Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.90

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.90.1

वरश्च गृह्यतां मत्तो यश्च ते संशयो हृदि ।
तं प्रब्रूदि नरश्रेष्ठ सर्वं सम्पादयामि ते ॥ १३.९०.१ ॥

ମୋଠାରୁ ବର ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଥିବା ସଂଶୟ କୁହ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ସବୁ ସମ୍ପାଦନ କରିବି।

13.90.2

यदि प्रीतोसि भगवंस्ततो मे वद भार्गव ।
कारणं श्रोतुमिच्छामि मद्गृहे वासकारितम् ॥ १३.९०.२ ॥

ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଭାର୍ଗବ, ତେବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ମୋ ଘରେ ଆପଣଙ୍କ ରହିବାର କାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

13.90.3

शयनं चैकपार्श्वेन दिवसानेकविंशतिम् ।
न किञ्चिदुक्त्वा गमनं बहिश्च मुनिपुङ्गवः ॥ १३.९०.३ ॥

ଏକୁଶ ଦିନ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୋଇଥିଲ; କିଛି ନ କହି ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

13.90.4

अन्तर्धानमकस्माच्च पुनरेव च दर्शनम् ।
पुनश्च शयनं विप्र दिवसानेकविंशतिम् ॥ १३.९०.४ ॥

ହଠାତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲ, ପୁଣି ଦେଖାଦେଲ, ଏବଂ ହେ ବିପ୍ର, ପୁଣି ଏକୁଶ ଦିନ ଶୋଇଲ।

13.90.5

तैलाभ्यक्तस्य गमनं भोजनं च गृहे मम ।
समुपानीय विविधं यद्दग्धं जातवेदसा ॥ १३.९०.५ ॥

ତେଲ ଲଗାଇ ଚାଲିଯିବା, ଏବଂ ମୋ ଘରେ ଭୋଜନ; ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣାଗଲା, ଯାହା ଅଗ୍ନି ପୋଡ଼ିଦେଲା।

13.90.6

निर्याणां च रथेनाशु सहसा यत्कृतं त्वया ।
धनानां च विसर्गश्च वनस्यापि च दर्शनम् ॥ १३.९०.६ ॥

ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଓ ହଠାତ ଚାଲିଯିବା, ଧନ ବିତରଣ କରିବା, ଏବଂ ବନଦର୍ଶନ — ଏସବୁ ତୁମେ କରିଥିଲ।

13.90.7

प्रासादानां बहूनां च काञ्चनानां महामुने ।
मणिविद्रुमपादानां पर्यङ्काणां च दर्शनम् ॥ १३.९०.७ ॥

ହେ ମହାମୁନି, ସୁନାର ବହୁ ପ୍ରାସାଦ ଓ ମଣି-ପ୍ରବାଳ ପାଦ ଥିବା ପଲଙ୍କମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ।

13.90.8

पुनश्चादर्शनं तस्य श्रोतुमिच्छामि कारणम् ।
अतीव ह्यत्र मुह्यामि चिन्तयानो भृगूद्वह ॥ १३.९०.८ ॥

ହେ ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାର ପୁନର୍ବାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାର କାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଏହା ଭାବି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛି।

13.90.9

न चैवात्राधिगच्छामि सर्वस्यास्य विनिश्चयम् ।
एतदिच्छामि कार्त्स्न्येन सत्यं श्रोतुं तपोधन ॥ १३.९०.९ ॥

ଏଠାରେ ଏହି ସବୁର ନିଶ୍ଚିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମୁଁ ବୁଝିପାରୁନାହିଁ; ହେ ତପୋଧନ, ଏହି ସତ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

13.90.10

शृणु सर्वमशेषेणि यदिदं येन हेतुना ।
न हि शक्यमनाख्यातुमेवं पृष्टेन पार्थिव ॥ १३.९०.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଲା ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣ; ତୁମେ ଏପରି ପଚାରିବାରେ ଏହା ନକହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

