మహాభారతం · అధ్యాయం 13.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.83.1
अर्थाश्रयाद्वा कामाद्वा वर्णानां चाप्यनिश्चयात् ।
अज्ञानाद्वापि वर्णानां जायते वर्णसङ्करः ॥ १३.८३.१ ॥
ధనాశ్రయం వల్ల, లేదా కామం వల్ల, లేదా వర్ణాల నిశ్చయం లేకపోవడం వల్ల, లేదా అజ్ఞానం వల్ల కూడా వర్ణసంకరం కలుగుతుంది.
13.83.2
तेषामेतेन विधिना जातानां वर्णसङ्करे ।
को धर्मः कानि कर्माणि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८३.२ ॥
ఈ విధానం ద్వారా వర్ణసంకరంలో జన్మించిన వారికి ఏ ధర్మం, ఏ కర్మలు? పితామహా, అది నాకు చెప్పండి.
13.83.3
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि चातुर्वर्ण्यं च केवलम् ।
असृजत्स हि यज्ञार्थे पूर्वमेव प्रजापतिः ॥ १३.८३.३ ॥
చాతుర్వర్ణ్య కర్మలను, చాతుర్వర్ణ్యాన్నే కేవలం, యజ్ఞం కోసం ప్రజాపతి పూర్వమే సృష్టించాడు.
13.83.4
भार्याश्चतस्नो विप्रस्य द्वयोरात्मा प्रजायते ।
आनुपूर्व्याद्द्वयोर्हीनौ मातृजात्यौ प्रसूयतः ॥ १३.८३.४ ॥
బ్రాహ్మణునికి నలుగురు భార్యలు; వారిలో ఇద్దరివల్ల తన స్వీయరూపం పుడుతుంది, క్రమంగా మిగతా ఇద్దరివల్ల తల్లి జాతిని బట్టి హీనులు పుడతారు.
13.83.5
परं शवाद्ब्राह्मणस्यैव पुत्रः ।
शूद्रापुत्रं पारशवं तमाहुः।
शुश्रूषकः स्वस्य कुलस्य स स्या-
त्स्वचारित्रं नित्यमथो न जह्यात् ॥ १३.८३.५ ॥
బ్రాహ్మణునికి శూద్రస్త్రీ వల్ల పుట్టిన కొడుకును పారశవుడు అంటారు. అతడు తన కులానికి సేవకుడుగా ఉండాలి, తన ఆచారాన్ని ఎప్పుడూ విడువకూడదు.
13.83.6
सर्वानुपायानथ सम्प्रधार्य ।
समुद्धरेत्स्वस्य कुलस्य तन्त्रम्।
ज्येष्ठो यवीयानपि यो द्विजस्य ।
शुश्रूषया दानपरायणः स्यात् ॥ १३.८३.६ ॥
అన్ని ఉపాయాలను బాగా ఆలోచించి తన కుల సంతతిని ఉద్ధరించాలి. జ్యేష్ఠుడైనా కనిష్ఠుడైనా, ద్విజులకు సేవచేయడంలో, దానంలో నిమగ్నుడైనవాడే అలా చేయాలి.
13.83.7
तिस्रः क्षत्रियसम्बन्धाद्द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
हीनवर्णास्तृतीयायां शूद्रा उग्रा इति स्मृतिः ॥ १३.८३.७ ॥
క్షత్రియ సంబంధం వల్ల మూడు (భార్యలు); ఇద్దరిలో ఇతనికి కుమారుడు పుడతాడు. మూడవ భార్యలో హీనవర్ణులైన శూద్రులు, ఉగ్రులు పుడతారని స్మృతి చెబుతుంది.
13.83.8
द्वे चापि भार्ये वैश्यस्य द्वयोरात्माऽस्व जायते ।
शूद्रा शूद्रस्य चाप्येका शूद्रमेव प्रजायते ॥ १३.८३.८ ॥
వైశ్యునికి రెండు భార్యలు; వారిలో ఇద్దరిలో అతనికి సొంత కుమారుడు పుడతాడు. శూద్ర భార్య వల్ల ఒకటి, శూద్రుడే పుడతాడు.
