Mahābhārata · Adhyāya 13.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.94.1
यानीमानि बहिर्वेद्यां दानानि परिचक्षते ।
तेभ्यो विशिष्टं किं दानं मतं ते कुरुपुङ्गव ॥ १३.९४.१ ॥
De estos dones que se mencionan fuera del altar sacrificial, ¿qué don consideras superior, oh toro de los Kurus?
13.94.2
कौतूहलं हि परमं तत्र मे विद्यते प्रभो ।
दातारं दत्तमन्वेति यद्दानं तत्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.९४.२ ॥
Oh señor, siento una gran curiosidad al respecto. Dime cuál es el don que, una vez dado, sigue al donante.
13.94.3
अभयं सर्वभूतेभ्यो व्यसने चाप्यनुग्रहः ।
यच्चाभिलषितं दद्यात्तृषितायाभियाचते ॥ १३.९४.३ ॥
Dar seguridad a todos los seres, mostrar bondad en la desgracia, y dar lo deseado a quien, sediento, lo pide.
13.94.4
भरणे पुत्रदाराणां तद्दानं श्रेष्ठमुच्यते ।
दत्तं दातारमन्वेति तद्दानं भरतर्षभ ॥ १३.९४.४ ॥
El don que se hace al sustentar a los hijos y a la esposa se dice que es el mejor. Ese don, una vez dado, sigue al donante, oh toro de los Bharatas.
13.94.5
हिरण्यदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च ।
एतानि वै पवित्राणि तारयन्त्यपि दुष्कृतात् ॥ १३.९४.५ ॥
El don de oro, el don de vacas y también el don de tierra: éstos son ciertamente purificadores; liberan incluso de las malas acciones.
13.94.6
एतानि पुरुषव्याघ्र साधुभ्यो देहि नित्यदा ।
दानानि हि नरं पापान्मोक्षयन्ति न संशयः ॥ १३.९४.६ ॥
Oh tigre entre los hombres, da siempre estos dones a los dignos; los dones ciertamente liberan a la persona del pecado, no hay duda.
13.94.7
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे ।
तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता ॥ १३.९४.७ ॥
Lo que más aprecia uno en el mundo y lo que es querido en la casa debe darse a una persona virtuosa por quien desea recompensa imperecedera.
13.94.8
प्रियाणि लभते नित्यं प्रियदः प्रियकृत्तथा ।
प्रियो भवति भूतानामिह चैव परत्र च ॥ १३.९४.८ ॥
Quien da lo agradable y hace lo agradable siempre obtiene cosas placenteras; se vuelve querido por los seres aquí y también en el otro mundo.
13.94.9
याचमानमभीमानादनासक्तमकिञ्चनम् ।
यो नार्चति यथाशक्ति स नृशंसो युधिष्ठिर ॥ १३.९४.९ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, quien no honra según sus medios a quien pide sin arrogancia, sin apego y sin posesiones, es cruel.
13.94.10
अमित्रमपि चेद्दीनं शरणैषिणमागतम् ।
व्यसने योऽनुगृह्णाति स वै पुरुषसत्तमः ॥ १३.९४.१० ॥
Incluso si un enemigo llega abatido y buscando refugio, quien le muestra favor en su desgracia es, en verdad, el mejor de los hombres.
13.94.11
कृशाय कृतविद्याय वृत्तिक्षीणाय सीदते ।
अपहन्यात्क्षुधां यस्तु न तेन पुरुषः समः ॥ १३.९४.११ ॥
Quien no quita el hambre al demacrado, instruido, agotado en su sustento y hundido en la aflicción, no es igual a un hombre.
13.94.12
क्रियानियमितान्साधुन्पुत्रदारैश्च कर्शितान् ।
अयाचमानान्कौन्तेय सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत् ॥ १३.९४.१२ ॥
Oh hijo de Kuntī, los hombres virtuosos sujetos a la disciplina de los ritos y los demacrados por hijos y esposas no piden; hay que invitarlos por todos los medios.
