మహాభారతం · అధ్యాయం 13.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.75.1
एवमेतन्महाबाहो नात्र मिथ्याऽस्ति किञ्चन ।
यथा ब्रवीषि कौरव्य नारीं प्रति जनाधिप ॥ १३.७५.१ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఇది అలాగే ఉంది; ఇందులో ఏమీ అసత్యం లేదు. ఓ కౌరవ్య, ఓ జనాధిప, నువ్వు స్త్రీల గురించి చెప్పినట్లే ఇది.
13.75.2
अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम् ।
यथा रक्षा कृता पूर्वं विपुलेन महात्मना ॥ १३.७५.२ ॥
ఇక్కడ నీకు ఒక పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతాను; పూర్వకాలంలో మహాత్ముడైన విపులుడు ఎలా రక్షణ కల్పించాడో.
13.75.3
प्रमदाश्च यथा सृष्टा ब्रह्मणा भरतर्षभ ।
यदर्थं तच्च ते तात प्रवक्ष्यामि नराधिप ॥ १३.७५.३ ॥
భరతర్షభా, బ్రహ్మ స్త్రీలను ఎలా సృష్టించాడో, దేనికోసం అలా చేశాడో, అదీ నీకు చెబుతాను, తాత, నరాధిపా.
13.75.4
न हि स्त्रीभ्यः परं पुत्र पापीयः किञ्चिदस्ति वै ।
अग्निर्हिः प्रमदा दीप्तो मायाश्च मयजा विभो।
क्षुरधारा विषं सर्पो मृत्युरित्येकतः स्त्रियः ॥ १३.७५.४ ॥
కుమారా, స్త్రీలకన్నా పాపిష్ఠమైనది మరొకటి లేదు. స్త్రీ మండే అగ్ని, ఓ విభూ, మాయ మరియు మయుడి నుండి పుట్టిన మోసం; క్షురధార, విషం, సర్పం, మృత్యువు — ఇవన్నీ ఒకటిగా స్త్రీలే.
13.75.5
प्रजा इमा महाबाहो धार्मिक्य इति नः श्रुतम् ।
स्वयं गच्छन्ति देवत्वं ततो देवानियाद्भयम् ॥ १३.७५.५ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఈ ప్రజలు ధార్మికులని మేము విన్నాము; వారు స్వయంగా దేవత్వాన్ని పొందుతారు, అందువల్ల దేవతలకు భయం కలిగింది.
13.75.6
अथाभ्यागच्छन्देवास्ते पितामहमरिंदम ।
निवेद्य मानसं चापि तूष्णीमासन्नधोमुखाः ॥ १३.७५.६ ॥
అప్పుడు, అరిందమా, ఆ దేవతలు పితామహుడి వద్దకు వచ్చారు; తమ మనోభావాన్ని నివేదించి కూడా, మౌనంగా తలలు వంచుకుని కూర్చున్నారు.
13.75.7
तेषामन्तर्गतं ज्ञात्वा देवानां स पितामहः ।
मानवानां प्रमोहार्थं कृत्या नार्योऽसृजत्प्रभुः ॥ १३.७५.७ ॥
దేవతల అంతరంగాన్ని తెలుసుకొని ఆ పితామహుడు, మానవులను మోహింపజేయడానికి కృత్యలనే స్త్రీలను సృష్టించాడు; ఆ ప్రభువు.
13.75.8
पूर्वसर्गे तु कौन्तेय साध्व्यो नार्य इहाभवन् ।
असाध्व्यस्तु समुत्पन्नाः कृत्याः सर्गात्प्रजापतेः ॥ १३.७५.८ ॥
కౌంతేయా, పూర్వసర్గంలో ఇక్కడ సాధ్వులైన స్త్రీలే ఉండేవారు; కాని ప్రజాపతి సృష్టి నుండి అసాధ్వులైన కృత్యలు పుట్టారు.
13.75.9
ताः कामलुब्धाः प्रमदाः प्रामथ्नन्त नरान्सदा ॥ १३.७५.९ ॥
కామలోలురైన ఆ స్త్రీలు ఎల్లప్పుడూ పురుషులను బాధించారు.
