マハーバーラタ · 章 13.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.83.1
अर्थाश्रयाद्वा कामाद्वा वर्णानां चाप्यनिश्चयात् ।
अज्ञानाद्वापि वर्णानां जायते वर्णसङ्करः ॥ १३.८३.१ ॥
財に頼ること、欲望、あるいは種姓の確定が無いこと、さらには無知によっても、種姓の混交が生じる。
13.83.2
तेषामेतेन विधिना जातानां वर्णसङ्करे ।
को धर्मः कानि कर्माणि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८३.२ ॥
このような種姓の混交によって生まれた者たちの法は何であり、その行為は何か。祖父よ、それを私に語ってください。
13.83.3
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि चातुर्वर्ण्यं च केवलम् ।
असृजत्स हि यज्ञार्थे पूर्वमेव प्रजापतिः ॥ १३.८३.३ ॥
生主は祭祀のために、まず四姓の義務と四姓そのものを創造された。
13.83.4
भार्याश्चतस्नो विप्रस्य द्वयोरात्मा प्रजायते ।
आनुपूर्व्याद्द्वयोर्हीनौ मातृजात्यौ प्रसूयतः ॥ १३.८३.४ ॥
バラモンには四人の妻がある。そのうち二人からは自分と同じ種の子が生まれ、順序に従って残る二人からは、母の種姓に応じて劣った子が生まれる。
13.83.5
परं शवाद्ब्राह्मणस्यैव पुत्रः ।
शूद्रापुत्रं पारशवं तमाहुः।
शुश्रूषकः स्वस्य कुलस्य स स्या-
त्स्वचारित्रं नित्यमथो न जह्यात् ॥ १३.८३.५ ॥
バラモンの息子が首陀羅の女から生まれたものをパーラシャヴァと呼ぶ。彼は自分の家の奉仕者であれ、そして自らの行いを決して捨ててはならない。
13.83.6
सर्वानुपायानथ सम्प्रधार्य ।
समुद्धरेत्स्वस्य कुलस्य तन्त्रम्।
ज्येष्ठो यवीयानपि यो द्विजस्य ।
शुश्रूषया दानपरायणः स्यात् ॥ १३.८३.६ ॥
あらゆる手段を熟慮した上で、自らの家系の系統を救うべきである。長子であれ末子であれ、再生族への奉仕と布施に専念する者こそがそうすべきである。
13.83.7
तिस्रः क्षत्रियसम्बन्धाद्द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
हीनवर्णास्तृतीयायां शूद्रा उग्रा इति स्मृतिः ॥ १३.८३.७ ॥
クシャトリヤの女性との結合から三人の妻があり、二人からは彼自身の子が生まれる。第三の妻からは下位のヴァルナのシュードラとウグラが生まれる、とスムリティは伝える。
13.83.8
द्वे चापि भार्ये वैश्यस्य द्वयोरात्माऽस्व जायते ।
शूद्रा शूद्रस्य चाप्येका शूद्रमेव प्रजायते ॥ १३.८३.८ ॥
ヴァイシャには二人の妻がある。そのうち二人からは彼自身の子が生まれる。シュードラの妻からは、ただシュードラが生まれる。
13.83.9
अतोऽविशिष्टस्त्वधमो गुरुदारप्रधर्षकः ।
ब्राह्यं वर्णं जनयति चातुर्वर्ण्यविगर्हितम् ॥ १३.८३.९ ॥
それゆえ、師の妻を辱める区別のない最下層の男は、四種姓の中で非難されるブラーフマナのヴァルナの子を生む。
13.83.10
अयाज्यं क्षत्रियो व्रात्यंक सूतं स्तोत्रक्रियापरम् ।
वैश्यो वैदेहकं चापि मौद्गल्यमपवर्जितम् ॥ १३.८३.१० ॥
クシャトリヤは供犠に不適格なヴラーティヤと賛歌の唱誦に専念するスータを生む。ヴァイシャはヴァイデハカと排斥されたマウドガリヤを生む。
13.83.11
शूद्रश्चण्डालमत्युग्रं वध्यघ्नं बाह्यवासिनम् ।
ब्राह्मण्यां सम्प्रजायन्त इत्येते कुलपांसनाः।
एते मतिमतांश्रेष्ठ वर्णसङ्करजाः प्रभो ॥ १३.८३.११ ॥
シュードラはブラーフマナの女性によって極めて凶暴なチャンダーラ、処刑人、町の外に住む者を生む。彼らは家系の汚点である。賢者の中の最上の者よ、主よ、彼らは種姓の混交から生まれたものである。
13.83.12
बन्दी तु जायते वैश्यान्मागधो वाक्यजीवनः ।
