మహాభారతం · అధ్యాయం 13.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.89.1
ततः स राजा रात्र्यन्ते प्रतिबुद्धो महामनाः ।
कृतपूर्वाह्णिकः प्रायात्सभार्यस्तद्वनं प्रति ॥ १३.८९.१ ॥
అప్పుడు రాత్రి చివరిలో మేల్కొన్న ఆ మహామనస్వి రాజు, ప్రాతఃకృత్యాలు ముగించి, భార్యతో కలిసి ఆ అడవి వైపు వెళ్లాడు.
13.89.2
ततो ददर्श नृपतिः प्रासादं सर्वकाञ्चनम् ।
मणिस्तम्भसहस्राढ्यं गन्धर्वनगरोपमम्।
तत्र दिव्यानभिप्रायान्ददर्श कुशिकस्तदा ॥ १३.८९.२ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు సర్వం బంగారంతో నిర్మితమైన ఒక భవనాన్ని చూశాడు; అది వేయి మణిస్తంభాలతో నిండి, గంధర్వనగరాన్ని పోలి ఉంది. అక్కడ కుశికుడు దివ్య ప్రయోజనాలను చూశాడు.
13.89.3
पर्वतान्रूप्यसानूंश्च नलिनीश्च सपङ्कजाः ।
चित्रशालाश्च विविधास्तोरणानि च भारत।
शाद्वलोपचितां भूमिं तथा काञ्चनकुट्टिमाम् ॥ १३.८९.३ ॥
పర్వతాలను, వెండి శిఖరాలను, తామరలతో కూడిన సరస్సులను, వివిధ చిత్రశాలలను, తోరణాలను, ఓ భారతా, పచ్చిక గడ్డితో కప్పబడిన, బంగారు పలకలతో పరచిన భూమిని.
13.89.4
सहकारान्प्रफुल्लांश्च केतकोद्दालकान्वरान् ।
अशोकान्सहकुन्दांश्च फुल्लांश्चैवातिमुक्तकान् ॥ १३.८९.४ ॥
పూర్తిగా వికసించిన మామిడి చెట్లు, శ్రేష్ఠమైన కేతక మరియు ఉద్దాలక వృక్షాలు, అశోకాలు, కుంద పుష్పాలతో కూడినవి, వికసించిన అతిముక్తక లతలు.
13.89.5
चम्पकांस्तिलकान्भव्यान्पनसान्वञ्जुलानपि ।
पुष्पितान्कर्णिकारांश्च तत्रतत्र ददर्श ह ॥ १३.८९.५ ॥
చంపక, తిలక, అందమైన పనస, వంజుల వృక్షాలను, పూసిన కర్ణికార వృక్షాలను అక్కడక్కడ అతడు చూశాడు.
13.89.6
श्यामान्वारणपुष्पांश्च तथाऽष्टपदिका लताः ।
तत्रतत्र परिक्लृप्ता ददर्श स महीपतिः ॥ १३.८९.६ ॥
నల్లని వారణ పుష్ప వృక్షాలను, అష్టపదికా లతలను, అక్కడక్కడ అమర్చబడినవాటిని ఆ మహీపతి చూశాడు.
13.89.7
रम्यान्पद्मोत्पलधरान्सर्वर्तुकुसुमांस्तथा ।
विमानप्रतिमांश्चापि प्रासादाञ्शैलसन्निभान् ॥ १३.८९.७ ॥
తామరలు, నీలోత్పలాలు ధరించినవి, అన్ని ఋతువుల పుష్పాలతో కూడినవి, విమానాలను పోలినవి, పర్వతాల వంటి ప్రాసాదాలు కూడా అందమైనవి.
13.89.8
शीतलानि च तोयानि क्वचिदुष्णानि भारत ।
आसनानि विचित्राणि शयनप्रवराणि च ॥ १३.८९.८ ॥
ఓ భారతా, కొన్నిచోట్ల చల్లని జలాలు, కొన్నిచోట్ల వేడి జలాలు ఉన్నాయి; విచిత్రమైన ఆసనాలు, ఉత్తమ శయ్యలు కూడా ఉన్నాయి.
13.89.9
पर्यङ्कान्रत्नसौवर्णान्परार्ध्यास्तरणास्तृतान् ।
भक्ष्यं भोज्यमनन्तं च तत्रतत्रोपकल्पितम् ॥ १३.८९.९ ॥
రత్నాలు, బంగారంతో చేసిన పరుపులు, అత్యుత్తమ వస్త్రాలతో పరచినవి; అపారమైన తినదగిన, భోజ్య పదార్థాలు చోటచోట సిద్ధం చేయబడినవి.