13.75.10
क्रोधं कामस्य देवेशः सहायं चासृजत्प्रभुः ।
असज्जन्त प्रजाः सर्वाः कामक्रोधवशङ्गताः ॥ १३.७५.१० ॥
దేవేశుడైన ప్రభువు కామానికి సహాయకుడిగా క్రోధాన్ని కూడా సృష్టించాడు; అప్పుడు ప్రజలందరూ కామక్రోధాల వశమై ఆసక్తులయ్యారు.
13.75.11
द्विजानां च गुरूणां च महागुरुनृपादिनाम् ।
क्षणस्त्रीसङ्गकामोत्था यातनाहो निरन्तरा ॥ १३.७५.११ ॥
ద్విజులకు, గురువులకు, మహాగురువులకు, రాజులకు కూడా స్త్రీ సంగ క్షణికకామం వల్ల కలిగే యాతన ఎంత నిరంతరమైనదో అహో!
13.75.12
अरक्तमनसां नित्यं ब्रह्मचर्यामलात्मनाम् ।
तपोदमार्चनाध्यानयुक्तानां शुद्धिरुत्तमा ॥ १३.७५.१२ ॥
ఎల్లప్పుడూ అనాసక్త మనసులు కలవారికి, బ్రహ్మచర్యంతో నిర్మల ఆత్మ కలవారికి, తపస్సు, దమం, పూజ, ధ్యానాల్లో నిమగ్నులైనవారికి శుద్ధి అత్యుత్తమం.
13.75.13
न च स्त्रीणां क्रियाः काश्चिदिति धर्मो व्यवस्थितः ।
निरिन्द्रिया ह्यशास्त्राश्च स्त्रियोऽनृतमिति श्रुतिः ॥ १३.७५.१३ ॥
స్త్రీలకు ఏ క్రియలూ లేవని ధర్మం స్థిరపరచబడింది. స్త్రీలు ఇంద్రియనిగ్రహం లేనివారు, శాస్త్రరహితులు, అసత్యవాదులు అని శ్రుతి చెబుతోంది.
13.75.14
शय्यासनमलङ्कारमन्नपानमनार्यताम् ।
दुर्वाग्भावं रतिं चैव ददौ स्त्रीभ्यः प्रजापतिः ॥ १३.७५.१४ ॥
పడక, ఆసనం, అలంకారం, అన్నపానాలు, అనాగరికత, పరుష వాక్కు, రతి—వీటిని ప్రజాపతి స్త్రీలకు ఇచ్చాడు.
13.75.15
न तासां रक्षणं शक्यं कर्तुं पुंसां कथञ्चन ।
अपि विस्वकृता तात कुतस्तु पुरुषैरिह ॥ १३.७५.१५ ॥
పురుషులు వారిని ఏ విధంగానూ రక్షించడం సాధ్యం కాదు. ఓ తాతా, విశ్వస్రష్ట (బ్రహ్మ) కూడా అది చేయలేకపోతే, ఇక్కడి పురుషులు ఎలా చేయగలరు?
13.75.16
वाचा च वधबन्धैर्वा क्लेशैर्वा विविधैस्तथा ।
न शक्या रक्षितुं नार्यस्ता हि नित्यमसंयताः ॥ १३.७५.१६ ॥
మాటతో, వధ-బంధాలతో, లేదా వివిధ క్లేశాలతో కూడా ఆ స్త్రీలను రక్షించడం సాధ్యం కాదు, ఎందుకంటే వారు ఎల్లప్పుడూ అసంయతులు.
13.75.17
इदं तु पुरुषव्याघ्र पुरस्ताच्छ्रुतवानहम् ।
यथा रक्षा कृता पूर्वं विपुलेन गुरुस्त्रियाः ॥ १३.७५.१७ ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, పూర్వం విపులుడు గురుపత్నిని ఎలా రక్షించాడో నేను విన్నాను.
