Mahābhārata · Adhyāya 13.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.89.1
ततः स राजा रात्र्यन्ते प्रतिबुद्धो महामनाः ।
कृतपूर्वाह्णिकः प्रायात्सभार्यस्तद्वनं प्रति ॥ १३.८९.१ ॥
Entonces, al final de la noche, despertó aquel rey magnánimo, cumplió sus ritos matutinos y partió con su esposa hacia aquel bosque.
13.89.2
ततो ददर्श नृपतिः प्रासादं सर्वकाञ्चनम् ।
मणिस्तम्भसहस्राढ्यं गन्धर्वनगरोपमम्।
तत्र दिव्यानभिप्रायान्ददर्श कुशिकस्तदा ॥ १३.८९.२ ॥
Entonces el rey vio un palacio enteramente de oro, rico en mil columnas de gemas, semejante a una ciudad de los Gandharvas. Allí Kuśika contempló entonces designios divinos.
13.89.3
पर्वतान्रूप्यसानूंश्च नलिनीश्च सपङ्कजाः ।
चित्रशालाश्च विविधास्तोरणानि च भारत।
शाद्वलोपचितां भूमिं तथा काञ्चनकुट्टिमाम् ॥ १३.८९.३ ॥
las montañas y sus cumbres de plata, los estanques de loto, las diversas salas pintadas y puertas, oh Bhārata, y la tierra cubierta de césped y pavimentada de oro.
13.89.4
सहकारान्प्रफुल्लांश्च केतकोद्दालकान्वरान् ।
अशोकान्सहकुन्दांश्च फुल्लांश्चैवातिमुक्तकान् ॥ १३.८९.४ ॥
mangos en plena floración, excelentes árboles ketaka y uddālaka, árboles aśoka con flores de kunda y enredaderas atimuktaka en flor.
13.89.5
चम्पकांस्तिलकान्भव्यान्पनसान्वञ्जुलानपि ।
पुष्पितान्कर्णिकारांश्च तत्रतत्र ददर्श ह ॥ १३.८९.५ ॥
Vio aquí y allá los champaka, tilaka, magníficos jaqueros y árboles vañjula, y los karṇikāra en flor.
13.89.6
श्यामान्वारणपुष्पांश्च तथाऽष्टपदिका लताः ।
तत्रतत्र परिक्लृप्ता ददर्श स महीपतिः ॥ १३.८९.६ ॥
El soberano vio también los árboles de flores varaṇa de tono oscuro y las enredaderas aṣṭapadikā, dispuestas aquí y allá.
13.89.7
रम्यान्पद्मोत्पलधरान्सर्वर्तुकुसुमांस्तथा ।
विमानप्रतिमांश्चापि प्रासादाञ्शैलसन्निभान् ॥ १३.८९.७ ॥
Hermosos, sosteniendo loto y loto azul, con flores de todas las estaciones, y también palacios semejantes a carros celestiales y parecidos a montañas.
13.89.8
शीतलानि च तोयानि क्वचिदुष्णानि भारत ।
आसनानि विचित्राणि शयनप्रवराणि च ॥ १३.८९.८ ॥
Oh Bhārata, en algunos lugares había agua fría y en otros caliente; había asientos maravillosos y excelentes lechos.
13.89.9
पर्यङ्कान्रत्नसौवर्णान्परार्ध्यास्तरणास्तृतान् ।
भक्ष्यं भोज्यमनन्तं च तत्रतत्रोपकल्पितम् ॥ १३.८९.९ ॥
Lechos de joyas y oro, cubiertos con las más preciosas colchas, y comida y bebida inagotables preparadas aquí y allá.
13.89.10
वाणीवादाञ्छुकांश्चैव शारिका भृङ्गराजकान् ।
कोकिलाञ्छतपत्रांश्च सकोयष्टिककुक्कुभान् ॥ १३.८९.१० ॥
Loros parlanchines y mainás, pájaros bhṛṅgarāja, cuclillos, aves de cien plumas, y los pájaros koyaṣṭi y kakkubha.
13.89.11
मयूरान्कुक्कुटांश्चापि दात्यूहाञ्जीवजीवकान् ।
चकोरान्वानरान्हंसान्सारसांश्चक्रसाह्वयान् ॥ १३.८९.११ ॥
Pavos reales, gallos, aves dātyūha, aves jīvajīvaka, perdices chakor, monos, cisnes, grullas y aves llamadas cakravāka.
13.89.12
समन्ततः प्रणदतो ददर्श सुमनोहरान् ।
क्वचिदप्सरसां सङ्घान्गन्धर्वाणां च पार्थिव ॥ १३.८९.१२ ॥
Por todas partes vio espectáculos encantadores que resonaban; oh rey, en algunos lugares grupos de apsarases y también grupos de gandharvas.
13.89.13
कान्ताभिरपरांस्तत्र परिष्वक्रान्ददर्श ह ।
न ददर्श च तान्भूयो ददर्श च पुनर्नृपः ॥ १३.८९.१३ ॥
Allí vio a otros abrazados por bellas mujeres; luego no los vio, y luego el rey los vio de nuevo.