13.83.9
अतोऽविशिष्टस्त्वधमो गुरुदारप्रधर्षकः ।
ब्राह्यं वर्णं जनयति चातुर्वर्ण्यविगर्हितम् ॥ १३.८३.९ ॥
కాబట్టి అవిశిష్టుడు, అధముడు అయినవాడు గురుపత్నిని అవమానించేవాడు; చాతుర్వర్ణ్యంలో నిందితమైన బ్రాహ్మణ వర్ణాన్ని అతడు పుట్టిస్తాడు.
13.83.10
अयाज्यं क्षत्रियो व्रात्यंक सूतं स्तोत्रक्रियापरम् ।
वैश्यो वैदेहकं चापि मौद्गल्यमपवर्जितम् ॥ १३.८३.१० ॥
క్షత్రియుడు అయాజ్యుడైన వ్రాత్యుడిని, స్తోత్ర క్రియలో నిమగ్నమైన సూతుడిని పుట్టిస్తాడు; వైశ్యుడు వైదేహకుడిని, బహిష్కృతుడైన మౌద్గల్యుడిని కూడా పుట్టిస్తాడు.
13.83.11
शूद्रश्चण्डालमत्युग्रं वध्यघ्नं बाह्यवासिनम् ।
ब्राह्मण्यां सम्प्रजायन्त इत्येते कुलपांसनाः।
एते मतिमतांश्रेष्ठ वर्णसङ्करजाः प्रभो ॥ १३.८३.११ ॥
శూద్రుడు బ్రాహ్మణ స్త్రీలో అత్యంత ఉగ్రుడైన చండాలుడిని, వధ్యులను చంపేవాడిని, బయట నివసించేవాడిని పుట్టిస్తాడు; వీరు కులాన్ని కలుషితం చేసేవారు. జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రభూ, వీరు వర్ణసంకరంలో పుట్టినవారు.
13.83.12
बन्दी तु जायते वैश्यान्मागधो वाक्यजीवनः ।
शूद्रान्निषादो मत्स्यघ्नः क्षत्रियायां व्यतिक्रमात् ॥ १३.८३.१२ ॥
వైశ్యుడి వల్ల మాటతో జీవించే బందీ (భాట) పుడతాడు; శూద్రుడి వల్ల, క్షత్రియ స్త్రీలో అతిక్రమం వల్ల, చేపలు చంపే నిషాదుడు పుడతాడు.
13.83.13
शूद्रादायोगवश्चापि वैश्यायां ग्राम्यधर्मिणः ।
ब्राह्मणैरप्रतिग्राह्यस्तक्षा स्वधनजीवनः ॥ १३.८३.१३ ॥
శూద్ర పురుషుడికి వైశ్య స్త్రీ వల్ల పుట్టిన ఆయోగవుడు గ్రామ వృత్తులు చేసేవాడు; బ్రాహ్మణులు అతని నుండి దానం స్వీకరించరు. తక్షుడు తన స్వంత వృత్తితో జీవిస్తాడు.
13.83.14
एतेऽपि सदृशान्वर्णाञ्जनयन्ति स्वयोनिषु ।
मातृजात्या प्रसूयन्ते ह्यवरा हीनयोनिषु ॥ १३.८३.१४ ॥
వీరు కూడా తమ స్వంత యోనిలో తమలాంటి వర్ణాలను కంటారు; తల్లి జాతి ప్రకారం హీన యోనుల నుండి అధములు పుడతారు.
13.83.15
यथा चतुर्षु वर्णेषु द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
आनन्तर्यात्प्रजायन्ते यथा बाह्या प्रधानतः ॥ १३.८३.१५ ॥
నాలుగు వర్ణాలలో ఇద్దరి నుండి ఇతని ఆత్మ పుట్టినట్లే, క్రమంగా సంతానాలు పుడతాయి; ప్రధానంగా బాహ్య జాతులు ఉత్పన్నమవుతాయి.