शूद्रान्निषादो मत्स्यघ्नः क्षत्रियायां व्यतिक्रमात् ॥ १३.८३.१२ ॥
ヴァイシャからは言葉で生計を立てるバンディン、マーガダが生まれる。シュードラからは、クシャトリヤの女性との逸脱によって、魚を殺すニシャーダが生まれる。
13.83.13
शूद्रादायोगवश्चापि वैश्यायां ग्राम्यधर्मिणः ।
ब्राह्मणैरप्रतिग्राह्यस्तक्षा स्वधनजीवनः ॥ १३.८३.१३ ॥
śūdraの男性とvaiśyaの女性から生まれたĀyogavaは村の職業で生計を立て、バラモンは彼から施しを受けない。大工（takṣā）は自分の技術で生きる。
13.83.14
एतेऽपि सदृशान्वर्णाञ्जनयन्ति स्वयोनिषु ।
मातृजात्या प्रसूयन्ते ह्यवरा हीनयोनिषु ॥ १३.८३.१४ ॥
これらの者もまた自らの胎から同じ種姓の者を生み、母の種姓によって、劣った者が劣った胎から生まれる。
13.83.15
यथा चतुर्षु वर्णेषु द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
आनन्तर्यात्प्रजायन्ते यथा बाह्या प्रधानतः ॥ १३.८३.१५ ॥
四種姓のうち二つから、この者の本質が生まれるように、順次に子孫が生じ、主として外の種姓が生まれる。
13.83.16
ते चापि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु ।
परस्परस्य दारेषु जनयन्ति विगर्हितान् ॥ १३.८३.१६ ॥
彼らもまた自らの胎から同じ種姓を生み、互いの妻のもとで非難される子を生む。
13.83.17
यथा शूद्रोऽपि ब्राह्मण्यां जन्तुं बाह्यं प्रसूयते ।
एवं बाह्यतराद्बाह्यश्चातुर्वर्ण्यात्प्रजायते ॥ १३.८३.१७ ॥
śūdraが婆羅門の女性にさえ外の子を生むように、外のより外の者から、四種姓のなかから外の者が生まれる。
13.83.18
प्रतिलोमं तु वर्धन्ते बाह्योद्बाह्यतरात्पुनः ।
हीनाद्धीनाः प्रसूयन्ते वर्णाः पञ्चदशैव तु ॥ १३.८३.१८ ॥
しかし逆の順（逆婚）では、外の者やより外の者から再び増え、劣った者から劣った者が生まれる。種姓はまさに十五である。
13.83.19
अगम्यागमनाच्चैव जायते वर्णसङ्करः ।
बाह्यानामनुजायन्ते सैरन्ध्र्यां मागधेषु च।
प्रसाधनोपचारज्ञमदासं दासजीवनम् ॥ १३.८३.१९ ॥
近づいてはならぬ者と交わることで、ヴァルナの混淆が生まれる。外側の者の子孫はサイランドリー女性やマーガダ人の間に生まれる。装飾と奉仕に通じ、奴隷ではないが奴隷の暮らしを送る者。
13.83.20
क्षत्रा ह्यायोगवं सूते वागुराबन्धजीवनम् ।
मैरेयकं च वैदेहः सम्प्रसूतेऽथ माधुकम् ॥ १३.८३.२० ॥
クシャトリヤの女性からは罠を仕掛けて生きるアーヨガヴァが生まれ、ヴァイデハカの男性からはマイレーヤカが、そしてマードゥカが生まれる。
13.83.21
निषादो मद्गुरं सूते दासं नावोपजीविनम् ।
मृतपं चापि चाण्डालः श्वपाकमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२१ ॥
ニシャーダからは舟で暮らす召使いマドグラが生まれ、チャーンダーラからはシュヴァパーカとして知られるムルタパが生まれる。
13.83.22
चतुरो मागधी सूते क्रूरान्मायोपजीविनः ।
मांसं स्वादुकरं क्षौद्रं सौगन्धमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२२ ॥
マーガダ女性からはチャトゥラが生まれ、欺瞞で生きる残忍な男たちからは肉を美味にする者と蜜売りが生まれ、サウガンダとして知られる。
13.83.23
वैदेहकाच्च पापिष्ठा क्रूरं मायोपजीविनम् ।
निषादान्मद्रनाभं च खरयानप्रयायिनम् ॥ १३.८३.२३ ॥
ヴァイデハカの男性と極めて罪深い女性からは欺瞞で生きる残忍な者が生まれ、ニシャーダからは驢馬車で旅するマドラナーバが生まれる。
13.83.24
चण्डालात्पुल्कसं चापि खराश्वगजभोजिनम् ।
भृतचैलप्रतिच्छन्नं भिन्नभाजनभोजिनम् ॥ १३.८३.२४ ॥
チャーンダーラからはプルカサが生まれ、ロバ・馬・象の肉を食べ、借りた布で身を覆い、割れた器で食事をする。
