മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.83.1
अर्थाश्रयाद्वा कामाद्वा वर्णानां चाप्यनिश्चयात् ।
अज्ञानाद्वापि वर्णानां जायते वर्णसङ्करः ॥ १३.८३.१ ॥
ധനാശ്രയത്താലോ, കാമത്താലോ, വർണങ്ങളുടെ നിശ്ചയമില്ലായ്മയാലോ, അജ്ഞാനത്താലോ പോലും വർണസങ്കരം ഉണ്ടാകുന്നു.
13.83.2
तेषामेतेन विधिना जातानां वर्णसङ्करे ।
को धर्मः कानि कर्माणि तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८३.२ ॥
ഈ രീതിയിൽ വർണസങ്കരത്തിൽ ജനിച്ചവർക്ക് ഏതു ധർമം, ഏതു കർമങ്ങൾ? പിതാമഹാ, അത് എന്നോട് പറയൂ.
13.83.3
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि चातुर्वर्ण्यं च केवलम् ।
असृजत्स हि यज्ञार्थे पूर्वमेव प्रजापतिः ॥ १३.८३.३ ॥
ചാതുർവർണ്യകർമങ്ങളും ചാതുർവർണ്യവും മാത്രം യജ്ഞത്തിനായി പ്രജാപതി മുൻപേ സൃഷ്ടിച്ചു.
13.83.4
भार्याश्चतस्नो विप्रस्य द्वयोरात्मा प्रजायते ।
आनुपूर्व्याद्द्वयोर्हीनौ मातृजात्यौ प्रसूयतः ॥ १३.८३.४ ॥
ബ്രാഹ്മണന് നാല് ഭാര്യമാർ; അവരിൽ രണ്ടുപേരിൽ അവന്റെ തന്നെ സന്തതി ജനിക്കുന്നു, ക്രമപ്രകാരം മറ്റ് രണ്ടുപേരിൽ മാതൃജാതിക്കനുസരിച്ച് ഹീനർ ജനിക്കുന്നു.
13.83.5
परं शवाद्ब्राह्मणस्यैव पुत्रः ।
शूद्रापुत्रं पारशवं तमाहुः।
शुश्रूषकः स्वस्य कुलस्य स स्या-
त्स्वचारित्रं नित्यमथो न जह्यात् ॥ १३.८३.५ ॥
ബ്രാഹ്മണന്റെ പുത്രൻ ശൂദ്രസ്ത്രീയിൽ ജനിച്ചാൽ അവനെ പാരശവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവൻ തന്റെ കുലത്തിന് ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവനാകണം; സ്വന്തം ആചാരം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
13.83.6
सर्वानुपायानथ सम्प्रधार्य ।
समुद्धरेत्स्वस्य कुलस्य तन्त्रम्।
ज्येष्ठो यवीयानपि यो द्विजस्य ।
शुश्रूषया दानपरायणः स्यात् ॥ १३.८३.६ ॥
എല്ലാ ഉപായങ്ങളും നന്നായി ആലോചിച്ച് തന്റെ കുലത്തിന്റെ പരമ്പരയെ ഉദ്ധരിക്കണം. മൂത്തവനായാലും ഇളയവനായാലും, ദ്വിജർക്ക് ശുശ്രൂഷയിലും ദാനത്തിലും ഏർപ്പെട്ടവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യട്ടെ.
13.83.7
तिस्रः क्षत्रियसम्बन्धाद्द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
हीनवर्णास्तृतीयायां शूद्रा उग्रा इति स्मृतिः ॥ १३.८३.७ ॥
ക്ഷത്രിയ ബന്ധത്താൽ മൂന്ന് (ഭാര്യമാർ); രണ്ടുപേരിൽ ഇവന്റെ ആത്മജൻ ജനിക്കുന്നു. മൂന്നാമത്തവളിൽ ഹീനവർണ്ണരായ ശൂദ്രരും ഉഗ്രരും ജനിക്കുന്നു എന്ന് സ്മൃതി പറയുന്നു.