13.83.16
ते चापि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु ।
परस्परस्य दारेषु जनयन्ति विगर्हितान् ॥ १३.८३.१६ ॥
వారు కూడా తమ స్వంత యోనిలో సమానమైన వర్ణాన్ని కంటారు; ఒకరి భార్యలలో నిందితులైన సంతానాన్ని కంటారు.
13.83.17
यथा शूद्रोऽपि ब्राह्मण्यां जन्तुं बाह्यं प्रसूयते ।
एवं बाह्यतराद्बाह्यश्चातुर्वर्ण्यात्प्रजायते ॥ १३.८३.१७ ॥
శూద్రుడు కూడా బ్రాహ్మణ స్త్రీలో బాహ్య సంతానాన్ని కంటాడు; అలాగే బాహ్యతరుని నుండి నాలుగు వర్ణాల నుండి బాహ్యుడు పుడతాడు.
13.83.18
प्रतिलोमं तु वर्धन्ते बाह्योद्बाह्यतरात्पुनः ।
हीनाद्धीनाः प्रसूयन्ते वर्णाः पञ्चदशैव तु ॥ १३.८३.१८ ॥
కానీ ప్రతిలోమంగా బాహ్యుని నుండి బాహ్యతరుని నుండి మళ్లీ వృద్ధి చెందుతారు; హీనుల నుండి హీనులు పుడతారు; వర్ణాలు పదిహేను మాత్రమే.
13.83.19
अगम्यागमनाच्चैव जायते वर्णसङ्करः ।
बाह्यानामनुजायन्ते सैरन्ध्र्यां मागधेषु च।
प्रसाधनोपचारज्ञमदासं दासजीवनम् ॥ १३.८३.१९ ॥
అగమ్యులతో కలయిక వలన వర్ణసంకరం కలుగుతుంది. బాహ్యుల సంతతి సైరంధ్రీ స్త్రీలలోను, మాగధులలోను జన్మిస్తుంది; అలంకరణ, సేవల్లో నిపుణులై, దాసులు కాకపోయినా దాసుల జీవితం గడిపేవారు.
13.83.20
क्षत्रा ह्यायोगवं सूते वागुराबन्धजीवनम् ।
मैरेयकं च वैदेहः सम्प्रसूतेऽथ माधुकम् ॥ १३.८३.२० ॥
క్షత్రా స్త్రీ ఆయోగవుడిని కంటుంది, వల వేసి జీవించేవాడు; వైదేహుని వలన మైరేయకుడు, తరువాత మాధుకుడు జన్మిస్తారు.
13.83.21
निषादो मद्गुरं सूते दासं नावोपजीविनम् ।
मृतपं चापि चाण्डालः श्वपाकमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२१ ॥
నిషాదుని వలన నావతో జీవించే దాసుడైన మద్గురుడు జన్మిస్తాడు; చండాలుని వలన మృతపుడు, అతడు శ్వపాకుడని ప్రసిద్ధి.
13.83.22
चतुरो मागधी सूते क्रूरान्मायोपजीविनः ।
मांसं स्वादुकरं क्षौद्रं सौगन्धमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२२ ॥
మాగధి స్త్రీ చతురుని కంటుంది; క్రూరులు, మాయతో జీవించేవారి వలన మాంసాన్ని రుచిగా చేసేవాడు, తేనె అమ్మేవాడు సౌగంధుడని ప్రసిద్ధి.
13.83.23
वैदेहकाच्च पापिष्ठा क्रूरं मायोपजीविनम् ।
निषादान्मद्रनाभं च खरयानप्रयायिनम् ॥ १३.८३.२३ ॥
వైదేహక పురుషుని వలన, పాపిష్ఠ స్త్రీ వలన మాయతో జీవించే క్రూరుడు జన్మిస్తాడు; నిషాదుని వలన గాడిద బండిలో ప్రయాణించే మద్రనాభుడు జన్మిస్తాడు.
13.83.24
चण्डालात्पुल्कसं चापि खराश्वगजभोजिनम् ।
भृतचैलप्रतिच्छन्नं भिन्नभाजनभोजिनम् ॥ १३.८३.२४ ॥
చండాలుని వలన పుల్కసుడు జన్మిస్తాడు; అతడు గాడిద, గుర్రం, ఏనుగుల మాంసం తింటాడు, అద్దె వస్త్రంతో కప్పుకుంటాడు, పగిలిన పాత్రలలో భోజనం చేస్తాడు.
