Mahābhārata · Adhyāya 13.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.75.1
एवमेतन्महाबाहो नात्र मिथ्याऽस्ति किञ्चन ।
यथा ब्रवीषि कौरव्य नारीं प्रति जनाधिप ॥ १३.७५.१ ॥
Así es, oh de brazos poderosos; nada hay falso en ello, tal como dices acerca de las mujeres, oh Kaurava, señor de los hombres.
13.75.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
यथा रक्षा कृता पूर्वं विपुलेन महात्मना ॥ १३.७५.२ ॥
Aquí te contaré una historia antigua, de cómo en tiempos pasados el magnánimo Vipula dio protección.
13.75.3
प्रमदाश्च यथा सृष्टा ब्रह्मणा भरतर्षभ ।
यदर्थं तच्च ते तात प्रवक्ष्यामि नराधिप ॥ १३.७५.३ ॥
Y cómo fueron creadas las mujeres por Brahmā, oh toro de los Bharatas, y con qué propósito; eso también te lo explicaré, hijo querido, señor de los hombres.
13.75.4
न हि स्त्रीभ्यः परं पुत्र पापीयः किञ्चिदस्ति वै ।
अग्निर्हिः प्रमदा दीप्तो मायाश्च मयजा विभो।
क्षुरधारा विषं सर्पो मृत्युरित्येकतः स्त्रियः ॥ १३.७५.४ ॥
Hijo, no hay nada más malvado que las mujeres. La mujer es un fuego ardiente, oh poderoso, y engaño nacido de Maya; el filo de la navaja, el veneno, la serpiente y la muerte: las mujeres son todo esto junto.
13.75.5
प्रजा इमा महाबाहो धार्मिक्य इति नः श्रुतम् ।
स्वयं गच्छन्ति देवत्वं ततो देवानियाद्भयम् ॥ १३.७५.५ ॥
Oh de brazos poderosos, hemos oído que estas criaturas son justas; por sí mismas alcanzan la divinidad, y por eso sintieron temor los dioses.
13.75.6
अथाभ्यागच्छन्देवास्ते पितामहमरिंदम ।
निवेद्य मानसं चापि तूष्णीमासन्नधोमुखाः ॥ १३.७५.६ ॥
Entonces, oh domador de enemigos, los dioses se acercaron al abuelo; tras exponer su pensamiento, se sentaron en silencio con el rostro inclinado.
13.75.7
तेषामन्तर्गतं ज्ञात्वा देवानां स पितामहः ।
मानवानां प्रमोहार्थं कृत्या नार्योऽसृजत्प्रभुः ॥ १३.७५.७ ॥
Conociendo el sentir interior de los dioses, aquel abuelo, el señor, creó mujeres llamadas kṛtyās para confundir a los hombres.
13.75.8
पूर्वसर्गे तु कौन्तेय साध्व्यो नार्य इहाभवन् ।
असाध्व्यस्तु समुत्पन्नाः कृत्याः सर्गात्प्रजापतेः ॥ १३.७५.८ ॥
Oh hijo de Kuntī, en la creación anterior hubo aquí mujeres virtuosas; pero de la creación de Prajāpati surgieron las kṛtyās no virtuosas.
13.75.9
ताः कामलुब्धाः प्रमदाः प्रामथ्नन्त नरान्सदा ॥ १३.७५.९ ॥
Aquellas mujeres, ávidas de deseo, siempre atormentaban a los hombres.
13.75.10
क्रोधं कामस्य देवेशः सहायं चासृजत्प्रभुः ।
असज्जन्त प्रजाः सर्वाः कामक्रोधवशङ्गताः ॥ १३.७५.१० ॥
El señor de los dioses creó también la ira, auxiliar del deseo; entonces todas las criaturas, sometidas al dominio del deseo y la ira, quedaron apegadas.