13.83.25
आयोगवीषु जायन्ते हीनवर्णास्तु ते त्रयः ।
क्षुद्रो वैदेहकादन्धो बहिर्ग्रामप्रतिश्रयः ॥ १३.८३.२५ ॥
Āyogavī の女から低い varṇa の三者が生まれる。Vaidehaka による卑しき者（Kṣudra）と、村の外に住むアンドラ（Andhra）である。
13.83.26
कारावरो निषाद्यां तु चर्मकारः प्रसूयते ।
चाण्डालात्पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान् ॥ १३.८३.२६ ॥
ニシャーディーの女から Kārāvara と革職人が生まれる。チャーンダーラから生まれる色の白い Sauvāka は、皮革の商いで生計を立てる。
13.83.27
आहिण्कों निषादेन वैदेह्यां सम्प्रसूयते ।
चण्डालेन तु सौपाकश्चण्डालसमवृत्तिमान् ॥ १३.८३.२७ ॥
ニシャーダの男と Vaidehī の女から Āhiṇḍika が生まれる。チャーンダーラの男から生まれる Sauvāka は、チャーンダーラと同じ暮らしをする。
13.83.28
निषादी चापि चण्डालात्पुत्रमन्तेवसायिनम् ।
श्मशानगोचरं सूते बाह्यैरपि बहिष्कृतम् ॥ १३.८३.२८ ॥
ニシャーディーの女は、チャーンダーラとの間に、境界に住み火葬場をさまよう息子を産む。他の外の者からさえ追放された者である。
13.83.29
इत्येते सङ्करे जाताः पितृमातृव्यतिक्रमात् ।
प्रच्छन्नान्वा प्रकाशा वा वेदितव्याः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.२९ ॥
このように、父母の逸脱によって混血の結合から生まれた者たちは、隠れていても明らかであっても、その行いによって知られるべきである。
13.83.30
चतुर्णामेव वर्णानां धर्मो नान्यस्य विद्यते ।
वर्णानां धर्महीनेषु सङ्ख्या नास्तीह कस्यचित् ॥ १३.८३.३० ॥
法（ダルマ）は四つの varṇa のみにあり、他にはない。法なき者たちの中には、ここで数に入る者は一人もいない。
13.83.31
यदृच्छयोपसम्पन्नैर्यज्ञसाधुबहिष्कृतैः ।
बाह्या बाह्यैश्च जायन्ते यथावृत्ति यथाश्रयम् ॥ १३.८३.३१ ॥
偶然に祭祀と善き行いから除かれた者は、その生業と依り所に応じて、外の者たちの中に生まれる。
13.83.32
चतुष्पथश्मशानानि शैलांश्चान्यान्वनस्पतीन् ।
कार्ष्णायसमलङ्कारं परिगृह्य च नित्यशः।
वसेयुरेते विज्ञाता वर्तयन्तः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.३२ ॥
交差点、火葬場、山々、その他の木々のもとに常に住み、鉄の黒い装身具を身につけるべきである。彼らは自分の職業によって生計を立てる者として知られている。
13.83.33
युञ्जन्तो वाऽप्यलङ्कारांस्तथोपकरणानि च ।
गोब्राह्मणाय साहय्यं कुर्वाणा वै न संशयः ॥ १३.८३.३३ ॥
装身具や道具を用いながらも、牛と婆羅門を助けるならば、そのことに疑いはない。
13.83.34
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यवाक्यं तथा क्षमा ।
स्वशरीरैरपि त्राणं बाह्यानां सिद्धिकारणम्।
भवन्ति मनुजव्याघ्र तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १३.८३.३४ ॥
non-cruelty、慈悲、真実の言葉、忍耐、そして自分の身体をもってさえ外の者を守ること――これこそが成就の因である。人中の虎よ、このことに私は疑いを持たない。
13.83.35
यथोपदेशं परिकीर्तितासु ।
नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान्।
निहीनयोनिर्हि सुतोऽवसादये-
त्तितीर्षमाणं हि यथोपलो जले ॥ १३.८३.३५ ॥
教えのとおりに説かれた事柄を熟考してから、賢者は生まれるべきである。卑しい胎より生まれた息子は、渡ろうとする者を、水中の石のように沈めてしまう。
13.83.36
अविद्वांसमलं लोके विद्वांसमपि वा पुनः ।
