มหาภารตะ · อัธยายะ 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
ท่านปู่ขอโปรดบอกข้าพเจ้าว่า อะไรคือรากฐานของธรรมทั้งปวง ทั้งของการให้กำเนิดบุตร ของการครองเรือน และของหน้าที่ที่มีต่อบรรพบุรุษ เทพเจ้า และแขกผู้มาเยือน
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
ในบรรดาธรรมทั้งปวง ธรรมข้อนี้ถือกันว่าเป็นข้อที่ยากที่สุดที่จะพินิจให้เห็นชัด ข้าแต่จอมปฐพี ควรยกหญิงสาวให้แก่ชายประเภทใดเล่า
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
เมื่อได้รู้ถึงความประพฤติและจริยาของชายผู้หนึ่งโดยถ่องแท้ ทั้งความรู้ วงศ์ตระกูล และอาชีพของเขา ก็ควรยกหญิงสาวให้ด้วยน้ำเพียงอย่างเดียว แก่ชายผู้มีคุณธรรม ข้าแต่ยุธิษฐิระ นี่คือหน้าที่ที่คงอยู่เสมอของพราหมณ์และของผู้ทรงคุณธรรม
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
ผู้ที่เชิญผู้ควรเชิญมาสู่บ้าน และยกบุตรีให้ด้วยความยินยอมพร้อมใจ นี่คือหน้าที่นิรันดร์ของผู้มีการศึกษาและของกษัตริย์
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
เมื่อละทิ้งความปรารถนาของตนเอง และทำตามความประสงค์ของหญิงสาว ก็ควรยกนางให้แก่ชายที่นางปรารถนา ข้าแต่ยุธิษฐิระ ธรรมนี้เรียกว่าคันธรรพวิธี ตามที่ผู้รู้พระเวทกล่าวไว้
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อซื้อนางด้วยทรัพย์สินด้วยหลายวิธี และล่อลวงญาติพี่น้องด้วยการให้ผลประโยชน์ ปราชญ์ทั้งหลายเรียกธรรมนี้ว่าวิธีของอสูร
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
เมื่อฆ่าฟันผู้ที่ร้องไห้ และตัดศีรษะเขา แล้วพรากหญิงที่กำลังร่ำไห้ไปจากเรือนด้วยกำลัง ข้าแต่ลูกรัก นี่เรียกว่าวิธีแต่งงานแบบรากษส
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
ผู้ที่เข้าหาหญิงที่กำลังหลับ เมาสุรา หรือหลงเลินเล่อ ในที่ลับ ยามค่ำคืน ผู้นั้นเป็นคนบาปหนาที่สุด ในบรรดาการแต่งงานทั้งหลาย วิธีนี้ถูกประกาศว่าต่ำที่สุด คือวิธีปีศาจ
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ในบรรดาห้าวิธี สามวิธีเป็นไปตามธรรม และสองวิธีไม่เป็นไปตามธรรม วิธีปีศาจและวิธีอสูรไม่ควรปฏิบัติไม่ว่าในกรณีใด
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ วิธีพราหมณ์ วิธีกษัตริย์ และวิธีคันธรรพ์ เป็นวิธีที่ชอบด้วยธรรม จะปฏิบัติแยกกันหรือผสมกันก็ได้ ไม่ต้องสงสัยเลย
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
พราหมณ์อาจมีภรรยาได้สามคน กษัตริย์มีได้สองคน ส่วนแพศย์ควรแต่งงานในวรรณะของตน เพราะบุตรที่เกิดจากภรรยาเหล่านั้นเท่านั้นที่เป็นประโยชน์
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
สำหรับผู้เกิดสองครั้ง ภรรยาที่ประเสริฐที่สุดคือหญิงพราหมณ์ สำหรับกษัตริย์คือหญิงกษัตริย์ บางคนกล่าวว่าอาจรับหญิงศูทรมาเพื่อความสุขทางกามได้ด้วย แต่คนอื่นไม่เห็นด้วย
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
ผู้มีคุณธรรมไม่สรรเสริญการเกิดบุตรจากหญิงศูทร หากพราหมณ์มีบุตรกับหญิงศูทร ให้กำหนดการชดใช้บาปแก่เขา
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
