マハーバーラタ · 章 13.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.86.1
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा च्यवनं तं तथाऽऽगतम् ।
त्वरितः प्रययौ तत्रि सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१ ॥
ナフシャは、チャーヴァナがそのようにやって来たと聞き、大臣と司祭を伴って急ぎそこへ向かった。
13.86.2
शौचं कृत्वा यथान्यायं प्राञ्जलिः प्रयतो नृपः ।
आत्मानमाचचक्षे च च्यवनाय महात्मने ॥ १३.८६.२ ॥
王は作法どおり清めを行い、合掌し、身を慎んで、偉大な魂のチャーヴァナに自らを告げた。
13.86.3
अर्चयामास तं चापि तस्य राज्ञः पुरोहितः ।
सत्यव्रतं महात्मानं देवकल्पं विशाम्पते ॥ १३.८६.३ ॥
王の司祭もまた彼を供養した。誠実な誓いを持ち、偉大な魂で、神のような人を、ああ民の主よ。
13.86.4
करवाणि प्रियं किं ते तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ।
सर्वं कर्ताऽस्मि भगवन्यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ १३.८६.४ ॥
再生族の中で最も優れた方よ、あなたの喜ぶことを私は何をいたしましょうか。どうぞお告げください。尊き方よ、たとえそれがきわめて困難であっても、私はすべてを成し遂げましょう。
13.86.5
श्रमेणि महता युक्ताः कैवर्ता मत्स्यजीविनः ।
मम मूल्यं प्रयच्छैभ्यो मत्स्यानां विक्रयैः सह ॥ १३.८६.५ ॥
大きな労苦に追われ、魚によって生きる漁師たちよ。彼らに私の代価を与えよ、魚の売上とともに。
13.86.6
सहस्रं दीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
निष्क्रयार्थे भगवतो यथाऽऽह भृगुनन्दनः ॥ १३.८६.६ ॥
司祭よ、ブリグの子が言ったように、尊き方の身代金として、ニシャーダたちに千を与えよ。
13.86.7
आत्ममूल्यं च वक्तव्यं न तल्लोकः प्रशंसति ।
तस्मादहं प्रवक्ष्यामि न चात्मस्तुतिम्मवृतः ॥ १३.८६.७ ॥
自分の価値を自分で語るべきではない、世はそれを称えない。だから私は語ろう、自己讃美はしない。
13.86.8
सहस्रं नाहमर्हामि किं वा त्वं मन्यसे नृप ।
सदृशं दीयतां मूल्यं स्वबुद्ध्या निश्चयं कुरु ॥ १३.८६.८ ॥
王よ、私は千には値しない。あなたはどう思うか。相応の値を払い、自分の判断で決めよ。
13.86.9
सहस्राणां शतं विप्र निषोदेभ्यः प्रदीयताम् ।
स्यादिदं भगवन्मूल्यं किं वाऽन्यन्मन्यते भवान् ॥ १३.८६.९ ॥
バラモンよ、ニシャーダ族に十万を与えよ。尊き方よ、これが価値となるか、それとも他に考えがあるか。
13.86.10
नाहं शतसहस्रेण निमेयः पार्थिवर्षभ ।
दीयतां सदृशं मूल्यममात्यैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१० ॥
王の中の雄牛よ、私は十万で買えるものではない。相応の値を払い、大臣たちと共に考えよ。
13.86.11
कोटिः प्रदीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
यदेतदपि नो मूल्यमतो भूयः प्रदीयताम् ॥ १३.८६.११ ॥
司祭よ、ニシャーダ族に一千万を与えよ。これも我らの価値でないなら、さらに与えよ。
13.86.12
राजन्नार्हाम्यहं कोटिं भूयो वाऽपि महाद्युते ।
सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१२ ॥
王よ、大いに輝く方よ、私は一千万にも、それ以上にも値しない。相応の値を払い、バラモンたちと共に考えよ。
13.86.13
अर्दं राज्यं समग्रं वा निषादेभ्यः प्रदीयताम् ।