13.83.8
द्वे चापि भार्ये वैश्यस्य द्वयोरात्माऽस्व जायते ।
शूद्रा शूद्रस्य चाप्येका शूद्रमेव प्रजायते ॥ १३.८३.८ ॥
വൈശ്യന് രണ്ട് ഭാര്യമാരുണ്ട്; അവരിൽ രണ്ടുപേരിൽ അവന്റെ സ്വന്തം പുത്രൻ ജനിക്കുന്നു. ശൂദ്രഭാര്യയിൽ ഒരുവളിൽനിന്ന് ശൂദ്രൻ തന്നെ ജനിക്കുന്നു.
13.83.9
अतोऽविशिष्टस्त्वधमो गुरुदारप्रधर्षकः ।
ब्राह्यं वर्णं जनयति चातुर्वर्ण्यविगर्हितम् ॥ १३.८३.९ ॥
അതിനാൽ വേർതിരിവില്ലാത്തവനും അധമനുമായ ഗുരുപത്നിയെ അപമാനിക്കുന്നവൻ, ചാതുർവർണ്യത്താൽ നിന്ദിതമായ ബ്രാഹ്മണവർണ്ണത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നു.
13.83.10
अयाज्यं क्षत्रियो व्रात्यंक सूतं स्तोत्रक्रियापरम् ।
वैश्यो वैदेहकं चापि मौद्गल्यमपवर्जितम् ॥ १३.८३.१० ॥
ക്ഷത്രിയൻ അയാജ്യനായ വ്രാത്യനെയും, സ്തോത്രക്രിയയിൽ മുഴുകിയ സൂതനെയും ജനിപ്പിക്കുന്നു; വൈശ്യൻ വൈദേഹകനെയും പുറന്തള്ളപ്പെട്ട മൗദ്ഗല്യനെയും ജനിപ്പിക്കുന്നു.
13.83.11
शूद्रश्चण्डालमत्युग्रं वध्यघ्नं बाह्यवासिनम् ।
ब्राह्मण्यां सम्प्रजायन्त इत्येते कुलपांसनाः।
एते मतिमतांश्रेष्ठ वर्णसङ्करजाः प्रभो ॥ १३.८३.११ ॥
ശൂദ്രൻ ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീയിൽ അതിഉഗ്രനായ ചണ്ഡാലനെയും, വധ്യരെ കൊല്ലുന്നവനെയും, പുറത്തു വസിക്കുന്നവനെയും ജനിപ്പിക്കുന്നു; ഇവർ കുലത്തെ അപമാനിക്കുന്നവരാണ്. ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, പ്രഭോ, ഇവർ വർണ്ണസങ്കരത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്.
13.83.12
बन्दी तु जायते वैश्यान्मागधो वाक्यजीवनः ।
शूद्रान्निषादो मत्स्यघ्नः क्षत्रियायां व्यतिक्रमात् ॥ १३.८३.१२ ॥
വൈശ്യനിൽ നിന്ന് വാക്കുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന ബന്ദി ജനിക്കുന്നു; ശൂദ്രനിൽ നിന്ന്, ക്ഷത്രിയസ്ത്രീയിൽ ലംഘനത്താൽ, മത്സ്യം കൊല്ലുന്ന നിഷാദൻ ജനിക്കുന്നു.
13.83.13
शूद्रादायोगवश्चापि वैश्यायां ग्राम्यधर्मिणः ।
ब्राह्मणैरप्रतिग्राह्यस्तक्षा स्वधनजीवनः ॥ १३.८३.१३ ॥
ശൂദ്രപുരുഷനിൽ വൈശ്യസ്ത്രീയിൽ ജനിച്ച ആയോഗവൻ ഗ്രാമവൃത്തി ചെയ്യുന്നവനാണ്; ബ്രാഹ്മണർ അവനിൽനിന്നു ദാനം സ്വീകരിക്കില്ല. തക്ഷാവ് സ്വന്തം തൊഴിലിനാൽ ജീവിക്കുന്നു.