13.89.10
वाणीवादाञ्छुकांश्चैव शारिका भृङ्गराजकान् ।
कोकिलाञ्छतपत्रांश्च सकोयष्टिककुक्कुभान् ॥ १३.८९.१० ॥
మాట్లాడే చిలుకలు, మైనాలు, భృంగరాజ పక్షులు, కోయిలలు, శతపత్రాలు, కోయష్టిక-ककुభ పక్షులు కూడా ఆయన చూశారు.
13.89.11
मयूरान्कुक्कुटांश्चापि दात्यूहाञ्जीवजीवकान् ।
चकोरान्वानरान्हंसान्सारसांश्चक्रसाह्वयान् ॥ १३.८९.११ ॥
నెమళ్లు, కోళ్లు, దాత్యూహాలు, జీవజీవకాలు, చకోరాలు, వానరాలు, హంసలు, సారసాలు, చక్రవాకాలు అనే పక్షులు కూడా.
13.89.12
समन्ततः प्रणदतो ददर्श सुमनोहरान् ।
क्वचिदप्सरसां सङ्घान्गन्धर्वाणां च पार्थिव ॥ १३.८९.१२ ॥
అన్ని వైపులా ప్రతిధ్వనిస్తున్న అత్యంత మనోహరమైన దృశ్యాలను ఆయన చూశారు; ఓ రాజా, కొన్నిచోట్ల అప్సరస సమూహాలను, గంధర్వుల సమూహాలను కూడా.
13.89.13
कान्ताभिरपरांस्तत्र परिष्वक्रान्ददर्श ह ।
न ददर्श च तान्भूयो ददर्श च पुनर्नृपः ॥ १३.८९.१३ ॥
అక్కడ ప్రియురాళ్ల చేత కౌగిలించబడిన ఇతరులను అతడు చూశాడు. తరువాత వారిని చూడలేదు, మళ్లీ రాజు వారిని చూశాడు.
13.89.14
गीतध्वनिं सुमधुरं तथैवाध्ययनध्वनिम् ।
हंसानसुमधुरांश्चापि तत्र शुश्राव पार्थिवः ॥ १३.८९.१४ ॥
అక్కడ రాజు అతి మధురమైన గీత ధ్వనిని, అలాగే అధ్యయన ధ్వనిని, మధురమైన హంసల స్వరాలను కూడా విన్నాడు.
13.89.15
तं दृष्ट्वाऽत्यद्भुतं राजा मनसाऽचिन्तयत्तदा ।
स्वप्नोऽयं चित्तविभ्रंश उताहो सत्यमेव तु ॥ १३.८९.१५ ॥
ఆ అత్యద్భుతాన్ని చూసి రాజు అప్పుడు మనసులో ఆలోచించాడు: 'ఇది కల, లేక మనోభ్రమా? లేక నిజంగానే ఇది సత్యమా?'
13.89.16
अहो सह शरीरेण प्राप्तोस्मि परमां गतिम् ।
उत्तरान्वा कुरून्पुण्यानथवाऽप्यमरावतीम् ॥ १३.८९.१६ ॥
అహో! శరీరంతో సహా నేను పరమ గతిని పొందాను, లేక పవిత్రమైన ఉత్తర కురులను, లేక అమరావతిని పొందానా?
13.89.17
किञ्चेदं महदाश्चर्यं सम्पश्यामीत्यचिन्तयत् ।
एवं सञ्चिन्तयन्नेव ददर्श मुनिपुङ्गवम् ॥ १३.८९.१७ ॥
'నేను చూస్తున్న ఇది ఏమి మహా ఆశ్చర్యం?' అని అతడు ఆలోచించాడు. ఇలా ఆలోచిస్తూండగానే మునిశ్రేష్ఠుని చూశాడు.
13.89.18
तस्मिन्विमाने सौवर्णे मणिस्तम्भसमाकुले ।
महार्हे शयने दिव्ये शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८९.१८ ॥
ఆ బంగారు విమానంలో, మణి స్తంభాలతో నిండిన, అత్యంత విలువైన దివ్య శయ్యపై భృగువు కుమారుడు పడుకొని ఉన్నాడు.
13.89.19
तमभ्ययात्प्रहर्षेण नरेन्द्रः सह भार्यया ।
अन्तर्हितस्ततो भूयश्च्यवनः शयनं व तत् ॥ १३.८९.१९ ॥
రాజు సంతోషంతో తన భార్యతో కలిసి అతని వద్దకు చేరాడు; తరువాత చ్యవనుడు, ఆ శయ్య మళ్లీ అదృశ్యమయ్యాయి.
