प्रणिधाय वै ॥ १३.७२.७ ॥
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅವರ ಗುಣಗಳಿಂದ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
13.72.8
अक्रोधः सत्यवचनमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १३.७२.८ ॥
ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಸತ್ಯವಚನ, ಅಹಿಂಸೆ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಸರಳತೆ, ದ್ರೋಹವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಲಜ್ಜೆ, ಸಹನೆ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ.
13.72.9
यस्मिन्नोतानि दृश्यन्ते न चाकार्याणि भारत ।
स्वभावतो निविष्टानि तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.९ ॥
ಓ ಭರತನೇ, ಇವು ಹೆಣೆದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವವರಲ್ಲಿ, ಅನುಚಿತ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕಾಣದವರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವರೇ ಆ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರ; ಅವರೇ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು.
13.72.10
तथा चिरोषितं चापि सम्प्रत्यागतमेव च ।
अपूर्वं चैव पूर्वं च तत्पात्रं मानमर्हति ॥ १३.७२.१० ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸಿರುವವರಾಗಲಿ, ಈಗಷ್ಟೇ ಬಂದವರಾಗಲಿ, ಹೊಸಬರಾಗಲಿ, ಹಳಬರಾಗಲಿ, ಆ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರರೇ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು.
13.72.11
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चाभिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र एतन्नाशनमात्मनः ॥ १३.७२.११ ॥
ವೇದಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ — ಇವೇ ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
13.72.12
भवेत्पण्डितमानी यो ब्राह्मणो वेदनिन्दकः ।
आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकां ॥ १३.७२.१२ ॥
ತಾನು ಪಂಡಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ವೇದಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ, ನಿರರ್ಥಕ ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀ ಮತ್ತು ತರ್ಕವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ—
13.72.13
हेतुवादान्बुवन्सत्सु विजेताऽहेतुवादकः ।
आक्रोष्टा चातिवक्ता च ब्राह्मणानां सदैवहि ॥ १३.७२.१३ ॥
ಸತ್ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ಹೇತುವಾದದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವನು, ಅಹೇತುವಾದ ಮಾಡುವವನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು, ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು—ಇವರು ಸದಾ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿಂದ್ಯರು).
13.72.14
सर्वाभिशङ्की मूढश्च बालः कटुकवागपि ।
बोद्धव्यस्तादृशस्तात नरं श्वानं हि तं विदुः ॥ १३.७२.१४ ॥
ಅಯ್ಯಾ! ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಶಂಕಿಸುವವನು, ಮೂಢನು, ಬಾಲಬುದ್ಧಿಯವನು, ಕಠೋರ ಮಾತನಾಡುವವನು—ಇಂಥ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು (ಗುರುತಿಸಬೇಕು); ಅವನನ್ನು ನಾಯಿಯಂತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
13.72.15
यथा श्वा भषितुं चैव हन्तु चैवावसज्जते ।
एवं सम्भाषणार्थाय सर्वशास्त्रवधाय च।
अल्पश्रुताः कुतर्काश्च दृष्टाः सृष्टाः कुपण्डिताः ॥ १३.७२.१५ ॥
ನಾಯಿ ಬೊಗಳಲು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಲು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಮಾತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಪಜ್ಞ ಕುತರ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಪಂಡಿತರೇ ಹುಟ್ಟಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.72.16
श्रुतिस्मृती चेतिहासपुराणारण्यवेदिनः ।
अनुरुन्ध्याद्बहुज्ञांश्च सारज्ञाश्चैव पण्डिताः ॥ १३.७२.१६ ॥
ಶ್ರುತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣ, ಆರಣ್ಯಕ ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರನ್ನು, ಬಹುಜ್ಞರನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರವನ್ನು ಅರಿತ ಪಂಡಿತರನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
13.72.17
लोकयात्रा च द्रष्टव्या धर्मश्चात्महितानि च ।
एवं नरो वर्तमानः शाश्वतीर्वर्धते समाः ॥ १३.७२.१७ ॥
ಲೋಕವ್ಯವಹಾರ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ನಡೆಯುವ ಮನುಷ್ಯನು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
13.72.18
ऋणमुन्मुच्य देवानामृषीणां च तथैव च ।
पितॄणामथ विप्राणामतिथीनां च पञ्चमम् ॥ १३.७२.१८ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಗಳು, ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ—ಐದನೆಯದನ್ನೂ (ತೀರಿಸಬೇಕು).
13.72.19
पर्यायेण विमुक्तो यः सुनिर्णिक्तेन कर्मणा ।
एवं गृहस्थः कर्माणि कुर्वन्धर्मानन हीयते ॥ १३.७२.१९ ॥
ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದವನು — ಹೀಗೆ ಗೃಹಸ್ಥನು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಧರ್ಮದಿಂದ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.