మహాభారతం · అధ్యాయం 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
అన్ని ధర్మాలకు, సంతానానికి, గృహస్థ జీవితానికి, పితరులకు, దేవతలకు, అతిథులకు మూలమైనది ఏదో, ఓ పితామహా, దాన్ని నాకు చెప్పండి.
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
అన్ని ధర్మాలలో ఇది అత్యంత ఆలోచించదగినదిగా భావించబడుతుంది. ఓ భూపతీ, కన్యను ఎలాంటి వానికి ఇవ్వాలి?
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
శీలం, ప్రవర్తన, విద్య, వంశం, కర్మలను బాగా తెలుసుకుని, కన్యను నీటితోనే గుణవంతునికి ఇవ్వాలి. ఓ యుధిష్ఠిరా, ఇదే బ్రాహ్మణులకు, సజ్జనులకు నిత్యధర్మం.
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
ఇలా ఆహ్వానింపదగిన వానిని పిలిచి, పరస్పర అంగీకారంతో కన్యను ఇచ్చేవాడే, శిష్టులకు, క్షత్రియులకు ఇదే సనాతన ధర్మం.
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
తన ఇష్టాన్ని విడిచి కన్య ఇష్టాన్ని అనుసరించేది ఏదో, కన్య ఎవరిని కోరుతుందో వానికే ఆమెను ఇవ్వాలి. ఓ యుధిష్ఠిరా, వేదజ్ఞులు దాన్ని గాంధర్వ ధర్మం అంటారు.
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
ధనంతో అనేక విధాలుగా కొనుగోలు చేసి, బంధువులను ఆశపెట్టి, ఓ రాజా, మనీషులు దీన్ని అసురుల ధర్మం అంటారు.
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
ఓ కుమారా, ఏడుస్తున్నవారిని చంపి, తలలు నరికి, ఏడుస్తున్న కన్యను ఇంటినుండి బలవంతంగా అపహరించడం రాక్షస వివాహం అని చెప్పబడుతుంది.
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
నిద్రపోతున్న, మత్తులో ఉన్న, లేదా అప్రమత్తంగా లేని స్త్రీ వద్దకు రహస్యంగా రాత్రివేళ వెళ్లేవాడు అత్యంత పాపి; వివాహాలలో అది అధమమైన పైశాచ వివాహమని చెప్పబడింది.
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
ఓ యుధిష్ఠిరా, ఐదింటిలో మూడు ధర్మ్యమైనవి; రెండు అధర్మ్యమైనవి. పైశాచ, ఆసుర వివాహాలను ఏ విధంగానూ చేయరాదు.
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
బ్రాహ్మ, క్షాత్ర, గాంధర్వ — ఇవి ధర్మ్యమైనవి, ఓ నరశ్రేష్ఠా. వీటిని వేరుగా లేదా కలిపి చేయవచ్చు; ఇందులో సందేహం లేదు.
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
బ్రాహ్మణునికి మూడు భార్యలు, క్షత్రియునికి రెండు భార్యలు; వైశ్యుడు తన స్వజాతిలోనే వివాహం చేసుకోవాలి, ఎందుకంటే వారి సంతానమే శ్రేయస్కరం.
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
ద్విజునికి శ్రేష్ఠమైన భార్య బ్రాహ్మణి; క్షత్రియునికి క్షత్రియ; సుఖం కోసం శూద్ర స్త్రీ కూడా కావచ్చునని కొందరు అంగీకరించరు.
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
సాధువులు శూద్ర స్త్రీ వలన సంతానం కలగడాన్ని ప్రశంసించరు. బ్రాహ్మణుడు శూద్ర స్త్రీ వలన సంతానం కలిగిస్తే అతనికి ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడుతుంది.
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
సంతానం కోరినవారు అతి చిన్న వయసు బాలికను వివాహం చేసుకోరు, జీవితం అనిత్యం కనుక. కర్మాచరణ చేసేవారు శుద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని చివరకు ఆమెను వివాహమాడుతారు.
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
వేరే వంశంలో జన్మించి, పరపురుష సంసర్గం వంటి దోషాలు లేని కన్యను స్వీకరించవచ్చు. ఏ విషయంలో కామం నిషిద్ధమో, దానినే కొందరు ఆపద సమయంలో కోరుకుంటారు.
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
ముప్పై ఏళ్ల పురుషుడు పది ఏళ్ల నగ్నికను (అప్రాప్తయౌవన కన్యను) భార్యగా స్వీకరించాలి; లేదా ఇరవై ఒక్క ఏళ్ల పురుషుడు ఏడేళ్ల కన్యను పొందాలి.
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా! ఎవరికి సోదరుడు గానీ తండ్రి గానీ లేరో, ఆమెను ఎన్నడూ వివాహం చేసుకోరాదు; ఎందుకంటే ఆమె పుత్రికాధర్మానికి చెందినది.
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
ఋతుమతి అయిన సతి కన్య మూడు సంవత్సరాలు వేచి ఉండాలి; నాలుగో సంవత్సరం రాగానే ఆమె స్వయంగా భర్తను వెతుక్కోవాలి.
