മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.92.1
मुह्यामीति निशम्याद्य चिन्तयानः पुनःपुनः ।
हीनां पार्थिवसिंहैस्तैः श्रीमद्भिः पृथिवीमिमाम् ॥ १३.९२.१ ॥
"ഞാൻ മോഹിതനാകുന്നു" എന്ന് കേട്ട്, ഇന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരൻ, ആ ശ്രീമാന്മാരായ രാജസിംഹങ്ങളാൽ ഹീനമായ ഈ ഭൂമിയെ കണ്ടു.
13.92.2
प्राप्य राज्यानि शतशो महीं जित्वाऽपि भारत ।
कोटिशः पुरुषान्हत्वा परितप्ये पितामह ॥ १३.९२.२ ॥
ഭാരതാ, നൂറുകണക്കിന് രാജ്യങ്ങൾ നേടിയും ഭൂമിയെ ജയിച്ചും, പിതാമഹാ, കോടിക്കണക്കിന് പുരുഷന്മാരെ കൊന്ന് ഞാൻ പരിതപിക്കുന്നു.
13.92.3
का नु तासां वरस्त्रीणामवस्थाऽद्य भविष्यति ।
या हीनाः पतिभिः पुत्रैर्मातुलैर्भ्रातृभिस्तथा ॥ १३.९२.३ ॥
ഭർത്താക്കന്മാർ, പുത്രന്മാർ, മാതുലന്മാർ, സഹോദരന്മാർ എന്നിവരാൽ ഹീനരായ ആ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളുടെ അവസ്ഥ ഇപ്പോൾ എന്താകും?
13.92.4
वयं हि तान्कुरुन्हत्वा ज्ञातींश्च सुहृदोऽपि च ।
अवाक्शीर्षाः पतिष्यामो नरके नात्रं संशयः ॥ १३.९२.४ ॥
ആ കുരുക്കളെയും, ബന്ധുക്കളെയും, സുഹൃത്തുക്കളെയും കൊന്നതിനാൽ നാം തലകീഴായി നരകത്തിൽ വീഴും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.92.5
शरीरं योक्तुमिच्छामि तपसोग्रेण भारत ।
उपदिष्टमिहेच्छामि तत्त्वतोऽहं विशाम्पते ॥ १३.९२.५ ॥
ഭാരതാ, കഠിനമായ തപസ്സിനാൽ ശരീരത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പ്രജാപതേ, ഇവിടെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടത് തത്ത്വത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.92.6
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा भीष्मो महामनाः ।
परीक्ष्य निपुणं बुद्ध्या युधिष्ठिरमभाषत ॥ १३.९२.६ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് മഹാമനസ്കനായ ഭീഷ്മർ ബുദ്ധിയാൽ അദ്ദേഹത്തെ സൂക്ഷ്മമായി പരീക്ഷിച്ച് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
13.92.7
रहस्यमद्भुतं चैव शृणु वक्ष्यामि भारत ।
या गतिः प्राप्यते वेन प्रेत्यभावे विशाम्पते ॥ १३.९२.७ ॥
ഭാരതാ, ഞാൻ നിനക്കൊരു അത്ഭുതരഹസ്യം പറയാം, കേൾക്കുക. ഓ പ്രജാധിപതേ, മരണാനന്തരം ഏത് ഗതി ലഭിക്കുമെന്ന്.
13.92.8
तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः ।
आयुःप्रकर्षो भोगाश्च लभ्यन्ते तपसा विभो ॥ १३.९२.८ ॥
തപസ്സിനാൽ സ്വർഗം ലഭിക്കുന്നു, തപസ്സിനാൽ യശസ്സ് ലഭിക്കുന്നു. ഓ വിഭോ, തപസ്സിനാൽ ദീർഘായുസ്സും ഭോഗങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു.
13.92.9
ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपं सम्पत्तथैव च ।
सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते भरतर्षभ ॥ १३.९२.९ ॥
ജ്ഞാനം, വിജ്ഞാനം, ആരോഗ്യം, രൂപം, സമ്പത്ത്, അതുപോലെ സൗഭാഗ്യവും തപസ്സിനാൽ ലഭിക്കുന്നു, ഓ ഭരതർഷഭാ.
13.92.10
धनं प्राप्नोति तपसा मौनं ज्ञानं प्रयच्छति ।
उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥ १३.९२.१० ॥
തപസ്സിനാൽ ധനം ലഭിക്കുന്നു, മൗനം ജ്ഞാനം നൽകുന്നു. ദാനത്താൽ ഭോഗങ്ങൾ, ബ്രഹ്മചര്യത്താൽ ദീർഘായുസ്സ്.
13.92.11
अहिंसायाः फलं रूपं दीक्षाया जन्म वै कुले ।
फलमूलाशनाद्राज्यं स्वर्गः पर्णशनाद्भवेत् ॥ १३.९२.११ ॥
അഹിംസയുടെ ഫലം രൂപമാണ്, ദീക്ഷയുടെ ഫലം ഉത്തമകുലത്തിൽ ജന്മമാണ്. ഫലമൂലങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ രാജ്യം, ഇലകൾ ഭക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ സ്വർഗം.
13.92.12
पयोभक्षो दिवं याति दानेन द्रविणाधिकः ।
गुरुशुश्रूषया विद्या नित्यश्राद्धेन सन्ततिः ॥ १३.९२.१२ ॥
പാലു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ സ്വർഗത്തിൽ പോകുന്നു; ദാനത്താൽ സമ്പത്തിൽ അധികനാകുന്നു. ഗുരുശുശ്രൂഷയാൽ വിദ്യ, നിത്യശ്രാദ്ധത്താൽ സന്തതി.
13.92.13
गवाढ्यः शाकदीक्षाभिः स्वर्गमाहुस्तृणाशनात् ।
स्त्रियस्त्रिषवण्सनानाद्वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत् ॥ १३.९२.१३ ॥
ഗോസമ്പത്തുള്ളവൻ ശാകവ്രതങ്ങളാലും പുല്ലു ഭക്ഷിക്കുന്നതിനാലും സ്വർഗം നേടുമെന്ന് പറയുന്നു; സ്ത്രീ മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും സ്നാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ, വായു പാനം ചെയ്ത് യജ്ഞഫലം നേടുന്നു.
13.92.14
नित्यस्नायी दीर्घजीवी सन्ध्ये तु द्वे जपन्द्विजः ।
मन्त्रं साधयतो राजन्नाकपृष्ठमनाशने ॥ १३.९२.१४ ॥
നിത്യം സ്നാനം ചെയ്ത്, രണ്ടു സന്ധ്യകളിലും ജപിക്കുന്ന ദ്വിജൻ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാകുന്നു; രാജാവേ, മന്ത്രസിദ്ധി നേടുന്നവൻ ഉപവാസത്താൽ സ്വർഗശിഖരം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.92.15
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च ।
चीरवल्कलवासोभिर्वासांस्याभाणानि च ॥ १३.९२.१५ ॥
നിലത്തു കിടക്കുന്നവർക്ക് വീടുകളും കിടക്കകളും; ചീര-വൽക്കല വസ്ത്രങ്ങളാൽ വസ്ത്രങ്ങളും പാത്രങ്ങളും.
13.92.16
शय्यासनानि यानानि योगयुक्ते तपोधने ।
अग्निप्रवेशे नियतं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.९२.१६ ॥
യോഗത്തിൽ മുഴുകിയ തപോധനന് കിടക്കകളും ആസനങ്ങളും വാഹനങ്ങളും; അഗ്നിപ്രവേശം ചെയ്യുന്നവൻ തീർച്ചയായും ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
13.92.17
रसानां प्रतिसंहारात्सौभाग्यमिह विन्दति ।
आमिषप्रतिसंहारात्प्रजा ह्यायुष्मती भवेत् ॥ १३.९२.१७ ॥
രസങ്ങൾ ത്യജിക്കുന്നതിനാൽ ഇവിടെ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു; മാംസം ത്യജിക്കുന്നതിനാൽ പ്രജകൾ തീർച്ചയായും ദീർഘായുസ്സുള്ളവരാകുന്നു.
13.92.18
उदवासं वसेद्यस्तु स नराधिपतिर्भवेत् ।
सत्यवादी नरश्रेष्ठ दैवतैः सह मोदते ॥ १३.९२.१८ ॥
ജലത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ നരാധിപനാകുന്നു; നരശ്രേഷ്ഠാ, സത്യവാദി ദേവതകളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.92.19
कीर्तिर्भवति दानेन तथाऽऽरोग्यमहिंसया ।
द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं चापि पुष्कलम् ॥ १३.९२.१९ ॥
ദാനത്താൽ കീർത്തി ഉണ്ടാകുന്നു; അഹിംസയാൽ ആരോഗ്യവും. ദ്വിജശുശ്രൂഷയാൽ രാജ്യവും സമൃദ്ധമായ ദ്വിജത്വവും ലഭിക്കുന്നു.
13.92.20
पानीयस्य प्रदानेन कीर्तिर्भवति शाश्वती ।
अन्नस्य तु प्रदानेन तृप्यन्ते कामभोगतः ॥ १३.९२.२० ॥
ജലദാനത്താൽ ശാശ്വതമായ കീർത്തി ഉണ്ടാകുന്നു. അന്നദാനത്താൽ ഇഷ്ടഭോഗങ്ങളാൽ തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു.
13.92.21
सान्त्वदः सर्वभूतानां सर्वशोकैर्विमुच्यते ।
देवशुश्रूषया राज्यं दिव्यं रूपं निगच्छति ॥ १३.९२.२१ ॥
സകല ജീവികൾക്കും ആശ്വാസം നൽകുന്നവൻ എല്ലാ ശോകങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു. ദേവശുശ്രൂഷയാൽ രാജ്യവും ദിവ്യരൂപവും ലഭിക്കുന്നു.
13.92.22
दीपालोकप्रदानेन चक्षुष्मान्बुद्धिमान्भवेत् ।
प्रेक्षणीयप्रदानेन स्मृतिं मेधां च विन्दति ॥ १३.९२.२२ ॥
ദീപപ്രകാശം ദാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഒരാൾ കാഴ്ചയുള്ളവനും ബുദ്ധിയുള്ളവനുമാകുന്നു. കാണാൻ യോഗ്യമായ വസ്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ സ്മൃതിയും മേധയും ലഭിക്കുന്നു.
13.92.23
गन्धमाल्यप्रदानेन कीर्तिर्भवति पुष्कला ।
केशश्मश्रू धारंयतामग्र्या भवति सन्ततिः ॥ १३.९२.२३ ॥
ഗന്ധവും മാലയും ദാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ സമൃദ്ധമായ കീർത്തി ഉണ്ടാകുന്നു. മുടിയും താടിയും ധരിക്കുന്നവർക്ക് ഉത്തമമായ സന്തതി ലഭിക്കുന്നു.
13.92.24
उपवासं च दीक्षां च अभिषेकं च पार्थिव ।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते ॥ १३.९२.२४ ॥
രാജാവേ, ഉപവാസവും ദീക്ഷയും അഭിഷേകവും ചെയ്ത് പന്ത്രണ്ടു വർഷം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ വീരലോകത്തെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാകുന്നു.
13.92.25
दासीदासमलङ्कारान्क्षेत्राणि च गृहाणि च ।
ब्रह्मदेयां सुतां दत्त्वा प्राप्नोति मनुजर्षभ ॥ १३.९२.२५ ॥
ദാസീദാസന്മാർ, ആഭരണങ്ങൾ, വയലുകൾ, വീടുകൾ, ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്ത മകൾ എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത് മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, (മനുഷ്യൻ) നേടുന്നു.
13.92.26
क्रतुभिश्चोपवासैश्च त्रिदिवं याति भारत ।
लभते च शिवं ज्ञानं फलपुष्पप्रदो नरः ॥ १३.९२.२६ ॥
യജ്ഞങ്ങളാലും ഉപവാസങ്ങളാലും ഭാരതാ, മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നു; ശിവമായ ജ്ഞാനവും നേടുന്നു; ഫലപുഷ്പങ്ങൾ നൽകുന്ന മനുഷ്യനും (ഇതുതന്നെ നേടുന്നു).
13.92.27
सुवर्णशृङ्गैस्तु विराजितानां ।
गवां सहस्रस्य नरः प्रदानात्।
प्राप्नोति पुण्यं दिवि देवलोक-
मित्येवमाहुर्दिवि वेदसङ्घाः ॥ १३.९२.२७ ॥
സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളാൽ അലങ്കരിച്ച ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പുണ്യവും ദേവലോകവും നേടുന്നു—ഇങ്ങനെയാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വേദസംഘങ്ങൾ പറയുന്നത്.
13.92.28
प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां ।
कांस्योपदोहां कनकाग्रशृङ्गीम्।
तैस्तैर्गुणैः कामदुघाऽस्य भूत्वा ।
नरं प्रदातारमुपैति सा गौः ॥ १३.९२.२८ ॥
കിടാവോടുകൂടിയ, വെങ്കല കറവപ്പാത്രവും സ്വർണ്ണത്തുമ്പുള്ള കൊമ്പുമുള്ള കപില പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവന്—ആ പശു അതതു ഗുണങ്ങളോടെ കാമധേനുവായി, ദാതാവായ മനുഷ്യന്റെ അടുത്തേക്ക് വരുന്നു.
13.92.29
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावत्फलं प्राप्य स गोप्रदानात्।
पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र ॥ १३.९२.२९ ॥
പശുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങളുണ്ടോ അത്രയും ഫലം ഗോദാനത്താൽ നേടി, അവൻ പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും ഏഴാം തലമുറ വരെയുള്ള മുഴുവൻ കുലത്തെയും പരലോകത്ത് കരകയറ്റുന്നു.
13.92.30
सदक्षिणां काञ्चनचारुशृङ्गीं ।
कांस्योपदोहां द्रविणोत्तरीयाम्।
धेनुं तिलानां ददतो द्विजाय ।
लोका वसूनां सुलभा भवन्ति ॥ १३.९२.३० ॥
ദക്ഷിണയോടുകൂടിയ, മനോഹരമായ സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളുള്ള, ഓട്ടുപാത്രം പാൽപാത്രമായുള്ള, ധനമാകുന്ന മേൽവസ്ത്രമുള്ള പശുവിനെ എള്ളിനോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്നവന് വസുക്കളുടെ ലോകങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു.
13.92.31
स्वकर्मभिर्मानवं संनिरुद्धं ।
तीव्रान्धकारे नरके पतन्तम्।
मंहार्णवे नौरिव वायुयुक्ता ।
दानं गवां तारयते परत्र ॥ १३.९२.३१ ॥
സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായി, ഘോരമായ ഇരുട്ടുള്ള നരകത്തിൽ വീഴുന്ന മനുഷ്യനെ, മഹാസമുദ്രത്തിൽ കാറ്റിനാൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന തോണി പോലെ, പശുദാനം പരലോകത്ത് കരകടത്തുന്നു.
13.92.32
यो ब्रह्मदेयां तु ददाति कन्यां ।
भूमिप्रदानं च करोति विप्रे।
ददाति चान्नं विधिवच्च यश्च ।
स लोकमाप्नोति पुरंदरस्य ॥ १३.९२.३२ ॥
ബ്രാഹ്മണന് ബ്രഹ്മദേയമായി കന്യകയെ നൽകുന്നവനും, ഭൂദാനം ചെയ്യുന്നവനും, വിപ്രന് വിധിപ്രകാരം അന്നം നൽകുന്നവനും ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.92.33
नैवेशिकं सर्वगुणोपपन्नं ।
ददाति वै यस्तु नरो द्विजाय।
स्वाध्यायचारित्र्यगुणान्विताय ।
तस्यापि लोकाः कुरुषूत्तरेषु ॥ १३.९२.३३ ॥
സ്വാധ്യായ, സദാചാരഗുണങ്ങളുള്ള ദ്വിജന് സർവഗുണസമ്പന്നമായ നൈവേശിക വസ്തു നൽകുന്ന മനുഷ്യനും ഉത്തരകുരുക്കളുടെ ലോകങ്ങളുണ്ട്.
13.92.34
धुर्यप्रदानेन गवां तथा वै ।
लोकानवाप्नोति नरो वसूनाम्।
स्वर्गाय चाहुस्तु हिरण्यदानं ।
ततो विशिष्टं कनकप्रदानम् ॥ १३.९२.३४ ॥
നുകം വലിക്കുന്ന കാളകളെയും പശുക്കളെയും ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ മനുഷ്യൻ വസുക്കളുടെ ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിനായി ഹിരണ്യദാനം പറയപ്പെട്ടു; എന്നാൽ കനകദാനം അതിനേക്കാൾ വിശിഷ്ടമാണ്.
13.92.35
छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं ।
यानं तथोपानहसम्प्रदाने।
वस्रप्रदानेन फलं सुरूपं ।
गन्धप्रदानात्सुरभिर्नरः स्यात् ॥ १३.९२.३५ ॥
കുടപ്പ ദാനത്താൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ഗൃഹം ലഭിക്കുന്നു; ചെരുപ്പ് ദാനത്താൽ വാഹനം ലഭിക്കുന്നു; വസ്ത്ര ദാനത്താൽ സുന്ദരരൂപത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു; സുഗന്ധ ദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ സുഗന്ധമുള്ളവനാകുന്നു.
13.92.36
पुष्पोपगं वाऽथ फलोपगं वा ।
यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय।
सश्रीकमृद्धं बहुरत्नपूर्णं ।
लभत्ययत्नोपगतं गृहं वै ॥ १३.९२.३६ ॥
പുഷ്പമോ ഫലമോ ഉള്ള വൃക്ഷത്തെ ദ്വിജനു സ്പർശിപ്പിക്കുന്നവൻ, പ്രയത്നമില്ലാതെ ലഭിക്കുന്ന, ശ്രീയും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ, അനേകം രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഗൃഹം നേടുന്നു.
13.92.37
भक्ष्यान्नपानीयरसप्रदाता ।
सर्वान्समाप्नोति रसान्प्रकामम्।
प्रतिश्रयाच्छानसम्प्रदाता ।
प्राप्नोति तान्येव न संशयोऽत्र ॥ १३.९२.३७ ॥
ഭക്ഷ്യവും അന്നവും പാനീയവും രസവും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ രസങ്ങളും ഇഷ്ടം പോലെ നേടുന്നു. അഭയവും ശയ്യയും ദാനം ചെയ്യുന്നവനും അവ തന്നെ നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.92.38
स्रग्धूपगन्धाननुलेपनानि ।
स्नानानि माल्यानि च मानवो यः।
दद्याद्द्विजेभ्यः स भवेदरोग-
स्तथाऽभिरूपश्च नरेन्द्रलोके ॥ १३.९२.३८ ॥
മാലകൾ, ധൂപം, ഗന്ധം, അനുലേപനം, സ്നാനവസ്തുക്കൾ, പുഷ്പങ്ങൾ എന്നിവ ദ്വിജർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ രോഗമില്ലാത്തവനാകുന്നു; രാജലോകത്തിലും സുന്ദരനാകുന്നു.
13.92.39
बीजैरशून्यं शयनैरुपेतं ।
दद्याद्गृहं यः पुरुषो द्विजाय।
पुण्याभिरामं बहुरत्नपूर्णं ।
लभत्यधिष्ठानवरं स राजन् ॥ १३.९२.३९ ॥
രാജാവേ! വിത്തുകളാൽ നിറഞ്ഞതും ശയ്യകളോടു കൂടിയതും പുണ്യത്താൽ മനോഹരവും അനേകം രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഗൃഹം ദ്വിജന് ദാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ ഉത്തമമായ വാസസ്ഥാനം നേടുന്നു.
13.92.40
सुगन्धचित्रास्तरणोपधानं ।
दद्यान्नरो यः शयनं द्विजाय।
रूपान्वितां पक्षवतीं मनोज्ञां ।
भार्यामयत्नोपगतां लभेत्सः ॥ १३.९२.४० ॥
സുഗന്ധവും വർണ്ണചിത്രവുമായ വിരിപ്പും തലയണകളുമുള്ള ശയ്യ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, സൗന്ദര്യവും ബന്ധുബലവുമുള്ള മനോഹരിയായ ഭാര്യയെ പ്രയത്നമില്ലാതെ നേടുന്നു.
13.92.41
पितामहस्यानवरो वीरशायी भवेन्नरः ।
नाधिकं विद्यते यस्मादित्याहुः परमर्षयः ॥ १३.९२.४१ ॥
പിതാമഹനൊപ്പമുള്ള മനുഷ്യൻ വീരശയ്യയിൽ ശയിക്കുന്നവനാകാം; ഇതിലും ഉയർന്നതില്ലെന്ന് പരമർഷിമാർ പറയുന്നു.
13.92.42
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रीतात्मा कुरुनन्दनः ।
नाश्रमेऽरोचयद्वासं वीरमार्गाभिकाङ्क्षया ॥ १३.९२.४२ ॥
അവരുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ കുരുനന്ദനൻ വീരമാർഗ്ഗാഭിലാഷത്താൽ ആശ്രമവാസം ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല.
13.92.43
ततो युधिष्ठिरः प्राह पाण्डवान्पुरुषर्षभ ।
पितामहस्य यद्वाक्यं तद्वो रोचत्विति प्रभुः ॥ १३.९२.४३ ॥
പിന്നെ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഭു യുധിഷ്ഠിരൻ പാണ്ഡവരോട് പറഞ്ഞു: 'പിതാമഹന്റെ വാക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാകട്ടെ.'
13.92.44
ततस्तु पाण्डवाः सर्वे द्रौपदी च यशस्विनी ।
युधिष्ठिरस्य तद्वाक्यं बाढमित्यभ्यपूजयन् ॥ १३.९२.४४ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും യശസ്വിനിയായ ദ്രൗപദിയും യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആ വാക്കിനെ 'ബാഢം, അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ആദരിച്ചു.