13.89.14
गीतध्वनिं सुमधुरं तथैवाध्ययनध्वनिम् ।
हंसानसुमधुरांश्चापि तत्र शुश्राव पार्थिवः ॥ १३.८९.१४ ॥
Allí el rey oyó el dulcísimo sonido del canto, igualmente el sonido de la recitación, y también los dulcísimos cantos de los cisnes.
13.89.15
तं दृष्ट्वाऽत्यद्भुतं राजा मनसाऽचिन्तयत्तदा ।
स्वप्नोऽयं चित्तविभ्रंश उताहो सत्यमेव तु ॥ १३.८९.१५ ॥
Al ver aquella maravilla, el rey pensó entonces en su mente: '¿Es esto un sueño, una confusión de la mente? ¿O es realmente verdadero?'
13.89.16
अहो सह शरीरेण प्राप्तोस्मि परमां गतिम् ।
उत्तरान्वा कुरून्पुण्यानथवाऽप्यमरावतीम् ॥ १३.८९.१६ ॥
¡Ah! Junto con mi cuerpo he alcanzado el destino supremo, sea los sagrados Uttara-Kurus o incluso Amarāvatī.
13.89.17
किञ्चेदं महदाश्चर्यं सम्पश्यामीत्यचिन्तयत् ।
एवं सञ्चिन्तयन्नेव ददर्श मुनिपुङ्गवम् ॥ १३.८९.१७ ॥
'¿Qué es este gran prodigio que contemplo?', pensó. Así pensando, vio al mejor de los sabios.
13.89.18
तस्मिन्विमाने सौवर्णे मणिस्तम्भसमाकुले ।
महार्हे शयने दिव्ये शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८९.१८ ॥
En aquel carro celestial de oro, lleno de columnas de gemas, sobre un lecho divino de gran valor, yacía el hijo de Bhṛgu.
13.89.19
तमभ्ययात्प्रहर्षेण नरेन्द्रः सह भार्यया ।
अन्तर्हितस्ततो भूयश्च्यवनः शयनं व तत् ॥ १३.८९.१९ ॥
El rey, lleno de alegría, se acercó a él junto con su esposa; pero Cyavana volvió a desaparecer, y también el lecho.
13.89.20
ततोऽन्यस्मिन्वनोद्देशे पुनरेव ददर्श तम् ।
कौश्यां बृस्यां समासीनं जपमानं महाव्रतम् ॥ १३.८९.२० ॥
Luego, en otra parte del bosque, lo volvió a ver: sentado sobre un asiento de hierba kuśa, el gran asceta que recitaba japa.
13.89.21
एवं योगबलाद्विप्रो मोहयामास पार्थिवम् ॥ १३.८९.२१ ॥
Así, por el poder del yoga, el brahmán engañó al rey.
13.89.22
क्षणेन तद्वनं चैव ते चैवाप्सरसां गणाः ।
गन्धर्वाः पादपाश्चैव सर्वमन्तरधीयत ॥ १३.८९.२२ ॥
En un instante aquel bosque, las huestes de apsarasas, los gandharvas y los árboles, todo desapareció.
13.89.23
निःशब्दमभवच्चापि गङ्गाकूलं पुनर्नृप ।
कुशवल्मीकभूयिष्ठं बभूव च यथा पुरा ॥ १३.८९.२३ ॥
Oh rey, la orilla del Gaṅgā volvió a quedar en silencio y se llenó de hierba kuśa y hormigueros, como antes.
13.89.24
ततः स राजा कुशिकः सभार्यस्तेन कर्मणा ।
विस्मयं परमं प्राप्तस्तद्दृष्ट्वा महदद्भुतम् ॥ १३.८९.२४ ॥
Entonces aquel rey Kuśika, junto con su esposa, al ver aquella gran y maravillosa acción, alcanzó el más profundo asombro.
13.89.25
ततः प्रोवाच कुशिको भार्या हर्षसमन्वितः ।
पश्य भद्रे यथाभावाश्चित्रा दृष्टाः सुदुर्लभाः।
प्रसादाद्भृगुमुख्यस्य किमन्यत्र तपोबलात् ॥ १३.८९.२५ ॥
Entonces Kuśika, lleno de alegría, dijo a su esposa: Mira, buena mujer, los estados maravillosos que han aparecido, tan difíciles de obtener. ¿Qué otra cosa puede ser sino el poder de la ascesis, por la gracia del más eminente de los Bhṛgu?
13.89.26
तपसा तदवाप्यं हि यन्न शक्यं मनोरथैः ।
त्रैलोक्यराज्यादपि हि तप एव विशिष्यते ॥ १३.८९.२६ ॥
Aquello que se alcanza mediante la ascesis no puede lograrse con meros deseos. En verdad, la ascesis por sí sola supera incluso la soberanía sobre los tres mundos.
13.89.27
तपसा हि सुतप्तेनि क्रीडत्येष तपोधनः ।
अहो प्रभावो ब्रह्मर्षेश्च्यवनस्य महात्मनः ॥ १३.८९.२७ ॥
Por la ascesis severa, este rico en austeridad juega. ¡Ah, qué poder tiene el gran brahmarṣi Cyavana!
13.89.28
इच्छयैष तपोवीर्यादन्याँल्लोकान्सृजेदपि ।
ब्राह्मणा एव जायेरन्पुण्यवाग्बुद्धिकर्मणा ॥ १३.८९.२८ ॥
Por su voluntad, mediante el poder de la ascesis, podría incluso crear otros mundos; y solo los brahmanes podrían nacer por el habla meritoria, el intelecto y la acción.
13.89.29
उत्सहेदिह कृत्वैव कोऽन्यो वै च्यवनादृते ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभं लोके राज्यं हि सुलभं नरैः ॥ १३.८९.२९ ॥
¿Quién más aquí, sino Cyavana, se atrevería a hacer esto? En el mundo, la condición de brahmán es difícil de obtener, mientras que la realeza es fácil para los hombres.
13.89.30
ब्राह्मण्यस्य प्रभावाद्धि रथे युक्तौ स्वधुर्यवत् ।
इत्येवं चिन्तयानः स विदितश्च्यवनस्य वै ॥ १३.८९.३० ॥
Por el poder de la condición de brahmán, uncido en su carro como caballos que llevan su propio yugo, pensando así, llegó a ser conocido por Cyavana.
13.89.31
सम्प्रेक्ष्योवाच नृपतिं क्षिप्रमागम्यतामिति ।
इत्युक्तः सहभार्यस्तु सोभ्यगच्छन्महामुनिम् ॥ १३.८९.३१ ॥
Al verlo, dijo: «Que el rey venga pronto». Así instruido, él fue con su esposa hacia el gran sabio.
13.89.32
शिरसा वन्दनीयं तमवन्दत च पार्थिवः ।
तस्याशिषः प्रयुज्याथ स मुनिस्तं नराधिपम्।
निषीदेत्यब्रवीद्धीमान्सान्त्वयन्पुरुषर्षभः ॥ १३.८९.३२ ॥
El rey se inclinó con la cabeza ante aquel digno de veneración. Entonces el sabio, otorgándole sus bendiciones, dijo a aquel señor de hombres: «Siéntate». El sabio, toro entre los hombres, habló consolándolo.
13.89.33
ततः प्रकृतिमापन्नो भार्गवो नृपते नृपम् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा तर्पयन्निव भारत ॥ १३.८९.३३ ॥
Entonces el Bhārgava, recobrado en su estado natural, habló al rey con palabras suaves, como si lo complaciera, oh rey, oh Bhārata.
13.89.34
राजन्सम्यग्जितानीह पञ्चपञ्च स्वयं त्वया ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि कृच्छ्रान्मुक्तोसि तेन वै ॥ १३.८९.३४ ॥
Oh rey, tú mismo aquí has conquistado completamente los cinco y cinco, con la mente como sexta, los sentidos; y por ello, en verdad, has sido liberado de la dificultad.
13.89.35
सम्यगाराधितः पुत्र त्वयाऽहं वदतांवर ।
न हि ते वृजितं किञ्चित्सुसूक्ष्ममपि दृश्यते ॥ १३.८९.३५ ॥
Me has complacido bien, hijo, mejor de los que hablan; ni siquiera la más sutil falta se ve en ti.
13.89.36
अनुजानीहि मां राजन्गमिष्यामि यथागतम् ।
प्रीतोस्मि तव राजेन्द्र वरश्च प्रतिगृह्यताम् ॥ १३.८९.३६ ॥
Oh rey, concédeme permiso; me iré como vine. Oh señor de reyes, estoy complacido contigo; acepta también un don.
13.89.37
अग्निमध्ये गतेनेव भगवन्सन्निधौ मया ।
वर्तितं भृगुशार्दूल यन्न दग्धोस्मि तद्बहु ॥ १३.८९.३७ ॥
Venerable, tigre de los Bhṛgu, en tu presencia me conduje como si hubiera entrado en medio del fuego; que no haya quedado quemado es mucho.
13.89.38
एष एव वरो मुख्यः प्राप्तो मे भृगुनन्दन ।
यत्प्रीतोसि ममाचारैः कुलं त्रातं च मेऽनघ ॥ १३.८९.३८ ॥
Este es, en verdad, el principal don que he obtenido, hijo de Bhṛgu: te has complacido con mi conducta y, oh sin mancha, mi linaje ha sido salvado.
13.89.39
एथ मेऽन्द्रग्रहो विप्र जीविते च प्रयोजनम् ।
एतद्राज्यफलं चैव तपसश्च फलं मम ॥ १३.८९.३९ ॥
Brahmán, este es el propósito de mi vida; este es, en efecto, el fruto de mi reinado y también el fruto de mi austeridad.
13.89.40
यदि त्वं प्रीतिमान्विप्र मयि वै भृगुनन्दन ।
अस्ति मे संशयः कश्चित्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८९.४० ॥
Brahmán, hijo de Bhṛgu, si sientes afecto por mí, tengo una duda; deberías explicármela.