Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.73

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.73.1

स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि श्रोतुं भरतसत्तम ।
स्त्रियो हि मूलं दोषाणां लघुचित्ता हि ताः स्मृताः ॥ १३.७३.१ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਚਲ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

13.73.2

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं पुंश्चल्या पञ्चचूडाया ॥ १३.७३.२ ॥

ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਪੰਚਚੂੜਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਭਚਾਰਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ।

13.73.3

लोकाननुचरन्सर्वान्देवर्षिर्नारदः पुरा ।
ददर्शाप्सरसं ब्राह्मीं पञ्चचूडामनिन्दिताम् ॥ १३.७३.३ ॥

ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਪਸਰਾ ਪੰਚਚੂੜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

13.73.4

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं पप्रच्चाप्सरसं मुनिः ।
संशयो हृदि कश्चिन्मे ब्रूहि तन्मे सुमध्यमे ॥ १३.७३.४ ॥

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰੀ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ — "ਹੇ ਸੁਮੱਧਿਅਮਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।"

13.73.5

एवमुक्ताऽथ सा विप्रं प्रत्युवाचाथ नारदम् ।
विषये सति वक्ष्यामि समर्थां मन्यसे च माम् ॥ १३.७३.५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਵਿਪ੍ਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ — "ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗੀ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਸਮਝਦੇ ਹੋ।"

13.73.6

न त्वामविषये भद्रे नियोक्ष्यामि कथञ्चन ।
स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि त्वत्तः श्रोतुं वरानने ॥ १३.७३.६ ॥

ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ — "ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਰਾਨਨੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"

13.73.7

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य देवर्षेरप्सरोत्तमा ।
प्रत्युवाच न शक्ष्यामि स्त्री सती निन्दितुं स्त्रियः ॥ १३.७३.७ ॥

ਉਸ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਪਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਤੀ ਨਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।"

13.73.8

विदितास्ते स्त्रियो याश्च यादृशाश्च स्वभावतः ।
न मामर्हसि देवर्षे नियोक्तुं कार्य ईदृशे ॥ १३.७३.८ ॥

ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲਾਉਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

13.73.9

तामुवाच स देवर्षिः सत्यं वद सुमध्यमे ।
मृषावादे भवेद्दोषः सत्ये दोषो न विद्यते ॥ १३.७३.९ ॥

ਉਸ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ, ਸੱਚ ਬੋਲ; ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।"

13.73.10

इत्युक्ता सा कृतमतिरभवच्चारुहासिनी ।
स्त्रीदोषाञ्शाश्वतान्सत्यान्भाषितुं सम्प्रचक्रमे ॥ १३.७३.१० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਦੋਸ਼ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀ।

13.73.11

कुलीना रूपवत्यश्च नाथवत्यश्च योषितः ।
मर्यादासु न तिष्ठन्ति स दोषः स्त्रीषु नारद ॥ १३.७३.११ ॥

ਕੁਲੀਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਰੱਖਿਅਕ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਦੋਸ਼ ਹੈ।

13.73.12

न स्त्रीभ्यः किञ्चिदन्यद्वै पापीयस्तरमस्ति वै ।
स्त्रियो हि मूलं दोषाणां तथा त्वमपि वेत्थ ह ॥ १३.७३.१२ ॥

ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।

13.73.13

समाज्ञातानृद्धिमतः प्रतिरूपान्वशे स्थितान् ।
पतीनन्तरमासाद्य नालं नार्यः परीक्षितुम् ॥ १३.७३.१३ ॥

ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਨਵਾਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।

13.73.14

असद्धर्मस्त्वयं स्त्रीणामस्माकं भवति प्रभो ।
पापीयसो नरान्यद्वै लज्जां त्यक्त्वा भजामहे ॥ १३.७३.१४ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਭੈੜਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ; ਸਾਡਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ।

13.73.15

स्त्रियं हि यः प्रार्थयते सन्निकर्षं च गच्छति ।
ईषच्च कुरुते सेवां तमेवेच्छन्ति योषितः ॥ १३.७३.१५ ॥

ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.16

अनर्थित्वान्मनुष्याणां भयात्परिजनस्य च ।
मर्यादायाममर्यादाः स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु ॥ १३.७३.१६ ॥

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ, ਡਰ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਲੋਕਾਂ ਕਾਰਨ, ਮਰਯਾਦਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.17

नासां कश्चिदगम्योस्ति नासां वयसि निश्चयः ।
विरूपं रूपवन्तं वा पुमानित्येव भुञ्जते ॥ १३.७३.१७ ॥

ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਅਗਮ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਰੂਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਉਹ 'ਪੁਰਸ਼' ਏਨਾ ਹੀ ਮੰਨ ਕੇ ਭੋਗਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.18