ผู้ที่ปรารถนาบุตรไม่รับหญิงที่อายุน้อยเกินไปเป็นภรรยา เพราะชีวิตนั้นไม่เที่ยง ผู้ประกอบพิธีกรรมย่อมรับนางเมื่อถึงที่สุด โดยคำนึงถึงการชำระให้บริสุทธิ์
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
หญิงที่เกิดจากวงศ์อื่นและปราศจากโทษ เช่นการอยู่ร่วมกับชายอื่น อาจรับเป็นภรรยาได้ บางคนถึงกับปรารถนาหญิงที่ห้ามรักไว้ในยามทุกข์ยาก
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
ชายอายุสามสิบปีควรรับหญิงอายุสิบปีที่ยังไม่มีผ้าปกปิดกายเป็นภรรยา หรือชายอายุยี่สิบเอ็ดปีควรได้หญิงอายุเจ็ดปี
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ หญิงที่ไม่มีทั้งพี่ชายและบิดา ไม่ควรรับเป็นภรรยาเลย เพราะนางอยู่ภายใต้ธรรมเนียมของบุตรีบุญธรรม
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
หญิงพรหมจารีที่ถึงวัยมีระดูและประพฤติดี ควรรอสามปี เมื่อถึงปีที่สี่ นางควรแสวงหาสามีด้วยตนเอง
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ บุตรของนางไม่สูญหายไป และความยินดีของนางก็ไม่สูญหายเช่นกัน แต่หญิงที่ประพฤติต่างไปจากนี้ จะถูกพระประชาบดีตำหนิ
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
ควรแต่งงานกับหญิงที่ไม่ใช่สปิณฑะของมารดา และไม่ใช่โคตรเดียวกับบิดา นี่คือหน้าที่ที่มนูประกาศไว้
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
ค่าสินสอดถูกให้โดยอีกคนหนึ่ง และอีกคนหนึ่งกล่าวว่า ข้าจะให้ ส่วนอีกคนหนึ่งพูดด้วยกำลัง และอีกคนหนึ่งแสดงทรัพย์สมบัติ
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
ถ้าอีกคนหนึ่งเป็นผู้จับมือนาง ข้าแต่ปู่ นางจะเป็นภรรยาของผู้ใดเล่า พวกข้าผู้ปรารถนาจะรู้ความจริงข้อนี้ ขอให้ท่านเป็นดวงตาของพวกข้าเถิด
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
การกระทำใดของมนุษย์ที่ปรากฏเพื่อรักษาระเบียบ การกระทำนั้นย่อมถูกผูกมัดด้วยคำปฏิญาณเหมือนดังมนต์ และการกล่าวเท็จเป็นบาป
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
ภรรยา สามี ปุโรหิตผู้ประกอบพิธี อาจารย์ ศิษย์ และครูอุปัธยาย ล้วนสมควรถูกลงโทษเมื่อกล่าวเท็จ ส่วนคนอื่นกล่าวว่าไม่ควร
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
มนูมิได้สรรเสริญการสนทนากับผู้ที่ไม่เต็มใจเช่นนี้ สิ่งใดที่เป็นเท็จนำมาซึ่งความเสื่อมเสียชื่อเสียงและไม่ชอบด้วยธรรม เป็นการปกปิดธรรม
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
ในกรณีหนึ่ง ย่อมไม่มีความผิดอย่างสิ้นเชิง ดังนั้นจะสถาปนาความผิดนั้นได้โดยผู้ใดเล่า โอ ภารตะ หญิงที่ถูกมอบให้ตามธรรม และหญิงที่ถูกซื้อ
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากญาติพี่น้อง พึงใช้มนตร์และการถวายเครื่องบูชาในไฟ มนตร์เหล่านั้นจึงจะได้ผล แต่จะไม่ได้ผลเลยสำหรับหญิงที่มิได้ถูกมอบให้
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
แต่ในที่นี้ ข้อตกลงของมนุวที่ทำขึ้นระหว่างสามีกับภรรยาเอง เรียกว่าสำคัญยิ่งกว่า และข้อตกลงที่ญาติพี่น้องทำขึ้นก็เช่นกัน
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
สามีย่อมรู้ว่าภรรยาที่เทพประทานให้เป็นของตน ด้วยอำนาจแห่งธรรม ท่านย่อมปัดคำพูดอันเท็จทั้งของเทพและของมนุษย์ออกไป