13.90.11

पितामहस्य वदतः पुरा देवसमागमे ।
श्रुतवानस्मि यद्राजंस्तन्मे निगदतः शृणु। ॥ १३.९०.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବରେ ଦେବସଭାରେ ମୋ ପିତାମହ କହୁଥିବା ସମୟରେ ମୁଁ ଯାହା ଶୁଣିଥିଲି, ତାହା ସେ ମୋତେ କହୁଥିବା ପରି କହୁଛି; ଶୁଣ।

13.90.12

ब्रह्मक्षत्रविरोधेन भविता कुलसङ्करः ।
पौत्रस्ते भविता राजंस्तेजोवीर्यसमन्वितः ॥ १३.९०.१२ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ କୁଳସଙ୍କର ହେବ; ହେ ରାଜନ୍, ତେଜ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ଜଣେ ନାତି ତୁମର ହେବ।

13.90.13

ततः स्वकुलरक्षार्थमहं त्वां समुपागतः ।
चिकीर्षन्कुशिकोच्छेदं संदिधक्षुः कुलं तव ॥ १३.९०.१३ ॥

ତେବେ ନିଜ କୁଳ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲି। କୁଶିକମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଏବଂ ତୁମ କୁଳକୁ ଦହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି।

13.90.14

ततोऽहमागम्य पुरे त्वामवोचं महीपते ।
नियमं कञ्चिदारप्सये शुश्रूषा क्रियतामिति ॥ १३.९०.१४ ॥

ତେବେ ମୁଁ ନଗରକୁ ଆସି ତୁମକୁ କହିଲି, 'ହେ ମହୀପତି, ମୁଁ କୌଣସି ନିୟମ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛି; ମୋର ସେବା କର।'

13.90.15

न च ते दुष्कृतं किञ्चिदहमासादयं गृहे ।
तेन जीवसि राजर्षे न भवेथास्त्वमन्यथा ॥ १३.९०.१५ ॥

ତୁମ ଘରେ ମୁଁ ତୁମର କୌଣସି ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ ପାଇ ନାହିଁ; ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ଜୀବିତ ଅଛ, ହେ ରାଜର୍ଷି; ନହେଲେ ତୁମେ ଏପରି ରହିନଥାନ୍ତ।

13.90.16

एवं बुद्धिं समास्थाय दिवसानेकविंशतिम् ।
सुप्तोस्मि यदि मां कश्चिद्बोधयेदिति पार्थिव ॥ १३.९०.१६ ॥

ଏପରି ସଂକଳ୍ପ କରି ମୁଁ ଏକୋଇଶି ଦିନ ଶୋଇ ରହିବି; ଯଦି କେହି ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କରେ — ଏହିପରି, ହେ ପାର୍ଥିବ।

13.90.17

यदा त्वया सभार्येण संसुप्तो न प्रबोधितः ।
अहं तदैव ते प्रीतो मनसा राजसत्तम ॥ १३.९०.१७ ॥

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଗାଢ଼ ନିଦ୍ରାରେ ଥିବା ମୋତେ ଜାଗ୍ରତ କରିନଥିଲ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ମୁଁ ମନରେ ତୁମ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।

13.90.18

उत्थाय चास्मि निष्क्रान्तो यदि मां त्वं महीपते ।
पृच्छेः क्व यास्यसीत्येवं शपेयं त्वामिति प्रभो ॥ १३.९०.१८ ॥

ମୁଁ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରିବ, 'ଆପଣ କେଉଁଠିକୁ ଯାଉଛନ୍ତି?' — ଏହିପରି ପଚାରିଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେବି, ହେ ପ୍ରଭୋ।

13.90.19

अन्तर्हितः पुनश्चास्मि पुनरेव च ते गृहे ।
योगमास्थाय संसुप्तो दिवसानेकविंशतिम् ॥ १३.९०.१९ ॥

ମୁଁ ଲୁଚି ରହିଥିଲି, ଏବଂ ପୁଣି ତୁମ ଘରେ ହିଁ ଥିଲି। ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ଏକୋଇଶ ଦିନ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିଲି।