13.94.13
आशिषं ये न देवेषु न च मर्त्येषु कुर्वते ।
अर्हन्तो नित्यसत्वस्था यथालब्धोपजीविनः ॥ १३.९४.१३ ॥
Aquellos que no conceden bendición ni a los dioses ni a los mortales, los dignos, siempre firmes en la bondad, que viven de lo que obtienen.
13.94.14
आशीविषसमेभ्यश्च तेभ्यो रक्षस्व भारत ।
तान्युक्तैरुपजिज्ञास्य भोगैर्निर्वप रक्ष च ॥ १३.९४.१४ ॥
Protégete de quienes son como serpientes venenosas, oh Bhārata. Habiéndolos interrogado debidamente, ofréceles con sustento y protégelos.
13.94.15
कृतैरावसथैर्नित्यं सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः ।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य सर्वभूतसुखावहैः ॥ १३.९४.१५ ॥
Oh descendiente de Kuru, invítalos siempre con moradas preparadas, con sirvientes y enseres, que traigan felicidad a todos los seres.
13.94.16
यदि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धापूतं युधिष्ठिर ।
कार्यमित्येव मन्वाना धार्मिकाः पुण्यकर्मिणः ॥ १३.९४.१६ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, si aceptan una ofrenda purificada por la fe, pensando que es un deber, son justos y hacedores de obras meritorias.
13.94.17
विद्यास्नाता व्रतस्नाता धर्ममाश्रित्य जीविनः ।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्म्णाः संशितव्रताः ॥ १३.९४.१७ ॥
Brahmanes bañados en el saber, bañados en votos, que viven acogiéndose al dharma, cuyo estudio y austeridad son ocultos, firmes en sus votos.
13.94.18
तेषु शुद्धेषु दान्तेषु स्वदारनिरतेषु च ।
यत्करिष्यसि कल्याणं तत्ते लोके युधाम्पते ॥ १३.९४.१८ ॥
Cualquier bien que hagas hacia aquellos brahmanes puros, dominados y devotos de sus propias esposas, oh señor de los guerreros, será tuyo en este mundo.
13.94.19
यथाऽग्निहोत्रं सुहुतं सायम्प्रातर्द्विजातिना ।
तथा भवति दत्तं वै विद्वद्भ्यो यत्कृतात्मना ॥ १३.९४.१९ ॥
Así como la ofrenda de agnihotra bien hecha por un dvijāti al amanecer y al atardecer da fruto, así también da fruto el don entregado a los sabios por un hombre de alma disciplinada.
13.94.20
एष ते विततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः ।
विशिष्टः सर्वयज्ञेभ्यो ददतस्तात वर्तताम् ॥ १३.९४.२० ॥
Este es tu sacrificio extenso, hijo, purificado por la fe y acompañado de dakṣiṇā; para quien da, que continúe siendo superior a todos los sacrificios.
13.94.21
निवापो दानसदृशः सदृशेषु युधिष्ठिर ।
निवेदयन्पूजयन्वै तेष्वानृण्यं निगच्छति ॥ १३.९४.२१ ॥
La ofrenda nivāpa dada a los dignos, Yudhiṣṭhira, es como un don; quien los presenta y honra, en verdad se libera de su deuda con ellos.
13.94.22
य एवं नैव कुप्यन्ते न लुभ्यन्ति तृणेष्वपि ।
त एव नः पूज्यतमा ये चापि प्रियवादिनः ॥ १३.९४.२२ ॥
Aquellos que no se enojan de esta manera, que no codician ni siquiera una brizna de hierba, y que hablan con dulzura, esos son en verdad los más dignos de honra para nosotros.
