مهابهاراتا · أدهيايا 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
أخبرني، أيها الجد، ما أصل جميع الواجبات، والنسل والبيت، وما يُدين به المرء للأسلاف والآلهة والضيوف.
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
من بين جميع الواجبات، يُعدّ هذا أصعبها تمييزًا. أيّ رجل، يا سيد الأرض، ينبغي أن تُعطى له الفتاة؟
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
بعد أن يُعرف خلقه وسلوكه وعلمه ونسبه وحرفته معرفة تامة، ينبغي أن تُعطى الفتاة، بالماء وحده، لرجل فاضل. هذا، يا يudhiṣṭhira، هو الواجب الدائم للبراهمة والأخيار.
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
من يدعو من ينبغي دعوته ويعطي الفتاة بالتراضي المتبادل، فهذا هو الواجب الأبدي للحكماء والكشاتريا.
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
أن يترك المرء رغبته ويتبع رغبة الفتاة، فتُعطى لمن تريد. هذا، يا يudhiṣṭhira، يسميه العارفون بالفيدا الشعيرة الغاندهروية.
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
أن يشتريها المرء بالمال بأشكال شتى ويغري أقاربها، أيها الملك، فهذا ما يسميه الحكماء شعيرة الأسوريين.
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
يا بُنَيَّ، أن تقتل الباكين وتقطع رؤوسهم وتختطف المرأة الباكية من بيتها بالقوة، يُسمّى هذا زواج الرّاكشاسا.
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
من يقترب سرّاً في الليل من امرأة نائمة أو مخمورة أو غافلة، فهو أشدّ الناس إثماً؛ وبين الزيجات يُعدّ هذا أدناها، زواج البيشاتشا.
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
من الخمسة، يا يودهيشثيرا، ثلاثة مشروعة بالدهارما واثنان غير مشروعين؛ لا ينبغي بأي حال ممارسة صورتي البيشاتشا والآسورا.
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
يا ثور الرجال، صور البراهما والكشاتريا والغاندهاروا مشروعة بالدهارما؛ يجوز إقامتها منفصلة أو مختلطة، ولا شك في ذلك.
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
للبراهمي أن يكون له ثلاث زوجات، وللكشاتريا زوجتان؛ وينبغي للفايشيا أن يتزوج من طبقته، لأن الذرية منهن وحدهن نافعة.
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
أفضل زوجة للمولود مرتين هي المرأة البراهمية، وللكشاتريا المرأة الكشاترية؛ ويقول بعض الناس إنه يجوز أخذ امرأة شودرا للمتعة، بينما ينكر آخرون ذلك.
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
لا يمدح الصالحون ولادة النسل من امرأة شودرا. فإذا أنجب برهمي طفلاً من امرأة شودرا، فإن الكفارة مقررة عليه.
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
لا يتزوج الراغبون في النسل فتاة صغيرة جدًا، لأن الحياة فانية؛ أما من يقومون بالشعائر فيتزوجونها في النهاية مراعاةً للطهارة.
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
يجوز الزواج من فتاة من نسب آخر خالية من عيوب مثل المعاشرة مع رجل آخر؛ وبعض الناس يرغبون في الزواج، عند الضيق، ممن حُرم الشهوة معها.
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
ينبغي للرجل ابن ثلاثين أن يتخذ زوجة فتاة في العاشرة، غير بالغة؛ أو ينبغي للرجل ابن الحادية والعشرين أن ينال فتاة في السابعة.
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
يا ثور البهاراتا! من لم يكن لها أخ ولا أب فلا ينبغي أبدًا أن تُتخذ زوجة، فهي خاضعة لعرف البوتريكا (الابنة المتبناة).
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
ينبغي للفتاة التي بلغت سن الحيض وكانت عفيفة أن تنتظر ثلاث سنين؛ فإذا جاءت السنة الرابعة، فلتسعَ هي بنفسها إلى زوج.
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
لا تضيع ذريتها ولا سرورها، يا ثور البهاراتا. أما التي تتصرف على خلاف ذلك فستلومها السيد برجاباتي.
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
ينبغي أن يتزوج المرأة التي ليست من سابيندا الأم ولا من نفس الغوتْرا للأب؛ هذا هو الواجب الذي أعلنه مانو.
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
إذا أعطى الصداق شخص آخر، وقال آخر «سأعطيه»، وتكلم آخر بالقوة، وأظهر آخر الثروة...
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
إن كان الذي أمسك يدها غيره، فيا جدّنا، لمن تكون زوجة؟ نحن الراغبون في المعرفة، فكن لنا بصيرة.
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
كل فعل بشري يُرى لإقامة النظام يُربط بعهد كأنه تعويذة؛ والكذب خطيئة.
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
الزوجة والزوج والكاهن والمعلم والتلميذ والمربي — إذا نطقوا بالكذب استحقوا العقوبة؛ ويقول آخرون لا.
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
لا يمدح مانو الحوار مع من لا يرغب فيه هكذا؛ فالكذب يجلب العار وهو مخالف للدهرما، وهو كتمان للدهرما.
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
لا يوجد خطأ مطلق في حالة واحدة؛ فمن ذا الذي يثبته حينئذ؟ يا بهارata، التي تُعطى وفق الدهرما، والتي تُشترى.
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
حين يأذن الأقارب يجب إجراء التعاويذ والقرابين؛ وهكذا تنجح تلك التعاويذ، أما من لم تُعطَ فلا بحال من الأحوال.
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
لكنهم هنا يسمّون أعظم ما عقده الزوج والزوجة بينهما من عهد موافق لمانو، وكذلك ما عقده الأقارب.