13.75.18
ऋषिरासीन्महाभागो देवशर्मेति विश्रुतः ।
तस्य भार्या रुचिर्नाम रूपेणासदृशी भुवि ॥ १३.७५.१८ ॥
దేవశర్మ అనే మహాభాగ్యుడైన ఋషి ఉండేవాడు, ప్రసిద్ధుడు. అతని భార్య రుచి; భూమిపై ఆమె రూపానికి సాటి ఎవరూ లేరు.
13.75.19
तस्या रूपेण सम्मत्ता देवगन्धर्वदानवाः ।
विशेषेण तु राजेन्द्र वृत्रहा पाकशासनः ॥ १३.७५.१९ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఆమె రూపానికి దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు మోహితులయ్యారు; ముఖ్యంగా వృత్రహంతకుడైన పాకశాసనుడు ఇంద్రుడు.
13.75.20
नारीणां चरितज्ञश्च देवशर्मा महामतिः ।
यथाशक्ति यथोस्साहं भार्यां तामभ्यरक्षत ॥ १३.७५.२० ॥
స్త్రీల ప్రవర్తనను తెలిసిన మహామతి దేవశర్ముడు, తన శక్తికి, ఉత్సాహానికి తగినట్లు ఆ భార్యను రక్షించాడు.
13.75.21
पुरंदरं च जानंश्च परस्त्रीकामचारिणम् ।
तस्माद्यत्नेन भार्याया रक्षणं स चकार ह ॥ १३.७५.२१ ॥
పరస్త్రీ కామంతో తిరిగే పురందరుడు (ఇంద్రుడు) అని తెలిసి, అతడు ప్రయత్నపూర్వకంగా భార్యను కాపాడాడు.
13.75.22
स कदाचिदृषिस्तात यज्ञं कर्तुमनास्तदा ।
भार्यासंरक्षणं कार्यं कथं स्यादित्यचिन्तयत् ॥ १३.७५.२२ ॥
నాయనా, ఆ ఋషి ఒకసారి యజ్ఞం చేయాలని కోరుకున్నప్పుడు, భార్యను రక్షించే పని ఎలా జరుగుతుందో అని ఆలోచించాడు.
13.75.23
रक्षाविधानं मनसा स सञ्चिन्त्य महातपाः ।
आहूय दयितं शिष्यं विपुलं प्राह भार्गवम् ॥ १३.७५.२३ ॥
మహాతపస్వి మనసులో రక్షణ ఉపాయాన్ని బాగా ఆలోచించి, ప్రియ శిష్యుడైన భార్గవ విపులుణ్ణి పిలిచి ఇలా అన్నాడు.
13.75.24
यज्ञकारो गमिष्यामि रुचिं चेमां सुरेश्वरः ।
यतः प्रार्थयते नित्यं तां रक्षस्व यथाबलम् ॥ १३.७५.२४ ॥
నేను యజ్ఞం చేయడానికి వెళ్తున్నాను; ఈ రుచి ఎప్పుడూ సురేశ్వరుణ్ణి (ఇంద్రుణ్ణి) కోరుతుంది; కాబట్టి నీ బలానికి తగినట్లు ఆమెను రక్షించు.
13.75.25
अप्रमत्तेन ते भाव्यं सदा प्रति पुरंदरम् ।
स हि रूपाणि कुरुते विविधानि भृगूत्तम ॥ १३.७५.२५ ॥
నీవు ఎల్లప్పుడూ పురందరుని (ఇంద్రుని) పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలి. అతడు అనేక రూపాలు ధరిస్తాడు, భృగువులలో ఉత్తముడా.
13.75.26
इत्युक्तो विपुलस्तेन तपस्वी नियतेन्द्रियः ।
सदैवोग्रतपा राजन्नग्र्यर्कसदृशद्युतिः ॥ १३.७५.२६ ॥
ఇలా అతనిచే చెప్పబడిన విపులుడు, ఇంద్రియాలను నియమించిన తపస్వి, ఎల్లప్పుడూ ఉగ్రతపస్సు చేసేవాడు, రాజా, శ్రేష్ఠ సూర్యుని వంటి తేజస్సు కలవాడు.
