ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
ଯାହା ସମସ୍ତ ଧର୍ମର, ସନ୍ତାନର, ଗୃହସ୍ଥର ଏବଂ ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କର ମୂଳ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ।
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧର୍ମ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିଚାରଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ହେ ପୃଥିବୀପତି, କନ୍ୟାକୁ କିପରି ପୁରୁଷକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ?
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
ଶୀଳ, ଆଚରଣ, ବିଦ୍ୟା, କୁଳ ଓ କର୍ମକୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣି, କନ୍ୟାକୁ କେବଳ ଜଳଦାନରେ ଗୁଣବାନ ପୁରୁଷକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କର ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ।
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
ଏପରି ଆମନ୍ତ୍ରଣଯୋଗ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମତିରେ କନ୍ୟା ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଏହା ଶିଷ୍ଟ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ସନାତନ ଧର୍ମ।
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
ନିଜ ଇଚ୍ଛା ତ୍ୟାଗ କରି କନ୍ୟାର ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଯାହା ହୁଏ, କନ୍ୟା ଯାହାକୁ ଚାହେଁ ତାକୁ ତାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଧର୍ମ କୁହନ୍ତି।
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପ୍ରକାରେ କିଣି ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ଲୋଭାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ମନୀଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଅସୁରଙ୍କ ଧର୍ମ କୁହନ୍ତି।
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, କାନ୍ଦୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମାରି ଓ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି, କାନ୍ଦୁଥିବା କନ୍ୟାକୁ ଘରୁ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରିବାକୁ ରାକ୍ଷସ ବିବାହ କୁହାଯାଏ।
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
ଶୋଉଥିବା, ମତ୍ତ ବା ଅସାବଧାନ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଖକୁ ରାତିରେ ଏକାନ୍ତରେ ଯିବା ଲୋକ ଅତି ପାପୀ; ବିବାହ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ଅଧମ ପୈଶାଚ ବିବାହ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ବିବାହ ମଧ୍ୟରୁ ତିନି ଧର୍ମ୍ୟ ଏବଂ ଦୁଇ ଅଧର୍ମ୍ୟ; ପୈଶାଚ ଓ ଆସୁର ବିବାହ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମ, କ୍ଷାତ୍ର ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବ — ଏଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ୍ୟ; ଏଗୁଡ଼ିକ ପୃଥକ କିମ୍ବା ମିଶ୍ରିତ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ତିନି ଭାର୍ଯ୍ୟା, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା; ବୈଶ୍ୟ ନିଜ ଜାତିରେ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହିଁ ହିତକର।
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
ଦ୍ୱିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ; କ୍ଷତ୍ରିୟର କ୍ଷତ୍ରିୟା; ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଅନ୍ୟମାନେ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ।
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
ସାଧୁମାନେ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀଠାରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ କଲେ ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିହିତ।
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଅତି ସାନ ବାଳିକାକୁ ବିବାହ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଜୀବନ ଅନିତ୍ୟ। କର୍ମକାରୀମାନେ ଶୁଦ୍ଧି ବିଚାରି ଶେଷରେ ତାକୁ ହିଁ ବରଣ କରନ୍ତି।
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
ଅନ୍ୟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତା ଏବଂ ପରପୁରୁଷ ସଂସର୍ଗ ଭଳି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ। ଯେଉଁଠି କାମ ନିଷିଦ୍ଧ, ତାକୁ ମଧ୍ୟ କେହି କେହି ବିପଦରେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
ତିରିଶ ବର୍ଷର ପୁରୁଷ ଦଶ ବର୍ଷର ନଗ୍ନିକା (ଅପ୍ରାପ୍ତଯୌବନା କନ୍ୟା)କୁ ପତ୍ନୀରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରୁ; କିମ୍ବା ଏକୋଇଶ ବର୍ଷର ପୁରୁଷ ସାତ ବର୍ଷର କନ୍ୟାକୁ ପାଉ।
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯାହାର ଭାଇ ବା ପିତା ନାହାନ୍ତି, ତାକୁ କଦାପି ବିବାହ କରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ପୁତ୍ରିକାଧର୍ମୀ।
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
ଋତୁମତୀ ସତୀ କନ୍ୟା ତିନି ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବ; ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ଆସିଲେ ସେ ନିଜେ ସ୍ବାମୀ ଖୋଜିବ।
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ଆନନ୍ଦ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହାର ବିପରୀତ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ନାରୀ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ହେବ।
