マハーバーラタ · 章 13.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.79.1
यन्मूलं सर्वधर्माणां प्रजनस्य गृहस्य च ।
पितृदेवातिथीनां च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.७९.१ ॥
祖父よ、すべての法、子孫、家庭、そして祖霊・神々・客人に対する務めの根本が何であるか、私に教えてください。
13.79.2
अयं हि सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ।
कीदृशाय प्रदेया स्यात्कन्येति वसुधाधिप ॥ १३.७९.२ ॥
あらゆる法の中で、これは最も見極めが難しいとされています。大地の主よ、娘はどのような男に与えるべきでしょうか。
13.79.3
शीलवृत्ते समाज्ञाय विद्यां योनिं च कर्म च ।
अद्भिरेव प्रदातव्या कन्या गुणवते भवेत्।
ब्राह्मणानां सतामेष नित्यं धर्मो युधिष्ठिर ॥ १३.७९.३ ॥
その性格と行い、学識、血統、職業をよく知った上で、娘は水の供え物だけをもって、徳ある男に与えられるべきです。ユディシュティラよ、これは婆羅門と善人の常の法です。
13.79.4
आवाह्यमावहेदेवं यो दद्यादनुकूलतः ।
शिष्टानां क्षत्रियाणां च धर्म एष सनातनः ॥ १३.७९.४ ॥
ふさわしい者を招き、互いの合意によって娘を与える者——これが賢者と王族の永遠の法です。
13.79.5
आत्माभिप्रेतमुत्सृज्य कन्याभिप्रेत एष यः ।
अभिप्रेता च या यस्य तस्मै देया युधिष्ठिर।
गान्धर्वमिति तं धर्मं प्राहुर्वेदविदो जनाः ॥ १३.७९.५ ॥
自分の望みを捨てて娘の望みに従い、娘が望む者に与えること——ユディシュティラよ、これを吠陀に通じた人々は乾闥婆の法と呼びます。
13.79.6
धनेन बहुधा क्रीत्वा सम्प्रलोभ्य च बान्धवान् ।
असुराणां नृपैतं वै धर्ममाहुर्मनीषिणः ॥ १३.७९.६ ॥
財で様々に買い取り、親族を誘惑すること、王よ、賢者たちはこれを阿修羅の法と呼びます。
13.79.7
हत्वा छित्त्वा च शीर्षाणि रुदतां रुदतीं गृहात् ।
प्रसह्य हरणं तात राक्षसो विधिरुच्यते ॥ १३.७९.७ ॥
泣く者たちを殺し、その首を切り落とし、泣く女性を家から力ずくで奪い去ること、わが子よ、それを羅刹の婚姻と言う。
13.79.8
सुसां मत्तां प्रमत्तां वा रहो रात्रौ च गच्छति ।
स पापिष्ठो विवाहानां पैशाचः कथितोऽधमः ॥ १३.७९.८ ॥
眠っている、酔っている、あるいは無防備な女性のもとへ夜ひそかに近づく者は最も罪深い。婚姻の中でこれは最も劣ったパイシャーチャの形式と説かれる。
13.79.9
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ युधिष्ठिर ।
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथञ्चन ॥ १३.७९.९ ॥
ユディシュティラよ、五つのうち三つは法にかない、二つは法にかなわない。パイシャーチャとアスラの形式は決して行ってはならない。
13.79.10
ब्राह्मः क्षात्रोऽथ गान्धर्व एते धर्म्या नरर्षभ ।
पृथग्वा यदि वा मिश्राः कर्तव्या नात्र संशयः ॥ १३.७९.१० ॥
人中の牡牛よ、梵（ブラーフマ）、刹帝利（クシャトリヤ）、乾闥婆（ガーンダルヴァ）の形式は法にかなう。それらは別々に行っても、混ぜて行ってもよい。これに疑いはない。
13.79.11
तिस्त्रो भार्या ब्राह्मणस्य द्वे भार्ये क्षत्रियस्य तु ।
वैश्यः स्वजात्यां विन्देत तास्वपत्यं हिताय हि ॥ १३.७९.११ ॥
バラモンには三人の妻があってよく、クシャトリヤには二人の妻がある。ヴァイシャは自らの種姓の中で妻を娶るべきである。そこに生まれた子こそが益をもたらすからである。