13.83.25
आयोगवीषु जायन्ते हीनवर्णास्तु ते त्रयः ।
क्षुद्रो वैदेहकादन्धो बहिर्ग्रामप्रतिश्रयः ॥ १३.८३.२५ ॥
ఆయోగవీ స్త్రీలలో హీన వర్ణానికి చెందిన ముగ్గురు జన్మిస్తారు: వైదేహకుని వల్ల క్షుద్రుడు, మరియు గ్రామం వెలుపల నివసించే అంధ్రుడు.
13.83.26
कारावरो निषाद्यां तु चर्मकारः प्रसूयते ।
चाण्डालात्पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान् ॥ १३.८३.२६ ॥
నిషాది స్త్రీలో కారావరుడు, చర్మకారుడు జన్మిస్తారు; చాండాలుని వల్ల తోలు వ్యాపారం చేసే పాండు-సౌపాకుడు జన్మిస్తాడు.
13.83.27
आहिण्कों निषादेन वैदेह्यां सम्प्रसूयते ।
चण्डालेन तु सौपाकश्चण्डालसमवृत्तिमान् ॥ १३.८३.२७ ॥
నిషాదునివల్ల వైదేహి స్త్రీలో ఆహిండికుడు జన్మిస్తాడు; చాండాలునివల్ల చాండాలుని వలె జీవించే సౌపాకుడు జన్మిస్తాడు.
13.83.28
निषादी चापि चण्डालात्पुत्रमन्तेवसायिनम् ।
श्मशानगोचरं सूते बाह्यैरपि बहिष्कृतम् ॥ १३.८३.२८ ॥
నిషాది స్త్రీ చాండాలునివల్ల స్మశానంలో తిరిగే, ఊరి అంచున నివసించే కొడుకును కంటుంది; అతడు బయటివారిచేతనూ బహిష్కరించబడినవాడు.
13.83.29
इत्येते सङ्करे जाताः पितृमातृव्यतिक्रमात् ।
प्रच्छन्नान्वा प्रकाशा वा वेदितव्याः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.२९ ॥
ఇలా వీరు తల్లిదండ్రుల వర్ణాలను అతిక్రమించడం వల్ల సంకర జాతిలో జన్మించారు; దాగి ఉన్నవారైనా, బహిరంగంగా ఉన్నవారైనా తమ కర్మలతో గుర్తించాలి.
13.83.30
चतुर्णामेव वर्णानां धर्मो नान्यस्य विद्यते ।
वर्णानां धर्महीनेषु सङ्ख्या नास्तीह कस्यचित् ॥ १३.८३.३० ॥
నాలుగు వర్ణాలకే ధర్మం ఉంది, మరెవరికీ లేదు; ధర్మహీన వర్ణాలవారికి ఇక్కడ ఎవరికీ లెక్క లేదు.
13.83.31
यदृच्छयोपसम्पन्नैर्यज्ञसाधुबहिष्कृतैः ।
बाह्या बाह्यैश्च जायन्ते यथावृत्ति यथाश्रयम् ॥ १३.८३.३१ ॥
యాదృచ్ఛికంగా యజ్ఞం, సాధు-ఆచారం నుండి బహిష్కరించబడిన వారు, తమ జీవనోపాధికి మరియు ఆశ్రయానికి అనుగుణంగా బయటివారి మధ్య జన్మిస్తారు.
13.83.32
चतुष्पथश्मशानानि शैलांश्चान्यान्वनस्पतीन् ।
कार्ष्णायसमलङ्कारं परिगृह्य च नित्यशः।
वसेयुरेते विज्ञाता वर्तयन्तः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.३२ ॥
కూడళ్లలో, శ్మశానాలలో, పర్వతాలలో, ఇతర వృక్షాల వద్ద, ఇనుప-నల్లని అలంకారాలు ధరించి ఎల్లప్పుడూ నివసించాలి; వీరు తమ కర్మలతో జీవనం సాగించేవారిగా గుర్తించబడతారు.