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆమె సంతానం నశించదు, ఆమె ఆనందమూ నశించదు. దీనికి భిన్నంగా ప్రవర్తించేవారు ప్రజాపతిచే నిందింపబడతారు.
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
తల్లి సపిండులో కాని, తండ్రి గోత్రంలో కాని లేని కన్యను వివాహం చేసుకోవాలి — ఇదే ధర్మమని మనువు చెప్పాడు.
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
ఒకడు కట్నం ముందే ఇచ్చి ఉండవచ్చు; మరొకడు 'నేనిస్తాను' అంటాడు; ఇంకొకడు బలాత్కారంగా మాట్లాడతాడు; మరొకడు ధనాన్ని ప్రదర్శిస్తాడు.
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
పాణిగ్రహణం చేసినవాడు మరొకడైతే, పితామహా, ఆమె ఎవరి భార్య? దాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునే మాకు మీరే నేత్రం కండి.
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
వ్యవస్థను నిలబెట్టడానికి మానవులు చేసే ఏ కర్మ అయినా మంత్రంలా ప్రమాణంతో బద్ధమై ఉంటుంది; అసత్యం పలకడం పాపమే.
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
భార్య, భర్త, ఋత్విక్కులు, ఆచార్యులు, శిష్యుడు, ఉపాధ్యాయుడు — వీరు అసత్యం పలికితే దండనార్హులు; ఇతరులు 'కాదు' అంటారు.
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
మనువు ఇష్టం లేనివారితో సంభాషణను ఈ విధంగా ప్రశంసించడు. అసత్యం అపకీర్తిని కలిగించేది, అధర్మమైనది; అది ధర్మాన్ని దాచడమే.
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
ఒక్క సందర్భంలోనే పూర్తి దోషం ఉండదు; అప్పుడు అది ఎవరి వల్ల నిర్ధారించబడుతుంది? ఓ భారతా, ధర్మప్రకారం ఇచ్చేవారు, డబ్బుతో కొనేవారు.
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
బంధువుల అనుమతి పొందిన తర్వాత మంత్రాలు, హోమాలు చేయాలి; అలా మాత్రమే ఆ మంత్రాలు ఫలిస్తాయి; ఇవ్వబడనిదానికి ఏ విధంగానూ కాదు.
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
కానీ ఇక్కడ భార్యాభర్తలు తమలో చేసుకున్న మనుసమ్మత ఒప్పందాన్ని, బంధువులు చేసిన ఒప్పందాన్ని కూడా అత్యంత గొప్పదిగా అంటారు.
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
భర్త ధర్మ శాసనం ప్రకారం దేవదత్తను భార్యగా తెలుసుకుంటాడు; అతడు దైవ మరియు మానుష వాక్కులోని అసత్యాన్ని త్యజిస్తాడు.
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
కన్యకు శుల్కం స్వీకరించబడి ఉండగా, ఆమె వద్దకు ధర్మ-కామ-అర్థాలతో నిండిన పెద్ద వరుడు వస్తే, ఇక్కడ అసత్యం చెప్పాలా లేదా?
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
ఇరువైపులా దోషం ఉన్నప్పుడు శ్రేయస్కరమైనదాన్ని ఆచరించాలి. మా దృష్టిలో అన్ని ధర్మాలలో ఇదే అత్యంత ఆలోచించదగిన ధర్మం.
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునే మాకు మీరు కన్నుగా ఉండండి. అదంతా చెప్పండి; వినడంలో నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
కట్నాన్ని నిశ్చితమైన బంధనంగా తెలుసుకుని ఉండడం వల్ల దానిలో అసత్యం లేదు. కట్నాన్నే కోరే సజ్జనులు ఎప్పుడూ కన్యను ఇవ్వరు. కానీ బంధువులు ఇతర సద్గుణాలున్న వరునికి కట్నం అడుగుతారు.
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
'అలంకరించి తీసుకెళ్లు' అని ఇష్టపూర్వకంగా ఎవరు ఇస్తారో, అలా ఇస్తూ ఆమెను కూడా ఇస్తారో, అది కట్నం కాదు, అమ్మకమూ కాదు. దాన్ని స్వీకరించినా అది దానమే అవుతుంది; ఇదే సనాతన ధర్మం.
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
'నీకు కన్యను ఇస్తాను' అని ముందుగా చెప్పలేదు. చెప్పేవారూ, చెప్పనివారూ, తప్పక చెప్పేవారూ కూడా (ఇదే స్థితిలో ఉంటారు).
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
అందుకే పాణిగ్రహణానికి ముందే వారు ఒకరినొకరు అడుగుతారు. పూర్వం మరుత్తులు కన్యకు వరుణ్ణి ఇచ్చారని మేము విన్నాము.
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
అనిష్టుడికి కన్యను ఇవ్వకూడదని ఋషులు చెప్పారు. దాని మూలం కామమే; కామం నుండే సంతానోత్పత్తి అని నా అభిప్రాయం.
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
అనేక దోషాలను పరిశీలించి, పాణిగ్రహణం నుండే సహవాసం ఏర్పడుతుందని తెలుసుకో. పరిపూర్ణతకు కారణమైన శుల్కం ఎప్పుడూ లేదు; అది ఎలాగో విను.
