ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.86.1
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा च्यवनं तं तथाऽऽगतम् ।
त्वरितः प्रययौ तत्रि सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਫਿਰ ਚਯਵਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਿਆ।
13.86.2
शौचं कृत्वा यथान्यायं प्राञ्जलिः प्रयतो नृपः ।
आत्मानमाचचक्षे च च्यवनाय महात्मने ॥ १३.८६.२ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਚਯਵਨ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚੈ ਦਿੱਤਾ।
13.86.3
अर्चयामास तं चापि तस्य राज्ञः पुरोहितः ।
सत्यव्रतं महात्मानं देवकल्पं विशाम्पते ॥ १३.८६.३ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ — ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ, ਮਹਾਤਮਾ, ਦੇਵਤੁੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੇ।
13.86.4
करवाणि प्रियं किं ते तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम ।
सर्वं कर्ताऽस्मि भगवन्यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ॥ १३.८६.४ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਹੜਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਭਗਵਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ।
13.86.5
श्रमेणि महता युक्ताः कैवर्ता मत्स्यजीविनः ।
मम मूल्यं प्रयच्छैभ्यो मत्स्यानां विक्रयैः सह ॥ १३.८६.५ ॥
ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਲਾਹ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਮੁੱਲ ਦਿਓ, ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸਮੇਤ।
13.86.6
सहस्रं दीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
निष्क्रयार्थे भगवतो यथाऽऽह भृगुनन्दनः ॥ १३.८६.६ ॥
ਹੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ — ਭ੍ਰਿਗੁਨੰਦਨ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ।
13.86.7
आत्ममूल्यं च वक्तव्यं न तल्लोकः प्रशंसति ।
तस्मादहं प्रवक्ष्यामि न चात्मस्तुतिम्मवृतः ॥ १३.८६.७ ॥
ਆਪਣਾ ਮੁੱਲ ਆਪ ਦੱਸਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਲੋਕ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਆਪਣੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।
13.86.8
सहस्रं नाहमर्हामि किं वा त्वं मन्यसे नृप ।
सदृशं दीयतां मूल्यं स्वबुद्ध्या निश्चयं कुरु ॥ १३.८६.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਢੁਕਵਾਂ ਮੁੱਲ ਦਿਓ, ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ।
13.86.9
सहस्राणां शतं विप्र निषोदेभ्यः प्रदीयताम् ।
स्यादिदं भगवन्मूल्यं किं वाऽन्यन्मन्यते भवान् ॥ १३.८६.९ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸੌ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ; ਹੇ ਭਗਵਨ, ਕੀ ਇਹੀ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ?
13.86.10
नाहं शतसहस्रेण निमेयः पार्थिवर्षभ ।
दीयतां सदृशं मूल्यममात्यैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਢੁਕਵਾਂ ਮੁੱਲ ਦਿਓ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
13.86.11
कोटिः प्रदीयतां मूल्यं निषादेभ्यः पुरोहित ।
यदेतदपि नो मूल्यमतो भूयः प्रदीयताम् ॥ १३.८६.११ ॥
ਹੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜ ਦਾ ਮੁੱਲ ਦਿਓ; ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡਾ ਮੁੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਦਿਓ।
13.86.12
राजन्नार्हाम्यहं कोटिं भूयो वाऽपि महाद्युते ।
सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिन्तय ॥ १३.८६.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮੈਂ ਕਰੋੜ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਢੁਕਵਾਂ ਮੁੱਲ ਦਿਓ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
13.86.13
अर्दं राज्यं समग्रं वा निषादेभ्यः प्रदीयताम् ।
एतत्तुल्यमहं मन्ये किं वाऽन्यन्मन्यसे द्विज ॥ १३.८६.१३ ॥
ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਨਦੇ ਹੋ?
13.86.14
अर्धं राज्यं समग्रं च मूल्यं नार्हामि पार्थिव ।
सदृशं दीयतां मूल्यमृषिभिः सह चिन्त्यताम् ॥ १३.८६.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮੁੱਲ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਰਾਬਰ ਮੁੱਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।
13.86.15
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा नहुषो दुःखकर्शितः ।
स चिन्तयामास तदा सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.१५ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਨਹੁਸ਼ ਉਦੋਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
13.86.16
तत्र त्वन्यो वनचरः कश्चिन्मूलफलाशनः ।
नहुषस्य समीपस्थो गविजातोऽभवन्मुनिः ॥ १३.८६.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵਣਵਾਸੀ ਸੀ; ਗਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਮੁਨੀ ਬਣ ਗਿਆ।
13.86.17
स तमाभाष्य राजानमब्रवीद्द्विजसत्तमः ।
तोषयिष्याम्यहं क्षिप्तं यथा तुष्टो भविष्यति ॥ १३.८६.१७ ॥
ਉਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੋ।"
13.86.18
नाहं मिथ्यावचो ब्रूयां खैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ।
भवतो यदहं ब्रयां तत्कार्यमविशङ्कया ॥ १३.८६.१८ ॥
ਮੈਂ ਝੂਠੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ, ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਕਹਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.86.19
व्रवीतु भगवान्मूल्यं महर्षेः सदृशं भृगोः ।
परित्रायस्व मामस्मद्विषयं च कुलं च मे ॥ १३.८६.१९ ॥
ਭਗਵਾਨ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਮੁੱਲ ਦੱਸੋ। ਮੈਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਬਚਾਓ।
13.86.20
हन्याद्धि भगवान्क्रुद्धस्त्रैलोक्यमपि केवलम् ।
किं पुनर्मां तपोहीनं बाहुवीर्यपरायणम्। ॥ १३.८६.२० ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭਗਵਾਨ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤਪਹੀਣ, ਬਾਹੂ-ਬਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਕੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ?