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
เมื่อรับค่าสินสอดสำหรับหญิงสาวแล้ว หากผู้ขอที่อาวุโสกว่า ซึ่งพร้อมด้วยธรรม ความปรารถนา และทรัพย์สมบัติ เข้ามาหานาง ควรกล่าวคำเท็จในกรณีนี้หรือไม่
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
เมื่อความผิดอยู่ทั้งสองฝ่ายเช่นนั้น ผู้กระทำควรทำสิ่งที่ดีกว่า นี่คือธรรมที่เราเห็นว่าควรพิจารณายิ่งกว่าธรรมทั้งปวง
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
สำหรับพวกข้าผู้ปรารถนาจะรู้ความจริง ขอให้ท่านเป็นดวงตาของพวกข้าเถิด จงบอกเรื่องทั้งหมดนั้นแก่พวกข้า เพราะข้ายังไม่อิ่มในการฟัง
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
ค่าสินสอดที่เป็นพันธะที่แน่นอน เมื่อรู้แล้วจึงไม่มีการเท็จในเรื่องนั้น ผู้ทรงคุณธรรมที่ยึดถือค่าสินสอดเป็นสำคัญย่อมไม่ยกหญิงสาวให้เลย แต่ญาติพี่น้องขอค่าสินสอดสำหรับเจ้าบ่าวที่มีคุณสมบัติอื่นๆ
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
ผู้ใดให้ด้วยความเต็มใจ พร้อมกล่าวว่า จงนำนางไปโดยประดับประดาแล้ว และให้นางไปเช่นนั้น การนั้นไม่ใช่ค่าสินสอดหรือการขาย แม้เมื่อรับแล้วก็ยังคงเป็นของให้ นี่คือธรรมอันเป็นนิรันดร์
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
ข้าจะยกหญิงสาวให้แก่ท่าน ดังนี้ไม่เคยกล่าวไว้ก่อน ผู้ที่กล่าวไว้ ผู้ที่มิได้กล่าวไว้ และผู้ที่ย่อมกล่าวอย่างแน่นอน ล้วนอยู่ในฐานะเดียวกัน
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
เพราะเหตุนั้น ก่อนการจับมือ พวกเขาจึงขอต่อกันและกัน พวกเราได้ยินมาว่า แต่ก่อนพวกมรุตได้ประทานเจ้าบ่าวให้แก่หญิงสาว
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
หญิงสาวไม่ควรถูกให้แก่ผู้ที่ไม่ปรารถนา ฤๅษีได้กล่าวไว้ดังนี้ รากเหง้าของเรื่องนั้นคือความปรารถนา และข้าเห็นว่าการมีบุตรเกิดจากความปรารถนา
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
เมื่อพิจารณาความผิดมากมายแล้ว จงรู้ว่าการอยู่ร่วมกันเกิดจากการจับมือเข้าด้วยกัน จงฟังว่าค่าสินสอดที่นำมาซึ่งความสมบูรณ์นั้นไม่เคยมีมาอย่างไร
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
ข้าได้นำหญิงสาวสองคนมาเป็นของวิจิตรวีรยะ หลังจากพิชิตอังคะ มคธ กาศี และโกศลทั้งหมดแล้ว
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
คนหนึ่งได้จับมือไปแล้ว อีกคนหนึ่งได้รับค่าสินสอดแล้ว บิดาของข้าจึงกล่าวว่า หญิงสาวที่ยังไม่ได้จับมือให้ส่งกลับไปที่นั่นเลย แล้วกษัตริย์แห่งกุรุพระองค์นั้นตรัสว่า จงนำหญิงสาวอีกคนมาเถิด
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
สงสัยในคำของบิดา เขาจึงถามผู้อื่นต่อไปอีก เพราะความปรารถนาในธรรมของเขายิ่งกว่าความปรารถนาในธรรมของบิดาข้าเสียอีก
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
ข้าพเจ้าจึงกล่าวถ้อยคำนี้ขึ้น ข้าแต่พระมหากษัตริย์ ด้วยปรารถนาจะรู้ธรรมเนียมนั้น ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้ธรรมเนียมตามความจริงซ้ำแล้วซ้ำอีก
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