13.75.11
द्विजानां च गुरूणां च महागुरुनृपादिनाम् ।
क्षणस्त्रीसङ्गकामोत्था यातनाहो निरन्तरा ॥ १३.७५.११ ॥
¡Ay, cuán incesante es el tormento que surge, incluso para los dvijas, los maestros, los grandes maestros, los reyes y otros, del deseo momentáneo de unión con mujeres!
13.75.12
अरक्तमनसां नित्यं ब्रह्मचर्यामलात्मनाम् ।
तपोदमार्चनाध्यानयुक्तानां शुद्धिरुत्तमा ॥ १३.७५.१२ ॥
Para quienes tienen la mente siempre libre de apego, el alma inmaculada por la castidad y se dedican a la austeridad, el dominio de sí, la veneración y la meditación, la pureza es suprema.
13.75.13
न च स्त्रीणां क्रियाः काश्चिदिति धर्मो व्यवस्थितः ।
निरिन्द्रिया ह्यशास्त्राश्च स्त्रियोऽनृतमिति श्रुतिः ॥ १३.७५.१३ ॥
No hay ritos particulares para las mujeres; así lo establece el dharma. Las mujeres carecen de dominio de los sentidos, de śāstra, y son dadas a la falsedad, dice la śruti.
13.75.14
शय्यासनमलङ्कारमन्नपानमनार्यताम् ।
दुर्वाग्भावं रतिं चैव ददौ स्त्रीभ्यः प्रजापतिः ॥ १३.७५.१४ ॥
Lecho y asiento, adornos, comida y bebida, rudeza, palabras ásperas y deseo: esto dio Prajāpati a las mujeres.
13.75.15
न तासां रक्षणं शक्यं कर्तुं पुंसां कथञ्चन ।
अपि विस्वकृता तात कुतस्तु पुरुषैरिह ॥ १३.७५.१५ ॥
Los hombres no pueden protegerlas de ninguna manera. Querido hijo, ni siquiera el Creador del universo pudo hacerlo; ¿cómo podrían los hombres de aquí?
13.75.16
वाचा च वधबन्धैर्वा क्लेशैर्वा विविधैस्तथा ।
न शक्या रक्षितुं नार्यस्ता हि नित्यमसंयताः ॥ १३.७५.१६ ॥
Las mujeres no pueden ser protegidas ni con palabras, ni con muerte o cadenas, ni con diversos tormentos, pues siempre son incontroladas.
13.75.17
इदं तु पुरुषव्याघ्र पुरस्ताच्छ्रुतवानहम् ।
यथा रक्षा कृता पूर्वं विपुलेन गुरुस्त्रियाः ॥ १३.७५.१७ ॥
Esto, oh tigre entre los hombres, lo oí antes: cómo Vipula protegió en otro tiempo a la esposa de un maestro.
13.75.18
ऋषिरासीन्महाभागो देवशर्मेति विश्रुतः ।
तस्य भार्या रुचिर्नाम रूपेणासदृशी भुवि ॥ १३.७५.१८ ॥
Hubo un sabio de gran fortuna llamado Devaśarman, renombrado. Su esposa se llamaba Ruci, y en la tierra no había igual a su belleza.
13.75.19
तस्या रूपेण सम्मत्ता देवगन्धर्वदानवाः ।
विशेषेण तु राजेन्द्र वृत्रहा पाकशासनः ॥ १३.७५.१९ ॥
Oh señor de reyes, por su belleza quedaron trastornados los dioses, gandharvas y dānavas, y sobre todo Indra, matador de Vṛtra, Pākaśāsana.
13.75.20
नारीणां चरितज्ञश्च देवशर्मा महामतिः ।
यथाशक्ति यथोस्साहं भार्यां तामभ्यरक्षत ॥ १३.७५.२० ॥
Devaśarman, de gran intelecto, que conocía la conducta de las mujeres, protegió a aquella esposa según su fuerza y su celo.