13.86.21
अगाधाम्भसि मग्नस्य सामात्यस्य सऋत्विजः ।
प्लवो भव महर्षे त्वं कुरु मूल्यविनिश्चयम् ॥ १३.८६.२१ ॥
ਅਥਾਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਬੇੜਾ ਬਣੋ; ਮੁੱਲ ਤੈਅ ਕਰੋ।
13.86.22
नहुषस्य वचः श्रुत्वा गविजातः प्रतापवान् ।
उवाच हर्षयन्सर्वानमात्यान्पार्थिवं च तम् ॥ १३.८६.२२ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੌਜਾਤ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
13.86.23
ब्राह्मणानां गवां चैव कुलमेकं द्विधा कृतम् ।
एकत्र मन्त्रास्तिष्ठन्ति हविरन्यत्र तिष्ठति ॥ १३.८६.२३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਦਾ ਕੁਲ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ; ਮੰਤਰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਵਿ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
13.86.24
अनर्घेया महाराज द्विजा वर्णेषु चोत्तमाः ।
गावश्च पुरुषव्याग्र गौर्मूल्यं परिकल्प्यताम् ॥ १३.८६.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵਿਜ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਅਮੋਲਕ ਹਨ; ਗਊਆਂ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਗਊ ਹੀ ਮੁੱਲ ਠਹਿਰਾਈ ਜਾਵੇ।
13.86.25
नहुषस्तु ततः श्रुत्वा महर्षेर्वचनं नृप ।
हर्षेण महता युक्तः सहामात्यपुरोहितः ॥ १३.८६.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਨਹੁਸ਼ ਵੱਡੇ ਹਰਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ।
13.86.26
अभिगम्य भृगोः पुत्रं च्यवनं संशितव्रतम् ।
इदं प्रोवाच नृपते वाचा सन्तर्पयन्निव ॥ १३.८६.२६ ॥
ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਚ੍ਯਵਨ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਕਿਹਾ।
13.86.27
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ विप्रर्षे गवा क्रीतोसि भार्गव ।
एतन्मूल्यमहं मन्ये तव धर्मभृतांवर ॥ १३.८६.२७ ॥
ਉੱਠੋ, ਉੱਠੋ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ! ਭਾਰਗਵ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਗਾਂ ਨਾਲ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹੋ। ਇਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮੁੱਲ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ!
13.86.28
उत्तिष्ठाम्येष राजेन्द्र सम्यक् क्रीतोस्मि तेऽनघ ।
गोभिस्तुल्यं न पश्यामि धनं किञ्चिदिहाच्युत ॥ १३.८६.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਹ ਮੈਂ ਉੱਠਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਨਘ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਧਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ!
13.86.29
कीर्तनं श्रवणं दानं दर्शनं चापि पार्थिव ।
गवां प्रशस्यते वीर सर्वपापहरं शिवम् ॥ १३.८६.२९ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ, ਸ੍ਰਵਣ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ।
13.86.30
गावो लक्ष्म्याः सदा मूलं गोषु पाप्मा न विद्यते ।
अन्नमेव सदा गावो देवानां परमं हविः ॥ १३.८६.३० ॥
ਗਾਵਾਂ ਸਦਾ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ; ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਗਾਵਾਂ ਹੀ ਸਦਾ ਅੰਨ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਹਵਿ।
13.86.31
स्वाहाकारवषट्कारौ गोषु नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
गावो यज्ञस्य नेत्र्यो वै तथा यज्ञस्य ता मुखम् ॥ १३.८६.३१ ॥
ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਸਦਾ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਯਗਿਆ ਦੀਆਂ ਸੰਚਾਲਿਕਾ ਹਨ; ਉਹੀ ਯਗਿਆ ਦਾ ਮੁਖ ਹਨ।
13.86.32
अमृतं ह्यव्ययं दिव्यं क्षरन्ति च वहन्ति च ।
अमृतायतनं चैताः सर्वलोकनमस्कृताः ॥ १३.८६.३२ ॥
ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਝਰਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ; ਸਰਬ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.86.33
तेजसा वपुषा चैव गावो वह्निसमा भुवि ।
गावो हि सुमहत्तेजः प्राणिनां च सुखप्रदाः ॥ १३.८६.३३ ॥
ਤੇਜ ਅਤੇ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਗਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਹਨ; ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
13.86.34
निविष्टं गोकुलं यत्र श्वासं मुञ्चति निर्भयम् ।
विराजयति तं देशं पापं चास्यापकर्षति ॥ १३.८६.३४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਗੋਕੁਲ ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਦਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.86.35
गावः स्वर्गस्य सोपानं गावः स्वर्गेऽपि पूजिताः ।
गावः कामदुहोदेव्यो नान्यत्किञ्चित्परं स्मृतम् ॥ १३.८६.३५ ॥
ਗਾਵਾਂ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪੌੜੀ ਹਨ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਵਾਂ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਕਾਮਧੇਨੁ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