13.79.12
द्विजस्य ब्राह्म्णी श्रेष्ठा क्षत्रिया क्षत्रियस्य तु ।
रत्यर्थमपि शूद्रा स्यान्नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.१२ ॥
再生族にとって最もふさわしい妻はバラモンの女性であり、クシャトリヤにとってはクシャトリヤの女性である。快楽のためにシュードラの女性を迎えてもよいと言う人もいるが、そうではないと言う人もいる。
13.79.13
अपत्यजन्म शूद्रायां न प्रशंसन्ति साधवः ।
शूद्रायां जनयविन्प्रः प्रायश्चित्ती विधीयते ॥ १३.७९.१३ ॥
善き人々は首陀羅の女性から子が生まれることを称賛しない。バラモンが首陀羅の女性に子を生ませたなら、その者には贖罪が定められている。
13.79.14
नातिबालां वहन्त्यन्ते अनित्यत्वात्प्रजार्थिनः ।
वहन्ति कर्मिणस्तस्यामन्तः शुद्धिव्यपेक्षया ॥ १३.७९.१४ ॥
子を望む者は、人生は無常なので、ごく幼い少女を妻にはしない。儀礼を行う者は清浄を顧みて、最後にようやく彼女を娶る。
13.79.15
अपरान्वयसम्भूतां संस्वप्नादिविवर्जिताम् ।
कामो यस्यां निषिद्धश्च केचिदिच्छन्ति चापदि ॥ १३.७९.१५ ॥
別の血統に生まれ、他の男との交わりなどの過ちを免れた娘を娶ってよい。欲することを禁じられた相手であっても、窮地にはそれを望む者もいる。
13.79.16
त्रिंशद्वर्षो दशवर्षां भार्यां विन्देत नग्निकाम् ।
एकविंशतिवर्षो वा सप्तवर्षामवाप्नुयात् ॥ १३.७९.१६ ॥
三十歳の男は十歳の裸女（まだ成熟していない少女）を妻とすべきである。あるいは二十一歳の男は七歳の少女を得るべきである。
13.79.17
यस्यास्तु न भवेद्भाता पिता वा भरतर्षभ ।
नोपयच्छेत तां जातु पुत्रिकाधर्मिणी हि सा ॥ १३.७९.१७ ॥
バラタ族の雄牛よ、兄も父もいない女性は決して妻にしてはならない。彼女はプトリカー（養女）の法に属するからである。
13.79.18
त्रीणि वर्षाण्युदीक्षेत कन्या ऋतुमती सती ।
चतुर्थेऽत्वथ सम्प्राप्ते स्वयं भर्तारमर्जयेत् ॥ १३.७९.१८ ॥
月経を迎えた貞淑な少女は三年待つべきである。そして四年目が来たなら、彼女自身が夫を求めるべきである。
13.79.19
प्रजा न हीयते तस्या रतिश्च भरतर्षभ ।
अतोऽन्यथा वर्तमाना भवेद्वाच्या प्रजापतेः ॥ १३.७९.१९ ॥
バラタの牡牛よ、そのような女の子孫は失われず、その喜びも失われない。これと異なる振る舞いをする女は、生主に非難されるであろう。
13.79.20
असपिण्डा च या मातुरसगोत्रा च या पितुः ।
इत्येतामुपयच्छेत तं धर्मं मनुरब्रवीत् ॥ १३.७९.२० ॥
母のサピンダでなく、父と同じゴートラでもない女を娶るべきである。これがマヌの説いた法である。
13.79.21
शुल्कमन्येन दत्तं स्याद्ददानीत्याह चापरः ।
बलादन्यः प्रभाषेत धनमन्यः प्रदर्शयेत् ॥ १३.७९.२१ ॥
別の者が婚資をすでに渡したのに、別の者が『私が出す』と言い、ある者は力ずくで語り、ある者は富を見せつける。
13.79.22
पाणिग्रहीत्ता चान्यः स्यात्कस्य भार्या पितामह ।
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ॥ १३.७९.२२ ॥
もし手を取った者が別の者ならば、祖父よ、彼女は誰の妻となるのか。知りたいと思う我らのために、どうか我らの眼となってください。
13.79.23
यत्किञ्चित्कर्म मानुष्यं संस्थानाय प्रदृश्यते ।
मन्त्रवन्मन्त्रितं तस्य मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.२३ ॥