13.83.33
युञ्जन्तो वाऽप्यलङ्कारांस्तथोपकरणानि च ।
गोब्राह्मणाय साहय्यं कुर्वाणा वै न संशयः ॥ १३.८३.३३ ॥
అలంకారాలను, పరికరాలను ఉపయోగిస్తూ కూడా, గోవులకు బ్రాహ్మణులకు సహాయం చేస్తూ ఉండడంలో సందేహం లేదు.
13.83.34
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यवाक्यं तथा क्षमा ।
स्वशरीरैरपि त्राणं बाह्यानां सिद्धिकारणम्।
भवन्ति मनुजव्याघ्र तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १३.८३.३४ ॥
అహింస, కరుణ, సత్యవాక్కు, క్షమ, తన శరీరంతోనైనా బయటివారికి రక్షణ ఇవ్వడం — ఇవే విజయానికి కారణాలు. మనుజవ్యాఘ్రమా, ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
13.83.35
यथोपदेशं परिकीर्तितासु ।
नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान्।
निहीनयोनिर्हि सुतोऽवसादये-
त्तितीर्षमाणं हि यथोपलो जले ॥ १३.८३.३५ ॥
ఉపదేశం ప్రకారం చెప్పబడిన విషయాలను ఆలోచించి బుద్ధిమంతుడు జన్మించాలి; నీచ యోనిలో పుట్టిన కుమారుడు దాటాలనుకునేవాడిని, నీటిలో రాయి మునిగినట్లు, కిందికి లాగుతాడు.
13.83.36
अविद्वांसमलं लोके विद्वांसमपि वा पुनः ।
नयन्ति ह्यपथं नार्यः कामक्रोधवशानुगम् ॥ १३.८३.३६ ॥
లోకంలో అజ్ఞానిని, లేదా విద్వాంసుడిని కూడా, కామక్రోధాల వశంలో నడిచేవారిని, స్త్రీలు తప్పుదారికి నడిపిస్తారు.
13.83.37
स्वभावश्चैव नारीणां नराणामिह दूषणम् ।
अत्यर्थं न प्रसज्जन्ते प्रमदासु विपश्चितः ॥ १३.८३.३७ ॥
ఇక్కడ స్త్రీలకు, పురుషులకు స్వభావమే దోషం; కానీ విజ్ఞులు స్త్రీలపై అతిగా ఆసక్తి చూపరు.
13.83.38
वर्णापेतमविज्ञाय नरं कलुषयोनिजम् ।
आर्यरूपमिवानार्यं कथं विद्यामहे वयम् ॥ १३.८३.३८ ॥
వర్ణభ్రష్టుడై, కలుషిత యోనిలో జన్మించిన మనిషిని, ఆర్యరూపుడిగా కనిపించినా అనార్యుడిని, మనం ఎలా తెలుసుకోవాలి?
13.83.39
योनिसङ्कलुषे जातं नानाभावसमन्वितम् ।
कर्मभिः सज्जनाचीर्णैर्विज्ञेयाः शुद्धयोनिकाः ॥ १३.८३.३९ ॥
కలుషిత యోనిలో జన్మించి నానా భావాలు కలవాడిని, సజ్జనులు ఆచరించే కర్మల ద్వారా శుద్ధయోనిజులను తెలుసుకోవాలి.
13.83.40
अनार्यत्वमनाचारः क्रूरत्वं निष्क्रियात्मता ।
पुरुषं व्यञ्जयन्तीह लोके कलुषयोनिजम् ॥ १३.८३.४० ॥
అనార్యత్వం, దురాచారం, క్రూరత్వం, నిష్క్రియాత్మత — ఇవి ఈ లోకంలో కలుషిత యోనిలో జన్మించిన పురుషుడిని వెల్లడిస్తాయి.