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
يعرف الزوج، بأمر الدهرما، الزوجة التي أعطتها الآلهة زوجةً له، ويرفض القول الكاذب الإلهي والبشري.
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
إذا قُبض مهر الفتاة، ثم جاءها خاطب أكبر سنًا جامعًا للدهرما والرغبة والثروة، فهل يُقال هنا كذبٌ أم لا؟
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
إذا كان الذنب على الجانبين، فليفعل ما هو الأفضل. وهذا عندنا أجدر الواجبات بالتأمل بين جميع الدارما.
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
لنا نحن الراغبين في معرفة الحق، كن عينًا لنا. فأخبرنا بكل ذلك، فإني لا أشبع من السماع.
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
ولا كذب في ذلك لمن عرف أن المهر رباط محكم. فالأخيار الذين لا يطلبون إلا المهر لا يزوّجون الفتاة أبدًا، أما الأقارب فيطلبون المهر لعريس متحلٍّ بفضائل أخرى.
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
من يعطي بطيب خاطر قائلاً: «خذها متزينة»، ويعطيها هكذا، فذلك ليس مهرًا ولا بيعًا. وإن قُبل ذلك بقي هبة؛ وهذا هو الدارما الأبدي.
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
«سأعطيك الفتاة» — لم يُقَل هذا من قبل. فالذين يقولونه، والذين لا يقولونه، والذين يقولونه حتمًا، هم في الحال نفسها.
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
ولذلك يطلبون بعضهم من بعض قبل أخذ اليد. وقد سمعنا أن المارُوتَ في الزمن القديم أعطوا الفتاة عريسًا.
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
لا ينبغي أن تُعطى الفتاة لمن هو غير مرغوب فيه، هكذا قرر الحكماء. أصلها الشهوة، وأرى أن النسل يولد من الشهوة.
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
بعد أن تتأمل العيوب الكثيرة، اعلم أن المعاشرة تنشأ من أخذ اليدين. واسمع كيف لم يكن المهر الذي يُتمّ الزواج موجودًا قط.
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
من أجل فيتشيتراويريا جلبت فتاتين، بعد أن هزمت جميع الأنغا والماغادا، وكذلك الكاشيين والكوسالا.
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
كانت إحداهما قد أُخذت يدها، ونال أهلُ الأخرى المهر. قال أبي إن الفتاة التي لم تُتزوج ينبغي أن تُرد من هناك. فقال ذلك الكوروي: أحضروا فتاة أخرى.
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
وإذ شكّ في قول أبيه سأل غيره أيضًا تباعًا. وحقًا كانت رغبته في الدهرما أعظم بكثير من رغبة أبي فيها.
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
فقلتُ حينئذٍ، أيها الملك، راغبًا في معرفة العُرف، هذا القول: أريد أن أعرف العُرف على حقيقته مرارًا وتكرارًا.
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
فلما قلتُ ذلك، أيها الملك العظيم، قال أبي بَاهْلِيكا، أدنى حَمَلة الدهرما، هذه الكلمات.
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
إن كان عقد الزواج قائمًا على المهر لا على أخذ اليد، فليَنتظر فترة قربان الحبوب المحمّصة؛ فمن قبض المهر يُعدّ كذلك، كما تقرر الشريعة المأثورة.
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
إن أهل الدهرما لا يعدّون مجرد القول حجة؛ بل الذين يكون عقدهم على المهر لا على أخذ اليد هم من يقولون بذلك.
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
إن القول المشهور في الهبة لا يصلح لهؤلاء دليلًا مقنعًا؛ والذين يحسبون المهر ثمنًا ليسوا من أهل الدهرما.
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
لا ينبغي أن تُزوَّج هذه الفتاة لهؤلاء، ولا تُتخذ هذه زوجةً. فلا يُشترى الزوجة ولا يُباع بأي حال.
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
والذين يشترون كما تُشترى الجارية ويبيعون كذلك، فليكن لهم ذلك المصير، المحتوم للطامعين ذوي القلوب الآثمة.
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
في هذا الأمر سأل الناس ساتياڤات، إذ قد استُلم مهر الفتاة وهدأ من دفعه.
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
هنا لنا شك في الدارما: هل يمكن أن يكون من أخذ اليد شخصاً آخر؟ أيها الحكيم العظيم، احسم ذلك لنا، فأنت مقبول لدى الحكماء.
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
لنا نحن الراغبين في معرفة الحق، لتكن أنت عيننا. وقال ساتياڤات هذا القول لهم جميعاً إذ كانوا يتكلمون هكذا.
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
حيث يُرغب فيها ينبغي أن تُعطى هناك؛ لا حاجة هنا إلى تفكير. ومنهم من يفعل ذلك حتى في الحياة؛ وبعد الموت لا شك في ذلك.
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
قد تقترب الفتاة من أخي الزوج، أو تعود إلى التقشف؛ وباتباعها له وحده تصبح منسوبة إلى اسم من أخذ يدها.
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
يكتب بعضهم بالفعل، ويكتب آخرون ببطء أيضاً؛ ومن يتناقشون هنا على هذا النحو يعرفون هذا الحكم.
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
قبل أخذ اليد، حيث توجد فترة، توجد حقًا تعويذة لكل مبارك؛ أما الكذب فإثم.
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
يكون تمام تعاويذ أخذ اليد عند الخطوة السابعة؛ ومن تُعطى بالماء تصبح زوجة من يأخذ اليد.
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
من يقولون هنا إنها ينبغي أن تُعطى يعرفون هذا الحكم. ينبغي لأفضل المولودين مرتين أن ينال زوجة هي فتاة أعطاها أخوها، موافقة ومطيعة، بعد أن يطوف حول النار وفق القاعدة.