મહાભારત · અધ્યાય 13.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.81.1
प्राचेतसस्य वचनं कीर्तयन्ति पुराविदः ।
यस्याः किञ्चिन्नाददते ज्ञातयो न स विक्रयः ॥ १३.८१.१ ॥
પ્રાચેતસ (મનુ)નું વચન પુરાણજ્ઞો કહે છે: જે કન્યા પાસેથી સગાંઓ કંઈ લેતા નથી, તે વેચાણ નથી.
13.81.2
अर्हणं तत्कुमारीणामानृशंस्यं व्रतं च तत् ।
सर्वं च प्रतिदेयं स्यात्कन्यायै तदशेषतः ॥ १३.८१.२ ॥
તે કુમારીઓનું સન્માન અને કરુણાનું વ્રત છે. બધું કન્યાને જ સંપૂર્ણપણે પાછું આપવું જોઈએ.
13.81.3
पितृभिर्भ्रातृभिश्चापि श्वशुरैरथ देवरैः ।
पूज्या लालयितव्याश्च बहुकल्याणमीप्सुभिः ॥ १३.८१.३ ॥
મહાકલ્યાણ ઇચ્છનારાઓએ પિતા, ભાઈઓ, સસરા અને દિયરોએ સ્ત્રીઓનું સન્માન કરી પ્રેમથી પાલન કરવું.
13.81.4
यदि वै स्त्री न रोचेत पुमांसं न प्रमोदयेत् ।
अप्रमोदात्पुनः पुंसः प्रजनो न प्रवर्धते ॥ १३.८१.४ ॥
જો સ્ત્રીને પતિ ન ગમે અને તે તેને આનંદિત ન કરે, તો પુરુષના અપ્રસન્ન રહેવાથી સંતતિ વધતી નથી.
13.81.5
पूज्या लालयितव्याश्च स्त्रियो नित्यं जनाधिप ।
स्त्रियो यत्र च पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः ॥ १३.८१.५ ॥
હે જનાધિપ! સ્ત્રીઓનું હંમેશાં સન્માન કરી પ્રેમથી પાલન કરવું. જ્યાં સ્ત્રીઓ સન્માનિત થાય છે, ત્યાં દેવતાઓ રમે છે.
13.81.6
अपूजिताश्च यत्रैताः सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः ।
तदा चैतत्कुलं नास्ति यदा शोचन्ति जामयः ॥ १३.८१.६ ॥
જ્યાં આ સ્ત્રીઓનું સન્માન નથી થતું, ત્યાં બધાં કર્મો નિષ્ફળ થાય છે. જ્યારે સ્ત્રી-સગાંઓ શોક કરે છે, ત્યારે તે કુળ રહેતું નથી.
13.81.7
जामीशप्तानि गेहानि निकृत्तानीव कृत्यया ।
नैव भान्ति न वर्धन्ते श्रिया हीनानि पार्थिव ॥ १३.८१.७ ॥
હે રાજન્! સ્ત્રીસગાંઓએ શાપ આપેલાં ઘર અભિચારથી કાપેલાં જેવાં હોય છે; શ્રી વિનાનાં તે ચમકતાં નથી કે વધતાં પણ નથી.
13.81.8
स्त्रियः पुंसां परिददौ मनुर्जिगमिषुर्दिवम् ।
अबलाः स्वल्पकौपीनाः सुहृद सत्यजिष्णवः ॥ १३.८१.८ ॥
સ્વર્ગે જવાની ઇચ્છાથી મનુએ સ્ત્રીઓ પુરુષોને સોંપી. તે નિર્બળ છે, થોડા કૌપીનવાળી છે; તે મિત્રો છે અને સત્યથી જીતનારી છે.
13.81.9
ईर्षवो मानकामाश्च चण्डाश्च सुहृदोऽबुधाः ।
स्त्रियस्तु मानमर्हन्ति ता मानयत मानवाः ॥ १३.८१.९ ॥
સ્ત્રીઓ ઈર્ષ્યાળુ, માનની ઇચ્છા રાખનારી, ઉગ્ર, મિત્રો છતાં અજ્ઞાની છે; છતાં તે માનને યોગ્ય છે. હે મનુષ્યો! તેમનું સન્માન કરો.
13.81.10
स्त्रीप्रत्ययो हि वै धर्मो रतिभोगाश्च केवलाः ।
परिचर्या नमस्कारास्तदायत्ता भवन्तु वः ॥ १३.८१.१० ॥
ખરેખર ધર્મ સ્ત્રી પર આધારિત છે; કામસુખ પણ કેવળ તેના પર. સેવા અને નમસ્કાર પણ તેના પર નિર્ભર રહો — આ જ તમારા માટે છે.
13.81.11
उत्पादनमपत्यस्य जातस्य परिपालनम् ।
प्रीत्यर्थं लोकयात्रायाः पश्यत स्त्रीनिबन्धनम् ॥ १३.८१.११ ॥
સંતાન ઉત્પન્ન કરવું અને જન્મેલા સંતાનનું પાલન કરવું, લોકવ્યવહારના આનંદ માટે — જુઓ, આ બધું સ્ત્રી પર આધારિત છે.
13.81.12
सम्मान्यमानाश्चैता हि सर्वकार्याष्यवाप्स्यथ ।
विदेहराजदुहिता चात्र श्लोकमगायत ॥ १३.८१.१२ ॥
આ સ્ત્રીઓનું સન્માન કરશો તો તમે બધા કાર્યોમાં સફળતા મેળવશો. અહીં વિદેહરાજાની પુત્રીએ એક શ્લોક ગાયો હતો.
13.81.13
नास्ति यज्ञः स्त्रियाः कश्चिन्न श्राद्धं नोप्रवासकम् ।
धर्मः स्वभर्तृशुश्रूषा तया स्वर्गं जयन्त्युत ॥ १३.८१.१३ ॥
સ્ત્રી માટે કોઈ યજ્ઞ નથી, શ્રાદ્ધ નથી, ઉપવાસવ્રત પણ નથી; પોતાના પતિની સેવા જ તેનો ધર્મ છે; તેનાથી જ તેઓ સ્વર્ગ જીતે છે.
13.81.14
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्राश्च स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १३.८१.१४ ॥
બાળપણમાં પિતા રક્ષણ કરે છે, યૌવનમાં પતિ રક્ષણ કરે છે, વૃદ્ધાવસ્થામાં પુત્રો રક્ષણ કરે છે; સ્ત્રી સ્વતંત્રતાને લાયક નથી.
13.81.15
श्रिय एताः स्त्रियो नाम सत्कार्या भूतिमिच्छता ।
लालिताऽनुगृहीता च श्रीः स्त्री भवति भारतः ॥ १३.८१.१५ ॥
આ સ્ત્રીઓ શ્રી સ્વરૂપ છે; સમૃદ્ધિ ઇચ્છનારે તેમનું સન્માન કરવું જોઈએ. પ્રેમથી લાડ લડાવાયેલી અને કૃપા પામેલી સ્ત્રી જ શ્રી બને છે, હે ભારત.