મહાભારત · અધ્યાય 13.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.78.1
तमागतमभिप्रेक्ष्य शिष्यं वाक्यमथाब्रवीत् ।
देवशर्मा महातेजा यत्तच्छृणु जनाधिप ॥ १३.७८.१ ॥
આવેલા તે શિષ્યને જોઈને મહાતેજસ્વી દેવશર્મા આ વચન બોલ્યા. હે જનાધિપ, સાંભળો.
13.78.2
किं त्वया मिथुनं दृष्टं तस्मिञ्शिष्य महावने ।
ते त्वां जानन्ति निपुणा आत्मा च रुचिरेव च ॥ १३.७८.२ ॥
હે શિષ્ય, તેં તે મહાવનમાં કયું જોડું જોયું? તે નિપુણ લોકો તને, તારા આત્માને અને તારી રુચિને જાણે છે.
13.78.3
ब्रह्मर्षे मिथुनं किन्तत्के च षट्पुरुषा विभो ।
ये मां जानन्ति तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १३.७८.३ ॥
હે બ્રહ્મર્ષિ, વિભો, તે જોડું શું છે? અને તમે મારા વિશે પૂછો છો તે છ પુરુષો કોણ છે જે મને યથાર્થપણે જાણે છે?
13.78.4
यद्वै तन्मिथुनं ब्रह्मिन्नहोरात्रं हि विद्धि तत् ।
चक्रवत्परिवर्तेत तत्ते जानाति दुष्कृतम् ॥ १३.७८.४ ॥
હે બ્રાહ્મણ, તે જોડું દિવસ અને રાત્રિ છે એમ જાણ. તે ચક્રની જેમ ફરે છે; તારું દુષ્કૃત્ય તે જાણે છે.
13.78.5
ये च ते पुरुषा विप्र अक्षैर्दीव्यन्ति हृष्टवत् ।
ऋतूंस्तानभिजानीहि ते ते जानन्ति दुष्कृतम् ॥ १३.७८.५ ॥
હે વિપ્ર, જે પુરુષો હર્ષથી પાસા રમે છે તેમને ઋતુઓ જાણ. તેઓ તારું દુષ્કૃત્ય જાણે છે.
13.78.6
न मां कश्चिद्विजानीत इति कृत्वा न विश्वसेत् ।
नरो रहसि पापात्मा पापकं कर्म वै द्विज ॥ १३.७८.६ ॥
'મને કોઈ જાણતું નથી' એમ માનીને વિશ્વાસ ન રાખવો. હે દ્વિજ, એકાંતમાં પાપી મનુષ્ય પાપકર્મ કરે છે.
13.78.7
कुर्वाणं हि नरं कर्म पापं रहसि सर्वदा ।
पश्यन्ति ऋतवश्चापि तथा दिननिशेऽप्युत ॥ १३.७८.७ ॥
એકાંતમાં સદા પાપકર્મ કરતા માણસને ઋતુઓ પણ જુએ છે; દિવસ અને રાત્રિ પણ જુએ છે.
13.78.8
तथैव हि भवेयुस्ते लोकाः पापकृतो यथा ।
कृत्वाऽनाचक्षतः कर्म मम तच्च यथा कृतम् ॥ १३.७८.८ ॥
એ જ રીતે, મેં કરેલું કર્મ જેવું કર્યું તેવું ન કહેતાં છુપાવનારા તે લોકો પણ પાપીઓ જેવા થશે.
13.78.9
ते त्वां हर्षस्मितं दृष्ट्वा गुरोः कर्मानिवेदकम् ।
स्मारयन्तस्तथा प्राहुस्ते यथा श्रउतवान्भवान् ॥ १३.७८.९ ॥
તને હર્ષભર્યા સ્મિત સાથે જોઈને, ગુરુનું કર્મ ન કહેનાર તને યાદ અપાવતાં, તેં સાંભળ્યા મુજબ તેઓ આમ કહે છે.
13.78.10
अहोरात्रं विजानाति ऋतवश्चापि नित्यशः ।
पुरुषे पापकं कर्म शुभं वाऽशुभकर्मिणः ॥ १३.७८.१० ॥
દિવસ-રાત અને ઋતુઓ નિત્ય જાણે છે; માણસમાં રહેલું પાપકર્મ કે શુભકર્મ, અશુભકર્મ કરનારનું કર્મ પણ.
13.78.11
तत्त्वया मम यत्कर्म व्यभिचाराद्भयात्मकम् ।
नाख्यातमिति जानन्तस्ते त्वामाहुस्तथा द्विज ॥ १३.७८.११ ॥
તેથી, હે દ્વિજ, વ્યભિચાર અને ભયથી થયેલું મારું જે કર્મ તેં કહ્યું નહિ, એ જાણીને તેઓ તને આમ કહે છે.
13.78.12
तेनैव हि भवेयुस्ते लोकाः पापकृतो यथा ।
कृत्वा नाचक्षतः कर्म मम यच्च त्वया कृतम् ॥ १३.७८.१२ ॥
તેથી જ, તેં કરેલું અને મારું જે કર્મ તેં કહ્યું નહિ, તેના કારણે તેઓ પણ પાપીઓ જેવા થશે.
13.78.13
तथाऽशक्याश्च दुर्वृत्ता रक्षितुं प्रमदा द्विज ।
न च त्वं कृतवान्किंचिदागः प्रीतोस्मि तेन ते ॥ १३.७८.१३ ॥
એ જ રીતે દુરાચારી સ્ત્રીઓનું રક્ષણ કરવું અશક્ય છે, હે દ્વિજ. અને તેં પણ કોઈ અપરાધ કર્યો નથી; તેથી હું તારા પર પ્રસન્ન છું.
13.78.14
मनोदोषविहीनानां न दोषः स्यात्तथा तव ।
अन्यथाऽऽलिङ्ग्यते कान्ता स्नेहेन दुहिताऽन्यथा ॥ १३.७८.१४ ॥
મનના દોષથી રહિતોને દોષ લાગતો નથી; તારા વિષે પણ એમ જ છે. પત્નીને એક રીતે આલિંગન અપાય છે, અને પુત્રીને સ્નેહથી બીજી રીતે.
13.78.15
यतेश्च कामुकानां च योषिद्रूपेऽन्यथा मतिः ।
अशिक्षयैव मनसः प्रायो लोकस्तु वञ्च्यते ॥ १३.७८.१५ ॥
યતિ અને કામીઓની દૃષ્ટિ સ્ત્રીરૂપમાં જુદી હોય છે. મનની અશિક્ષાને કારણે જ લોક મોટાભાગે છેતરાય છે.
13.78.16
लालेत्युद्विजते लोको वक्त्रासव इति स्पहा ।
अबन्धायोग्यमनसामिति मन्त्रात्मदैवकम् ॥ १३.७८.१६ ॥
'લાલા' કહેવાથી લોક ઉદ્વિગ્ન થાય છે; 'મોઢાનો રસ' કહેવાથી લાલસા જાગે છે. બંધન માટે અયોગ્ય મનવાળાઓ માટે આ મંત્ર, આત્મા અને દેવ છે.
13.78.17
न रागस्नेहलोभान्धं कर्मिणां तन्महाफलम् ।
निष्कषायो विशुद्धस्त्वं रुच्यावेशान्न दूषितः ॥ १३.७८.१७ ॥
રાગ, સ્નેહ અને લોભથી અંધ થયેલા કર્મીઓને તે મહાફળ મળતું નથી. તું નિષ્કલંક અને શુદ્ધ છે; પ્રિય વસ્તુના આવેશથી તું દૂષિત થયો નથી.
13.78.18
यदि त्वहं त्वां दुर्वृत्तमद्राक्षं द्विजसत्तम ।
शपेयं त्वामहं क्रोधान्न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.७८.१८ ॥
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, જો મેં તને દુરાચારી જોયો હોત, તો ક્રોધથી હું તને શાપ આપત. આમાં મારે કોઈ વિચાર નથી.
13.78.19
सञ्जन्ति पुरुषे नार्यः पुंसां सोऽर्थश्च पुष्कलः ।
अन्यथा रक्षतः शापोऽभविष्यत्ते मतिश्च मे ॥ १३.७८.१९ ॥
સ્ત્રીઓ પુરુષમાં આસક્ત થાય છે; પુરુષોનો એ હેતુ પણ અતિશય છે. નહિતર, તારું રક્ષણ કરતા તારા પર મારો શાપ પડ્યો હોત, એ જ મારો વિચાર છે.
13.78.20
रक्षिता च त्वया पुत्र मम चापि निवेदिता ।
अहं ते प्रीतिमांस्तात स्वस्थः स्वर्गं गमिष्यसि ॥ १३.७८.२० ॥
પુત્ર, તેં મારું રક્ષણ કર્યું અને મને પણ જણાવ્યું. તાત, હું તારા પર પ્રસન્ન છું; તું સુખપૂર્વક સ્વર્ગે જઈશ.
13.78.21
इत्युक्त्वा विपुलं प्रीतो देवशर्मा महानृषिः ।
मुमोद स्वर्गमास्थाय सहभार्यः सशिष्यकः ॥ १३.७८.२१ ॥
એમ કહીને અતિ પ્રસન્ન થયેલા મહર્ષિ દેવશર્મા પત્ની અને શિષ્ય સહિત સ્વર્ગનો આશ્રય લઈને આનંદિત થયા.
13.78.22
इदमाख्यातवांश्चापि ममाख्यानं महामुनिः ।
मार्कण्डेयः पुरा राजन्गङ्गाकूले कथान्तरे ॥ १३.७८.२२ ॥
આ આખ્યાન મહામુનિ માર્કંડેયે મને પણ કહ્યું હતું, હે રાજન્, પૂર્વે ગંગાને કાંઠે બીજી વાતચીત દરમિયાન.
13.78.23
तस्माद्ब्रवीमि पार्थ त्वां स्त्रियो रक्ष्याः सदैव च ।
उभयं दृश्यते तासु सततं साध्वसाधु च ॥ १३.७८.२३ ॥
તેથી, હે પાર્થ, હું તને કહું છું: સ્ત્રીઓનું સદા રક્ષણ કરવું જોઈએ; તેમનામાં સદા સારું અને ખરાબ બંને દેખાય છે.
13.78.24
स्त्रियः साध्व्यो महाभागाः सम्मता लोकमातरः ।
धारयन्ति महीं राजन्निमां सवनकाननाम् ॥ १३.७८.२४ ॥
સાધ્વી અને મહાભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ, જેઓ લોકમાતાઓ ગણાય છે, હે રાજન્, વન અને ઉપવન સહિત આ પૃથ્વીને ધારણ કરે છે.
13.78.25
असाध्व्यश्चापि दुर्वृत्ताः कुलघ्नाः पापनिश्चयाः ।
विज्ञेया लक्षणैर्दुष्टैः स्वगात्रसहजैर्नृप ॥ १३.७८.२५ ॥
અસાધ્વી, દુરાચારી, કુળનો નાશ કરનારી અને પાપનિશ્ચયવાળી સ્ત્રીઓ પણ હોય છે; હે રાજન, તેઓ પોતાના શરીર સાથે જન્મેલાં દુષ્ટ લક્ષણોથી ઓળખાય છે.
13.78.26
एवमेतासु रक्षा वै शक्या कर्तुं महात्मभिः ।
अन्यथा राजशार्दूल न शक्या रक्षितुं स्त्रियः ॥ १३.७८.२६ ॥
આ રીતે મહાત્માઓ તેમની રક્ષા કરી શકે છે; નહીંતર, હે રાજશાર્દૂલ, સ્ત્રીઓનું રક્ષણ કરવું શક્ય નથી.
13.78.27
एता हि मनुजव्याघ्र तीक्ष्णास्तीक्ष्णपराक्रमाः ।
नासामस्ति प्रियो नाम मैथुने सङ्गमेति यः ॥ १३.७८.२७ ॥
હે મનુષ્યવ્યાઘ્ર, આ સ્ત્રીઓ તીક્ષ્ણ અને તીવ્ર પરાક્રમવાળી હોય છે; મૈથુનના સંગમમાં તેમનો કોઈ પ્રિય હોતો નથી, જેને સંગમ કહેવાય.
13.78.28
एताः कृत्याश्च कष्टाश्च कृतघ्ना भरतर्षभ ।
न चैकस्मिन्नमन्त्येताः पुरुषे पाण्डुनन्दन ॥ १३.७८.२८ ॥
હે ભરતર્ષભ, આ સ્ત્રીઓ કપટી, કષ્ટ આપનારી અને કૃતઘ્ન હોય છે; હે પાંડુનંદન, તેઓ એક પુરુષમાં આસક્ત રહેતી નથી.
13.78.29
नासु स्नेहो नरैः कार्यस्तथैवेर्ष्या जनेश्वर ।
खेदमास्थाय भुञ्जीत धर्ममास्थाय चैव ह।
अनृताविह पर्वादिदोषवर्जं नराधिप ॥ १३.७८.२९ ॥
પુરુષોએ તેમના પ્રત્યે સ્નેહ ન રાખવો, તેમ જ ઈર્ષ્યા પણ ન રાખવી; હે જનેશ્વર, દુઃખને હૃદયમાં રાખીને અને ધર્મનો આશ્રય લઈને ભોગ કરવો; અહીં અનૃતુકાળમાં, પર્વ વગેરે દોષોનો ત્યાગ કરીને, હે નરાધિપ.
13.78.30
विहन्येतान्यथा कुर्वन्नरः कौरवनन्दन ।
सर्वथा राजशार्दूल युक्तः सर्वत्र युज्यते ॥ १३.७८.३० ॥
નહીંતર અન્યથા આચરણ કરનાર માણસ નાશ પામશે, હે કૌરવનંદન; હે રાજશાર્દૂલ, સંયમી પુરુષ સર્વત્ર યુક્ત રહે છે.
13.78.31
तेनैकेन तु रक्षा वै विपुलेन कृता स्त्रियाः ।
नान्यः शक्तस्त्रिलोकेऽस्मिन्रक्षितुं नृप योषितः ॥ १३.७८.३१ ॥
હે રાજન્, તે એક મહાન પુરુષ દ્વારા સ્ત્રીનું રક્ષણ કરાયું છે; આ ત્રણ લોકમાં સ્ત્રીઓનું રક્ષણ કરવા બીજું કોઈ સમર્થ નથી.