ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.86.1
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा च्यवनं तं तथाऽऽगतम् ।
त्वरितः प्रययौ तत्रि सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१ ॥
ନହୁଷ ତା'ପରେ ଚ୍ୟବନ ସେମିତି ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଅମାତ୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଗଲେ।
13.86.2
शौचं कृत्वा यथान्यायं प्राञ्जलिः प्रयतो नृपः ।
आत्मानमाचचक्षे च च्यवनाय महात्मने ॥ १३.८६.२ ॥
ରାଜା ଯଥାବିଧି ଶୌଚ କରି, ଯୋଡ଼ହାତରେ, ସଂଯମରେ ମହାତ୍ମା ଚ୍ୟବନଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ଜଣାଇଲେ।
13.86.3
अर्चयामास तं चापि तस्य राज्ञः पुरोहितः ।
सत्यव्रतं महात्मानं देवकल्पं विशाम्पते ॥ १३.८६.३ ॥
ସେ ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ — ସତ୍ୟବ୍ରତ, ମହାତ୍ମା, ଦେବତୁଲ୍ୟ ତାଙ୍କୁ, ହେ ବିଶାମ୍ପତେ।
13.86.4
करवाणि प्रियं किं ते तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ।
सर्वं कर्ताऽस्मि भगवन्यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ १३.८६.४ ॥
ହେ ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ, ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାମ ମୁଁ କଣ କରିବି? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ହେ ଭଗବନ୍, ତାହା ଅତି କଠିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସବୁ କରିବି।
13.86.5
श्रमेणि महता युक्ताः कैवर्ता मत्स्यजीविनः ।
मम मूल्यं प्रयच्छैभ्यो मत्स्यानां विक्रयैः सह ॥ १३.८६.५ ॥
ମହାନ ପରିଶ୍ରମରେ ନିୟୁକ୍ତ, ମାଛ ଧରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ଧୀବରମାନେ — ଏମାନଙ୍କୁ ମୋର ମୂଲ୍ୟ ଦିଅ, ମାଛ ବିକ୍ରୟ ସହିତ।
13.86.6
सहस्रं दीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
निष्क्रयार्थे भगवतो यथाऽऽह भृगुनन्दनः ॥ १३.८६.६ ॥
ହେ ପୁରୋହିତ, ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ହଜାରେ ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯାଉ — ଭୃଗୁନନ୍ଦନ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଭଗବାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।
13.86.7
आत्ममूल्यं च वक्तव्यं न तल्लोकः प्रशंसति ।
तस्मादहं प्रवक्ष्यामि न चात्मस्तुतिम्मवृतः ॥ १३.८६.७ ॥
ନିଜ ମୂଲ୍ୟ ନିଜେ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଲୋକେ ତାହା ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ କହିବି, ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରିବି ନାହିଁ।
13.86.8
सहस्रं नाहमर्हामि किं वा त्वं मन्यसे नृप ।
सदृशं दीयतां मूल्यं स्वबुद्ध्या निश्चयं कुरु ॥ १३.८६.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ହଜାରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଆପଣ କ'ଣ ଭାବନ୍ତି? ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ।
13.86.9
सहस्राणां शतं विप्र निषोदेभ्यः प्रदीयताम् ।
स्यादिदं भगवन्मूल्यं किं वाऽन्यन्मन्यते भवान् ॥ १३.८६.९ ॥
ହେ ବିପ୍ର, ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ହଜାରର ଶହେ ଦିଆଯାଉ; ହେ ଭଗବନ୍, ଏହା କ'ଣ ମୂଲ୍ୟ ହେବ, ନା ଆପଣ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବନ୍ତି?