13.75.21
पुरंदरं च जानंश्च परस्त्रीकामचारिणम् ।
तस्माद्यत्नेन भार्याया रक्षणं स चकार ह ॥ १३.७५.२१ ॥
Sabiendo que Purandara, Indra, vaga con deseo por las mujeres ajenas, por ello protegió con esmero a su esposa.
13.75.22
स कदाचिदृषिस्तात यज्ञं कर्तुमनास्तदा ।
भार्यासंरक्षणं कार्यं कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३.७५.२२ ॥
Hijo querido, una vez aquel sabio, deseando realizar un sacrificio, reflexionó sobre cómo debía cumplirse la protección de su esposa.
13.75.23
रक्षाविधानं मनसा स सञ्चिन्त्य महातपाः ।
आहूय दयितं शिष्यं विपुलं प्राह भार्गवम् ॥ १३.७५.२३ ॥
Aquel gran asceta, tras meditar en su mente el modo de protección, llamó a su amado discípulo Vipula, descendiente de Bhṛgu, y le habló.
13.75.24
यज्ञकारो गमिष्यामि रुचिं चेमां सुरेश्वरः ।
यतः प्रार्थयते नित्यं तां रक्षस्व यथाबलम् ॥ १३.७५.२४ ॥
Voy a realizar el sacrificio; y esta Ruci desea constantemente al señor de los dioses, así que protégela según tu fuerza.
13.75.25
अप्रमत्तेन ते भाव्यं सदा प्रति पुरंदरम् ।
स हि रूपाणि कुरुते विविधानि भृगूत्तम ॥ १३.७५.२५ ॥
Debes estar siempre alerta ante Purandara (Indra). Él adopta muchas formas diversas, oh mejor de los Bhṛgus.
13.75.26
इत्युक्तो विपुलस्तेन तपस्वी नियतेन्द्रियः ।
सदैवोग्रतपा राजन्नग्र्यर्कसदृशद्युतिः ॥ १३.७५.२६ ॥
Así interpelado por él, Vipula, el asceta de sentidos dominados, siempre practicando austeridad feroz, oh rey, tenía un esplendor semejante al excelente sol.
13.75.27
धर्मज्ञः सत्यवादी च तथेति प्रत्यभाषत ।
पुनश्चेदं महाराज पप्रच्छ प्रस्थितं गुरुम् ॥ १३.७५.२७ ॥
El conocedor del dharma y hablante veraz respondió: «Así sea». Luego, oh gran rey, preguntó esto al maestro que se disponía a partir.
13.75.28
कानि रूपाणि शक्रस्य भवन्त्यागच्छतो मुने ।
वपुस्तेजश्च कीदृग्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७५.२८ ॥
Oh sabio, ¿qué formas adopta Śakra (Indra) cuando se acerca? ¿Cómo son su cuerpo y su esplendor? Te corresponde explicármelo.
13.75.29
ततः स भगवांस्तस्मै विपुलाय महात्मने ।
आचचक्षे यथातत्त्वं मायां शक्रस्य भारत ॥ १३.७५.२९ ॥
Entonces el venerable explicó a aquel Vipula magnánimo la ilusión de Indra tal como realmente es, oh Bhārata.
13.75.30
बहुमायः स विप्रर्षे बलहा पाकशासनः ।
तांस्तान्विकुरुते भावान्बहूनथ मुहुर्मुहुः ॥ १३.७५.३० ॥
Oh sabio brahmín, Indra, matador de Bala y señor de Pāka, está lleno de muchas ilusiones. Una y otra vez crea muchas formas distintas.
13.75.31
किरीटी वज्रधृग्धन्वी मुकुटी बद्धकुण्डलः ।
भवत्यथ मुहूर्तेनि चण्डालसमदर्शनः ॥ १३.७५.३१ ॥
Con diadema, portador del rayo, con arco, coronado y con los pendientes puestos, en un instante aparece como un chandāla.