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
ଯେଉଁ କନ୍ୟା ମାତାର ସପିଣ୍ଡ ନୁହେଁ ଓ ପିତାର ଗୋତ୍ରର ନୁହେଁ, ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ — ଏହି ଧର୍ମ ମନୁ କହିଛନ୍ତି।
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
କେହି ଶୁଳ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଦେଇଥାଇପାରେ; ଅନ୍ୟ କହେ 'ମୁଁ ଦେବି'; କେହି ବଳରେ କଥା କହେ; କେହି ଧନ ଦେଖାଏ।
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
ପାଣିଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ହେଲେ, ହେ ପିତାମହ, ସେ କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା? ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ଚକ୍ଷୁ ହୁଅନ୍ତୁ।
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟର ଯେକୌଣସି କର୍ମ ମନ୍ତ୍ର ପରି ଶପଥରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ; ମିଥ୍ୟା କହିବା ପାପ।
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସ୍ୱାମୀ, ଋତ୍ୱିକ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଉପାଧ୍ୟାୟ — ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ଏମାନେ ଦଣ୍ଡର ଯୋଗ୍ୟ; ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି 'ନା'।
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
ମନୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ ସହିତ ସଂଳାପକୁ ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ମିଥ୍ୟା ଅପଯଶ ଆଣେ ଓ ଅଧର୍ମ; ତାହା ଧର୍ମ ଗୋପନ କରିବା।
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
ଗୋଟିଏ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୋଷ ନଥାଏ; ତେବେ ତାହା କାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ହେବ? ହେ ଭାରତ, ଧର୍ମତଃ ଯାହାକୁ ଦିଆଯାଏ ଓ ଯାହାକୁ କିଣାଯାଏ।
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ହେଲେ ସେ ମନ୍ତ୍ର ସଫଳ ହୁଏ; ଯାହାକୁ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ ତାହା ପାଇଁ କୌଣସିମତେ ନୁହେଁ।
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ମନୁସମ୍ମତ ଚୁକ୍ତିକୁ ସେମାନେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତି; ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଚୁକ୍ତିଟି ମଧ୍ୟ ସେପରି।
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
ସ୍ୱାମୀ ଧର୍ମର ଶାସନରୁ ଦେବଦତ୍ତାକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବୋଲି ଜାଣେ; ସେ ଦୈବ ଓ ମାନୁଷ ବାଣୀର ମିଥ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ।
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
କନ୍ୟାର ଶୁଳ୍କ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଧର୍ମ-କାମ-ଅର୍ଥରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବର ଯଦି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସେ, ତେବେ ଏଠାରେ ମିଥ୍ୟା କହିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ?
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୋଷ ଥିଲେ ଶ୍ରେୟକୁ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଆମ ମତରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ବିଚାରଣୀୟ ଧର୍ମ।
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ଚକ୍ଷୁ ହୁଅନ୍ତୁ। ସେ ସବୁ କହନ୍ତୁ; ଶୁଣି ମୁଁ ତୃପ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
ପଣକୁ ନିଶ୍ଚିତ ବନ୍ଧନ ଜାଣି ତାହାରେ ମିଥ୍ୟା ନାହିଁ। କେବଳ ପଣ ପାଇଁ କନ୍ୟା ଦେଉଥିବା ସଜ୍ଜନମାନେ କେବେ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅନ୍ୟ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ବର ପାଇଁ ପଣ ମାଗନ୍ତି।
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
'ସଜାଇ ନେଇଯାଅ' ବୋଲି ଯିଏ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଦିଏ, ଓ ଏହିଭଳି ଭାବେ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦିଏ, ତାହା ପଣ ନୁହେଁ ଏବଂ ବିକ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦାନ ହିଁ ରହେ; ଏହା ସନାତନ ଧର୍ମ।
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
'ତୁମକୁ କନ୍ୟା ଦେବି' ଏହା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ଯେଉଁମାନେ ଅବଶ୍ୟ କହନ୍ତି, (ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥିତି)।
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
ତେଣୁ ପାଣିଗ୍ରହଣ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମାଗନ୍ତି। ପୂର୍ବକାଳରେ ମରୁତ୍ମାନେ କନ୍ୟା ପାଇଁ ବର ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
ଅନିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କନ୍ୟା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏପରି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତାର ମୂଳ କାମ; କାମରୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମେ, ଏହା ମୋ ମତ।
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