秩序の確立のために人間が行う行為は、すべてマントラのように誓いによって結ばれている。そして虚偽を語ることは罪である。
13.79.24
भार्यापत्यृत्विगाचार्याः शिष्योपाध्याय एव च ।
मृषोक्ते दण्डमर्हन्ति नेत्याहुरपरे जनाः ॥ १३.७९.२४ ॥
妻、夫、祭官、師、弟子、教師は、偽りを語れば罰に値する。しかし、そうではないと言う人々もいる。
13.79.25
नह्यकामेन संवादं मनुरेवं प्रशंसति ।
अयशस्यमधर्म्यं च यन्मृषा धर्मगोपनम् ॥ १३.७९.२५ ॥
マヌは、望まぬ者との対話をこのように称賛しない。偽りは悪名をもたらし、非法であり、法を覆い隠すものである。
13.79.26
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते ।
धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत ॥ १३.७९.२६ ॥
一つの場合に絶対的な過失はない。ならば誰がそれを立証できようか。バーラタよ、法に従って与えられる者と、買われる者とは。
13.79.27
बन्धुभिः समनुज्ञाते मन्त्रहोमौ प्रयोजयेत् ।
तथा सिध्यन्ति ते मन्त्रा नादत्तायाः कथञ्चन ॥ १३.७९.२७ ॥
親族が許したならば、マントラと供物を用いるべきである。そうしてこそマントラは効力を得るが、与えられていない者には決してそうはならない。
13.79.28
यस्त्वत्र मन्इत्रसमयो भार्यापत्योर्मिथः कृतः ।
तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभिः कृतः ॥ १३.७९.२८ ॥
しかし、夫と妻が互いに結んだマヌに適う約束こそ、より重いものと言われる。親族が結んだものも同様である。
13.79.29
देवदत्तां पतिर्भार्यां वेत्ति धर्मस्य शासनात् ।
स दैवीं मानुषीं वाचमनृतां पर्युदस्यति ॥ १३.७९.२९ ॥
夫は法の命により、神々が与えた妻を自分の妻と認める。彼は神々と人間の偽りの言葉を退ける。
13.79.30
कन्यायां प्राप्तसुल्कायां ज्यायांश्चेदाव्रजेद्वरः ।
धर्मकामार्थसम्पन्नो वाच्यमत्रानृतं न वा ॥ १३.७९.३० ॥
乙女の婚資がすでに受け取られ、法と欲望と富を備えた年長の求婚者が近づいてきた場合、ここで偽りを言うべきか否か。
13.79.31
तस्मिन्नुभयतो दोषे कुर्वञ्श्रेयः समाचरेत् ।
अयं नः सर्वधर्माणां धर्मश्चिन्त्यतमो मतः ॥ १३.७९.३१ ॥
双方に過失がある場合は、より善いことを行うべきである。これこそ、我々の考えでは、あらゆる法の中で最も熟考すべきものである。
13.79.32
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तदेतत्सर्वमाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.७९.३२ ॥
真理を知りたいと願う我々のために、あなたが我らの眼となってください。それらすべてをお話しください。私は聞いても満足しないのです。
13.79.33
नैव निष्ठाकरं शुल्कं ज्ञात्वाऽऽसीत्तेन नानृतम् ।
न हि शुल्कपराः सन्तः कन्यां ददति कर्हिचित्।
अन्यैर्गुणैरुपेतं तु शुल्कं याचन्ति बान्धवाः ॥ १३.७९.३३ ॥
結納金を確定した拘束と知っていれば、そこに虚偽はない。結納金だけを目当てにする善人は、決して娘を与えることはない。しかし親族は、他の徳を備えた花婿のために結納金を求めるのである。
13.79.34
अलङ्कृत्वा वहस्वेति यो दद्यादनुकूलतः ।
यच्च तां च ददत्येवं न शुल्कं विक्रयो न सः।
प्रतिगृह्य भवेद्देमेव धर्मः सनातनः ॥ १३.७९.३४ ॥
「飾って連れて行きなさい」と喜んで与え、このようにして彼女をも与える者、それは結納金でも売買でもない。受け取ったとしても、それは贈与のままである。これが永遠の法である。