13.90.20

क्षुधितौ मामसूयेथां श्रमाद्वेति नराधिप ।
एतां बुद्धिं समास्थाय कर्शितौ वां क्षुधा मया ॥ १३.९०.२० ॥

ହେ ନରାଧିପ, ଭୋକ କିମ୍ବା ଥକାରୁ ତୁମେ ଦୁହେଁ ମୋ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରିବ ଏହି ଭାବନାରେ, ଭୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ମୁଁ ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଧରି ତୁମକୁ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲି।

13.90.21

न च तेऽभूत्सुसूक्ष्मोपि मन्युर्मनसि पार्थिव ।
सभार्यस्य नरश्रेष्ठ तेन ते प्रीतिमानहम् ॥ १३.९०.२१ ॥

ହେ ପାର୍ଥିବ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ମନରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ପତ୍ନୀ ସହିତ ତୁମ ଉପରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି।

13.90.22

भोजनं च समानाय्य यत्तदादीपितं मया ।
क्रुध्येथा यदि मात्सर्यादिति तन्मर्षितं च मे ॥ १३.९०.२२ ॥

ମୁଁ ଏକତ୍ର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା ଭୋଜନ, ଈର୍ଷାରୁ ଯଦି ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିଥାଆନ୍ତ, ତାହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସହିଲି।

13.90.23

ततोऽहं रथमारुह्य त्वामवोचं नराधिप ।
सभार्यो मां वहस्वेति तच्च त्वं कृतवांस्तथा ॥ १३.९०.२३ ॥

ତା'ପରେ ମୁଁ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ହେ ନରାଧିପ, ତୁମକୁ କହିଲି, 'ପତ୍ନୀ ସହିତ ମୋତେ ବହନ କର।' ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲ।

13.90.24

अविशङ्को नरपते प्रीतोऽहं चापि तेन ह ।
धनोत्सर्गेऽपि च कृते न त्वां क्रोधोप्यधर्षयत् ॥ १३.९०.२४ ॥

ହେ ନରପତି, ନିଃଶଙ୍କ ଭାବରେ ମୁଁ ତା'ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି। ଧନ ତ୍ୟାଗ କରାଯିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧ ତୁମକୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

13.90.25

ततः प्रीतेन ते राजन्पुनरेतत्कृतं तव ।
सभार्यस्य वनं भूयस्तद्विद्धि मनुजाधिप ॥ १३.९०.२५ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପାଇଁ ଏହା ପୁନର୍ବାର କରାଗଲା। ହେ ମନୁଜାଧିପ, ଜାଣ ଯେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ତୁମକୁ ଏହି ବନ ପୁନଃ ଦିଆଗଲା।

13.90.26

प्रीत्यर्थं तव चैतन्मे स्वर्गसंदर्शनं कृतम् ।
यत्ते वनेऽस्मिन्नृपते दृष्टं दिव्यं सुदर्शनम् ॥ १३.९०.२६ ॥

ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ୱର୍ଗଦର୍ଶନ କରାଇଲି, ହେ ନୃପତେ। ଏହି ବନରେ ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ଏହି।

13.90.27

स्वर्गोद्देशस्त्वया राजन्सशरीरेण पार्थिव ।
मुहूर्तमनुभूतोऽसौ सभार्येण नृपोत्तम ॥ १३.९०.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ପାର୍ଥିବ, ପତ୍ନୀ ସହିତ ଶରୀର ସହିତ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ୍ଷଣେକ ପାଇଁ ଅନୁଭବ କଲ, ହେ ନୃପୋତ୍ତମ।

13.90.28

निदर्शनार्थं तपसो धर्मस्य च नराधिप ।
तत्र नासीत्स्पृहा राजंस्तच्चापि विदितं मया ॥ १३.९०.२८ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପାଇଁ ଏହା କରାଗଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ତୁମର କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନଥିଲା, ଏହା ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ।

13.90.29

ब्राह्मण्यं काङ्क्षसे हि त्वं तपश्च पृथिवीपते ।
अवमत्य नरेन्द्रत्वं देवेन्द्रत्वं च पार्थिव ॥ १३.९०.२९ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟା ଇଚ୍ଛା କର। ହେ ପାର୍ଥିବ, ନରେନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଓ ଦେବେନ୍ଦ୍ରତ୍ୱକୁ ଅବମାନନା କରି।

13.90.30

एवमेतद्यथातत्वं ब्राह्मण्यं तात दुर्लभम् ।
ब्राह्मण्ये सति चर्षित्वमृषित्वे च तपस्विता ॥ १३.९०.३० ॥

ହେ ତାତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଏହିପରି ଦୁର୍ଲଭ। ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଥିଲେ ଋଷିତ୍ୱ, ଓ ଋଷିତ୍ୱରେ ତପସ୍ୱିତା ଆସେ।

13.90.31

भविष्यत्येष ते कामः कुशिकात्कौशिको द्विजः ॥ १३.९०.३१ ॥

ଏହା ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। କୁଶିକଙ୍କଠାରୁ କୌଶିକ ନାମକ ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମିବେ।

13.90.32

तृतीयं पुरुषं प्राप्य ब्राह्मणत्वं गमिष्यति ।
वंशस्ते पार्थिवश्रेष्ठ भृगूणामेव तेजसा ॥ १३.९०.३२ ॥

ତୃତୀୟ ପୁରୁଷରେ ପହଞ୍ଚି ତୁମ ବଂଶ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କରିବ। ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ତେଜରେ ହିଁ ତୁମ ବଂଶ (ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପାଇବ)।

13.90.33

पौत्रस्ते भविता विप्रस्तपस्वी पावकद्युतिः ।
जमदग्नौ महाभाग तपसा भावितात्मनि ॥ १३.९०.३३ ॥

ତୁମ ନାତି ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବ, ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ। ହେ ମହାଭାଗ, ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କଠାରେ (ସେ ଜନ୍ମିବ)।

13.90.34

यः स देवमनुष्याणआं भयमुत्पादयिष्यति ।
त्रयाणामेव लोकानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.९०.३४ ॥

ସେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ସତ୍ୟ; ତୁମକୁ ମୁଁ ଏହା କହୁଛି।

13.90.35

वरं गृहाण राजर्षे यस्ते मनसि वर्तते ।
तीर्थयात्रां गमिष्यामि पुरा कालोऽतिवर्तते ॥ १३.९०.३५ ॥

ହେ ରାଜର୍ଷି, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ବର ଅଛି ତାହା ଗ୍ରହଣ କର। ମୁଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯିବି; ସମୟ ବିତି ଯାଉଛି।

13.90.36

एष एव वरो मेऽद्य यत्त्वं प्रीतो महामुने ।
भवत्वेतद्यथार्थत्वं भवेत्पौत्रो ममानघ ॥ १३.९०.३६ ॥

ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ବର, ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ହେ ମହାମୁନି, ଏହା ସେମିତି ହେଉ; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୋ ନାତି ସେମିତି ହେଉ।

13.90.37

ब्राह्मण्यं मे कुलस्यास्तु भगवन्नेष मे वरः ।
पुनश्चाख्यातुमिच्छामि भगवन्विस्तरेण वै ॥ १३.९०.३७ ॥

ଭଗବନ୍, ମୋ କୁଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ହେଉ; ଏହା ହିଁ ମୋର ବର। ଭଗବନ୍, ମୁଁ ପୁଣି ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.90.38

कथमेष्यति विप्रत्वं कुलं मे भृगुनन्दन ।
कश्चासौ भविता बन्धुर्मम कश्चापि सम्मतः ॥ १३.९०.३८ ॥

ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ମୋ କୁଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ କିପରି ଆସିବ? ମୋର ବନ୍ଧୁ କିଏ ହେବ, ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଏ ସମ୍ମାନିତ ହେବ?