ଅନେକ ଦୋଷ ବିଚାର କରି ଜାଣ ଯେ ପାଣିଗ୍ରହଣରୁ ସହବାସ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣତାର କାରଣ ହେଉଥିବା ଶୁଳ୍କ କେବେ ନଥିଲା; ତାହା କିପରି ଥିଲା ଶୁଣ।
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଆଣିଥିଲି; ଅଙ୍ଗ ଓ ମଗଧର ସମସ୍ତଙ୍କୁ, କାଶୀ ଓ କୋଶଳଙ୍କୁ ଜିତି।
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
ଜଣକର ପାଣିଗ୍ରହଣ ହୋଇସାରିଥିଲା; ଅନ୍ୟଜଣକର ଶୁଳ୍କ ମିଳିସାରିଥିଲା। ଅବିବାହିତା କନ୍ୟାକୁ ସେଠାରେ ହିଁ ବିଦା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ମୋ ପିତା କହିଲେ। ତାପରେ ସେ କୌରବ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାକୁ ଆଣିବାକୁ କହିଲେ।
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
ପିତାଙ୍କ ବଚନରେ ସନ୍ଦେହ କରି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲେ। ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମେଚ୍ଛା ମୋ ପିତାଙ୍କ ଧର୍ମେଚ୍ଛାଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା।
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
ତେବେ ହେ ରାଜନ, ଆଚାର ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଏହି ବଚନ କହିଲି: ଆଚାରକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
ଏବେ ମୁଁ ଏପରି କହିବାରୁ, ହେ ମହାରାଜ, ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ମୋ ପିତା ବାହ୍ଲୀକ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
ଯଦି ବିବାହର ନିଷ୍ଠା ପାଣିଗ୍ରହଣରୁ ନୁହେଁ, ପଣରୁ ହୁଏ, ତେବେ ଲାଜାହୋମ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବ; ପଣ ପାଇଥିବା ଲୋକ ସେପରି ଗଣିତ — ସ୍ମୃତି ଏହା କହେ।
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ କେବଳ ବାକ୍ୟକୁ ପ୍ରମାଣ କହନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ପଣରେ ଅଛି, ପାଣିଗ୍ରହଣରେ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଏପରି ମାନନ୍ତି।
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
ଦାନ ବିଷୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାବେ କୁହାଯାଇଥିବା କଥା ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣି ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ପଣକୁ କ୍ରୟ ମାନନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମନୁଷ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
ଏପରି କନ୍ୟାକୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏପରିକୁ ପତ୍ନୀ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପତ୍ନୀକୁ କିଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବିକ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଦାସୀ ପରି କିଣନ୍ତି ଏବଂ ସେପରି ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି — ସେହି ଲୋଭୀ ଓ ପାପମନା ଲୋକଙ୍କର ନିଷ୍ଠା (ଗତି) ସେପରି ହେବ।
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
ଏହି ବିଷୟରେ ଲୋକମାନେ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ; କନ୍ୟାର ଶୁଳ୍କ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଶୁଳ୍କଦାତା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
ଏଠାରେ ଆମକୁ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ସଂଶୟ ଅଛି: ପାଣିଗ୍ରହୀତା ଅନ୍ୟ କେହି ହୋଇପାରିବ କି? ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତାହା ଆମ ପାଇଁ ଛେଦନ କର; ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରାଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସମ୍ମତ।
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆମ ପାଇଁ ଆପଣ ଚକ୍ଷୁ ହୁଅନ୍ତୁ। ଏପରି କହୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା, ସେଠାରେ ତାକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଜୀବିତ ଥିଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରୁଥିବା ଲୋକ ଅଛନ୍ତି; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
କନ୍ୟା ଦେବରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ପୁନର୍ବାର ତପସ୍ୟା କରିପାରେ; ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଅନୁସରଣ କରି ସେ ପାଣିଗ୍ରାହକଙ୍କ ନାମର ହେବ।
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
କେତେକ ଲେଖନ୍ତି ହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏପରି ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣନ୍ତି।
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
ପାଣିଗ୍ରହଣ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ତର ଥାଏ, ସେଠାରେ ସର୍ବମଙ୍ଗଳ ମନ୍ତ୍ର ଥାଏ; କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା କହିବା ପାପ।
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
ପାଣିଗ୍ରହଣ ମନ୍ତ୍ରର ସମାପ୍ତି ସପ୍ତମ ପାଦରେ ହୁଏ; ଯାହାକୁ ଜଳ ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ପାଣିଗୃହୀତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଏ।
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
ଏଠାରେ 'ଦେବା ଉଚିତ' ବୋଲି କହୁଥିବା ଲୋକେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣନ୍ତି। ଭାଇ ଦେଇଥିବା, ଅନୁକୂଳ ଓ ବଶବର୍ତ୍ତିନୀ କନ୍ୟାକୁ, ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାରୂପେ ପାଇବା ଉଚିତ।