13.86.10
नाहं शतसहस्रेण निमेयः पार्थिवर्षभ ।
दीयतां सदृशं मूल्यममात्यैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१० ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଲକ୍ଷେ ମୂଲ୍ୟରେ କିଣାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
13.86.11
कोटिः प्रदीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
यदेतदपि नो मूल्यमतो भूयः प्रदीयताम् ॥ १३.८६.११ ॥
ହେ ପୁରୋହିତ, ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ କୋଟି ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯାଉ; ଏହା ମଧ୍ୟ ଆମର ମୂଲ୍ୟ ନ ହେଲେ ଆହୁରି ଦିଆଯାଉ।
13.86.12
राजन्नार्हाम्यहं कोटिं भूयो वाऽपि महाद्युते ।
सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମୁଁ କୋଟି କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
13.86.13
अर्दं राज्यं समग्रं वा निषादेभ्यः प्रदीयताम् ।
एतत्तुल्यमहं मन्ये किं वाऽन्यन्मन्यसे द्विज ॥ १३.८६.१३ ॥
ରାଜ୍ୟର ଅଧା କିମ୍ବା ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ନିଷାଦମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଏହାର ସମତୁଲ୍ୟ ମନେ କରେ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଆପଣ ଅନ୍ୟ କିଛି ମନେ କରନ୍ତି କି?
13.86.14
अर्धं राज्यं समग्रं च मूल्यं नार्हामि पार्थिव ।
सदृशं दीयतां मूल्यमृषिभिः सह चिन्त्यताम् ॥ १३.८६.१४ ॥
ହେ ରାଜନ, ରାଜ୍ୟର ଅଧା କିମ୍ବା ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋ ମୂଲ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ସମାନ ମୂଲ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।
13.86.15
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा नहुषो दुःखकर्शितः ।
स चिन्तयामास तदा सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१५ ॥
ମହର୍ଷିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଦୁଃଖରେ କୃଶ ନହୁଷ ତେବେ ଅମାତ୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହ ଚିନ୍ତା କଲେ।
13.86.16
तत्र त्वन्यो वनचरः कश्चिन्मूलफलाशनः ।
नहुषस्य समीपस्थो गविजातोऽभवन्मुनिः ॥ १३.८६.१६ ॥
ସେଠାରେ ନହୁଷଙ୍କ ନିକଟରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଉଥିବା ଜଣେ ବନବାସୀ ଥିଲେ; ଗାଈରୁ ଜନ୍ମିତ ସେ ମୁନି ହେଲେ।
13.86.17
स तमाभाष्य राजानमब्रवीद्द्विजसत्तमः ।
तोषयिष्याम्यहं क्षिप्तं यथा तुष्टो भविष्यति ॥ १३.८६.१७ ॥
ସେହି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, "ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି, ଯେପରି ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ।"
13.86.18
नाहं मिथ्यावचो ब्रूयां खैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ।
भवतो यदहं ब्रयां तत्कार्यमविशङ्कया ॥ १३.८६.१८ ॥
ମୁଁ ମିଥ୍ୟା ବଚନ କହିବି ନାହିଁ, ପରିହାସରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟଥା କିପରି ହେବ? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଯାହା କହିବି, ତାହା ନିଃସନ୍ଦେହରେ କରାଯିବା ଉଚିତ।
13.86.19
व्रवीतु भगवान्मूल्यं महर्षेः सदृशं भृगोः ।
परित्रायस्व मामस्मद्विषयं च कुलं च मे ॥ १३.८६.१९ ॥
ଭଗବାନ, ମହର୍ଷି ଭୃଗୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ। ମୋତେ, ମୋ ରାଜ୍ୟ ଓ ମୋ କୁଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
13.86.20
हन्याद्धि भगवान्क्रुद्धस्त्रैलोक्यमपि केवलम् ।
किं पुनर्मां तपोहीनं बाहुवीर्यपरायणम्। ॥ १३.८६.२० ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭଗବାନ ତ୍ରିଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି। ତପହୀନ, ବାହୁବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ମୋତେ ମାରିବା କଣ କଷ୍ଟକର?
