ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ, ಸಂತಾನಕ್ಕೂ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೂ, ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ಮೂಲವಾದುದು ಯಾವುದೋ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಪಿತಾಮಹ.
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತನೀಯವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ಭೂಪತೇ, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ತರಹದ ಪುರುಷನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು?
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
ಶೀಲ, ನಡತೆ, ವಿದ್ಯೆ, ವಂಶ ಮತ್ತು ಕರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಗುಣವಂತನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಇದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮತ್ತು ಸತ್ಪುರುಷರ ನಿತ್ಯಧರ್ಮ.
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
ಹೀಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕಾದವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ಇದು ಶಿಷ್ಟರ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕನ್ಯೆಯ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಯಾವುದೋ, ಕನ್ಯೆ ಯಾರನ್ನು ಬಯಸುವಳೋ ಅವನಿಗೇ ಅವಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ವೇದಜ್ಞರು ಅದನ್ನು ಗಾಂಧರ್ವ ಧರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
ಹಣದಿಂದ ಹಲವು ರೀತಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಆಮಿಷಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಮನೀಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಸುರರ ಧರ್ಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
ಅಯ್ಯಾ, ಅಳುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಕೊಂದು ತಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅಳುತ್ತಿರುವ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸುವುದು ರಾಕ್ಷಸ ವಿವಾಹ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಅಸಾವಧಾನದ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹೋಗುವವನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿ; ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅಧಮ ಪೈಶಾಚ ವಿವಾಹ ಎನಿಸಿದೆ.
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಐದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಧರ್ಮ್ಯವಾದವು, ಎರಡು ಅಧರ್ಮ್ಯವಾದವು. ಪೈಶಾಚ ಮತ್ತು ಆಸುರ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಮಾಡಬಾರದು.
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮ, ಕ್ಷಾತ್ರ, ಗಾಂಧರ್ವ — ಇವು ಧರ್ಮ್ಯವಾದವು, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಂಡಿರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು; ವೈಶ್ಯನು ತನ್ನ ಜಾತಿಯಲ್ಲೇ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತಾನವೇ ಹಿತಕರ.
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪತ್ನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ; ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
ಸಜ್ಜನರು ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಸಂತಾನ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನ ಅನಿತ್ಯ. ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆಯನ್ನೇ ವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
ಬೇರೆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳೂ, ಪರಪುರುಷ ಸಂಸರ್ಗದಂತಹ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದವಳೂ ಆದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಮವು ನಿಷಿದ್ಧವೋ ಅದನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷದ ಪುರುಷನು ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಗ್ನಿಕೆಯನ್ನು (ಅಪ್ರಬುದ್ಧ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು) ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ; ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ವರ್ಷದವನು ಏಳು ವರ್ಷದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಾರಿಗೆ ಸಹೋದರನಾಗಲಿ ತಂದೆಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೋ, ಆಕೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮದುವೆಯಾಗಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೆ ಪುತ್ರಿಕಾಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವಳು.
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
ಋತುಮತಿಯಾದ ಸತಿಯಾದ ಕನ್ಯೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು; ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ತಾನೇ ಗಂಡನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲಿ.
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವಳ ಸಂತಾನವೂ ಸುಖವೂ ನಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವವಳು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಂದ ನಿಂದಿತಳಾಗುವಳು.
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
ತಾಯಿಯ ಸಪಿಂಡದಲ್ಲಿಲ್ಲದ, ತಂದೆಯ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕು — ಇದು ಮನು ಹೇಳಿದ ಧರ್ಮ.
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
ಒಬ್ಬನು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು 'ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಬಲದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದವನು ಬೇರೆಯವನಾದರೆ, ಪಿತಾಮಹರೇ, ಆಕೆ ಯಾರ ಹೆಂಡತಿ? ತಿಳಿಯಬಯಸುವ ನಮಗೆ ನೀವೇ ಕಣ್ಣಾಗಿರಿ.
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಮಾನವರು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕರ್ಮವಾದರೂ ಮಂತ್ರದಂತೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಪಾಪವೇ.
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
ಹೆಂಡತಿ, ಗಂಡ, ಋತ್ವಿಜರು, ಆಚಾರ್ಯರು, ಶಿಷ್ಯ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯ — ಇವರು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದರೆ ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು; ಇತರರು 'ಇಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
ಮನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದವನೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಳ್ಳು ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತರುವದು, ಅಧರ್ಮವಾದುದು; ಅದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು.
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
ಒಂದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಹುದು? ಓ ಭಾರತ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕೊಡುವವರು ಮತ್ತು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುವವರು.
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
ಬಂಧುಗಳು ಅನುಮತಿಸಿದ ನಂತರ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂತ್ರಗಳು ಫಲಿಸುತ್ತವೆ; ಕೊಡದವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನುಸಮ್ಮತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೇ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾದುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಬಂಧುಗಳು ಮಾಡಿದುದೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
ಗಂಡನು ಧರ್ಮದ ಶಾಸನದಿಂದ ದೇವದತ್ತಳನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ದೈವ ಮತ್ತು ಮಾನುಷ ವಾಕ್ಯದ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಬದಿಗಿಡುತ್ತಾನೆ.