13.79.35
दास्यामि भवते कन्यामिति पूर्वं नभाषितम् ।
ये चाहुर्ये च नाहुर्ये ये चावश्यं वदन्त्युत ॥ १३.७९.३५ ॥
「あなたに娘を与えよう」とは、以前には言われなかった。言う者も、言わない者も、必ず言う者も、同じ状態にある。
13.79.36
तस्मादाग्रहणात्पाणेर्याचयन्ति परस्परम् ।
कन्यावरः पुरा दत्तो मरुद्भिरिति नः श्रुतम् ॥ १३.७९.३६ ॥
それゆえ、手を取る前に彼らは互いに求め合う。昔、マルトたちが少女に花婿を与えたと、我々は聞いている。
13.79.37
नानिष्टाय प्रदातव्या कन्या इत्यृषिचोदितम् ।
तन्मूलं काममूलस्य प्रजनस्येति मे मतिः ॥ १३.७९.३७ ॥
好ましくない者に乙女を与えてはならない、とリシたちは説いた。その根は欲望であり、子孫は欲望から生まれると私は考える。
13.79.38
समीक्ष्य च बहून्दोषान्संवासाद्विद्धि पाणयोः ।
यथा निष्ठाकरं शुल्कं न जात्वासीत्तथा शृणु ॥ १३.७९.३८ ॥
多くの欠点を考えた上で、共に住むことは手を取ることから生じると知れ。完成をもたらす婚資というものが決して存在しなかった次第を聞け。
13.79.39
अहं विचित्रवीर्यस्य द्वे कन्ये समुदावहम् ।
जित्वाऽङ्गमागधान्सर्वान्काशीनथ च कोसलान् ॥ १३.७९.३९ ॥
ヴィチトラヴィーリヤのために二人の乙女を連れてきた。アンガとマガダの全ての者、そしてカーシーとコーサラを征服して。
13.79.40
गृहीतपाणिरेकाऽऽसीत्प्राप्तशुल्काऽपराऽभवत् ।
कन्याऽगृहीता तत्रैव विसर्ज्या इति मे पिता।
अब्रवीदितरां कन्यामावहेति स कौरवः ॥ १३.७९.४० ॥
一人は既に手を取られ、もう一人は婚資を受け取られていた。まだ娶られていない乙女はそこで帰すべきだと、父は言った。するとあのクル族の王は言った。もう一人の乙女を連れてこい。
13.79.41
अप्यन्याननुपप्रच्छ शङ्कमानः पितुर्वचः ।
अतीव ह्यस्य धर्मेच्छा पितुर्मेऽभ्यधिकाऽभवत् ॥ १३.७९.४१ ॥
父の言葉を疑い、彼は他の人々にも次々と尋ねた。実に彼の法への志は、私の父の法への志よりもはるかに大きかった。
13.79.42
ततोहमब्रवं राजन्नाचारेप्सुरिदं वचः ।
आचारं तत्त्वतो वेत्तुमिच्छामि च पुनःपुनः ॥ १३.७९.४२ ॥
そこで王よ、慣習を知りたいと願い、私はこの言葉を述べた。慣習を真実のままに、何度でも知りたいと思う。
13.79.43
ततो मयैवमुक्ते तु वाक्ये धर्मभृतावरः ।
पिता मम महाराज बीह्लीको वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.४३ ॥
大王よ、私がこのように語ると、法を守る者の中で最も劣る我が父バーヒーリカが、この言葉を述べた。
13.79.44
यदि व शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ।
लाजान्तरमुपासीत प्राप्तशुल्क इति स्मृतिः ॥ १३.७९.४४ ॥
婚姻の成立が手を取ることではなく婚資によるならば、炒り米の供養の間隔まで待つべきである。婚資を受け取った者はそのように見なされる、とスムリティは述べる。
13.79.45
न हि धर्मविदः प्राहुः प्रमाणं वाक्यतः स्मृतम् ।
येषां वै शुल्कतो निष्ठा न पाणिग्रहणात्तथा ॥ १३.७९.४५ ॥
法を知る者は、言葉だけを権威とは宣言しない。婚資によって約束を定め、手を取ることによるのではない者こそが、そのように考えるのである。
13.79.46
प्रसिद्धं भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुनः ।
ये मन्यन्ते क्रयं शुल्कं न ते धर्मविदो नराः ॥ १३.७९.४६ ॥