13.83.14
एतेऽपि सदृशान्वर्णाञ्जनयन्ति स्वयोनिषु ।
मातृजात्या प्रसूयन्ते ह्यवरा हीनयोनिषु ॥ १३.८३.१४ ॥
ഇവരും സ്വന്തം യോനിയിൽ തങ്ങൾക്കു സമാനമായ വർണങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുന്നു; മാതൃജാതിയനുസരിച്ച് താഴ്ന്ന യോനികളിൽ അധമർ ജനിക്കുന്നു.
13.83.15
यथा चतुर्षु वर्णेषु द्वयोरात्माऽस्य जायते ।
आनन्तर्यात्प्रजायन्ते यथा बाह्या प्रधानतः ॥ १३.८३.१५ ॥
നാലു വർണങ്ങളിൽ രണ്ടിൽനിന്ന് ഇവന്റെ ആത്മാവ് ജനിക്കുന്നതുപോലെ, ക്രമമനുസരിച്ച് സന്തതികൾ ജനിക്കുന്നു; പ്രധാനമായും ബാഹ്യജാതികൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
13.83.16
ते चापि सदृशं वर्णं जनयन्ति स्वयोनिषु ।
परस्परस्य दारेषु जनयन्ति विगर्हितान् ॥ १३.८३.१६ ॥
അവരും സ്വന്തം യോനിയിൽ സമാനമായ വർണത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നു; പരസ്പരം ഭാര്യമാരിൽ നിന്ദ്യരായ സന്തതികളെയും ജനിപ്പിക്കുന്നു.
13.83.17
यथा शूद्रोऽपि ब्राह्मण्यां जन्तुं बाह्यं प्रसूयते ।
एवं बाह्यतराद्बाह्यश्चातुर्वर्ण्यात्प्रजायते ॥ १३.८३.१७ ॥
ശൂദ്രൻ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയിൽ ബാഹ്യസന്തതിയെ ജനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അതിബാഹ്യനിൽനിന്ന് നാലു വർണങ്ങളിൽനിന്ന് ബാഹ്യൻ ജനിക്കുന്നു.
13.83.18
प्रतिलोमं तु वर्धन्ते बाह्योद्बाह्यतरात्पुनः ।
हीनाद्धीनाः प्रसूयन्ते वर्णाः पञ्चदशैव तु ॥ १३.८३.१८ ॥
എന്നാൽ പ്രതിലോമക്രമത്തിൽ ബാഹ്യനിൽനിന്ന് അതിബാഹ്യനിൽനിന്ന് വീണ്ടും വർധിക്കുന്നു; ഹീനരിൽനിന്ന് ഹീനർ ജനിക്കുന്നു; വർണങ്ങൾ പതിനഞ്ചുതന്നെ.
13.83.19
अगम्यागमनाच्चैव जायते वर्णसङ्करः ।
बाह्यानामनुजायन्ते सैरन्ध्र्यां मागधेषु च।
प्रसाधनोपचारज्ञमदासं दासजीवनम् ॥ १३.८३.१९ ॥
അഗമ്യരുമായുള്ള സംഗമത്താൽ വർണസങ്കരം ജനിക്കുന്നു. ബാഹ്യരുടെ സന്തതികൾ സൈരന്ധ്രീ സ്ത്രീകളിലും മാഗധരിലും ജനിക്കുന്നു; അലങ്കാരത്തിലും ശുശ്രൂഷയിലും പ്രവീണരായ, ദാസരല്ലെങ്കിലും ദാസജീവിതം നയിക്കുന്നവർ.
13.83.20
क्षत्रा ह्यायोगवं सूते वागुराबन्धजीवनम् ।
मैरेयकं च वैदेहः सम्प्रसूतेऽथ माधुकम् ॥ १३.८३.२० ॥
ക്ഷത്രാ സ്ത്രീ ആയോഗവനെ പ്രസവിക്കുന്നു, കെണി വെച്ച് ജീവിക്കുന്നവൻ; വൈദേഹനിൽ നിന്ന് മൈരേയകനും, പിന്നീട് മാധുകനും ജനിക്കുന്നു.
13.83.21
निषादो मद्गुरं सूते दासं नावोपजीविनम् ।
मृतपं चापि चाण्डालः श्वपाकमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२१ ॥
നിഷാദനിൽ നിന്ന് വള്ളത്താൽ ജീവിക്കുന്ന ദാസനായ മദ്ഗുരൻ ജനിക്കുന്നു; ചാണ്ഡാലനിൽ നിന്ന് മൃതപൻ, അവൻ ശ്വപാകൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധൻ.
13.83.22
चतुरो मागधी सूते क्रूरान्मायोपजीविनः ।
मांसं स्वादुकरं क्षौद्रं सौगन्धमिति विश्रुतम् ॥ १३.८३.२२ ॥
മാഗധീ സ്ത്രീ ചതുരനെ പ്രസവിക്കുന്നു; ക്രൂരരും വഞ്ചനയാൽ ജീവിക്കുന്നവരുമായ പുരുഷന്മാരിൽ നിന്ന് മാംസം രുചികരമാക്കുന്നവനും തേൻ വിൽക്കുന്നവനും സൗഗന്ധൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധൻ.
13.83.23
वैदेहकाच्च पापिष्ठा क्रूरं मायोपजीविनम् ।
निषादान्मद्रनाभं च खरयानप्रयायिनम् ॥ १३.८३.२३ ॥
വൈദേഹകനിൽ നിന്നും പാപിഷ്ഠയായ സ്ത്രീയിൽ നിന്നും വഞ്ചനയാൽ ജീവിക്കുന്ന ക്രൂരൻ ജനിക്കുന്നു; നിഷാദനിൽ നിന്ന് കഴുതവണ്ടിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മദ്രനാഭൻ ജനിക്കുന്നു.
13.83.24
चण्डालात्पुल्कसं चापि खराश्वगजभोजिनम् ।
भृतचैलप्रतिच्छन्नं भिन्नभाजनभोजिनम् ॥ १३.८३.२४ ॥
ചാണ്ഡാലനിൽ നിന്ന് പുൽകസൻ ജനിക്കുന്നു; കഴുത, കുതിര, ആന എന്നിവയുടെ മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, കൂലിവസ്ത്രം പുതച്ചവൻ, പൊട്ടിയ പാത്രങ്ങളിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ.
13.83.25
आयोगवीषु जायन्ते हीनवर्णास्तु ते त्रयः ।
क्षुद्रो वैदेहकादन्धो बहिर्ग्रामप्रतिश्रयः ॥ १३.८३.२५ ॥
ആയോഗവീ സ്ത്രീകളിൽ ഹീനവർണ്ണത്തിലുള്ള മൂന്നുപേർ ജനിക്കുന്നു: വൈദേഹകനിൽ നിന്ന് ക്ഷുദ്രൻ, ഗ്രാമത്തിനു പുറത്ത് വസിക്കുന്ന അന്ധ്രൻ.
13.83.26
कारावरो निषाद्यां तु चर्मकारः प्रसूयते ।
चाण्डालात्पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान् ॥ १३.८३.२६ ॥
നിഷാദി സ്ത്രീയിൽ കാരാവരനും ചർമ്മകാരനും ജനിക്കുന്നു; ചണ്ഡാലനിൽ നിന്ന് തോൽ വ്യാപാരം ചെയ്യുന്ന പാണ്ഡു-സൗപാകൻ ജനിക്കുന്നു.
13.83.27
आहिण्कों निषादेन वैदेह्यां सम्प्रसूयते ।
चण्डालेन तु सौपाकश्चण्डालसमवृत्तिमान् ॥ १३.८३.२७ ॥
നിഷാദനാൽ വൈദേഹി സ്ത്രീയിൽ ആഹിണ്ഡികൻ ജനിക്കുന്നു; ചണ്ഡാലനാൽ ചണ്ഡാലനെപ്പോലെ ജീവിക്കുന്ന സൗപാകൻ ജനിക്കുന്നു.
13.83.28
निषादी चापि चण्डालात्पुत्रमन्तेवसायिनम् ।
श्मशानगोचरं सूते बाह्यैरपि बहिष्कृतम् ॥ १३.८३.२८ ॥
നിഷാദി സ്ത്രീ ചണ്ഡാലനാൽ ശ്മശാനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, അതിർത്തിവാസിയായ മകനെ പ്രസവിക്കുന്നു; പുറത്തുള്ളവരാലും ബഹിഷ്കൃതനാണവൻ.
13.83.29
इत्येते सङ्करे जाताः पितृमातृव्यतिक्रमात् ।
प्रच्छन्नान्वा प्रकाशा वा वेदितव्याः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.२९ ॥
ഇങ്ങനെ ഇവർ മാതാപിതാക്കളുടെ വർണ്ണലംഘനം മൂലം സങ്കരത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്; മറഞ്ഞവരോ പ്രകടരോ ആയാലും അവരുടെ കർമ്മങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടണം.
13.83.30
चतुर्णामेव वर्णानां धर्मो नान्यस्य विद्यते ।
वर्णानां धर्महीनेषु सङ्ख्या नास्तीह कस्यचित् ॥ १३.८३.३० ॥
നാല് വർണ്ണങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ധർമ്മമുള്ളൂ, മറ്റാർക്കുമില്ല; ധർമ്മഹീനരായ വർണ്ണങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ഇവിടെ ആരുടെയും കണക്കില്ല.
13.83.31
यदृच्छयोपसम्पन्नैर्यज्ञसाधुबहिष्कृतैः ।
बाह्या बाह्यैश्च जायन्ते यथावृत्ति यथाश्रयम् ॥ १३.८३.३१ ॥
യാദൃച്ഛികമായി യജ്ഞത്തിൽനിന്നും സാധുആചാരത്തിൽനിന്നും പുറന്തള്ളപ്പെട്ടവർ, തങ്ങളുടെ ജീവനോപായത്തിനും ആശ്രയത്തിനും അനുസരിച്ച് പുറമേയുള്ളവരിൽ ജനിക്കുന്നു.
13.83.32
चतुष्पथश्मशानानि शैलांश्चान्यान्वनस्पतीन् ।
कार्ष्णायसमलङ्कारं परिगृह्य च नित्यशः।
वसेयुरेते विज्ञाता वर्तयन्तः स्वकर्मभिः ॥ १३.८३.३२ ॥
നാലുവഴിക്കൂട്ടങ്ങളിലും ശ്മശാനങ്ങളിലും പർവതങ്ങളിലും മറ്റു വൃക്ഷങ്ങൾക്കരികിലും, ഇരുമ്പുകറുപ്പ് ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച് എപ്പോഴും വസിക്കണം; ഇവർ സ്വകർമ്മങ്ങളാൽ ജീവിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
13.83.33
युञ्जन्तो वाऽप्यलङ्कारांस्तथोपकरणानि च ।
गोब्राह्मणाय साहय्यं कुर्वाणा वै न संशयः ॥ १३.८३.३३ ॥
ആഭരണങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാലും, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും സഹായം ചെയ്താലും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.83.34
आनृशंस्यमनुक्रोशः सत्यवाक्यं तथा क्षमा ।
स्वशरीरैरपि त्राणं बाह्यानां सिद्धिकारणम्।
भवन्ति मनुजव्याघ्र तत्र मे नास्ति संशयः ॥ १३.८३.३४ ॥
ഹിംസയില്ലായ്മ, കരുണ, സത്യവാക്ക്, ക്ഷമ, സ്വന്തം ശരീരംകൊണ്ടുപോലും പുറത്തുള്ളവർക്ക് രക്ഷ നൽകൽ — ഇവയാണ് സിദ്ധിയുടെ കാരണങ്ങൾ. മനുജവ്യാഘ്രമേ, ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
13.83.35
यथोपदेशं परिकीर्तितासु ।
नरः प्रजायेत विचार्य बुद्धिमान्।
निहीनयोनिर्हि सुतोऽवसादये-
त्तितीर्षमाणं हि यथोपलो जले ॥ १३.८३.३५ ॥
ഉപദേശപ്രകാരം പറഞ്ഞിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിചാരിച്ച് ബുദ്ധിമാൻ ജനിക്കണം; താഴ്ന്ന യോനിയിലെ പുത്രൻ കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെ, വെള്ളത്തിൽ കല്ല് എന്നപോലെ, താഴ്ത്തിക്കളയും.