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
ಕನ್ಯೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಧರ್ಮ-ಕಾಮ-ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿರಿಯ ವರನು ಬಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ?
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
ಎರಡೂ ಕಡೆ ದೋಷವಿರುವಾಗ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತನಾರ್ಹ ಧರ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವ ನಮಗೆ ನೀವೇ ಕಣ್ಣಾಗಿರಿ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ; ನಾನು ಕೇಳಿ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ಬಂಧನವೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳಿಲ್ಲ. ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೇ ಬಯಸುವ ಸಜ್ಜನರು ಎಂದೂ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಂಧುಗಳು ಇತರ ಗುಣಗಳಿರುವ ವರನಿಗಾಗಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
'ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ' ಎಂದು ಇಷ್ಟಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೋ ಅದು ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಲ್ಲ, ಮಾರಾಟವೂ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ಅದು ದಾನವೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
'ನಿನಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಹೇಳುವವರು, ಹೇಳದವರು, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವವರೂ ಕೂಡ (ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ).
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮರುತ್ತುಗಳು ಕನ್ಯೆಗೆ ವರನನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
ಅನಿಷ್ಟನಿಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಮೂಲ ಕಾಮ; ಕಾಮದಿಂದಲೇ ಸಂತಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
ಅನೇಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಪಾಣಿಗ್ರಹಣದಿಂದಲೇ ಸಂವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಶುಲ್ಕ ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳು.
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ತಂದೆ; ಅಂಗರು, ಮಾಗಧರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ, ಕಾಶಿಯರನ್ನು, ಕೋಸಲರನ್ನೂ ಗೆದ್ದು.
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
ಒಬ್ಬಳ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣವಾಗಿತ್ತು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಮದುವೆಯಾಗದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನನ್ನ ತಂದೆ ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಆ ಕೌರವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ತರಲು ಹೇಳಿದನು.
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
ತಂದೆಯ ಮಾತಿನ ಮೇಲೆ ಸಂದೇಹಪಟ್ಟು ಅವನು ಇತರರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ನಿಜವಾಗಿ ಅವನ ಧರ್ಮೇಚ್ಛೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಧರ್ಮೇಚ್ಛೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದೆ: ಆಚಾರವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
ಆಗ ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಮನಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಬಾಹ್ಲೀಕನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
ಮದುವೆಯ ನಿಷ್ಠೆ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣದಿಂದಲ್ಲ, ಶುಲ್ಕದಿಂದಾದರೆ, ಲಾಜಹೋಮದ ಅಂತರದವರೆಗೆ ಕಾದಿರಬೇಕು; ಶುಲ್ಕ ಪಡೆದವನು ಹಾಗೆ ಪರಿಗಣಿತನು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಕೇವಲ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಶುಲ್ಕದಿಂದಲೇ ನಿಷ್ಠೆ ಇರುವವರು, ಪಾಣಿಗ್ರಹಣದಿಂದಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
ದಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಲಾದ ಮಾತು ಇವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕ್ರಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರು ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲ.
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
ಇಂತಹ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಇವರಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು, ಇಂತಹವಳನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮಾರಬಾರದು.
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
ದಾಸಿಯಂತೆ ಕೊಳ್ಳುವವರು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರುವವರು — ಆ ಲೋಭಿಗಳಿಗೆ, ಪಾಪಚಿತ್ತರಿಗೆ ಅದೇ ನಿಷ್ಠೆ (ಗತಿ) ಆಗುತ್ತದೆ.
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸತ್ಯವಂತನನ್ನು ಕೇಳಿದರು; ಕನ್ಯೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ, ಶುಲ್ಕ ನೀಡಿದವನು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದನು.
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಧರ್ಮದ ಸಂಶಯವಿದೆ: ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದವನು ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಆಗಬಹುದೇ? ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಪರಿಹರಿಸು; ನೀನೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯನಾದವನು.
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯ ಬಯಸುವ ನಮಗೆ ನೀನು ಕಣ್ಣಾಗಿರು. ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಸತ್ಯವಾನ್ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
ಇಷ್ಟವಾದ ಕಡೆ ಅವಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ; ಮರಣದ ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
ಕನ್ಯೆ ದೇವರನ ಬಳಿ ಹೋಗಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬಹುದು; ಅವನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಅವಳು ಪಾಣಿಗ್ರಾಹಕನ ಹೆಸರಿನವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
ಕೆಲವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ನಿಧಾನವಾಗಿಯೂ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವವರು ಈ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅಂತರವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಮಂಗಲ ಮಂತ್ರವಿದೆ; ಆದರೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಪಾಪ.
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಂತ್ರಗಳ ಪೂರ್ಣತೆ ಏಳನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ; ಯಾರಿಗೆ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಆಕೆಯೇ ಪಾಣಿಗ್ರಹೀತ ಪತ್ನಿ.
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
ಇಲ್ಲಿ 'ಕೊಡಬೇಕು' ಎಂದು ಹೇಳುವವರು ಈ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಬಲ್ಲರು. ಸಹೋದರನು ಕೊಟ್ಟ, ಅನುಕೂಲೆಯಾದ, ವಿಧೇಯೆಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಭಾರ್ಯೆಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.