एतत्तुल्यमहं मन्ये किं वाऽन्यन्मन्यसे द्विज ॥ १३.८६.१३ ॥
王国の半分、あるいは全土をニシャーダに与えよ。これが同等の代価だと私は考える。ああ、再生者よ、あなたは何か別のことを考えているのか。
13.86.14
अर्धं राज्यं समग्रं च मूल्यं नार्हामि पार्थिव ।
सदृशं दीयतां मूल्यमृषिभिः सह चिन्त्यताम् ॥ १३.८६.१४ ॥
王よ、王国の半分も全土も、私の代価にふさわしくはない。聖仙たちとともに、同等の代価を考えられよ。
13.86.15
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा नहुषो दुःखकर्शितः ।
स चिन्तयामास तदा सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१५ ॥
大仙の言葉を聞いたナフシャは、悲しみにやつれ、そのとき大臣と司祭とともに思案した。
13.86.16
तत्र त्वन्यो वनचरः कश्चिन्मूलफलाशनः ।
नहुषस्य समीपस्थो गविजातोऽभवन्मुनिः ॥ १३.८६.१६ ॥
そこには、根と果実を食べて暮らす一人の森の住人がナフシャの近くにいた。牛から生まれた彼は聖仙となった。
13.86.17
स तमाभाष्य राजानमब्रवीद्द्विजसत्तमः ।
तोषयिष्याम्यहं क्षिप्तं यथा तुष्टो भविष्यति ॥ १३.८६.१७ ॥
その再生者の中の最良の者は王に呼びかけて言った。「私はすぐにあなたを満足させよう。そうすればあなたは満足するだろう。」
13.86.18
नाहं मिथ्यावचो ब्रूयां खैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ।
भवतो यदहं ब्रयां तत्कार्यमविशङ्कया ॥ १३.८६.१८ ॥
私は偽りの言葉を、冗談でさえ語らないだろう。どうして別様であろうか。私があなたに言うことは、ためらいなく行うべきである。
13.86.19
व्रवीतु भगवान्मूल्यं महर्षेः सदृशं भृगोः ।
परित्रायस्व मामस्मद्विषयं च कुलं च मे ॥ १३.८६.१९ ॥
尊き方よ、偉大な聖仙ブリグにふさわしい代償をお告げください。どうか私と私の国、そして一族をお救いください。
13.86.20
हन्याद्धि भगवान्क्रुद्धस्त्रैलोक्यमपि केवलम् ।
किं पुनर्मां तपोहीनं बाहुवीर्यपरायणम्। ॥ १३.८६.२० ॥
怒った尊者は三界さえも完全に滅ぼしうる。まして苦行を欠き、腕力に頼る私などは言うまでもない。
13.86.21
अगाधाम्भसि मग्नस्य सामात्यस्य सऋत्विजः ।
प्लवो भव महर्षे त्वं कुरु मूल्यविनिश्चयम् ॥ १३.८६.२१ ॥
不可測の水に沈んだ私と大臣・祭官のために、偉大な聖仙よ、どうか筏となり、代償を定めてください。
13.86.22
नहुषस्य वचः श्रुत्वा गविजातः प्रतापवान् ।
उवाच हर्षयन्सर्वानमात्यान्पार्थिवं च तम् ॥ १३.८६.२२ ॥
ナフシャの言葉を聞くと、牛から生まれた威力ある者は、すべての大臣と王を喜ばせて語った。
13.86.23
ब्राह्मणानां गवां चैव कुलमेकं द्विधा कृतम् ।
एकत्र मन्त्रास्तिष्ठन्ति हविरन्यत्र तिष्ठति ॥ १३.८६.२३ ॥
バラモンと牛の血統は一つであったが、二つに分けられた。真言は一方に、供物は他方にとどまる。
13.86.24
अनर्घेया महाराज द्विजा वर्णेषु चोत्तमाः ।
गावश्च पुरुषव्याग्र गौर्मूल्यं परिकल्प्यताम् ॥ १३.८६.२४ ॥
大王よ、再生族は無価であり、諸階級のうちで最も優れている。牛もまた同様である。人中の虎よ、牛を代償と定めよ。
13.86.25
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा महर्षेर्वचनं नृप ।
हर्षेण महता युक्तः सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.२५ ॥
王よ、そのときナフシャは偉大な聖仙の言葉を聞き、大臣と家付きの司祭とともに大いなる喜びに満たされた。