13.83.36
अविद्वांसमलं लोके विद्वांसमपि वा पुनः ।
नयन्ति ह्यपथं नार्यः कामक्रोधवशानुगम् ॥ १३.८३.३६ ॥
ലോകത്ത് അജ്ഞനെയും, പണ്ഡിതനെയും, കാമക്രോധങ്ങളുടെ വശത്ത് പിന്തുടരുന്നവരെ, സ്ത്രീകൾ തെറ്റായ വഴിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
13.83.37
स्वभावश्चैव नारीणां नराणामिह दूषणम् ।
अत्यर्थं न प्रसज्जन्ते प्रमदासु विपश्चितः ॥ १३.८३.३७ ॥
ഇവിടെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും സ്വഭാവമാണ് ദോഷം; എന്നാൽ വിജ്ഞരായവർ സ്ത്രീകളിൽ അമിതമായി ആസക്തരാകുന്നില്ല.
13.83.38
वर्णापेतमविज्ञाय नरं कलुषयोनिजम् ।
आर्यरूपमिवानार्यं कथं विद्यामहे वयम् ॥ १३.८३.३८ ॥
വർണഭ്രഷ്ടനും കലുഷയോനിയിൽ ജനിച്ചവനും, ആര്യരൂപമുള്ള അനാര്യനുമായ മനുഷ്യനെ നാം എങ്ങനെ അറിയും?
13.83.39
योनिसङ्कलुषे जातं नानाभावसमन्वितम् ।
कर्मभिः सज्जनाचीर्णैर्विज्ञेयाः शुद्धयोनिकाः ॥ १३.८३.३९ ॥
കലുഷയോനിയിൽ ജനിച്ച്, പല ഭാവങ്ങളുള്ളവനെ, സജ്ജനങ്ങൾ ആചരിച്ച കർമ്മങ്ങളാൽ ശുദ്ധയോനിജരെ അറിയണം.
13.83.40
अनार्यत्वमनाचारः क्रूरत्वं निष्क्रियात्मता ।
पुरुषं व्यञ्जयन्तीह लोके कलुषयोनिजम् ॥ १३.८३.४० ॥
അനാര്യത്വം, ദുരാചാരം, ക്രൂരത, നിഷ്ക്രിയത — ഇവ ഈ ലോകത്ത് കലുഷയോനിയിൽ ജനിച്ച പുരുഷനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
13.83.41
पित्र्यं वा भजते शीलं मातृजं वा तथोभयम् ।
न कथञ्च सङ्कीर्णः प्रवृतिं स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४१ ॥
അവൻ പിതാവിന്റെ ശീലമോ മാതാവിന്റെ ശീലമോ രണ്ടുമോ സ്വീകരിക്കുന്നു; മിശ്രിതനെങ്കിലും ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ തന്റെ പ്രവൃത്തിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
13.83.42
यथैव सदृसो रूपे मातावित्रोर्हि जायते ।
व्याघ्रबिन्दोस्तथा योनिं पुरुषः स्वां नियच्छति ॥ १३.८३.४२ ॥
മാതാപിതാക്കളോട് സദൃശമായ രൂപത്തോടെ സന്താനം ജനിക്കുന്നതുപോലെ, പുലിപ്പുള്ളി പോലെയുള്ള അടയാളമുള്ള പുരുഷൻ തന്റെ യോനിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
13.83.43
कुले स्रोतसि संच्छन्ने यस्य स्याद्योनिसङ्करः ।
संश्रयत्येव तच्छीलं नरोऽल्पमथवा बहु ॥ १३.८३.४३ ॥
ഒളിഞ്ഞൊഴുകുന്ന അരുവിപോലെ കുലത്തിൽ യോനിസങ്കരം ഉണ്ടായാൽ, ആ മനുഷ്യൻ അല്പമോ ഏറെയോ ആ സ്വഭാവത്തെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.