เมื่อข้าพเจ้ากล่าวถ้อยคำดังนี้แล้ว ข้าแต่พระมหาราชา บิดาของข้า พาห์ลีกะ ผู้ต่ำที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรม ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
หากการผูกพันในการสมรสตั้งอยู่บนค่าสินสอด มิใช่บนการจับมือ ก็ควรรอจนพ้นช่วงพิธีถวายข้าวตอก ผู้ที่รับค่าสินสอดแล้วย่อมถือว่าผูกพันแล้ว ดังที่คัมภีร์สมฤติกล่าวไว้
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
ผู้รู้ธรรมย่อมไม่กล่าวว่าถ้อยคำเพียงคำเดียวเป็นหลักฐาน ส่วนผู้ที่การตกลงขึ้นอยู่กับค่าสินสอด มิใช่ด้วยการจับมือ คือผู้ที่มีความเห็นเช่นนั้น
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
คำกล่าวเรื่องการให้ที่รู้กันดีนั้น ไม่อาจเป็นหลักฐานยืนยันให้แก่คนเหล่านี้ได้อีก ผู้ใดคิดว่าค่าสินสอดเป็นการซื้อขาย คนเช่นนั้นมิใช่ผู้รู้ธรรม
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
หญิงสาวเช่นนั้นไม่ควรยกให้แก่คนเหล่านี้ และไม่ควรนำมาเป็นภรรยา เพราะภรรยาไม่ควรถูกซื้อ และไม่ควรถูกขายไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
ผู้ใดซื้อหญิงเหมือนซื้อทาสี และขายหญิงเหมือนขายทาสีเช่นนั้น คนโลภที่มีใจชั่วร้ายเหล่านั้น ย่อมได้รับผลลงเอยเช่นนั้น
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
ในเรื่องนี้ ผู้คนได้ถามสัตยวันต์ เมื่อได้รับค่าสินสอดสำหรับหญิงสาวแล้ว และผู้ให้ค่าสินสอดก็พอใจแล้ว
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
ที่นี่เรามีข้อสงสัยเกี่ยวกับธรรม ผู้ที่จับมือนั้นอาจเป็นคนอื่นได้หรือไม่ ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง ขอทรงวินิจฉัยข้อนี้แก่พวกเราเถิด เพราะท่านเป็นที่ยอมรับของผู้มีปัญญา
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
สำหรับพวกเราผู้ปรารถนาจะรู้ความจริง ขอให้ท่านเป็นดวงตาของพวกเรา เมื่อพวกเขาทั้งหมดกล่าวดังนี้ สัตยวันต์ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
ควรยกนางให้แก่ผู้ที่นางปรารถนา ในเรื่องนี้ไม่ต้องไตร่ตรองอีก บางคนทำเช่นนี้ขณะยังมีชีวิตอยู่ เมื่อสิ้นชีวิตแล้วย่อมไม่มีข้อสงสัยแน่นอน
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
หญิงสาวอาจเข้าอยู่กับน้องชายของสามี หรืออาจบำเพ็ญตบะอีกครั้งก็ได้ เมื่อติดตามเพียงสามีผู้จับมือนางแล้ว นางย่อมได้ชื่อตามผู้ที่จับมือนั้น
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
บางคนจดบันทึกไว้ และคนอื่นก็จดบันทึกช้าๆ เช่นกัน ผู้ที่สนทนากันในเรื่องนี้เช่นนี้ ย่อมรู้ข้อสรุปนี้
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
ก่อนการจับมือ เมื่อยังมีช่วงเวลาระหว่างนั้น มนต์แห่งความเป็นมงคลทั้งปวงก็มีอยู่ แต่การพูดเท็จเป็นบาป
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
การสิ้นสุดของมนต์แห่งการจับมือย่อมมาถึงในก้าวที่เจ็ด หญิงที่ถูกยกให้ด้วยการหลั่งน้ำ ย่อมเป็นภรรยาของผู้ที่จับมือ
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
ผู้ที่กล่าวในที่นี้ว่าควรยกให้ ย่อมรู้ข้อสรุปนี้ พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดควรได้ภรรยาที่พี่ชายยกให้ เป็นหญิงที่ยินดีและว่าง่าย หลังจากเวียนรอบไฟตามธรรมเนียมแล้ว