न भयान्नाप्यनुक्रोशान्नार्थहेतोः कथञ्चन ।
न ज्ञातिकुलसम्बन्धात्स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु ॥ १३.७३.१८ ॥

ਨਾ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਤਰਸ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਧਨ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਕੁਲ ਦੇ ਸਬੰਧ ਕਾਰਨ—ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।

13.73.19

यौवने वर्तमानानां मृष्टाभरणवाससाम् ।
नारीणां खैरवृत्तीनां स्पृहयन्ति कुलस्त्रियः ॥ १३.७३.१९ ॥

ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀਆਂ, ਸੰਵਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਲਵੰਤੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਲੋਚਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.20

याश्च शश्वद्बहुमता रक्ष्यन्ते दयिताः स्त्रियः ।
अपि ताः सम्प्रसज्जन्ते कुब्जान्धजडवामनैः ॥ १३.७३.२० ॥

ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਦਾ ਮਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਮਝ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕੁਬੜਿਆਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ, ਮੂਰਖਾਂ ਤੇ ਬੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.21

पङ्गुष्वथ च देवर्षे ये चान्ये कुत्सिता नराः ।
स्त्रीणामगम्यो लोकेऽस्मिन्नास्ति कश्चिन्महामुने ॥ १३.७३.२१ ॥

ਹੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ, ਲੰਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੰਦਤ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਅਗਮ੍ਯ ਨਹੀਂ।

13.73.22

यदि पुंसां गतिर्ब्रह्मन्कथंचिन्नोपपद्यते ।
अप्यन्योन्यं प्रवर्तन्ते न हि तिष्ठन्ति भर्तृषु ॥ १३.७३.२२ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਤੀ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀਆਂ।

13.73.23

दुष्टाचाराः पापरता असत्या मायया वृताः ।
अदृष्टबुद्धिबहुलाः प्रायेणेत्यवगम्यताम् ॥ १३.७३.२३ ॥

ਉਹ ਮਾੜੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਝੂਠੀਆਂ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਣਦੇਖੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ।

13.73.24

अलाभात्पुरुषाणां हि भयात्परिजनस्य च ।
वधबन्धभयाच्चापि स्वयं गुप्ता भवन्ति ताः ॥ १३.७३.२४ ॥

ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਕਤਲ ਤੇ ਕੈਦ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਆਪ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.25

चलस्वभावा दुःसेव्या दुर्ग्राह्या भावतस्तथा ।
प्राज्ञस्य पुरुषस्येह यथाभावास्तथा स्त्रियः ॥ १३.७३.२५ ॥

ਇਸਤਰੀਆਂ ਚੰਚਲ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਔਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਲਈ ਇੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.26

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचनाः ॥ १३.७३.२६ ॥

ਅੱਗ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੌਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

13.73.27

इदमन्यच्च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम् ।
दृष्ट्वैव पुरुषं ह्यन्यं योनिः प्रक्लिद्यते स्त्रियाः ॥ १३.७३.२७ ॥

ਹੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ, ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੇਤ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਯੋਨੀ ਗਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

13.73.28

कामानामपि दातारं कर्तारं मानसान्त्वयोः ।
रक्षितारं न मृष्यन्ति स्वभर्तारमसत्स्त्रियः ॥ १३.७३.२८ ॥

ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰੱਖਿਅਕ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।

13.73.29

न कामभोगान्विपुलान्नालङ्कारार्थसञ्चयान् ।
तथैव बहुमन्वन्ते यथा रत्यामनुग्रहम् ॥ १३.७३.२९ ॥

ਬਹੁਤ ਕਾਮ-ਭੋਗਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਏਨਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਜਿੰਨਾ ਰਤੀ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.73.30

अन्तकः शमनो मृत्युः पातालं बडबामुखम् ।
क्षुरधारा विषं सर्पो वह्निरित्येकतः स्त्रियः ॥ १३.७३.३० ॥

ਅੰਤਕ, ਸ਼ਮਨ, ਮੌਤ, ਪਾਤਾਲ, ਬੜਬਾਮੁਖ, ਛੁਰੀ ਦੀ ਧਾਰ, ਜ਼ਹਿਰ, ਸੱਪ, ਅੱਗ — ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ।

13.73.31

यतश्च भूतानि महान्ति पञ्च ।
यतश्च लोका विहिता विधात्रा।
यतः पुमांसः प्रमदाश्च निर्मिता-
स्ततश्च दोषाः प्रमदासु नारद ॥ १३.७३.३१ ॥

ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹਾਂਭੂਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਲੋਕ ਰਚੇ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ।