మహాభారతం · అధ్యాయం 13.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.92.1
मुह्यामीति निशम्याद्य चिन्तयानः पुनःपुनः ।
हीनां पार्थिवसिंहैस्तैः श्रीमद्भिः पृथिवीमिमाम् ॥ १३.९२.१ ॥
"నేను మోహితుడనవుతున్నాను" అని విని, ఈరోజు మళ్ళీ మళ్ళీ ఆలోచిస్తూ యుధిష్ఠిరుడు ఈ భూమి ఆ శ్రీమంతులైన రాజసింహులు లేక వెలవెలబోవడాన్ని చూశాడు.
13.92.2
प्राप्य राज्यानि शतशो महीं जित्वाऽपि भारत ।
कोटिशः पुरुषान्हत्वा परितप्ये पितामह ॥ १३.९२.२ ॥
భారతా, వందలాది రాజ్యాలను పొంది, భూమిని జయించినా, పితామహా, కోట్లాది మందిని చంపి నేను సంతాపపడుతున్నాను.
13.92.3
का नु तासां वरस्त्रीणामवस्थाऽद्य भविष्यति ।
या हीनाः पतिभिः पुत्रैर्मातुलैर्भ्रातृभिस्तथा ॥ १३.९२.३ ॥
భర్తలు, కుమారులు, మేనమామలు, సోదరులు లేక వెలవెలబోయిన ఆ ఉత్తమ స్త్రీల స్థితి ఇప్పుడు ఎలా ఉంటుంది?
13.92.4
वयं हि तान्कुरुन्हत्वा ज्ञातींश्च सुहृदोऽपि च ।
अवाक्शीर्षाः पतिष्यामो नरके नात्रं संशयः ॥ १३.९२.४ ॥
ఆ కురువులను, బంధువులను, మిత్రులను కూడా చంపి, మేము తలక్రిందులుగా నరకంలో పడతాము; ఇందులో సందేహం లేదు.
13.92.5
शरीरं योक्तुमिच्छामि तपसोग्रेण भारत ।
उपदिष्टमिहेच्छामि तत्त्वतोऽहं विशाम्पते ॥ १३.९२.५ ॥
భారతా, తీవ్రమైన తపస్సుతో శరీరాన్ని నియమించాలని కోరుతున్నాను; ప్రజాపతీ, ఇక్కడ ఉపదేశించబడినదాన్ని తత్త్వతః తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
13.92.6
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा भीष्मो महामनाः ।
परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या युधिष्ठिरमभाषत ॥ १३.९२.६ ॥
యుధిష్ఠిరుని ఆ మాటలు విని, మహామనస్కుడైన భీష్ముడు బుద్ధితో అతన్ని నిశితంగా పరీక్షించి యుధిష్ఠిరునితో ఇలా అన్నాడు.
13.92.7
रहस्यमद्भुतं चैव शृणु वक्ष्यामि भारत ।
या गतिः प्राप्यते वेन प्रेत्यभावे विशाम्पते ॥ १३.९२.७ ॥
భరతా, నేను నీకు ఒక అద్భుత రహస్యాన్ని చెబుతాను, వినుము. ఓ ప్రజాపతీ, మరణానంతరం ఏ గతి లభిస్తుందో (చెబుతాను).
13.92.8
तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः ।
आयुःप्रकर्षो भोगाश्च लभ्यन्ते तपसा विभो ॥ १३.९२.८ ॥
తపస్సు ద్వారా స్వర్గం లభిస్తుంది, తపస్సు ద్వారా కీర్తి లభిస్తుంది. ఓ విభూ, తపస్సు ద్వారా దీర్ఘాయువు మరియు భోగాలు కూడా లభిస్తాయి.
13.92.9
ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपं सम्पत्तथैव च ।
सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते भरतर्षभ ॥ १३.९२.९ ॥
జ్ఞానం, విజ్ఞానం, ఆరోగ్యం, రూపం, సంపద, అలాగే సౌభాగ్యం కూడా తపస్సు ద్వారా లభిస్తాయి, ఓ భరతర్షభా.
13.92.10
धनं प्राप्नोति तपसा मौनं ज्ञानं प्रयच्छति ।
उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥ १३.९२.१० ॥
తపస్సు ద్వారా ధనం లభిస్తుంది, మౌనం జ్ఞానాన్ని ఇస్తుంది. దానం ద్వారా భోగాలు, బ్రహ్మచర్యం ద్వారా దీర్ఘ జీవితం లభిస్తాయి.
13.92.11
अहिंसायाः फलं रूपं दीक्षाया जन्म वै कुले ।
फलमूलाशनाद्राज्यं स्वर्गः पर्णशनाद्भवेत् ॥ १३.९२.११ ॥
అహింస ఫలం రూపం, దీక్ష ఫలం మంచి కులంలో జన్మ. ఫలమూలాలు తినడం వల్ల రాజ్యం, ఆకులు తినడం వల్ల స్వర్గం కలుగుతాయి.
13.92.12
पयोभक्षो दिवं याति दानेन द्रविणाधिकः ।
गुरुशुश्रूषया विद्या नित्यश्राद्धेन सन्ततिः ॥ १३.९२.१२ ॥
పాలు త్రాగేవాడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు, దానం ద్వారా ధనంలో అధికుడవుతాడు. గురుశుశ్రూష ద్వారా విద్య, నిత్య శ్రాద్ధం ద్వారా సంతానం లభిస్తాయి.
13.92.13
गवाढ्यः शाकदीक्षाभिः स्वर्गमाहुस्तृणाशनात् ।
स्त्रियस्त्रिषवण्सनानाद्वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत् ॥ १३.९२.१३ ॥
గోసంపదగలవాడు శాకవ్రతాల ద్వారా, గడ్డి తినడం ద్వారా స్వర్గం పొందుతాడని అంటారు; స్త్రీ మూడు సంధ్యల్లో స్నానం చేయడం ద్వారా, గాలిని త్రాగి యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతుంది.
13.92.14
नित्यस्नायी दीर्घजीवी सन्ध्ये तु द्वे जपन्द्विजः ।
मन्त्रं साधयतो राजन्नाकपृष्ठमनाशने ॥ १३.९२.१४ ॥
ప్రతిరోజు స్నానం చేసి, రెండు సంధ్యలలో జపించే ద్విజుడు దీర్ఘాయుష్కుడవుతాడు; రాజా, మంత్రసిద్ధిని సాధించేవాడు ఉపవాసం ద్వారా స్వర్గ శిఖరాన్ని పొందుతాడు.
13.92.15
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च ।
चीरवल्कलवासोभिर्वासांस्याभाणानि च ॥ १३.९२.१५ ॥
నేలపై పడుకునేవారికి ఇళ్ళు, పరుపులు; చీర, వల్కల వస్త్రాలతో వస్త్రాలు మరియు పాత్రలు.
13.92.16
शय्यासनानि यानानि योगयुक्ते तपोधने ।
अग्निप्रवेशे नियतं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.९२.१६ ॥
యోగయుక్తుడైన తపోధనుడికి పరుపులు, ఆసనాలు, వాహనాలు; అగ్ని ప్రవేశం చేసేవాడు నిశ్చయంగా బ్రహ్మలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
13.92.17
रसानां प्रतिसंहारात्सौभाग्यमिह विन्दति ।
आमिषप्रतिसंहारात्प्रजा ह्यायुष्मती भवेत् ॥ १३.९२.१७ ॥
రుచులను త్యజించడం వల్ల ఇక్కడ సౌభాగ్యం లభిస్తుంది; మాంసాన్ని త్యజించడం వల్ల ప్రజలు నిశ్చయంగా దీర్ఘాయుష్మంతులవుతారు.
13.92.18
उदवासं वसेद्यस्तु स नराधिपतिर्भवेत् ।
सत्यवादी नरश्रेष्ठ दैवतैः सह मोदते ॥ १३.९२.१८ ॥
నీటిలో నివసించేవాడు నరాధిపతి అవుతాడు; నరశ్రేష్ఠా, సత్యవాది దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు.
13.92.19
कीर्तिर्भवति दानेन तथाऽऽरोग्यमहिंसया ।
द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं चापि पुष्कलम् ॥ १३.९२.१९ ॥
దానం వల్ల కీర్తి కలుగుతుంది; అహింస వల్ల ఆరోగ్యం. ద్విజులకు సేవ చేయడం వల్ల రాజ్యం, విస్తారమైన ద్విజత్వం కూడా లభిస్తాయి.
13.92.20
पानीयस्य प्रदानेन कीर्तिर्भवति शाश्वती ।
अन्नस्य तु प्रदानेन तृप्यन्ते कामभोगतः ॥ १३.९२.२० ॥
నీటి దానం వల్ల శాశ్వతమైన కీర్తి కలుగుతుంది. అన్నదానం వల్ల కోరిన భోగాలతో తృప్తి లభిస్తుంది.
13.92.21
सान्त्वदः सर्वभूतानां सर्वशोकैर्विमुच्यते ।
देवशुश्रूषया राज्यं दिव्यं रूपं निगच्छति ॥ १३.९२.२१ ॥
అన్ని ప్రాణులకు ఓదార్పునిచ్చేవాడు అన్ని శోకాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. దేవతలకు సేవ చేయడం వల్ల రాజ్యం, దివ్య రూపం లభిస్తాయి.
13.92.22
दीपालोकप्रदानेन चक्षुष्मान्बुद्धिमान्भवेत् ।
प्रेक्षणीयप्रदानेन स्मृतिं मेधां च विन्दति ॥ १३.९२.२२ ॥
దీపకాంతిని దానం చేయడం వల్ల మనిషి దృష్టిమంతుడూ బుద్ధిమంతుడూ అవుతాడు. చూడదగిన వస్తువులను దానం చేయడం వల్ల స్మృతిని, మేధను పొందుతాడు.
13.92.23
गन्धमाल्यप्रदानेन कीर्तिर्भवति पुष्कला ।
केशश्मश्रू धारंयतामग्र्या भवति सन्ततिः ॥ १३.९२.२३ ॥
గంధం, మాలల దానం వల్ల విస్తారమైన కీర్తి కలుగుతుంది. కేశాలను, గడ్డాన్ని ధరించేవారికి శ్రేష్ఠమైన సంతానం కలుగుతుంది.
13.92.24
उपवासं च दीक्षां च अभिषेकं च पार्थिव ।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते ॥ १३.९२.२४ ॥
ఓ రాజా! ఉపవాసం, దీక్ష, అభిషేకం చేసి పన్నెండు సంవత్సరాలు ఆచరించినవాడు వీరస్థానం కంటే విశిష్టుడవుతాడు.
13.92.25
दासीदासमलङ्कारान्क्षेत्राणि च गृहाणि च ।
ब्रह्मदेयां सुतां दत्त्वा प्राप्नोति मनुजर्षभ ॥ १३.९२.२५ ॥
దాసదాసీలు, అలంకారాలు, పొలాలు, ఇళ్లు, బ్రాహ్మణునికి దానంగా ఇచ్చిన కుమార్తె, వీటిని దానమిచ్చి, మనుజశ్రేష్ఠుడా, (మనుష్యుడు) పొందుతాడు.
13.92.26
क्रतुभिश्चोपवासैश्च त्रिदिवं याति भारत ।
लभते च शिवं ज्ञानं फलपुष्पप्रदो नरः ॥ १३.९२.२६ ॥
యజ్ఞాల ద్వారా, ఉపవాసాల ద్వారా, భారతా, మనిషి స్వర్గాన్ని చేరుకుంటాడు; శుభకరమైన జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు; ఫలపుష్పాలను ఇచ్చే మనిషి (కూడా ఇదే పొందుతాడు).
13.92.27
सुवर्णशृङ्गैस्तु विराजितानां ।
गवां सहस्रस्य नरः प्रदानात्।
प्राप्नोति पुण्यं दिवि देवलोक-
मित्येवमाहुर्दिवि वेदसङ्घाः ॥ १३.९२.२७ ॥
బంగారు కొమ్ములతో అలంకరించిన వేయి ఆవులను దానం చేయడం వల్ల మనిషి స్వర్గంలో పుణ్యాన్ని, దేవలోకాన్ని పొందుతాడు—ఇలా స్వర్గంలో వేదసమూహాలు చెబుతున్నాయి.
13.92.28
प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां ।
कांस्योपदोहां कनकाग्रशृङ्गीम्।
तैस्तैर्गुणैः कामदुघाऽस्य भूत्वा ।
नरं प्रदातारमुपैति सा गौः ॥ १३.९२.२८ ॥
దూడతో కూడిన, కంచు పాలపాత్ర, బంగారు అంచుల కొమ్ములున్న కపిల ఆవును దానం చేసేవాడికి—ఆ ఆవు ఆయా గుణాలతో కామధేనువై, దాత అయిన మనిషి వద్దకు చేరుతుంది.
13.92.29
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं प्राप्य स गोप्रदानात्।
पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र ॥ १३.९२.२९ ॥
ఆవు శరీరంపై ఎన్ని రోమాలు ఉంటాయో, గోదానం వల్ల అంత ఫలాన్ని పొంది, అతడు కుమారులను, మనవలను, ఏడవ తరం వరకు మొత్తం కులాన్ని పరలోకంలో తరింపజేస్తాడు.
13.92.30
सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं ।
कांस्योपदोहां द्रविणोत्तरीयाम्।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय ।
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति ॥ १३.९२.३० ॥
దక్షిణతో కూడిన, అందమైన బంగారు కొమ్ములు, కంచు పాలపాత్ర, ధనమనే ఉత్తరీయం కలిగిన ధేనువును, నువ్వులతో కలిపి బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చువానికి వసువుల లోకాలు సులభంగా లభిస్తాయి.
13.92.31
स्वकर्मभिर्मानवं संनिरुद्धं ।
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
मंहार्णवे नौरिव वायुयुक्ता ।
दानं गवां तारयते परत्र ॥ १३.९२.३१ ॥
తన కర్మలచే బంధింపబడి, తీవ్ర చీకటి గల నరకంలో పడుతున్న మనిషిని, మహాసముద్రంలో గాలిచే నడిపించబడిన నావ వలె, గోదానం పరలోకంలో దాటిస్తుంది.
13.92.32
यो ब्रह्मदेयां तु ददाति कन्यां ।
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति चान्नं विधिवच्च यश्च ।
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य ॥ १३.९२.३२ ॥
బ్రాహ్మణునికి బ్రహ్మదేయంగా కన్యను ఇచ్చువాడు, భూదానం చేయువాడు, విప్రునికి విధిప్రకారం అన్నం ఇచ్చువాడు, అతడు ఇంద్రుని లోకాన్ని పొందుతాడు.
13.92.33
नैवेशिकं सर्वगुणोपपन्नं ।
ददाति वै यस्तु नरो द्विजाय।
स्वाध्यायचारित्र्यगुणान्विताय ।
तस्यापि लोकाः कुरुषूत्तरेषु ॥ १३.९२.३३ ॥
స్వాధ్యాయ, సచ్ఛీల గుణాలు కలిగిన ద్విజునికి సర్వగుణ సంపన్నమైన నైవేశిక వస్తువును ఇచ్చువాడికి కూడా ఉత్తర కురువుల లోకాలు ఉన్నాయి.
13.92.34
धुर्यप्रदानेन गवां तथा वै ।
लोकानवाप्नोति नरो वसूनाम्।
स्वर्गाय चाहुस्तु हिरण्यदानं ।
ततो विशिष्टं कनकप्रदानम् ॥ १३.९२.३४ ॥
ధురంధర (భారం మోసే) ఎద్దులు, ఆవులను ఇవ్వడం ద్వారా మనుషుడు వసువుల లోకాలను పొందుతాడు. స్వర్గం కోసం హిరణ్యదానం చెప్పబడింది; కానీ కనకదానం దానికంటే విశిష్టమైనది.
13.92.35
छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं ।
यानं तथोपानहसम्प्रदाने।
वस्रप्रदानेन फलं सुरूपं ।
गन्धप्रदानात्सुरभिर्नरः स्यात् ॥ १३.९२.३५ ॥
గొడుగు దానం చేయడం వల్ల శ్రేష్ఠమైన గృహం లభిస్తుంది; పాదరక్షల దానం వల్ల వాహనం లభిస్తుంది; వస్త్ర దానం వల్ల అందమైన రూపం ఫలిస్తుంది; సుగంధ దానం వల్ల మనిషి సుగంధభరితుడవుతాడు.
13.92.36
पुष्पोपगं वाऽथ फलोपगं वा ।
यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय।
सश्रीकमृद्धं बहुरत्नपूर्णं ।
लभत्ययत्नोपगतं गृहं वै ॥ १३.९२.३६ ॥
పూలు లేదా పండ్లు కలిగిన చెట్టును ద్విజునికి స్పర్శింపజేసే వాడు, శ్రీమంతమైన, సమృద్ధమైన, అనేక రత్నాలతో నిండిన గృహాన్ని శ్రమ లేకుండా పొందుతాడు.
13.92.37
भक्ष्यान्नपानीयरसप्रदाता ।
सर्वान्समाप्नोति रसान्प्रकामम्।
प्रतिश्रयाच्छानसम्प्रदाता ।
प्राप्नोति तान्येव न संशयोऽत्र ॥ १३.९२.३७ ॥
భక్ష్యాన్నపానీయరసాలను ఇచ్చేవాడు అన్ని రసాలను కోరినట్లు పొందుతాడు. ఆశ్రయాన్ని, శయ్యను ఇచ్చేవాడు వాటినే పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
13.92.38
स्रग्धूपगन्धाननुलेपनानि ।
स्नानानि माल्यानि च मानवो यः।
दद्याद्द्विजेभ्यः स भवेदरोग-
स्तथाऽभिरूपश्च नरेन्द्रलोके ॥ १३.९२.३८ ॥
పూలదండలు, ధూపం, గంధం, అనులేపనాలు, స్నాన సామగ్రి, పుష్పాలు బ్రాహ్మణులకు దానం చేసే మానవుడు రోగరహితుడవుతాడు, రాజలోకంలో కూడా అందగాడవుతాడు.
13.92.39
बीजैरशून्यं शयनैरुपेतं ।
दद्याद्गृहं यः पुरुषो द्विजाय।
पुण्याभिरामं बहुरत्नपूर्णं ।
लभत्यधिष्ठानवरं स राजन् ॥ १३.९२.३९ ॥
ఓ రాజా! విత్తనాలతో నిండిన, శయ్యలతో కూడిన, పుణ్యంతో ఆనందకరమైన, అనేక రత్నాలతో నిండిన గృహాన్ని బ్రాహ్మణునికి దానం చేసే పురుషుడు ఉత్తమ నివాసాన్ని పొందుతాడు.
13.92.40
सुगन्धचित्रास्तरणोपधानं ।
दद्यान्नरो यः शयनं द्विजाय।
रूपान्वितां पक्षवतीं मनोज्ञां ।
भार्यामयत्नोपगतां लभेत्सः ॥ १३.९२.४० ॥
సుగంధ చిత్రవర్ణ పరుపులు, తలగడలతో కూడిన శయ్యను బ్రాహ్మణునికి దానం చేసే మనిషి, అందమైన, బంధుబలం కలిగిన, మనోహరమైన భార్యను ప్రయత్నం లేకుండా పొందుతాడు.
13.92.41
पितामहस्यानवरो वीरशायी भवेन्नरः ।
नाधिकं विद्यते यस्मादित्याहुः परमर्षयः ॥ १३.९२.४१ ॥
పితామహునితో సమానుడైన మనిషి వీరశయ్యపై శయనించేవాడు కావచ్చు; దీనికంటే గొప్పది లేదని పరమ ఋషులు అంటారు.
13.92.42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतात्मा कुरुनन्दनः ।
नाश्रमेऽरोचयद्वासं वीरमार्गाभिकाङ्क्षया ॥ १३.९२.४२ ॥
ఆయన మాటలు విని, సంతోషించిన మనసుతో కురునందనుడు వీరమార్గాభిలాషతో ఆశ్రమంలో నివసించడాన్ని ఇష్టపడలేదు.
13.92.43
ततो युधिष्ठिरः प्राह पाण्डवान्पुरुषर्षभ ।
पितामहस्य यद्वाक्यं तद्वो रोचत्विति प्रभुः ॥ १३.९२.४३ ॥
అప్పుడు పురుషోత్తముడైన ప్రభువు యుధిష్ఠిరుడు పాండవులతో, 'పితామహుని మాట మీకు ఇష్టమవు గాక' అని అన్నాడు.
13.92.44
ततस्तु पाण्डवाः सर्वे द्रौपदी च यशस्विनी ।
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं बाढमित्यभ्यपूजयन् ॥ १३.९२.४४ ॥
అప్పుడు పాండవులందరూ, యశస్విని ద్రౌపదీ, యుధిష్ఠిరుని ఆ మాటను 'బాఢం, అలాగే' అని అంగీకరించి గౌరవించారు.