13.75.32
शिखी जटी चीरवासाः पुनर्भवति पुत्रक ।
बृहच्छरीरश्च पनश्चीरवासाः पुनः कृशः ॥ १३.७५.३२ ॥
Hijo mío, de nuevo se vuelve con cresta, con cabello enmarañado y vestido con ropas de corteza; de nuevo de cuerpo grande, y de nuevo delgado, vestido con ropas de corteza.
13.75.33
गौरं श्यामं च कृष्णं च वर्णं विकुरुते पुनः ।
विरूपो रूपवांश्चैव युवा वृद्धस्तथैव च ॥ १३.७५.३३ ॥
De nuevo adopta tez clara, morena y negra; feo y hermoso, joven y viejo, así también se vuelve.
13.75.34
प्राज्ञो जडश्च मूकश्च ह्रस्वो दीर्घस्तथैव च ।
ब्राह्मणः क्षत्रियश्चैव वैश्यः शूद्रस्तथैव च ॥ १३.७५.३४ ॥
Sabio y torpe, mudo, bajo y alto, así también se vuelve; brahmín, kṣatriya, vaiśya y śūdra, así también se vuelve.
13.75.35
प्रतिलोमोऽनुलोमश्च भवत्यथ शतक्रतुः ।
शुकवायसरूपी च हंसकोकिलरूपवान् ॥ १३.७५.३५ ॥
También se vuelve de orden inverso y de orden natural; luego Śatakratu adopta la forma de un loro y de un cuervo, y de un cisne y un cuco.
13.75.36
सिंहव्याघ्रगजानां च रूपं धारयते पुनः ।
दैवं दैत्यमथो राज्ञां वपुर्धारयतेऽपि च ॥ १३.७५.३६ ॥
De nuevo adopta la forma de leones, tigres y elefantes; también adopta un cuerpo divino o demoníaco, y el cuerpo de reyes.
13.75.37
अकृशो मायुभग्राङ्गः शकुनिर्विकृतस्तथा ।
चतुष्पाद्बहुरूपश्च पुनर्भवति बालिशः ॥ १३.७५.३७ ॥
No se vuelve débil ni sus miembros se quiebran por ilusión; se convierte en pájaro, en un ser deformado, en un animal de cuatro patas, en uno de muchos aspectos, y de nuevo se vuelve necio como un niño.
13.75.38
मक्षिकामशकादीनां वपुर्धारयतेऽपि च ।
न शक्यमस्य ग्रहणं कर्तुं विपुल केनचित् ॥ १३.७५.३८ ॥
También toma la forma de moscas, mosquitos y similares. Oh Vipula, es imposible que alguien lo capture.
13.75.39
अपि विश्वकृता तात येन सृष्टमिदं जगत् ।
पुनरन्तर्हितः शक्रो दृश्यते ज्ञानचक्षुषा ॥ १३.७५.३९ ॥
Querido, incluso el creador del universo, por quien fue creado este mundo, cuando Indra vuelve a ocultarse, solo se le ve con el ojo del conocimiento.
13.75.40
वायुभूतश्च स पुनर्देवराजो भवत्युतः ।
एवंरूपाणि सततं कुरुते पाकशासनः।
तस्माद्विपुल यत्नेन रक्षेमां तनुमध्यमाम् ॥ १३.७५.४० ॥
Luego se vuelve viento y de nuevo se convierte en rey de los dioses; así Indra, castigador de Paka, adopta constantemente tales formas. Por ello, oh Vipula, protege con gran empeño a esta mujer de cintura delgada.
13.75.41
यथा रुचिं नवलिहेद्देवेन्द्रो भृगुसत्तम ।
क्रतावुपहिते न्यस्तं हविः श्वेव दुरात्मवान् ॥ १३.७५.४१ ॥
Oh mejor de los Bhṛgus, así como el señor de los dioses, a su antojo, vuelve a lamer la ofrenda depositada en un sacrificio ya presentado, así también lo hace él, como un perro de mente perversa.