13.75.27
धर्मज्ञः सत्यवादी च तथेति प्रत्यभाषत ।
पुनश्चेदं महाराज पप्रच्छ प्रस्थितं गुरुम् ॥ १३.७५.२७ ॥
ధర్మజ్ఞుడు, సత్యవాది అయిన అతడు 'అలాగే' అని సమాధానమిచ్చాడు. మళ్ళీ, మహారాజా, బయలుదేరుతున్న గురువును ఇది అడిగాడు.
13.75.28
कानि रूपाणि शक्रस्य भवन्त्यागच्छतो मुने ।
वपुस्तेजश्च कीदृग्वै तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७५.२८ ॥
ఓ ముని, వచ్చే శక్రుని (ఇంద్రుని) రూపాలు ఏవి? అతని శరీరం, తేజస్సు ఎలా ఉంటాయి? అవి నాకు వివరించుటకు నీవు అర్హుడవు.
13.75.29
ततः स भगवांस्तस्मै विपुलाय महात्मने ।
आचचक्षे यथातत्त्वं मायां शक्रस्य भारत ॥ १३.७५.२९ ॥
అప్పుడు ఆ భగవంతుడు ఆ మహాత్ముడైన విపులునికి, భారతా, శక్రుని మాయను యథార్థంగా వివరించాడు.
13.75.30
बहुमायः स विप्रर्षे बलहा पाकशासनः ।
तांस्तान्विकुरुते भावान्बहूनथ मुहुर्मुहुः ॥ १३.७५.३० ॥
విప్రర్షీ, బలుడిని సంహరించినవాడు, పాకశాసనుడు అయిన అతడు అనేక మాయలు కలవాడు. అతడు తరచుగా అనేక రూపాలను సృష్టిస్తాడు.
13.75.31
किरीटी वज्रधृग्धन्वी मुकुटी बद्धकुण्डलः ।
भवत्यथ मुहूर्तेनि चण्डालसमदर्शनः ॥ १३.७५.३१ ॥
కిరీటి, వజ్రధారి, ధనుర్ధారి, మకుటధారి, కుండలాలు ధరించినవాడు అయిన అతడు క్షణంలో చండాలుని వలె కనిపిస్తాడు.
13.75.32
शिखी जटी चीरवासाः पुनर्भवति पुत्रक ।
बृहच्छरीरश्च पनश्चीरवासाः पुनः कृशः ॥ १३.७५.३२ ॥
పుత్రకా, అతడు శిఖ ఉన్నవాడుగా, జటాధారిగా, చీరవస్త్రాలు ధరించినవాడుగా మళ్ళీ అవుతాడు; తరువాత పెద్ద శరీరం గలవాడుగా, మళ్ళీ చీరవస్త్రాలు ధరించి కృశించినవాడుగా అవుతాడు.
13.75.33
गौरं श्यामं च कृष्णं च वर्णं विकुरुते पुनः ।
विरूपो रूपवांश्चैव युवा वृद्धस्तथैव च ॥ १३.७५.३३ ॥
అతడు మళ్ళీ తెలుపు, నలుపు, నల్లని వర్ణాలను ధరిస్తాడు; వికృతుడు, రూపవంతుడు, యువకుడు, వృద్ధుడు కూడా అలాగే అవుతాడు.
13.75.34
प्राज्ञो जडश्च मूकश्च ह्रस्वो दीर्घस्तथैव च ।
ब्राह्मणः क्षत्रियश्चैव वैश्यः शूद्रस्तथैव च ॥ १३.७५.३४ ॥
అతడు జ్ఞాని, మూర్ఖుడు, మూగవాడు, పొట్టివాడు, పొడవైనవాడు కూడా అలాగే అవుతాడు; బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు కూడా అలాగే అవుతాడు.
13.75.35
प्रतिलोमोऽनुलोमश्च भवत्यथ शतक्रतुः ।
शुकवायसरूपी च हंसकोकिलरूपवान् ॥ १३.७५.३५ ॥
ప్రతిలోమ, అనులోమ రూపాలను కూడా అతడు అవుతాడు; తరువాత శతక్రతువు శుక, వాయస రూపంలోనూ, హంస, కోకిల రూపంలోనూ కనిపిస్తాడు.
13.75.36
सिंहव्याघ्रगजानां च रूपं धारयते पुनः ।
दैवं दैत्यमथो राज्ञां वपुर्धारयतेऽपि च ॥ १३.७५.३६ ॥
సింహ, వ్యాఘ్ర, గజాల రూపాన్ని అతడు మళ్ళీ ధరిస్తాడు; దైవ, దైత్య రూపాన్ని, రాజుల శరీరాన్ని కూడా ధరిస్తాడు.
13.75.37
अकृशो मायुभग्राङ्गः शकुनिर्विकृतस्तथा ।
चतुष्पाद्बहुरूपश्च पुनर्भवति बालिशः ॥ १३.७५.३७ ॥
అతడు కృశించడు, మాయచేత అతని అవయవాలు విరిగిపోవు; అతడు పక్షిగా, వికృతరూపంగా, నాలుగు కాళ్ల జంతువుగా, అనేక రూపాలుగా మారి, తిరిగి మూర్ఖునిలా అవుతాడు.
13.75.38
मक्षिकामशकादीनां वपुर्धारयतेऽपि च ।
न शक्यमस्य ग्रहणं कर्तुं विपुल केनचित् ॥ १३.७५.३८ ॥
అతడు ఈగ, దోమ మొదలైన వాటి రూపాన్ని కూడా ధరిస్తాడు. ఓ విపుల, అతన్ని ఎవరూ పట్టుకోలేరు.
13.75.39
अपि विश्वकृता तात येन सृष्टमिदं जगत् ।
पुनरन्तर्हितः शक्रो दृश्यते ज्ञानचक्षुषा ॥ १३.७५.३९ ॥
ప్రియుడా, ఈ జగత్తును సృష్టించిన విశ్వకర్మ వంటి వాడైనా, దాగి ఉన్న ఇంద్రుడు జ్ఞాననేత్రంతోనే కనిపిస్తాడు.
13.75.40
वायुभूतश्च स पुनर्देवराजो भवत्युतः ।
एवंरूपाणि सततं कुरुते पाकशासनः।
तस्माद्विपुल यत्नेन रक्षेमां तनुमध्यमाम् ॥ १३.७५.४० ॥
అతడు వాయువుగా మారి, తరువాత దేవరాజుగా మారుతాడు; పాకశాసనుడైన ఇంద్రుడు ఇలాంటి రూపాలను ఎల్లప్పుడూ ధరిస్తాడు. కాబట్టి ఓ విపుల, గొప్ప ప్రయత్నంతో ఈ సన్నని నడుము గల స్త్రీని రక్షించు.
13.75.41
यथा रुचिं नवलिहेद्देवेन्द्रो भृगुसत्तम ।
क्रतावुपहिते न्यस्तं हविः श्वेव दुरात्मवान् ॥ १३.७५.४१ ॥
ఓ భృగుశ్రేష్ఠా, యజ్ఞంలో అర్పించిన హవిస్సును దేవేంద్రుడు తన ఇష్టంగా మళ్లీ నాకినట్టే, దుష్టబుద్ధి గల కుక్కలాగా అతడూ చేస్తాడు.
13.75.42
एवमाख्याय स मुनिर्यज्ञकारोऽगमत्तदा ।
देवशर्मा महाभागस्ततो भरतसत्तम ॥ १३.७५.४२ ॥
ఇలా చెప్పి, యజ్ఞం చేసే ఆ మునీశ్వరుడు అప్పుడు వెళ్లిపోయాడు. ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అప్పుడు మహాభాగ్యుడు దేవశర్మ (వెళ్లిపోయాడు).
13.75.43
विपुलस्तु वचः श्रुत्वा गुरोश्चिन्तामुपेयिवान् ।
रक्षां च परमां चक्रे देवराजान्महाबलात् ॥ १३.७५.४३ ॥
విపులుడు గురువు మాటలు విని చింతించాడు; మహాబలుడైన దేవరాజు ఇంద్రుని నుండి అత్యున్నత రక్షణ ఏర్పాటు చేశాడు.