13.86.36
इत्येतद्गोषु मे प्रोक्तं महात्म्यं भरतर्षभ ।
गुणैकदेशवचनं शक्यं पारायणं न तु ॥ १३.८६.३६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਆਖੀ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਪੂਰਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
13.86.37
दर्शनं कथनं चैव सहास्माभिः कृतं मुने ।
सतां साप्तपदं मैत्रं प्रसादं न कुरु प्रभो ॥ १३.८६.३७ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਸੱਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਤਪਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
13.86.38
हवींषि सर्वाणि यथा ह्युपभुङ्क्ते हुताशनः ।
एवं त्वमपि धर्मात्मन्पुरुषाग्निः प्रतापवान् ॥ १३.८६.३८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਅਗਨੀ ਸਾਰੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ।
13.86.39
प्रसादयामहे विद्वन्भवन्तं प्रणता वयम् ।
अनुग्रहार्थमस्माकमियं गौः प्रतिगृह्यताम् ॥ १३.८६.३९ ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਇਹ ਗਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
13.86.40
अत्यन्तापदि शक्तानां परित्राणं हि कुर्वताम् ।
या गतिर्विदिता त्वद्य नरके शरणं भवान् ॥ १३.८६.४० ॥
ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਹੋ।
13.86.41
कृपणस्य च यच्चक्षुर्मुनेराशीविषस्य च ।
नरं समूलं दहति कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.८६.४१ ॥
ਦੀਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਮੁਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
13.86.42
प्रतिगृह्णामि वो धेनुं कैवर्ता मुक्तकिल्बिषाः ।
दिवं गच्छत वै क्षिप्रं मत्स्यैर्जालोद्धृतैः सह ॥ १३.८६.४२ ॥
ਹੇ ਕੈਵਰਤੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਗਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਸਵਰਗ ਜਾਓ।
13.86.43
ततस्तस्य प्रभावात्ते महर्षेर्भावितात्मनः ।
निषादास्तेन वाक्येन सह मत्स्यैर्दिवं ययुः ॥ १३.८६.४३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਭਾਵਿਤਾਤਮਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਵਚਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਦ ਮੱਛੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
13.86.44
ततः स राजा नहुषो विस्मितः प्रेक्ष्य धीवरान् ।
आरोहमाणांस्त्रिदिवं मत्स्यांश्च भरतर्षभ ॥ १३.८६.४४ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਧੀਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।
13.86.45
ततस्तौ गविजश्चैव च्यवनश्च भृगूद्वहः ।
वराभ्यामनुरूपाभ्यां छन्दयामासतुर्नृपम् ॥ १३.८६.४५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਗਵਿਜ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚ੍ਯਵਨ, ਯੋਗ ਦੋ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
13.86.46
ततो राजा महावीर्यो नहुषः पृथिवीपतिः ।
परमित्यब्रवीत्प्रीतस्तदा भरतसत्तम ॥ १३.८६.४६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਵੀਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਪਰਮ', ਹੇ ਭਰਤਸਤਮ।
13.86.47
ततो जग्राह धर्मे स स्थितिमिन्द्रनिभो नृपः ।
तथेति चोदितः प्रीतस्तावृषी प्रत्यपूजयत् ॥ १३.८६.४७ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਥਿਤੀ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ; 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
13.86.48
समाप्तदीक्षश्च्यवनस्ततोऽगच्छत्स्वमाश्रमम् ।
गविजश्च महातेजाः स्वमाश्रमपदं ययौ ॥ १३.८६.४८ ॥
ਦੀਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਚ੍ਯਵਨ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਗਵਿਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.86.49
निषादाश्च दिवं जग्मुस्ते च मत्स्या जनाधिप ।
नहुषोपि वरं लब्ध्वा प्रविवेश स्वकं पुरम् ॥ १३.८६.४९ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਉਹ ਮੱਛੀਆਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਹੁਸ਼ ਵੀ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
13.86.50
एतत्ते कथितं तात यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
दर्शने यादृशः स्नेहः संवासे वा युधिष्ठिर ॥ १३.८६.५० ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਸਨੇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਇਹ ਵੀ)।
13.86.51
महाभाग्यं गवां चैव तता धर्मविनिश्चयम् ।
किं भूयः कथ्यतां वीर किं ते हृदि विवक्षितम् ॥ १३.८६.५१ ॥
ਗਊਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ (ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ)। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ? ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?