13.75.42
एवमाख्याय स मुनिर्यज्ञकारोऽगमत्तदा ।
देवशर्मा महाभागस्ततो भरतसत्तम ॥ १३.७५.४२ ॥
Habiendo dicho esto, aquel sabio que realizaba el sacrificio se marchó entonces. Entonces, oh mejor de los Bharatas, el muy afortunado Devaśarman (se marchó).
13.75.43
विपुलस्तु वचः श्रुत्वा गुरोश्चिन्तामुपेयिवान् ।
रक्षां च परमां चक्रे देवराजान्महाबलात् ॥ १३.७५.४३ ॥
Vipula, tras oír las palabras del maestro, cayó en profunda preocupación e hizo la máxima protección contra Indra, rey de los dioses, el poderoso.
13.75.44
किन्नु शक्यं मया कर्तुं गुरुदाराभिरक्षणे ।
मायावी हि सुरेन्द्रोसौ दुर्धर्षश्चापि वीर्यवान् ॥ १३.७५.४४ ॥
¿Qué puedo hacer yo para proteger a la esposa del maestro? Pues aquel señor de los dioses es ilusorio, invencible y también poderoso.
13.75.45
नीपिधायाश्रमं शक्यो रक्षितुं पाकशासनः ।
उटजं वा तथा ह्यस्य नानाविधसरूपता ॥ १३.७५.४५ ॥
Aun cubriendo el ermitaño, Pākaśāsana, Indra, no puede ser detenido; o su choza adopta formas múltiples.
13.75.46
वायुरूपेण वा शक्रो गुरुपत्नीं प्रधर्षयेत् ।
तस्मादिमां सम्प्रविश्य रुचिं स्थास्येहमद्य वै ॥ १३.७५.४६ ॥
O Śakra, en forma de viento, podría ultrajar a la esposa del maestro. Por tanto, entrando en ella, hoy permaneceré como su mismo resplandor.
13.75.47
अथवा पौरुषेणेयं न शक्या रक्षितुं मया ।
बहुरूपो हि भगवाञ्छ्रूयते पाकशासनः ॥ १३.७५.४७ ॥
O bien, con fuerza humana no puedo protegerla, pues se dice que el bendito Pākaśāsana, Indra, tiene muchas formas.
13.75.48
सोहं योगबलादेनां रक्षिष्ये पाकशासनात् ।
गात्राणि गात्रैरस्याहं सम्प्रवेक्ष्ये हि रक्षितुम् ॥ १३.७५.४८ ॥
Por tanto, por el poder del yoga, la protegeré de Pākaśāsana, Indra; miembro a miembro entraré en sus miembros para protegerla.
13.75.49
यद्युच्छिष्टामिमां पत्नीमद्य पश्यति मे गुरुः ।
शप्स्यत्यसंशयं कोपाद्दिव्यज्ञानो महातपाः ॥ १३.७५.४९ ॥
Si hoy mi maestro ve a esta esposa en estado de impureza, él, que posee conocimiento divino y gran austeridad, sin duda me maldecirá con ira.
13.75.50
न चेयं रक्षितुं शक्या यथाऽन्या प्रमदा नृभिः ।
मायावी हि सुरेन्द्रोसावहो प्राप्तोस्मि संशयम् ॥ १३.७५.५० ॥
Esta mujer no puede ser custodiada por los hombres como las demás; aquel es el mago, el señor de los dioses. ¡Ay, me he visto en un dilema!
13.75.51
अवश्यं करणीयं हि गुरोरिह हि शासनम् ।
यदि त्वेतदहं कुर्यामाश्चर्यं स्यात्कृतं मया ॥ १३.७५.५१ ॥
Aquí, la orden del maestro debe cumplirse sin falta. Si yo hiciera esto, lo hecho por mí sería algo asombroso.