布施について広く知られた言葉は、彼らにとって再び確信を与えるものではない。婚資を売買と考える者は、法を知る人ではない。
13.79.47
न चैतेभ्यः प्रदातव्या न वोढव्या तथाविधा ।
न ह्येव भार्या क्रेतव्या न विक्रय्यां कथञ्चन ॥ १३.७९.४७ ॥
そのような娘を彼らに与えてはならず、そのような女を妻として迎えてもならない。妻は買うべきではなく、いかなる形でも売るべきでもない。
13.79.48
ये च क्रीणन्ति दासीवद्विक्रीणन्ति तथैव च ।
भवेत्तेषां तथा निष्ठा लुब्धानां पापचेतसाम् ॥ १३.७९.४८ ॥
女奴を買うように買い、同じように売る者は、貪欲で邪悪な心の者たちの定めとして、そのような帰結を得る。
13.79.49
अस्मिन्नर्थे सत्यवन्तं पर्यपृच्छन्त वै जनाः ।
कन्यायाः प्राप्तशुल्कायाः शुल्कदः प्रशमं गतः ॥ १३.७९.४९ ॥
この件について人々はサティヤヴァトに尋ねた。娘の婚資は受け取られ、婚資を与えた者は納得していた。
13.79.50
पाणिग्रहीता वाऽन्यः स्यादत्र नो धर्मसंशयः ।
तन्नश्छिन्धि महाप्राज्ञ त्वं हि वै प्राज्ञसम्मतः ॥ १३.७९.५० ॥
ここでダルマについて疑問がある。手を取った者は別の人であり得るのか。大いなる賢者よ、我らのためにそれを断じてください。あなたは賢者に認められているのだから。
13.79.51
तत्त्वं जिज्ञासमानानां चक्षुर्भवतु नो भवान् ।
तानेवं ब्रुवतः सर्वान्सत्यवान्वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.७९.५१ ॥
真理を知りたい我らのために、あなたが眼となってください。彼ら皆にそのように語ったとき、サティヤヴァトはこの言葉を述べた。
13.79.52
यत्रेष्टं तत्र देया स्यान्नात्र कार्या विचारणा ।
कुर्वते जीवतोप्येवं मृते नैवास्ति संशयः ॥ १३.७९.५२ ॥
望まれる所に、彼女は与えられるべきである。ここで思案は要らない。生きている間にもそうする者はいる。死後にはもちろん疑いはない。
13.79.53
देवरं प्रविशेत्कन्या तप्येद्वाऽपि तपः पुनः ।
तमेवानुगता भूत्वा पाणिग्राहस्य नाम सा ॥ १३.७९.५३ ॥
少女は義弟のもとに行ってもよく、あるいは再び苦行をしてもよい。ただ彼に従うことで、彼女は手を取った者の名を持つ者となる。
13.79.54
लिखन्त्येव तु केषांचिदपरेषां शनैरपि ।
इति ये संवदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ॥ १३.७९.५४ ॥
ある者は確かに書き、ある者はゆっくりと書く。ここでこのように論じる者たちは、この結論を知っている。
13.79.55
तत्पाणिग्रहणात्पूर्वमन्तरं यत्र वर्तते ।
सर्वमङ्गलमन्त्रं वै मृषावादस्तु पातकः ॥ १३.७९.५५ ॥
手を取る儀式の前、間が置かれる所には、まことに一切の吉祥の真言がある。しかし偽りを語ることは罪である。
13.79.56
पाणिग्रहणमन्त्राणां निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे ।
पाणिग्रहस्य भार्या स्याद्यस्य चाद्भिः प्रदीयते ॥ १३.७९.५६ ॥
手を取る真言の完了は第七歩にある。水とともに与えられる者が、手を取る者の妻となる。
13.79.57
इति देयं वदन्त्यत्र त एतं निश्चयं विदुः ।
अनुकूलामनुवशां भ्रात्रा दत्तामुपाग्निकाम्।
परिक्रम्य यथान्यायं भार्यां विन्देद्द्विजोत्तमः ॥ १३.७९.५७ ॥
ここで「与えるべきだ」と言う者たちは、この決定を知っている。最上の再生族は、兄が与えた、従順で素直な乙女を、規則に従い火の周りを巡った後に妻として得るべきである。