13.86.21
अगाधाम्भसि मग्नस्य सामात्यस्य सऋत्विजः ।
प्लवो भव महर्षे त्वं कुरु मूल्यविनिश्चयम् ॥ १३.८६.२१ ॥
ଅଗାଧ ଜଳରେ ଡୁବିଥିବା, ଅମାତ୍ୟ ଓ ଋତ୍ୱିଜଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ମୋ ପାଇଁ, ହେ ମହର୍ଷି, ଆପଣ ଭେଳା ହୁଅନ୍ତୁ; ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।
13.86.22
नहुषस्य वचः श्रुत्वा गविजातः प्रतापवान् ।
उवाच हर्षयन्सर्वानमात्यान्पार्थिवं च तम् ॥ १३.८६.२२ ॥
ନହୁଷଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଗୋଜାତ ପ୍ରତାପବାନ୍ ସମସ୍ତ ଅମାତ୍ୟ ଓ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି କହିଲେ।
13.86.23
ब्राह्मणानां गवां चैव कुलमेकं द्विधा कृतम् ।
एकत्र मन्त्रास्तिष्ठन्ति हविरन्यत्र तिष्ठति ॥ १३.८६.२३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈଙ୍କ କୁଳ ଏକ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ଦୁଇ ଭାଗରେ କରାଗଲା; ମନ୍ତ୍ର ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହେ ଏବଂ ହବିଃ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହେ।
13.86.24
अनर्घेया महाराज द्विजा वर्णेषु चोत्तमाः ।
गावश्च पुरुषव्याग्र गौर्मूल्यं परिकल्प्यताम् ॥ १३.८६.२४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଓ ଅମୂଲ୍ୟ; ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଗାଈକୁ ହିଁ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଧାରଣ କରାଯାଉ।
13.86.25
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा महर्षेर्वचनं नृप ।
हर्षेण महता युक्तः सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ମହର୍ଷିଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି ନହୁଷ ମହା ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ।
13.86.26
अभिगम्य भृगोः पुत्रं च्यवनं संशितव्रतम् ।
इदं प्रोवाच नृपते वाचा सन्तर्पयन्निव ॥ १३.८६.२६ ॥
ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ରାଜା ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରୁଥିବା ପରି ଏହା କହିଲେ।
13.86.27
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा क्रीतोसि भार्गव ।
एतन्मूल्यमहं मन्ये तव धर्मभृतांवर ॥ १३.८६.२७ ॥
ଉଠ, ଉଠ, ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି! ଭାର୍ଗବ, ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଦ୍ୱାରା କିଣାଯାଇଛ। ଏହା ହିଁ ତୁମର ମୂଲ୍ୟ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ, ହେ ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ!
13.86.28
उत्तिष्ठाम्येष राजेन्द्र सम्यक् क्रीतोस्मि तेऽनघ ।
गोभिस्तुल्यं न पश्यामि धनं किञ्चिदिहाच्युत ॥ १३.८६.२८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦେଖ, ମୁଁ ଉଠୁଛି। ହେ ଅନଘ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସତରେ କିଣାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଗାଈଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ଧନ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ!
13.86.29
कीर्तनं श्रवणं दानं दर्शनं चापि पार्थिव ।
गवां प्रशस्यते वीर सर्वपापहरं शिवम् ॥ १३.८६.२९ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଗାଈଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ, ଶ୍ରବଣ, ଦାନ ଏବଂ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ। ହେ ବୀର, ତାହା ସର୍ବ ପାପ ହରଣକାରୀ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
13.86.30
गावो लक्ष्म्याः सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते ।
अन्नमेव सदा गावो देवानां परमं हविः ॥ १३.८६.३० ॥