13.75.52
योगेनाथ प्रविश्येदं गुरुपत्न्याः कलेवरम् ।
असक्तः पद्मपत्रस्थो जलबिन्दुर्यथा चलः ॥ १३.७५.५२ ॥
Entonces, por el poder del yoga, entrando en este cuerpo de la esposa del maestro, permaneceré desapegado y móvil, como una gota de agua sobre una hoja de loto.
13.75.53
एवमेव शरीरे ऽस्या निवत्स्यामि समाहितः ।
निर्मुक्तस्य रजोरूपान्नापराधो भवेन्मम ॥ १३.७५.५३ ॥
De la misma manera, habitaré en su cuerpo con la mente concentrada; para quien está libre de la forma de la pasión, no habrá falta en mí.
13.75.54
यथाहि शून्यां पथिकः सभामध्यावसेत्यथि ।
तथाऽद्यावासयिष्यामि गुरुपत्न्याः कलेवरम्।
एवमेव शरीरे ऽस्य निवत्स्यामि समाहितः ॥ १३.७५.५४ ॥
Así como un viajero se aloja en una sala de asamblea vacía, así hoy haré del cuerpo de la esposa del maestro mi morada; de la misma manera, habitaré en su cuerpo con la mente concentrada.
13.75.55
इत्येवं धर्ममालोक्य वेदवेदांश्च सर्वशः ।
तपश्च विपुलं दृष्ट्वा गुरोरात्मन एव च ॥ १३.७५.५५ ॥
Así, habiendo considerado el dharma y todos los Vedas y sus ramas, y habiendo visto la gran austeridad de su maestro y la suya propia—
13.75.56
इति निश्चित्य मनसा रक्षां प्रति स भार्गवः ।
अन्वतिष्ठत्परं यत्नं यथा तच्छृणु पार्थिव ॥ १३.७५.५६ ॥
Habiendo resuelto así en su mente proteger, aquel Bhārgava hizo el máximo esfuerzo. Escucha, oh rey, cómo lo hizo.
13.75.57
गुरुपत्नीं समासीनो विपुलः स महातपाः ।
उपासीनामनिन्द्याङ्गी कथार्थैः समलोभयत् ॥ १३.७५.५७ ॥
Sentado junto a la esposa del maestro, el gran asceta Vipula la deleitó, de miembros irreprochables, mientras ella estaba sentada cerca, con relatos y palabras llenas de sentido.
13.75.58
नेत्राभ्यां नेत्रयोरस्या रश्मिं संयोज्य रश्मिभिः ।
विवेश विपुलः कायमाकाशं पवनो यथा ॥ १३.७५.५८ ॥
Uniendo con sus ojos los rayos de los ojos de ella, Vipula entró en su cuerpo como el viento entra en el espacio.
13.75.59
लक्षणं लक्षणेनैव वदनं वदनेन च ।
अविचेष्टन्नतिष्ठद्वै छायेवान्तर्गतो मुनिः ॥ १३.७५.५९ ॥
Miembro unido al mismo miembro y rostro con rostro, el sabio permanecía inmóvil, contenido en su interior, como una sombra.
13.75.60
ततो विष्टभ्य विपुलो गुरुपत्न्याः कलेवरम् ।
उवास रक्षणे युक्तो न च सा तमबुध्यत ॥ १३.७५.६० ॥
Entonces Vipula, sosteniendo el cuerpo de la esposa del maestro y dedicado a su protección, permaneció allí, y ella no lo percibió.
13.75.61
यं कालं नागतो राजन्गुरुस्तस्य महात्मनः ।
क्रतुं समाप्य स्वगृहं तं कालं सोऽभ्यरक्षत ॥ १३.७५.६१ ॥
Oh rey, durante el tiempo en que el maestro de aquel de alma grande no había regresado a su casa tras completar el sacrificio, él lo custodió.