13.89.20
ततोऽन्यस्मिन्वनोद्देशे पुनरेव ददर्श तम् ।
कौश्यां बृस्यां समासीनं जपमानं महाव्रतम् ॥ १३.८९.२० ॥
తరువాత అడవిలోని మరొక ప్రదేశంలో అతడు మళ్లీ అతనిని చూశాడు; అతడు దర్భాసనంపై కూర్చుని జపం చేస్తున్న మహావ్రతుడు.
13.89.21
एवं योगबलाद्विप्रो मोहयामास पार्थिवम् ॥ १३.८९.२१ ॥
ఈ విధంగా యోగబలంతో ఆ బ్రాహ్మణుడు రాజును మోహింపజేశాడు.
13.89.22
क्षणेन तद्वनं चैव ते चैवाप्सरसां गणाः ।
गन्धर्वाः पादपाश्चैव सर्वमन्तरधीयत ॥ १३.८९.२२ ॥
క్షణంలో ఆ అడవి, అప్సరసల గుంపులు, గంధర్వులు, చెట్లు అన్నీ అదృశ్యమయ్యాయి.
13.89.23
निःशब्दमभवच्चापि गङ्गाकूलं पुनर्नृप ।
कुशवल्मीकभूयिष्ठं बभूव च यथा पुरा ॥ १३.८९.२३ ॥
ఓ రాజా, గంగా తీరం మళ్లీ నిశ్శబ్దమై, మునుపటిలా దర్భలు, పుట్టలతో నిండిపోయింది.
13.89.24
ततः स राजा कुशिकः सभार्यस्तेन कर्मणा ।
विस्मयं परमं प्राप्तस्तद्दृष्ट्वा महदद्भुतम् ॥ १३.८९.२४ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు కుశికుడు భార్యతో కలిసి ఆ అద్భుత కర్మను చూసి అత్యంత విస్మయం పొందాడు.
13.89.25
ततः प्रोवाच कुशिको भार्या हर्षसमन्वितः ।
पश्य भद्रे यथाभावाश्चित्रा दृष्टाः सुदुर्लभाः।
प्रसादाद्भृगुमुख्यस्य किमन्यत्र तपोबलात् ॥ १३.८९.२५ ॥
అప్పుడు ఆనందంతో నిండిన కుశికుడు తన భార్యతో ఇలా అన్నాడు: ఓ కల్యాణీ, చూడు, ఎంతటి అపురూపమైన అద్భుత రూపాలు కనిపించాయో! భృగు శ్రేష్ఠుని అనుగ్రహం వల్ల కాక, తపోబలం తప్ప మరేమిటి?
13.89.26
तपसा तदवाप्यं हि यन्न शक्यं मनोरथैः ।
त्रैलोक्यराज्यादपि हि तप एव विशिष्यते ॥ १३.८९.२६ ॥
తపస్సు ద్వారా పొందగలిగేది, కోరికలతో పొందలేనిది. మూడు లోకాల రాజ్యం కంటే కూడా తపస్సే శ్రేష్ఠమైనది.
13.89.27
तपसा हि सुतप्तेनि क्रीडत्येष तपोधनः ।
अहो प्रभावो ब्रह्मर्षेश्च्यवनस्य महात्मनः ॥ १३.८९.२७ ॥
ఘోర తపస్సుతో ఈ తపోధనుడు క్రీడిస్తున్నాడు. అహో, మహాత్ముడైన బ్రహ్మర్షి చ్యవనుని ప్రభావం ఎంతటిది!
13.89.28
इच्छयैष तपोवीर्यादन्याँल्लोकान्सृजेदपि ।
ब्राह्मणा एव जायेरन्पुण्यवाग्बुद्धिकर्मणा ॥ १३.८९.२८ ॥
ఇచ్ఛతో, తపోబలంతో, ఆయన ఇతర లోకాలను కూడా సృష్టించగలడు. పుణ్యమైన వాక్కు, బుద్ధి, కర్మలతో బ్రాహ్మణులే జన్మించగలరు.
13.89.29
उत्सहेदिह कृत्वैव कोऽन्यो वै च्यवनादृते ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभं लोके राज्यं हि सुलभं नरैः ॥ १३.८९.२९ ॥
ఇక్కడ చ్యవనుడు తప్ప మరెవరు దీనికి సాహసించగలరు? లోకంలో బ్రాహ్మణత్వం దుర్లభం; రాజ్యం మనుషులకు సులభం.
13.89.30
ब्राह्मण्यस्य प्रभावाद्धि रथे युक्तौ स्वधुर्यवत् ।
इत्येवं चिन्तयानः स विदितश्च्यवनस्य वै ॥ १३.८९.३० ॥
బ్రాహ్మణత్వ ప్రభావం వల్లనే, రథంలో తన ధురను మోసే గుర్రాల్లా కట్టబడినవాడై, ఇలా ఆలోచిస్తూ ఆయన చ్యవనునికి తెలిసినవాడయ్యాడు.
13.89.31
सम्प्रेक्ष्योवाच नृपतिं क्षिप्रमागम्यतामिति ।
इत्युक्तः सहभार्यस्तु सोभ्यगच्छन्महामुनिम् ॥ १३.८९.३१ ॥
అతనిని చూసి ఇలా అన్నాడు: 'రాజును త్వరగా రమ్మను.' అలా చెప్పబడి, అతడు తన భార్యతో కలిసి ఆ మహర్షి వద్దకు వెళ్ళాడు.
13.89.32
शिरसा वन्दनीयं तमवन्दत च पार्थिवः ।
तस्याशिषः प्रयुज्याथ स मुनिस्तं नराधिपम्।
निषीदेत्यब्रवीद्धीमान्सान्त्वयन्पुरुषर्षभः ॥ १३.८९.३२ ॥
తలవంచి పూజనీయుడైన ఆయనకు రాజు నమస్కరించాడు. అప్పుడు ఆ మునివర్యుడు ఆశీర్వదించి, 'కూర్చో' అన్నాడు; జ్ఞాని, నరశ్రేష్ఠుడు ఓదార్చుతూ మాట్లాడాడు.
13.89.33
ततः प्रकृतिमापन्नो भार्गवो नृपते नृपम् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा तर्पयन्निव भारत ॥ १३.८९.३३ ॥
అప్పుడు సహజ స్థితికి వచ్చిన భార్గవుడు, రాజా, రాజుతో మృదువైన మాటతో, భారతా, తృప్తిపరుస్తున్నట్లుగా మాట్లాడాడు.
13.89.34
राजन्सम्यग्जितानीह पञ्चपञ्च स्वयं त्वया ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि कृच्छ्रान्मुक्तोसि तेन वै ॥ १३.८९.३४ ॥
రాజా, ఇక్కడ నీవు స్వయంగా పంచపంచకంగా, మనస్సును ఆరవదిగా కలిగిన ఇంద్రియాలను పూర్తిగా జయించావు; దాని వలన నీవు కష్టం నుండి విముక్తుడవయ్యావు.
13.89.35
सम्यगाराधितः पुत्र त्वयाऽहं वदतांवर ।
न हि ते वृजितं किञ्चित्सुसूक्ष्ममपि दृश्यते ॥ १३.८९.३५ ॥
కుమారా, నీవు నన్ను బాగా సంతృప్తిపరిచావు, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా; నీలో అతి సూక్ష్మమైన దోషం కూడా కనబడటం లేదు.
13.89.36
अनुजानीहि मां राजन्गमिष्यामि यथागतम् ।
प्रीतोस्मि तव राजेन्द्र वरश्च प्रतिगृह्यताम् ॥ १३.८९.३६ ॥
రాజా, నన్ను వెళ్ళడానికి అనుమతించు; నేను వచ్చినట్లే వెళ్ళిపోతాను. రాజేంద్రా, నేను నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను; వరాన్ని కూడా స్వీకరించు.
13.89.37
अग्निमध्ये गतेनेव भगवन्सन्निधौ मया ।
वर्तितं भृगुशार्दूल यन्न दग्धोस्मि तद्बहु ॥ १३.८९.३७ ॥
భగవంతుడా, భృగు వంశ సింహమా, మీ సన్నిధిలో నేను అగ్ని మధ్యలోకి వెళ్ళినట్లుగా ప్రవర్తించాను; దహించబడకపోవడమే ఎంతో గొప్పది.
13.89.38
एष एव वरो मुख्यः प्राप्तो मे भृगुनन्दन ।
यत्प्रीतोसि ममाचारैः कुलं त्रातं च मेऽनघ ॥ १३.८९.३८ ॥
భృగు నందనా, ఇదే నాకు లభించిన ప్రధాన వరం; నా ఆచారంతో మీరు ప్రసన్నులయ్యారు, నిష్పాపుడా, నా కులం రక్షించబడింది.
13.89.39
एथ मेऽन्द्रग्रहो विप्र जीविते च प्रयोजनम् ।
एतद्राज्यफलं चैव तपसश्च फलं मम ॥ १३.८९.३९ ॥
విప్రుడా, నా జీవితంలో ప్రయోజనం ఇదే; ఇదే రాజ్య ఫలం, నా తపస్సు ఫలం కూడా.
13.89.40
यदि त्वं प्रीतिमान्विप्र मयि वै भृगुनन्दन ।
अस्ति मे संशयः कश्चित्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.८९.४० ॥
విప్రుడా, భృగు నందనా, మీరు నాపై ప్రీతి కలిగి ఉంటే, నాకు ఒక సందేహం ఉంది; దానిని నాకు వివరించాలి.