มหาภารตะ · อัธยายะ 13.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.80.1
कन्यायां प्राप्तशुल्कायां पतिश्चेन्नास्ति कश्चन ।
तत्र का प्रतिपत्तिः स्यात्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८०.१ ॥
หากหญิงสาวที่รับสินสอดแล้ว และไม่มีสามีเลย ควรปฏิบัติอย่างไรจึงเหมาะสม ข้าแต่ปู่ ขอทรงบอกข้าพเจ้าด้วย
13.80.2
या पुत्रकस्य ऋद्धस्य प्रतिपाल्या तदा भवेत् ।
अथवा सा हरेच्छुल्कं क्रीता शुल्कप्रदस्य सा ॥ १३.८०.२ ॥
หญิงสาวผู้ควรได้รับการคุ้มครองเพื่อบุตรผู้มั่งคั่งนั้น ย่อมเป็นของบุตรผู้นั้น หรือหญิงที่ซื้อมาเพื่อผู้ให้สินสอด ก็ย่อมเป็นของผู้นั้น
13.80.3
तस्यार्थेऽपत्यमीहेव येन न्यायेन शक्नुयात् ।
न तस्मान्मन्त्रवत्कार्यं कश्चित्कुर्वीत किञ्चन ॥ १३.८०.३ ॥
เพราะฉะนั้น เพื่อประโยชน์ของเขา ผู้หนึ่งควรแสวงหาบุตรด้วยวิถีอันชอบธรรมเท่าที่ตนจะทำได้ ดังนั้นจึงไม่ควรให้ใครทำสิ่งใดด้วยมนตร์
13.80.4
स्वयंवृतेन साज्ञप्ता पित्रा वै प्रत्यपद्यत ।
तत्तस्यान्ये प्रशंसन्ति धर्मज्ञा नेतरे जनाः ॥ १३.८०.४ ॥
หญิงที่เลือกชายเองแล้ว เมื่อบิดาสั่ง ก็ยอมรับชายนั้น ผู้รู้ธรรมย่อมสรรเสริญการนั้น แต่คนอื่นหาไม่
13.80.5
एतत्तु नापरे चक्रुरपरे जातु साधवः ।
साधूनां पुनराचारो गरीयान्धर्मलक्षणः ॥ १३.८०.५ ॥
คนอื่นไม่ได้ทำเช่นนี้ และคนดีบางพวกก็ไม่เคยทำเลย แต่ความประพฤติของคนดี ซึ่งเป็นเครื่องหมายของธรรม ย่อมมีน้ำหนักมากกว่า
13.80.6
अस्मिन्नेव प्रकारे तुसुक्रतुर्वाक्यमब्रवीत् ।
नप्ता विदेहराजस्य जनकस्य महात्मनः ॥ १३.८०.६ ॥
กล่าวถ้อยคำในแนวเดียวกันนี้ สุกรตุผู้เป็นหลานของชนกผู้เป็นกษัตริย์แห่งวิเทหะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
13.80.7
असदाचरिते मार्गे कथं स्यादनुकीर्तनम् ।
अनुप्रश्नः संशयो वा सतामेवमुपालभेत् ॥ १३.८०.७ ॥
ในทางที่ผู้ประพฤติผิดดำเนินอยู่ จะเล่าถึงเรื่องเช่นนี้ได้อย่างไร คำถามต่อเนื่องหรือความสงสัยอาจเกิดขึ้นในหมู่ผู้ดี และพวกเขาอาจตำหนิด้วยวิธีนี้เอง
13.80.8
असदेव हि धर्मस्य प्रदानं धर्म आसुरः ।
नानुशुश्रुम जात्वेनामिमां पूर्वेषु कर्मसु ॥ १३.८०.८ ॥
แท้จริงแล้ว การกระทำที่ไม่ชอบธรรมคือการมอบธรรมที่ผิด และนั่นคือธรรมแบบอสูร เราไม่เคยได้ยินเรื่องนี้ในพิธีกรรมของบรรพชนเลย
13.80.9
भार्यापत्योर्हि सम्बन्धः स्त्रीपुंसोस्तुल्य एव तु ।
रतिः साधारणो धर्म इति चाह स पार्थिवः ॥ १३.८०.९ ॥
ความสัมพันธ์ระหว่างสามีและภรรยาเป็นสิ่งที่เสมอภาคกันระหว่างหญิงและชาย ความยินดีเป็นหน้าที่ร่วมกัน กษัตริย์พระองค์นั้นตรัสไว้ดังนี้
13.80.10
अथ केन प्रमाणेन पुंसामादीयते धनम् ।
पुत्रवद्धि पितुस्तस्य कन्या भवितुमर्हति ॥ १३.८०.१० ॥
แล้วด้วยอำนาจอะไรที่ทรัพย์ของชายจึงถูกยึดไป แท้จริงแล้ว ธิดาของบิดาผู้นั้นสมควรเป็นเหมือนบุตรชาย
13.80.11
यथैवात्मा तथा पुत्रः पुत्रेण दुहिता समा ।
तस्यामात्मनि तिष्ठन्त्यां कथमन्यो धनं हरेत् ॥ १३.८०.११ ॥
ตนอย่างไรบุตรก็อย่างนั้น และธิดาก็เสมอด้วยบุตร เมื่อนางยังดำรงอยู่ในฐานะของตน ใครอื่นจะยึดทรัพย์ไปได้อย่างไร
13.80.12
मातुश्च यौतकं यत्स्यात्कुमारीभाग एव सः ।