13.75.44
किन्नु शक्यं मया कर्तुं गुरुदाराभिरक्षणे ।
मायावी हि सुरेन्द्रोसौ दुर्धर्षश्चापि वीर्यवान् ॥ १३.७५.४४ ॥
గురుపత్నిని కాపాడడంలో నేను ఏమి చేయగలను? ఆ సురేంద్రుడు మాయావి, జయించరానివాడు, పరాక్రమవంతుడు కూడా.
13.75.45
नीपिधायाश्रमं शक्यो रक्षितुं पाकशासनः ।
उटजं वा तथा ह्यस्य नानाविधसरूपता ॥ १३.७५.४५ ॥
ఆశ్రమాన్ని కప్పి ఉంచినా పాకశాసనుడైన ఇంద్రుడిని ఆపడం సాధ్యం కాదు; లేదా అతని కుటీరమూ అనేక రూపాలు ధరిస్తుంది.
13.75.46
वायुरूपेण वा शक्रो गुरुपत्नीं प्रधर्षयेत् ।
तस्मादिमां सम्प्रविश्य रुचिं स्थास्येहमद्य वै ॥ १३.७५.४६ ॥
లేదా ఇంద్రుడు వాయు రూపంలో గురుపత్నిని అవమానించవచ్చు; కాబట్టి ఈ రోజు నేను ఆమెలో ప్రవేశించి, ఆమె తేజస్సుగా నిలుస్తాను.
13.75.47
अथवा पौरुषेणेयं न शक्या रक्षितुं मया ।
बहुरूपो हि भगवाञ्छ्रूयते पाकशासनः ॥ १३.७५.४७ ॥
లేదా మానవ పరాక్రమంతో ఈమెను నేను రక్షించలేను; ఎందుకంటే భగవంతుడైన పాకశాసనుడు బహురూపుడని వినబడుతోంది.
13.75.48
सोहं योगबलादेनां रक्षिष्ये पाकशासनात् ।
गात्राणि गात्रैरस्याहं सम्प्रवेक्ष्ये हि रक्षितुम् ॥ १३.७५.४८ ॥
కాబట్టి నేను యోగబలంతో పాకశాసనుడైన ఇంద్రుని నుండి ఈమెను కాపాడతాను; ఈమె అవయవాలలో అవయవాలుగా ప్రవేశిస్తాను.
13.75.49
यद्युच्छिष्टामिमां पत्नीमद्य पश्यति मे गुरुः ।
शप्स्यत्यसंशयं कोपाद्दिव्यज्ञानो महातपाः ॥ १३.७५.४९ ॥
ఈ రోజు నా గురువు ఈ భార్యను ఉచ్ఛిష్ట స్థితిలో చూస్తే, దివ్య జ్ఞానమూ మహా తపస్సూ కలిగిన ఆయన కోపంతో నిస్సందేహంగా శపిస్తాడు.
13.75.50
न चेयं रक्षितुं शक्या यथाऽन्या प्रमदा नृभिः ।
मायावी हि सुरेन्द्रोसावहो प्राप्तोस्मि संशयम् ॥ १३.७५.५० ॥
ఈమెను ఇతర స్త్రీలవలె మానవులు రక్షించలేరు; అతడు మాయావి, దేవేంద్రుడే. అయ్యో, నేను సందిగ్ధంలో పడ్డాను.
13.75.51
अवश्यं करणीयं हि गुरोरिह हि शासनम् ।
यदि त्वेतदहं कुर्यामाश्चर्यं स्यात्कृतं मया ॥ १३.७५.५१ ॥
ఇక్కడ గురువు ఆజ్ఞను తప్పక పాటించాలి. నేను ఇది చేస్తే, నా చేత జరిగినది ఒక అద్భుతం అవుతుంది.
13.75.52
योगेनाथ प्रविश्येदं गुरुपत्न्याः कलेवरम् ।
असक्तः पद्मपत्रस्थो जलबिन्दुर्यथा चलः ॥ १३.७५.५२ ॥
యోగబలంతో గురుపత్ని ఈ శరీరంలో ప్రవేశించి, తామరాకుపై నిలిచిన నీటిబిందువు వలె అంటక చలిస్తూ ఉంటాను.