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
విచిత్రవీర్యుని కోసం ఇద్దరు కన్యలను తీసుకువచ్చాను; అంగులు, మాగధులు అందరినీ, కాశులను, కోసలులను జయించి.
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
ఒకరి పాణిగ్రహణం జరిగింది; మరొకరికి శుల్కం అందింది. పెళ్లి కాని కన్యను అక్కడే పంపివేయాలని నా తండ్రి చెప్పాడు. అప్పుడు ఆ కౌరవుడు మరొక కన్యను తీసుకురమ్మన్నాడు.
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
తండ్రి మాటపై సందేహించి అతడు ఇతరులను కూడా ప్రశ్నించాడు. నిజంగా అతని ధర్మేచ్ఛ నా తండ్రి ధర్మేచ్ఛ కంటే ఎక్కువగా ఉండేది.
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, ఆచారాన్ని తెలుసుకోవాలనే కోరికతో నేను ఈ మాట అన్నాను: ఆచారాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకోవాలని మళ్ళీ మళ్ళీ కోరుకుంటున్నాను.
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
అప్పుడు నేను ఇలా అనగా, మహారాజా, ధర్మధారులలో అధముడైన నా తండ్రి బాహ్లీకుడు ఈ మాట చెప్పాడు.
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
వివాహ నిష్ఠ పాణిగ్రహణం వల్ల కాక శుల్కం వల్ల అయితే, లాజహోమ అంతరం వరకు వేచి ఉండాలి; శుల్కం పొందినవాడు అలా భావించబడతాడు అని స్మృతి చెబుతుంది.
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
ధర్మజ్ఞులు కేవలం మాటను ప్రమాణం అనరు; శుల్కం వల్లనే నిష్ఠ కలవారు, పాణిగ్రహణం వల్ల కాదు, అలా భావిస్తారు.
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
దానం గురించి ప్రసిద్ధంగా చెప్పబడిన మాట వీరికి మళ్లీ నమ్మకాన్ని కలిగించదు. శుల్కాన్ని క్రయంగా భావించేవారు ధర్మజ్ఞులైన మనుషులు కారు.
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
ఇలాంటి కన్యను వీరికి ఇవ్వకూడదు, ఇలాంటిదాన్ని భార్యగా స్వీకరించకూడదు. నిజంగా భార్యను కొనకూడదు, ఏ విధంగానూ అమ్మకూడదు.
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
దాసిలా కొనేవారు, అలాగే అమ్మేవారు — ఆ లోభులకు, పాపచిత్తులకు అదే నిష్ఠ (గతి) అవుతుంది.
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
ఈ విషయంలో ప్రజలు సత్యవంతుడిని అడిగారు; కన్యకు శుల్కం అందిన తర్వాత, శుల్కం ఇచ్చినవాడు శాంతించాడు.
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
ఇక్కడ మాకు ధర్మం గురించి సందేహం ఉంది: పాణిగ్రహణం చేసినవాడు వేరొకడు కావచ్చా? ఓ మహాప్రాజ్ఞా, దాన్ని మాకు తెంచు; నీవే ప్రాజ్ఞులచే గౌరవించబడినవాడవు.
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
సత్యాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునే మాకు నీవే కన్నుగా ఉండు. ఇలా మాట్లాడుతున్న వారందరితో సత్యవంతుడు ఈ మాట చెప్పాడు.
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
ఇష్టమైన చోటే ఆమెను ఇవ్వాలి; ఇందులో విచారించాల్సిందేమీ లేదు. బ్రతికి ఉన్నప్పుడు కూడా ఇలా చేసేవారు ఉన్నారు; చనిపోయిన తర్వాత ఇందులో సందేహమే లేదు.
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
కన్య దేవరుని దగ్గరకు వెళ్లవచ్చు, లేదా మళ్లీ తపస్సు చేయవచ్చు; అతనినే అనుసరించి ఆమె పాణిగ్రహీత నామానికి చెందినదవుతుంది.
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
కొందరు వ్రాస్తారు; ఇతరులు నెమ్మదిగా కూడా వ్రాస్తారు. ఇక్కడ ఇలా చర్చించేవారు ఈ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకుంటారు.
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
పాణిగ్రహణానికి ముందు అంతరం ఉన్న చోట సర్వమంగళ మంత్రం ఉంటుంది; కానీ అసత్యం పలకడం పాపం.
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
పాణిగ్రహణ మంత్రాల పరిసమాప్తి ఏడవ అడుగున జరుగుతుంది; ఎవరికి నీటితో ఇవ్వబడుతుందో ఆమె పాణిగ్రహణ భార్య అవుతుంది.
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
ఇక్కడ 'ఇవ్వాలి' అని చెప్పేవారు ఈ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకున్నారు. సోదరుడు ఇచ్చిన, అనుకూలమైన, విధేయురాలైన కన్యను, అగ్ని సమీపంలో న్యాయంగా ప్రదక్షిణ చేసి, శ్రేష్ఠ ద్విజుడు భార్యగా పొందాలి.