13.83.44
आर्यरूपसमाचारं चरन्तं कृतके पथि ।
सवर्णमन्यवर्णं वा स्वशीलं सास्ति निश्चये ॥ १३.८३.४४ ॥
ആര്യരൂപവും ആചാരവുമുള്ളവനായിരുന്നാലും കൃത്രിമമായ വഴിയിൽ നടക്കുന്നവന്റെ, സമവർണനോ അന്യവർണനോ ആകട്ടെ, സ്വന്തം സ്വഭാവം തീർച്ചയായും വെളിപ്പെടും.
13.83.45
नानावृत्तेषु भूतेषु नानाक्रमरतेषु च ।
जन्मवृत्तसमं लोके सुश्लिष्टं न विरज्यते ॥ १३.८३.४५ ॥
വിവിധ വൃത്തികളുള്ളവരും വിവിധ മാർഗങ്ങളിൽ രമിക്കുന്നവരുമായ ജീവികൾക്കിടയിൽ, ലോകത്തിൽ തന്റെ ജന്മത്തിനും വൃത്തിക്കും ഒത്തുചേർന്ന് നന്നായി ഇണങ്ങിയവൻ വിരക്തനാകുന്നില്ല.
13.83.46
शरीरमिह सत्वेन न तस्य परिकृष्यते ।
ज्येष्ठमध्यावरं सत्वं तुल्यसत्वं प्रमोदते ॥ १३.८३.४६ ॥
ഇവിടെ ശരീരത്താൽ അവനെ അളക്കുന്നില്ല, ആന്തരിക സത്ത്വത്താൽ മാത്രം; ജ്യേഷ്ഠ, മധ്യമ, അധമ സത്ത്വം, തുല്യ സത്ത്വമുള്ളവനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.83.47
ज्यायांसमपि शीलेन विहीनं नैव पूजयेत् ।
अपि शूद्रं च धर्मज्ञं सद्वृत्तमभिपूजयेत् ॥ १३.८३.४७ ॥
സ്വഭാവമില്ലാത്ത മൂത്തവനെയും ബഹുമാനിക്കരുത്; ധർമ്മം അറിയുന്ന, സദ്വൃത്തനായ ശൂദ്രനെയും ബഹുമാനിക്കണം.
13.83.48
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नरः ।
सुशीलचारित्रकुलैः शुभाशुभैः।
प्रनष्टमप्यात्मकुलं तथा नरः ।
पुनः प्रकाशं कुरुते स्वकर्मतः ॥ १३.८३.४८ ॥
മനുഷ്യൻ തന്റെ കർമ്മങ്ങളാൽ തന്നെത്തന്നെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—നല്ലതും ചീത്തയുമായ സ്വഭാവം, നടപ്പ്, കുലം എന്നിവയാൽ. നശിച്ചുപോയ തന്റെ കുലത്തെയും മനുഷ്യൻ തന്റെ കർമ്മത്താൽ വീണ്ടും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
13.83.49
योनिष्वेतासु सर्वासु सङ्कीर्णास्वितरासु च ।
यत्रात्मानं न जनयेद्बुधस्तां परिवर्जयेत् ॥ १३.८३.४९ ॥
ഈ എല്ലാ യോനികളിലും, സങ്കീർണമായവയിലും മറ്റുള്ളവയിലും, ബുദ്ധിമാൻ സ്വന്തം വംശത്തെ ജനിപ്പിക്കാത്ത ഇടത്തെ ഉപേക്ഷിക്കണം.