13.86.26
अभिगम्य भृगोः पुत्रं च्यवनं संशितव्रतम् ।
इदं प्रोवाच नृपते वाचा सन्तर्पयन्निव ॥ १३.८६.२६ ॥
バルグの子、固い誓いを持つチャヴァナのもとへ近づき、王は言葉によって彼を喜ばせるかのように、これを述べた。
13.86.27
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा क्रीतोसि भार्गव ।
एतन्मूल्यमहं मन्ये तव धर्मभृतांवर ॥ १३.८६.२७ ॥
立ちなさい、立ちなさい、バラモンの聖仙よ！バルギヤよ、あなたは一頭の牛で買われた。これをあなたの値段と私は考える、法を保つ者の中で最も優れた人よ！
13.86.28
उत्तिष्ठाम्येष राजेन्द्र सम्यक् क्रीतोस्मि तेऽनघ ।
गोभिस्तुल्यं न पश्यामि धनं किञ्चिदिहाच्युत ॥ १३.८६.२८ ॥
私は立ち上がります、王たちの主よ。汚れなき者よ、私は確かにあなたによって買われました。ここには牛に等しい富は見えません、不滅の者よ！
13.86.29
कीर्तनं श्रवणं दानं दर्शनं चापि पार्थिव ।
गवां प्रशस्यते वीर सर्वपापहरं शिवम् ॥ १३.८६.२९ ॥
王よ、牛を讃えること、聞くこと、施すこと、見ることもまた称賛される。英雄よ、それは吉祥で、あらゆる罪を滅ぼすと言われる。
13.86.30
गावो लक्ष्म्याः सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते ।
अन्नमेव सदा गावो देवानां परमं हविः ॥ १३.८६.३० ॥
牛は常に吉祥（ラクシュミー）の根であり、牛の中に罪は見出されない。牛は常に食物であり、神々への最上の供物である。
13.86.31
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
गावो यज्ञस्य नेत्र्यो वै तथा यज्ञस्य ता मुखम् ॥ १३.८६.३१ ॥
スヴァーハーとヴァシャトの祭詞は常に牛に宿る。牛は祭祀を導くものであり、まさに祭祀の口である。
13.86.32
अमृतं ह्यव्ययं दिव्यं क्षरन्ति च वहन्ति च ।
अमृतायतनं चैताः सर्वलोकनमस्कृताः ॥ १३.८६.३२ ॥
牛は不滅で神聖な甘露を滴らせ、運ぶ。牛は甘露の住処であり、あらゆる世界から敬われる。
13.86.33
तेजसा वपुषा चैव गावो वह्निसमा भुवि ।
गावो हि सुमहत्तेजः प्राणिनां च सुखप्रदाः ॥ १३.८६.३३ ॥
その輝きと姿によって、大地の牛は火に等しい。牛はまことに大いなる威光であり、生きとし生けるものに幸福を授ける。
13.86.34
निविष्टं गोकुलं यत्र श्वासं मुञ्चति निर्भयम् ।
विराजयति तं देशं पापं चास्यापकर्षति ॥ १३.८६.३४ ॥
牛の群れが恐れなく留まり息をするところでは、その土地は輝き、その罪も遠ざけられる。
13.86.35
गावः स्वर्गस्य सोपानं गावः स्वर्गेऽपि पूजिताः ।
गावः कामदुहोदेव्यो नान्यत्किञ्चित्परं स्मृतम् ॥ १३.८६.३५ ॥
牛は天への階段であり、天においてさえ崇められる。牛は願いを叶える神聖な女神であり、これより高いものは伝えられていない。
13.86.36
इत्येतद्गोषु मे प्रोक्तं महात्म्यं भरतर्षभ ।
गुणैकदेशवचनं शक्यं पारायणं न तु ॥ १३.८६.३६ ॥
バラタの雄牛よ、このように私は牛の偉大さを語った。これは牛の徳の一部を述べたにすぎず、完全に誦じ尽くすことは不可能である。
13.86.37
दर्शनं कथनं चैव सहास्माभिः कृतं मुने ।
सतां साप्तपदं मैत्रं प्रसादं न कुरु प्रभो ॥ १३.८६.३७ ॥
聖者よ、私たちはあなたにお目にかかり、言葉を交わしました。善人の間では七歩の友情が結ばれます。主よ、どうかお慈悲を。
13.86.38
हवींषि सर्वाणि यथा ह्युपभुङ्क्ते हुताशनः ।
एवं त्वमपि धर्मात्मन्पुरुषाग्निः प्रतापवान् ॥ १३.८६.३८ ॥
火がすべての供物を焼き尽くすように、法の魂よ、あなたもまた人の中の火のように威光に満ちています。