13.75.53
एवमेव शरीरे ऽस्या निवत्स्यामि समाहितः ।
निर्मुक्तस्य रजोरूपान्नापराधो भवेन्मम ॥ १३.७५.५३ ॥
ఈ విధంగా ఆమె శరీరంలో నేను ఏకాగ్రతతో నివసిస్తాను. రజోగుణ రూపం నుండి విముక్తుడనైనందున నాకు దోషం ఉండదు.
13.75.54
यथाहि शून्यां पथिकः सभामध्यावसेत्यथि ।
तथाऽद्यावासयिष्यामि गुरुपत्न्याः कलेवरम्।
एवमेव शरीरे ऽस्य निवत्स्यामि समाहितः ॥ १३.७५.५४ ॥
ఒక బాటసారి ఖాళీ సభలో విడిది చేసినట్లు, ఈరోజు గురుపత్ని శరీరాన్ని నివాసంగా చేసుకుంటాను. ఈ విధంగానే ఏకాగ్రతతో ఆమె శరీరంలో నివసిస్తాను.
13.75.55
इत्येवं धर्ममालोक्य वेदवेदांश्च सर्वशः ।
तपश्च विपुलं दृष्ट्वा गुरोरात्मन एव च ॥ १३.७५.५५ ॥
ఇలా ధర్మాన్ని, అన్ని వేదాలను, వేదాంగాలను పరిశీలించి, గురువు మరియు తన గొప్ప తపస్సును చూసి—
13.75.56
इति निश्चित्य मनसा रक्षां प्रति स भार्गवः ।
अन्वतिष्ठत्परं यत्नं यथा तच्छृणु पार्थिव ॥ १३.७५.५६ ॥
ఇలా మనసులో నిశ్చయించుకుని ఆ భార్గవుడు రక్షణ కోసం గొప్ప ప్రయత్నం చేశాడు. రాజా, అది ఎలాగో విను.
13.75.57
गुरुपत्नीं समासीनो विपुलः स महातपाः ।
उपासीनामनिन्द्याङ्गी कथार्थैः समलोभयत् ॥ १३.७५.५७ ॥
గురుపత్ని దగ్గర కూర్చున్న ఆ మహాతపస్వి విపులుడు, దోషరహిత అవయవాల ఆమెను కథలతోనూ అర్థవంతమైన మాటలతోనూ ఆనందపరిచాడు.
13.75.58
नेत्राभ्यां नेत्रयोरस्या रश्मिं संयोज्य रश्मिभिः ।
विवेश विपुलः कायमाकाशं पवनो यथा ॥ १३.७५.५८ ॥
తన కళ్లతో ఆమె కళ్ల కిరణాలను కలిపి, గాలి ఆకాశంలో ప్రవేశించినట్లు విపులుడు ఆమె శరీరంలో ప్రవేశించాడు.
13.75.59
लक्षणं लक्षणेनैव वदनं वदनेन च ।
अविचेष्टन्नतिष्ठद्वै छायेवान्तर्गतो मुनिः ॥ १३.७५.५९ ॥
ఒక అవయవంతో అదే అవయవం, ముఖంతో ముఖం కలిసి, ఆ ముని నీడలా లోపల ఇమిడి, కదలకుండా నిలిచాడు.
13.75.60
ततो विष्टभ्य विपुलो गुरुपत्न्याः कलेवरम् ।
उवास रक्षणे युक्तो न च सा तमबुध्यत ॥ १३.७५.६० ॥
తరువాత విపులుడు గురుపత్ని శరీరాన్ని ఆధారంగా నిలిపి, రక్షణలో నిమగ్నమై అక్కడ ఉన్నాడు; ఆమె అతన్ని గ్రహించలేదు.
13.75.61
यं कालं नागतो राजन्गुरुस्तस्य महात्मनः ।
क्रतुं समाप्य स्वगृहं तं कालं सोऽभ्यरक्षत ॥ १३.७५.६१ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహాత్ముని గురువు యజ్ఞాన్ని ముగించుకుని తన ఇంటికి తిరిగి రాని ఆ కాలంలో, అతడు దానిని కాపాడాడు.