दौहित्र एव तद्रिक्थमपुत्रस्य पितुर्हरेत् ॥ १३.८०.१२ ॥
สิ่งใดเป็นเครื่องเรือนสินสมรสของมารดา สิ่งนั้นย่อมเป็นส่วนของธิดา ผู้เป็นบุตรของธิดาเท่านั้นควรรับมรดกนั้น เมื่อบิดาไม่มีบุตรชาย
13.80.13
ददाति हि स पिण्डान्वै पितुर्मातामहस्य च ।
पुत्रदौहित्रयोरेव विशेषो नास्ति धर्मतः ॥ १३.८०.१३ ॥
แท้จริงแล้ว เขาย่อมถวายข้าวปั้นแก่บิดาและแก่ตาของตน ตามธรรมแล้วไม่มีความแตกต่างระหว่างบุตรชายกับบุตรของธิดา
13.80.14
अन्यत्र जामया सार्धं प्रजानां पुत्र ईहते ।
दुहिताऽन्यत्र जातेन पुत्रेणापि विशिष्यते ॥ १३.८०.१४ ॥
มิฉะนั้น บุตรชายย่อมแสวงหาบุตรหลานกับญาติของตน แต่ธิดากลับได้รับการยกย่องยิ่งกว่าบุตรชายที่เกิดจากผู้อื่น
13.80.15
दौहित्रकेण धर्मेण तत्र पश्यामि कारणम् ।
विक्रीतासु हि ये पुत्रा भवन्ति पितुरेव ते ॥ १३.८०.१५ ॥
ในธรรมเรื่องบุตรของธิดา ข้าพเจ้าเห็นเหตุผลในเรื่องนี้ เพราะบุตรที่ถูกขายย่อมเป็นของบิดาเท่านั้น
13.80.16
असूयवस्त्वधर्मिष्ठाः परस्वादायिनः शठाः ।
आसुरादधिसम्भूता धर्माद्विषमवृत्तयः ॥ १३.८०.१६ ॥
ผู้มีใจริษยา ไม่ชอบธรรมอย่างยิ่ง ยึดทรัพย์ของผู้อื่น หลอกลวง เกิดจากเผ่าพันธุ์อสูร มีความประพฤติคดโกง และห่างไกลจากธรรม
13.80.17
अत्र गाथा यमोद्गीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
धर्मज्ञा धर्मशास्त्रेषु निबद्धा धर्मसेतुषु ॥ १३.८०.१७ ॥
ที่นี่มีคาถาที่ยมะขับขานไว้ ผู้รู้โบราณกล่าวสรรเสริญไว้ ผู้รู้ธรรมได้บันทึกไว้ในตำราธรรมและในสะพานแห่งธรรม
13.80.18
यो मनुष्यः स्वकं पुत्रं विक्रीय धनमिच्छति ।
कन्यां वा जीवितार्थाय यः शुल्केन प्रयच्छति ॥ १३.८०.१८ ॥
ชายผู้ขายบุตรของตนแล้วปรารถนาทรัพย์ หรือผู้ยกธิดาให้แก่ผู้อื่นเพื่อสินสอดเพื่อเลี้ยงชีพ
13.80.19
सप्तावरे महाघोरे निरये कालसाह्वये ।
स्वेदं मूत्रं पुरीषं च तस्मिन्मूढः समश्नुते ॥ १३.८०.१९ ॥
ในนรกเจ็ดขุมที่ต่ำลงไป น่ากลัวยิ่งนัก เรียกว่ากาลสาหวะ ชายผู้หลงผิดย่อมต้องรับเหงื่อ ปัสสาวะ และอุจจาระในนรกนั้น
13.80.20
आर्षे गोमिथुनं शुल्कं केचिदाहुर्मृषैव तत् ।
अल्पो वा बहु वा राजन्विक्रयस्तावदेव सः ॥ १३.८०.२० ॥
บางคนกล่าวว่า วัวคู่หนึ่งเป็นสินสอดในพิธีอารษะ แต่นั่นเป็นเพียงเท็จ ข้าแต่พระราชา การขายนั้นไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ ก็เป็นการซื้อขายเช่นนั้นเอง
13.80.21
यद्यप्याचरितः कैश्चिन्नैष धर्मः सनातनः ।
अन्येषामपि दृश्यन्ते लोभतः सम्प्रवृत्तयः ॥ १३.८०.२१ ॥
แม้บางคนจะประพฤติเช่นนี้ นี่ก็ไม่ใช่ธรรมอันเป็นนิรันดร์ ในหมู่คนอื่นก็ยังเห็นการปฏิบัติที่เกิดจากความโลภเช่นกัน
13.80.22
वश्यां कुमारीं बलतो ये तां समुपभुञ्जते ।
एते पापस्य कर्तारस्तमस्यन्धे च शेरते ॥ १३.८०.२२ ॥
ผู้ใดข่มขืนหญิงสาวที่ยอมตนต่อตนด้วยกำลัง ผู้เหล่านั้นคือผู้กระทำบาป และย่อมนอนอยู่ในความมืดมิดอันมืดบอด
13.80.23
अन्योप्यथ न विक्रेयो मनुष्यः किं पुनः प्रजाः ।
अधर्ममूलैर्हि धनैस्तैर्न धर्मोऽथ कश्चन ॥ १३.८०.२३ ॥
แม้ผู้อื่นก็ไม่ควรขายมนุษย์ จะป่วยกล่าวไปไยถึงประชาชนเล่า เพราะทรัพย์ที่มีอธรรมเป็นรากฐาน ย่อมไม่มีธรรมใดเลยแม้สักน้อย