13.86.39
प्रसादयामहे विद्वन्भवन्तं प्रणता वयम् ।
अनुग्रहार्थमस्माकमियं गौः प्रतिगृह्यताम् ॥ १३.८६.३९ ॥
博学な方よ、私たちは頭を垂れてお願いいたします。私たちへのお慈悲として、どうかこの牛をお受け取りください。
13.86.40
अत्यन्तापदि शक्तानां परित्राणं हि कुर्वताम् ।
या गतिर्विदिता त्वद्य नरके शरणं भवान् ॥ १३.८६.४० ॥
極度の危難で守る力ある者たちに知られた道、その道を今この地獄で、あなたこそ私たちの避難所です。
13.86.41
कृपणस्य च यच्चक्षुर्मुनेराशीविषस्य च ।
नरं समूलं दहति कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.८६.४१ ॥
哀れな者の眼、聖者の眼、毒蛇の眼は、燃え上がる火が枯草を焼くように、人を根こそぎ焼き尽くす。
13.86.42
प्रतिगृह्णामि वो धेनुं कैवर्ता मुक्तकिल्बिषाः ।
दिवं गच्छत वै क्षिप्रं मत्स्यैर्जालोद्धृतैः सह ॥ १३.८६.४२ ॥
罪を解かれた漁師たちよ、あなたがたの牛を受け取ります。網から引き上げられた魚たちとともに、速やかに天界へ行きなさい。
13.86.43
ततस्तस्य प्रभावात्ते महर्षेर्भावितात्मनः ।
निषादास्तेन वाक्येन सह मत्स्यैर्दिवं ययुः ॥ १३.८६.४३ ॥
そこで、その清らかな心の大仙の力とその言葉によって、ニシャーダたちは魚とともに天界へ去った。
13.86.44
ततः स राजा नहुषो विस्मितः प्रेक्ष्य धीवरान् ।
आरोहमाणांस्त्रिदिवं मत्स्यांश्च भरतर्षभ ॥ १३.८६.४४ ॥
そこで王ナフシャは、漁師たちと魚たちが天界へ昇っていくのを見て驚き、バラタの牡牛よ、
13.86.45
ततस्तौ गविजश्चैव च्यवनश्च भृगूद्वहः ।
वराभ्यामनुरूपाभ्यां छन्दयामासतुर्नृपम् ॥ १३.८६.४५ ॥
そこで、その二人、ガヴィジャとバドリグ族の最勝者チャヴァナは、ふさわしい二つの恩恵を王に与えようとした。
13.86.46
ततो राजा महावीर्यो नहुषः पृथिवीपतिः ।
परमित्यब्रवीत्प्रीतस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८६.४६ ॥
そこで、大いなる勇気を持つ大地の主ナフシャは喜んで言った、「最上である」と。バラタの最良の者よ。
13.86.47
ततो जग्राह धर्मे स स्थितिमिन्द्रनिभो नृपः ।
तथेति चोदितः प्रीतस्तावृषी प्रत्यपूजयत् ॥ १३.८६.४७ ॥
そこで、インドラに等しいその王はダルマに堅く立ち、「そのようにせよ」と言って喜び、その二人の聖仙を敬って返礼した。
13.86.48
समाप्तदीक्षश्च्यवनस्ततोऽगच्छत्स्वमाश्रमम् ।
गविजश्च महातेजाः स्वमाश्रमपदं ययौ ॥ १३.८६.४८ ॥
誓願を成し遂げた後、チャヴァナは自分の庵へ去り、大いに輝くガヴィジャも自分の庵の地へ去った。
13.86.49
निषादाश्च दिवं जग्मुस्ते च मत्स्या जनाधिप ।
नहुषोपि वरं लब्ध्वा प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १३.८६.४९ ॥
人の主よ、ニシャーダたちとあの魚たちは天へ行った。ナフシャもまた恩恵を得て、自分の都へ入った。
13.86.50
एतत्ते कथितं तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
दर्शने यादृशः स्नेहः संवासे वा युधिष्ठिर ॥ १३.८६.५० ॥
わが子よ、お前が私に尋ねたことは、すでに語られた。ユディシュティラよ、見るときや共に暮らすときの愛情がどのようなものか。
13.86.51
महाभाग्यं गवां चैव तता धर्मविनिश्चयम् ।
किं भूयः कथ्यतां वीर किं ते हृदि विवक्षितम् ॥ १३.८६.५१ ॥
牛の大いなる幸福と法の確定が語られた。勇者よ、さらに何を語るべきか。お前の心に何を言いたいのか。