ଗାଈ ସଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂଳ; ଗାଈଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାପ ନଥାଏ। ଗାଈ ହିଁ ସଦା ଅନ୍ନ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ପରମ ହବି।
13.86.31
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
गावो यज्ञस्य नेत्र्यो वै तथा यज्ञस्य ता मुखम् ॥ १३.८६.३१ ॥
ସ୍ୱାହାକାର ଓ ବଷଟ୍କାର ସଦା ଗାଈମାନଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଗାଈମାନେ ଯଜ୍ଞର ପରିଚାଳିକା; ସେମାନେ ହିଁ ଯଜ୍ଞର ମୁଖ।
13.86.32
अमृतं ह्यव्ययं दिव्यं क्षरन्ति च वहन्ति च ।
अमृतायतनं चैताः सर्वलोकनमस्कृताः ॥ १३.८६.३२ ॥
ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ, ଦିବ୍ୟ ଅମୃତ କ୍ଷରଣ କରନ୍ତି ଓ ବହନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଅମୃତର ଆଳୟ; ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ।
13.86.33
तेजसा वपुषा चैव गावो वह्निसमा भुवि ।
गावो हि सुमहत्तेजः प्राणिनां च सुखप्रदाः ॥ १३.८६.३३ ॥
ତେଜ ଓ ରୂପରେ ଗାଈମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନି ସମାନ। ଗାଈମାନେ ହିଁ ମହାନ ତେଜ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା।
13.86.34
निविष्टं गोकुलं यत्र श्वासं मुञ्चति निर्भयम् ।
विराजयति तं देशं पापं चास्यापकर्षति ॥ १३.८६.३४ ॥
ଯେଉଁଠି ଗୋକୁଳ ନିର୍ଭୟରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼େ, ସେ ଦେଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ତାହାର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରେ।
13.86.35
गावः स्वर्गस्य सोपानं गावः स्वर्गेऽपि पूजिताः ।
गावः कामदुहोदेव्यो नान्यत्किञ्चित्परं स्मृतम् ॥ १३.८६.३५ ॥
ଗାଈମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ସୋପାନ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଗାଈମାନେ ପୂଜିତ। ଗାଈମାନେ କାମଧେନୁ ଓ ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ; ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ସ୍ମୃତ ନୁହେଁ।
13.86.36
इत्येतद्गोषु मे प्रोक्तं महात्म्यं भरतर्षभ ।
गुणैकदेशवचनं शक्यं पारायणं न तु ॥ १३.८६.३६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାଈମାନଙ୍କ ଏହି ମହିମା ମୁଁ କହିଲି। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣର ଏକ ଅଂଶ ମାତ୍ର; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରାୟଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
13.86.37
दर्शनं कथनं चैव सहास्माभिः कृतं मुने ।
सतां साप्तपदं मैत्रं प्रसादं न कुरु प्रभो ॥ १३.८६.३७ ॥
ହେ ମୁନି, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି କଥା ହେଲୁ। ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସପ୍ତପଦୀ ମିତ୍ରତା ହୁଏ। ହେ ପ୍ରଭୋ, କୃପା କରନ୍ତୁ।
13.86.38
हवींषि सर्वाणि यथा ह्युपभुङ्क्ते हुताशनः ।
एवं त्वमपि धर्मात्मन्पुरुषाग्निः प्रतापवान् ॥ १३.८६.३८ ॥
ଅଗ୍ନି ଯେପରି ସମସ୍ତ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ।
13.86.39
प्रसादयामहे विद्वन्भवन्तं प्रणता वयम् ।
अनुग्रहार्थमस्माकमियं गौः प्रतिगृह्यताम् ॥ १३.८६.३९ ॥
ହେ ବିଦ୍ବାନ, ପ୍ରଣତ ହୋଇ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛୁ। ଆମ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏହି ଗାଈକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
13.86.40
अत्यन्तापदि शक्तानां परित्राणं हि कुर्वताम् ।
या गतिर्विदिता त्वद्य नरके शरणं भवान् ॥ १३.८६.४० ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆପଦରେ ସମର୍ଥ ଲୋକମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ ଯେଉଁ ଗତି ଜଣାଯାଏ; ଆଜି ନରକରେ ଆପଣ ହିଁ ଆମର ଶରଣ।
13.86.41
कृपणस्य च यच्चक्षुर्मुनेराशीविषस्य च ।
नरं समूलं दहति कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.८६.४१ ॥
ଦୀନର ଦୃଷ୍ଟି, ମୁନିର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ବିଷଧର ସାପର ଦୃଷ୍ଟି, ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଘାସ ପରି ମଣିଷକୁ ମୂଳ ସହିତ ଦଗ୍ଧ କରେ।
13.86.42
प्रतिगृह्णामि वो धेनुं कैवर्ता मुक्तकिल्बिषाः ।
दिवं गच्छत वै क्षिप्रं मत्स्यैर्जालोद्धृतैः सह ॥ १३.८६.४२ ॥
ହେ କୈବର୍ତ୍ତଗଣ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଏହି ଗାଈକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜାଲରୁ ଉଠାଯାଇଥିବା ମାଛ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
13.86.43
ततस्तस्य प्रभावात्ते महर्षेर्भावितात्मनः ।
निषादास्तेन वाक्येन सह मत्स्यैर्दिवं ययुः ॥ १३.८६.४३ ॥
ଏହା ପରେ ସେହି ଭାବିତାତ୍ମା ମହର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଓ ସେହି ବାକ୍ୟ ବଳରେ ନିଷାଦମାନେ ମାଛମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
13.86.44
ततः स राजा नहुषो विस्मितः प्रेक्ष्य धीवरान् ।
आरोहमाणांस्त्रिदिवं मत्स्यांश्च भरतर्षभ ॥ १३.८६.४४ ॥
ଏଣୁ ରାଜା ନହୁଷ ଧୀବରମାନଙ୍କୁ ଓ ମାଛମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କରୁଥିବା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ।
13.86.45
ततस्तौ गविजश्चैव च्यवनश्च भृगूद्वहः ।
वराभ्यामनुरूपाभ्यां छन्दयामासतुर्नृपम् ॥ १३.८६.४५ ॥
ଏଣୁ ସେ ଦୁଇଜଣ, ଗବିଜ ଓ ଭୃଗୁବଂଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚ୍ୟବନ, ଉପଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ବରରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
13.86.46
ततो राजा महावीर्यो नहुषः पृथिवीपतिः ।
परमित्यब्रवीत्प्रीतस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८६.४६ ॥
ଏଣୁ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀପତି ରାଜା ନହୁଷ ପ୍ରୀତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ପରମ', ହେ ଭରତସତ୍ତମ।
13.86.47
ततो जग्राह धर्मे स स्थितिमिन्द्रनिभो नृपः ।
तथेति चोदितः प्रीतस्तावृषी प्रत्यपूजयत् ॥ १३.८६.४७ ॥
ଏଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ସେ ରାଜା ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିରତା ଗ୍ରହଣ କଲେ; 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେହି ଦୁଇ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
13.86.48
समाप्तदीक्षश्च्यवनस्ततोऽगच्छत्स्वमाश्रमम् ।
गविजश्च महातेजाः स्वमाश्रमपदं ययौ ॥ १३.८६.४८ ॥
ଦୀକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ଚ୍ୟବନ ପରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗବିଜ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଶ୍ରମ-ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
13.86.49
निषादाश्च दिवं जग्मुस्ते च मत्स्या जनाधिप ।
नहुषोपि वरं लब्ध्वा प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १३.८६.४९ ॥
ହେ ଜନାଧିପ, ନିଷାଦମାନେ ଓ ସେହି ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ନହୁଷ ମଧ୍ୟ ବର ପାଇ ନିଜ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
13.86.50
एतत्ते कथितं तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
दर्शने यादृशः स्नेहः संवासे वा युधिष्ठिर ॥ १३.८६.५० ॥
ହେ ତାତ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରିଲ, ତାହା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦେଖିବାରେ କିମ୍ବା ଏକତ୍ର ବାସରେ ସ୍ନେହ କିପରି ହୁଏ, (ତାହାମଧ୍ୟ)।
13.86.51
महाभाग्यं गवां चैव तता धर्मविनिश्चयम् ।
किं भूयः कथ्यतां वीर किं ते हृदि विवक्षितम् ॥ १३.८६.५१ ॥
ଗାଈମାନଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମର ନିଶ୍ଚୟ (କୁହାଗଲା)। ହେ ବୀର, ଆଉ କ'ଣ କୁହାଯାଉ? ତୁମ ହୃଦୟରେ କ'ଣ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା?