મહાભારત · અધ્યાય 13.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.90.1
वरश्च गृह्यतां मत्तो यश्च ते संशयो हृदि ।
तं प्रब्रूदि नरश्रेष्ठ सर्वं सम्पादयामि ते ॥ १३.९०.१ ॥
મારી પાસેથી વર માગી લે, અને તારા હૃદયમાં જે સંશય છે તે કહે. હે નરશ્રેષ્ઠ, તારા માટે હું બધું પૂર્ણ કરીશ.
13.90.2
यदि प्रीतोसि भगवंस्ततो मे वद भार्गव ।
कारणं श्रोतुमिच्छामि मद्गृहे वासकारितम् ॥ १३.९०.२ ॥
જો તમે પ્રસન્ન છો, હે ભગવન્, તો હે ભાર્ગવ, મને કહો. મારા ઘરમાં તમે રહ્યા તેનું કારણ સાંભળવા હું ઇચ્છું છું.
13.90.3
शयनं चैकपार्श्वेन दिवसानेकविंशतिम् ।
न किञ्चिदुक्त्वा गमनं बहिश्च मुनिपुङ्गवः ॥ १३.९०.३ ॥
એકવીસ દિવસ એક પડખે સૂઈ રહ્યા; કંઈ કહ્યા વિના બહાર ચાલ્યા ગયા, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.
13.90.4
अन्तर्धानमकस्माच्च पुनरेव च दर्शनम् ।
पुनश्च शयनं विप्र दिवसानेकविंशतिम् ॥ १३.९०.४ ॥
અચાનક અદૃશ્ય થયા, ફરી દેખાયા, અને હે વિપ્ર, ફરી એકવીસ દિવસ સૂઈ રહ્યા.
13.90.5
तैलाभ्यक्तस्य गमनं भोजनं च गृहे मम ।
समुपानीय विविधं यद्दग्धं जातवेदसा ॥ १३.९०.५ ॥
તેલ ચોળીને ચાલ્યા જવું, અને મારા ઘરે ભોજન; અનેક પ્રકારની વાનગીઓ લાવવામાં આવી, જે અગ્નિએ બાળી નાખી.
13.90.6
निर्याणां च रथेनाशु सहसा यत्कृतं त्वया ।
धनानां च विसर्गश्च वनस्यापि च दर्शनम् ॥ १३.९०.६ ॥
રથમાં ઝડપથી અને અચાનક પ્રયાણ કર્યું, ધનનું વિતરણ કર્યું, અને વનનું દર્શન પણ — આ બધું તેં કર્યું.
13.90.7
प्रासादानां बहूनां च काञ्चनानां महामुने ।
मणिविद्रुमपादानां पर्यङ्काणां च दर्शनम् ॥ १३.९०.७ ॥
હે મહામુનિ, સોનાના ઘણા મહેલો અને મણિ તથા પરવાળાના પાયાવાળા પલંગોનું દર્શન.
13.90.8
पुनश्चादर्शनं तस्य श्रोतुमिच्छामि कारणम् ।
अतीव ह्यत्र मुह्यामि चिन्तयानो भृगूद्वह ॥ १३.९०.८ ॥
હે ભૃગુશ્રેષ્ઠ, તે ફરીથી અદૃશ્ય થવાનું કારણ સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે; આ વિશે વિચારતાં હું અત્યંત મૂંઝાઈ રહ્યો છું.
13.90.9
न चैवात्राधिगच्छामि सर्वस्यास्य विनिश्चयम् ।
एतदिच्छामि कार्त्स्न्येन सत्यं श्रोतुं तपोधन ॥ १३.९०.९ ॥
અહીં આ બધાનો નિશ્ચિત નિર્ણય હું સમજી શકતો નથી; હે તપોધન, આ સત્ય સંપૂર્ણપણે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
13.90.10
शृणु सर्वमशेषेणि यदिदं येन हेतुना ।
न हि शक्यमनाख्यातुमेवं पृष्टेन पार्थिव ॥ १३.९०.१० ॥
હે રાજા, આ જે કારણથી થયું તે બધું સંપૂર્ણપણે સાંભળો; તમે આ રીતે પૂછો તો તે ન કહેવું શક્ય નથી.
13.90.11
पितामहस्य वदतः पुरा देवसमागमे ।
श्रुतवानस्मि यद्राजंस्तन्मे निगदतः शृणु। ॥ १३.९०.११ ॥
હે રાજા, પૂર્વે દેવસભામાં મારા પિતામહ બોલતા હતા ત્યારે મેં જે સાંભળ્યું હતું, તે તેઓ મને કહે છે તેમ કહું છું; સાંભળો.
13.90.12
ब्रह्मक्षत्रविरोधेन भविता कुलसङ्करः ।
पौत्रस्ते भविता राजंस्तेजोवीर्यसमन्वितः ॥ १३.९०.१२ ॥
બ્રાહ્મણ અને ક્ષત્રિયના વિરોધથી કુળસંકર થશે; હે રાજા, તેજ અને વીર્યથી યુક્ત એક પૌત્ર તમારો થશે.
13.90.13
ततः स्वकुलरक्षार्थमहं त्वां समुपागतः ।
चिकीर्षन्कुशिकोच्छेदं संदिधक्षुः कुलं तव ॥ १३.९०.१३ ॥
ત્યારે મારા પોતાના કુળની રક્ષા માટે હું તારી પાસે આવ્યો. કુશિકોનો નાશ કરવાની અને તારા કુળને બાળી નાખવાની ઇચ્છાથી.
13.90.14
ततोऽहमागम्य पुरे त्वामवोचं महीपते ।
नियमं कञ्चिदारप्सये शुश्रूषा क्रियतामिति ॥ १३.९०.१४ ॥
ત્યારે હું નગરમાં આવીને તને બોલ્યો, 'હે મહીપતિ, હું કોઈ નિયમ આરંભવાનો છું; મારી સેવા કર.'
13.90.15
न च ते दुष्कृतं किञ्चिदहमासादयं गृहे ।
तेन जीवसि राजर्षे न भवेथास्त्वमन्यथा ॥ १३.९०.१५ ॥
તારા ઘરમાં મને તારું કોઈ દુષ્કૃત્ય મળ્યું નથી; એટલે જ તું જીવે છે, હે રાજર્ષિ, નહીતર તું આવો ન રહેત.
13.90.16
एवं बुद्धिं समास्थाय दिवसानेकविंशतिम् ।
सुप्तोस्मि यदि मां कश्चिद्बोधयेदिति पार्थिव ॥ १३.९०.१६ ॥
આમ સંકલ્પ કરીને હું એકવીસ દિવસ સૂઈ રહીશ; જો કોઈ મને જગાડે તો — એવું, હે પાર્થિવ.
13.90.17
यदा त्वया सभार्येण संसुप्तो न प्रबोधितः ।
अहं तदैव ते प्रीतो मनसा राजसत्तम ॥ १३.९०.१७ ॥
તું પત્ની સાથે ગાઢ નિદ્રામાં સૂતેલા મને જગાડ્યો નહોતો, ત્યારે જ હું મનમાં તારા પર પ્રસન્ન થયો, હે રાજશ્રેષ્ઠ.
13.90.18
उत्थाय चास्मि निष्क्रान्तो यदि मां त्वं महीपते ।
पृच्छेः क्व यास्यसीत्येवं शपेयं त्वामिति प्रभो ॥ १३.९०.१८ ॥
હું ઊઠીને ચાલ્યો જાઉં તો તારે મને પૂછવું જોઈએ, 'આપ ક્યાં જાઓ છો?' — આમ પૂછ્યું તો હું તને શાપ આપીશ, હે પ્રભો.
13.90.19
अन्तर्हितः पुनश्चास्मि पुनरेव च ते गृहे ।
योगमास्थाय संसुप्तो दिवसानेकविंशतिम् ॥ १३.९०.१९ ॥
હું છુપાયેલો હતો, અને ફરી તમારા ઘરમાં જ હતો. યોગમાં સ્થિર થઈ એકવીસ દિવસ ગાઢ નિદ્રામાં સૂતો રહ્યો.
13.90.20
क्षुधितौ मामसूयेथां श्रमाद्वेति नराधिप ।
एतां बुद्धिं समास्थाय कर्शितौ वां क्षुधा मया ॥ १३.९०.२० ॥
હે નરાધિપ, ભૂખ કે થાકને કારણે તમે બંને મારા પર ક્રોધ કરશો એ વિચારથી, ભૂખે કૃશ થયેલા મેં આ બુદ્ધિ અપનાવીને તમને બંનેને પીડ્યા.
13.90.21
न च तेऽभूत्सुसूक्ष्मोपि मन्युर्मनसि पार्थिव ।
सभार्यस्य नरश्रेष्ठ तेन ते प्रीतिमानहम् ॥ १३.९०.२१ ॥
હે પાર્થિવ, હે નરશ્રેષ્ઠ, તમારા મનમાં અત્યંત સૂક્ષ્મ ક્રોધ પણ ઉત્પન્ન થયો નહીં. તેથી પત્ની સહિત તમારા પર હું પ્રસન્ન થયો.
13.90.22
भोजनं च समानाय्य यत्तदादीपितं मया ।
क्रुध्येथा यदि मात्सर्यादिति तन्मर्षितं च मे ॥ १३.९०.२२ ॥
મેં ભેગું કરીને તૈયાર કરેલું ભોજન, ઈર્ષ્યાથી તમે ક્રોધ કરશો તો પણ, તે મેં સહન કર્યું.
13.90.23
ततोऽहं रथमारुह्य त्वामवोचं नराधिप ।
सभार्यो मां वहस्वेति तच्च त्वं कृतवांस्तथा ॥ १३.९०.२३ ॥
ત્યારે હું રથ પર ચઢીને, હે નરાધિપ, તમને બોલ્યો, 'પત્ની સહિત મને વહન કરો.' અને તમે પણ તેમ જ કર્યું.
13.90.24
अविशङ्को नरपते प्रीतोऽहं चापि तेन ह ।
धनोत्सर्गेऽपि च कृते न त्वां क्रोधोप्यधर्षयत् ॥ १३.९०.२४ ॥
હે નરપતિ, નિઃશંકપણે હું એનાથી પણ પ્રસન્ન થયો. ધનનો ત્યાગ કર્યો તો પણ ક્રોધ તમને પરાજિત ન કરી શક્યો.
13.90.25
ततः प्रीतेन ते राजन्पुनरेतत्कृतं तव ।
सभार्यस्य वनं भूयस्तद्विद्धि मनुजाधिप ॥ १३.९०.२५ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થઈને, હે રાજન્, તમારા માટે આ ફરી કરવામાં આવ્યું. હે મનુજાધિપ, જાણો કે પત્ની સહિત તમને આ વન ફરી આપવામાં આવ્યું.
13.90.26
प्रीत्यर्थं तव चैतन्मे स्वर्गसंदर्शनं कृतम् ।
यत्ते वनेऽस्मिन्नृपते दृष्टं दिव्यं सुदर्शनम् ॥ १३.९०.२६ ॥
તમને પ્રસન્ન કરવા માટે જ મેં આ સ્વર્ગદર્શન કરાવ્યું, હે નૃપતે. આ વનમાં તમે જોયેલું તે દિવ્ય સુંદર દૃશ્ય આ જ છે.
13.90.27
स्वर्गोद्देशस्त्वया राजन्सशरीरेण पार्थिव ।
मुहूर्तमनुभूतोऽसौ सभार्येण नृपोत्तम ॥ १३.९०.२७ ॥
હે રાજન્, હે પાર્થિવ, પત્ની સહિત શરીર સાથે તમે સ્વર્ગનું લક્ષ્ય ક્ષણભર અનુભવ્યું, હે નૃપોત્તમ.
13.90.28
निदर्शनार्थं तपसो धर्मस्य च नराधिप ।
तत्र नासीत्स्पृहा राजंस्तच्चापि विदितं मया ॥ १३.९०.२८ ॥
હે નરાધિપ, તપ અને ધર્મના દૃષ્ટાંત તરીકે આ કરવામાં આવ્યું. હે રાજન્, ત્યાં તમારી કોઈ ઇચ્છા ન હતી એ પણ મેં જાણ્યું.
13.90.29
ब्राह्मण्यं काङ्क्षसे हि त्वं तपश्च पृथिवीपते ।
अवमत्य नरेन्द्रत्वं देवेन्द्रत्वं च पार्थिव ॥ १३.९०.२९ ॥
હે પૃથ્વીપતિ, તમે ખરેખર બ્રાહ્મણત્વ અને તપ ઇચ્છો છો. હે પાર્થિવ, રાજત્વ અને દેવેન્દ્રત્વનો અનાદર કરીને.
13.90.30
एवमेतद्यथातत्वं ब्राह्मण्यं तात दुर्लभम् ।
ब्राह्मण्ये सति चर्षित्वमृषित्वे च तपस्विता ॥ १३.९०.३० ॥
હે તાત, બ્રાહ્મણત્વ યથાર્થમાં આવું જ દુર્લભ છે. બ્રાહ્મણત્વ હોય તો ઋષિત્વ, અને ઋષિત્વમાં તપસ્વીપણું આવે.
13.90.31
भविष्यत्येष ते कामः कुशिकात्कौशिको द्विजः ॥ १३.९०.३१ ॥
તારી આ ઇચ્છા પૂર્ણ થશે. કુશિકથી કૌશિક નામનો એક દ્વિજ જન્મશે.
13.90.32
तृतीयं पुरुषं प्राप्य ब्राह्मणत्वं गमिष्यति ।
वंशस्ते पार्थिवश्रेष्ठ भृगूणामेव तेजसा ॥ १३.९०.३२ ॥
ત્રીજી પેઢી સુધી પહોંચીને તારો વંશ બ્રાહ્મણત્વ પામશે. હે રાજશ્રેષ્ઠ, ભૃગુઓના જ તેજથી તારો વંશ (બ્રાહ્મણત્વ પામશે).
13.90.33
पौत्रस्ते भविता विप्रस्तपस्वी पावकद्युतिः ।
जमदग्नौ महाभाग तपसा भावितात्मनि ॥ १३.९०.३३ ॥
તારો પૌત્ર તપસ્વી બ્રાહ્મણ થશે, અગ્નિ જેવા તેજવાળો. હે મહાભાગ, તપથી શુદ્ધ આત્માવાળા જમદગ્નિમાં (તે જન્મશે).
13.90.34
यः स देवमनुष्याणआं भयमुत्पादयिष्यति ।
त्रयाणामेव लोकानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.९०.३४ ॥
તે દેવો અને મનુષ્યોમાં ભય ઉત્પન્ન કરશે. ત્રણે લોક માટે આ સત્ય છે; તને હું એ જ કહું છું.
13.90.35
वरं गृहाण राजर्षे यस्ते मनसि वर्तते ।
तीर्थयात्रां गमिष्यामि पुरा कालोऽतिवर्तते ॥ १३.९०.३५ ॥
હે રાજર્ષિ, તારા મનમાં જે વર છે તે લે. હું તીર્થયાત્રાએ જઈશ; સમય વીતી રહ્યો છે.
13.90.36
एष एव वरो मेऽद्य यत्त्वं प्रीतो महामुने ।
भवत्वेतद्यथार्थत्वं भवेत्पौत्रो ममानघ ॥ १३.९०.३६ ॥
આજે મારો આ જ વર છે કે તમે મારા પર પ્રસન્ન થયા છો. હે મહામુનિ, એમ જ થાઓ; હે નિષ્પાપ, મારો પૌત્ર એવો જ થાય.
13.90.37
ब्राह्मण्यं मे कुलस्यास्तु भगवन्नेष मे वरः ।
पुनश्चाख्यातुमिच्छामि भगवन्विस्तरेण वै ॥ १३.९०.३७ ॥
ભગવન્, મારા કુળમાં બ્રાહ્મણત્વ હો; આ જ મારો વર છે. ભગવન્, હું ફરી વિસ્તારથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.
13.90.38
कथमेष्यति विप्रत्वं कुलं मे भृगुनन्दन ।
कश्चासौ भविता बन्धुर्मम कश्चापि सम्मतः ॥ १३.९०.३८ ॥
હે ભૃગુનંદન, મારા કુળમાં બ્રાહ્મણત્વ કેવી રીતે આવશે? મારો સંબંધી કોણ થશે, અને મારો સન્માનિત કોણ હશે?