नयन्ति ह्यपथं नार्यः कामक्रोधवशानुगम् ॥ १३.८३.३६ ॥
世の中では、欲望と怒りに支配されて従う者を、無知な者であれ学者であれ、女たちは邪道へ導く。
13.83.37
स्वभावश्चैव नारीणां नराणामिह दूषणम् ।
अत्यर्थं न प्रसज्जन्ते प्रमदासु विपश्चितः ॥ १३.८३.३७ ॥
ここでは女性と男性の本性そのものが欠点である。しかし賢者は女性に過度に執着することはない。
13.83.38
वर्णापेतमविज्ञाय नरं कलुषयोनिजम् ।
आर्यरूपमिवानार्यं कथं विद्यामहे वयम् ॥ १३.८३.३८ ॥
種姓から堕ち、汚れた胎から生まれ、高貴な姿をしながら卑しい人間を、どうして見分けられようか。
13.83.39
योनिसङ्कलुषे जातं नानाभावसमन्वितम् ।
कर्मभिः सज्जनाचीर्णैर्विज्ञेयाः शुद्धयोनिकाः ॥ १३.८३.३९ ॥
汚れた胎から生まれ、様々な性質を持つ者は、善き人々が行う行為によって知られるべきである。純粋な出自の者もそのように知られる。
13.83.40
अनार्यत्वमनाचारः क्रूरत्वं निष्क्रियात्मता ।
पुरुषं व्यञ्जयन्तीह लोके कलुषयोनिजम् ॥ १३.८३.४० ॥
非高貴さ、不品行、残酷さ、無気力な精神は、この世で汚れた胎から生まれた人間を明らかにする。
13.83.41
पित्र्यं वा भजते शीलं मातृजं वा तथोभयम् ।
न कथञ्च सङ्कीर्णः प्रवृतिं स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४१ ॥
彼は父の性質か、母の性質か、あるいは両方を受け継ぐ。混じり合っていても、どうにかして自らの行いを抑制する。
13.83.42
यथैव सदृसो रूपे मातावित्रोर्हि जायते ।
व्याघ्रबिन्दोस्तथा योनिं पुरुषः स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४२ ॥
子が父母によく似た姿で生まれるように、虎の斑点のような印を持つ人は、自らの血統に従う。
13.83.43
कुले स्रोतसि संच्छन्ने यस्य स्याद्योनिसङ्करः ।
संश्रयत्येव तच्छीलं नरोऽल्पमथवा बहु ॥ १३.८३.४३ ॥
家系の中に隠れた流れのように出自の混じりがある者は、多少にかかわらずその性質に従う。
13.83.44
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि ।
सवर्णमन्यवर्णं वा स्वशीलं सास्ति निश्चये ॥ १३.८३.४४ ॥
高貴な姿と振る舞いをしていても偽りの道を歩む者は、同じ身分であれ別の身分であれ、その本性は必ず現れる。
13.83.45
नानावृत्तेषु भूतेषु नानाक्रमरतेषु च ।
जन्मवृत्तसमं लोके सुश्लिष्टं न विरज्यते ॥ १३.८३.४५ ॥
様々な振る舞いをし、様々な道を楽しむ生き物の中で、世において生まれと行いにふさわしく調和した者は疎外されない。
13.83.46
शरीरमिह सत्वेन न तस्य परिकृष्यते ।
ज्येष्ठमध्यावरं सत्वं तुल्यसत्वं प्रमोदते ॥ १३.८३.४६ ॥
ここでは身体によって彼を測るのではなく、内なる本性によって測る。最上、中、最下の本性は、同等の本性を持つ者と喜ぶ。
13.83.47
ज्यायांसमपि शीलेन विहीनं नैव पूजयेत् ।
अपि शूद्रं च धर्मज्ञं सद्वृत्तमभिपूजयेत् ॥ १३.८३.४७ ॥
徳の欠けた年長者でさえ敬うべきではない。法を知り善く行う首陀羅でさえ敬うべきである。
13.83.48
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नरः ।
सुशीलचारित्रकुलैः शुभाशुभैः।
प्रनष्टमप्यात्मकुलं तथा नरः ।
पुनः प्रकाशं कुरुते स्वकर्मतः ॥ १३.८३.४८ ॥
人は行為によって自らを示す。善悪の性格、振る舞い、家系によって。失われた自らの家系も、人は自らの行いによって再び輝かせる。
13.83.49
योनिष्वेतासु सर्वासु सङ्कीर्णास्वितरासु च ।
यत्रात्मानं न जनयेद्बुधस्तां परिवर्जयेत् ॥ १३.८३.४९ ॥
これらすべての胎、混交した胎やその他の胎のうち、賢者は自らの子孫を生むことのできないものを避けるべきである。