13.83.41
पित्र्यं वा भजते शीलं मातृजं वा तथोभयम् ।
न कथञ्च सङ्कीर्णः प्रवृतिं स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४१ ॥
అతడు తండ్రి స్వభావాన్నో, తల్లి స్వభావాన్నో, లేదా రెండింటినో అనుసరిస్తాడు; మిశ్రముడైనా ఏదోవిధంగా తన ప్రవృత్తిని నియంత్రిస్తాడు.
13.83.42
यथैव सदृसो रूपे मातावित्रोर्हि जायते ।
व्याघ्रबिन्दोस्तथा योनिं पुरुषः स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४२ ॥
తల్లిదండ్రుల రూపాన్ని పోలిన సంతానం జన్మించినట్లే, పులి మచ్చలా గుర్తులు కలవాడు తన యోనిని నియంత్రిస్తాడు.
13.83.43
कुले स्रोतसि संच्छन्ने यस्य स्याद्योनिसङ्करः ।
संश्रयत्येव तच्छीलं नरोऽल्पमथवा बहु ॥ १३.८३.४३ ॥
ఏ మనిషి కులంలో దాగిన ప్రవాహంలా యోని-సంకరం ఉంటుందో, ఆ మనిషి కొంచెమో ఎక్కువో ఆ స్వభావాన్నే అనుసరిస్తాడు.
13.83.44
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि ।
सवर्णमन्यवर्णं वा स्वशीलं सास्ति निश्चये ॥ १३.८३.४४ ॥
ఆర్య రూపం, ఆచారం కలవాడైనా కృత్రిమ మార్గంలో నడిచేవాడు, సమవర్ణుడైనా ఇతర వర్ణుడైనా, అతని స్వభావం నిశ్చయంగా బయటపడుతుంది.
13.83.45
नानावृत्तेषु भूतेषु नानाक्रमरतेषु च ।
जन्मवृत्तसमं लोके सुश्लिष्टं न विरज्यते ॥ १३.८३.४५ ॥
వివిధ ఆచారాల, వివిధ మార్గాల్లో మునిగిన జీవుల మధ్య, లోకంలో తన జన్మ-వృత్తానికి సరిపడి బాగా కలిసిపోయినవాడు విరక్తి చెందడు.
13.83.46
शरीरमिह सत्वेन न तस्य परिकृष्यते ।
ज्येष्ठमध्यावरं सत्वं तुल्यसत्वं प्रमोदते ॥ १३.८३.४६ ॥
ఇక్కడ శరీరం ద్వారా అతన్ని కొలవరు, అంతర్గత సత్వం ద్వారానే; జ్యేష్ఠ, మధ్య, అధమ సత్వం, సమాన సత్వం గలవారితో ఆనందిస్తుంది.
13.83.47
ज्यायांसमपि शीलेन विहीनं नैव पूजयेत् ।
अपि शूद्रं च धर्मज्ञं सद्वृत्तमभिपूजयेत् ॥ १३.८३.४७ ॥
శీలం లేని పెద్దవారినీ గౌరవించరాదు; ధర్మం తెలిసిన, సద్వృత్తి గల శూద్రుడినీ గౌరవించాలి.
13.83.48
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नरः ।
सुशीलचारित्रकुलैः शुभाशुभैः।
प्रनष्टमप्यात्मकुलं तथा नरः ।
पुनः प्रकाशं कुरुते स्वकर्मतः ॥ १३.८३.४८ ॥
మనిషి తన కర్మల ద్వారానే తనను వెల్లడి చేసుకుంటాడు—మంచి చెడు శీలం, ఆచారం, కులం ద్వారా. నశించిపోయిన తన కులాన్ని కూడా మనిషి తన కర్మ ద్వారా మళ్లీ ప్రకాశింపజేస్తాడు.
13.83.49
योनिष्वेतासु सर्वासु सङ्कीर्णास्वितरासु च ।
यत्रात्मानं न जनयेद्बुधस्तां परिवर्जयेत् ॥ १३.८३.४९ ॥
ఈ అన్ని యోనులలోనూ, కలుషితమైనవిగా మరియు ఇతరమైనవిగా ఉన్నవాటిలోనూ, జ్ఞాని తన వంశాన్ని పుట్టించని చోటును విడిచిపెట్టాలి.