13.94.23
ये नो न बहुमन्यन्ते न प्रवर्तन्ति याचने ।
पुत्रवत्परिपाल्यास्ते नमस्तेभ्यस्तथाऽभयम् ॥ १३.९४.२३ ॥
Aquellos que no nos tienen en gran estima y no se dedican a mendigar deben ser protegidos como hijos; reverencia a ellos, y la seguridad también para ellos.
13.94.24
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या मृदुधर्मपरा हि ये ।
क्षात्रेणापि हि संसृष्टं तेजः शाम्यति तेष्वपि ॥ १३.९४.२४ ॥
En los ritvij, purohita y ācārya que se dedican al dharma suave, incluso el poder ardiente mezclado con la naturaleza del guerrero se apacigua.
13.94.25
ईश्वरो बलवानस्मि राजाऽस्मीति युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणान्मास्म पर्यासीर्वासोभिरशनेन च ॥ १३.९४.२५ ॥
Yudhiṣṭhira, pensando «soy el poderoso señor, soy el rey», no desprecies a los brahmanes, ni con vestidos ni con comida.
13.94.26
यच्छोभार्थं बलार्तं वा वित्तमस्ति तवानघ ।
तेन ते ब्राह्मणाः पूज्याः स्वधर्ममनुतिष्ठता ॥ १३.९४.२६ ॥
Oh sin mancha, con cualquier riqueza que tengas, para esplendor o para fuerza, con ella debes honrar a los brahmanes, cumpliendo tu propio deber.
13.94.27
नमस्कार्यास्तथा विप्रा वर्तमाना यथातथम् ।
यथासुखं यथोत्साहं ललन्तु त्वयि पुत्रवत् ॥ १३.९४.२७ ॥
A los brahmanes, tal como son realmente y como se conducen, hay que inclinarse ante ellos; que se regocijen en ti como en un hijo, con comodidad y entusiasmo.
13.94.28
को ह्यक्षयप्रसादानां सुहृदामल्पतोषिणाम् ।
वृत्तिमर्हत्युपक्षेप्तुं त्वदन्यः कुरुसत्तम ॥ १३.९४.२८ ॥
Oh mejor de los Kuru, ¿quién más que tú merece negar el sustento de amigos cuyo favor es inagotable y que se contentan con poco?
13.94.29
यथाऽपत्याश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके सनातनः ।
सदैव सा गतिर्नान्या तथाऽस्माकं द्विजातयः ॥ १३.९४.२९ ॥
Así como depender de la descendencia es el deber eterno de las mujeres en el mundo, y eso siempre es su refugio y ningún otro, así también para nosotros los dvijas son el refugio.
13.94.30
यदि नो ब्राह्मणास्तात संत्यजेयुरपूजिताः ।
पश्यन्तो दारुणं कर्म सततं क्षत्रिये स्थितम् ॥ १३.९४.३० ॥
Si los brahmanes, sin ser honrados por nosotros, nos abandonaran, viendo el cruel acto que siempre está presente en el kṣatriya, querido hijo—
13.94.31
अवेदानामकीर्तीनामलोकानामयज्विनाम् ।
कोनु स्याज्जीवितेनार्थस्तद्धिनो ब्राह्मणाश्रयम् ॥ १३.९४.३१ ॥
¿De qué sirve la vida a quienes no tienen Veda, fama ni mundos, y no ofrecen sacrificios? Para nosotros, la vida descansa en los brāhmaṇas.
13.94.32
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा धर्मं सनातनम् ।
राजन्यो ब्राह्मणान्राजन्पुरा परिचचार ह।
वैश्यो राजन्यमित्येव शूद्रो वैश्यमिति श्रुतिः ॥ १३.९४.३२ ॥
Aquí te expondré el dharma eterno. Oh rey, en tiempos antiguos el kṣatriya servía a los brāhmaṇas; el vaiśya al kṣatriya, y el śūdra al vaiśya, así dice la Śruti.
13.94.33
दूराच्छूद्रेणोपचर्यो ब्राह्मणोऽग्निरिव ज्वलन् ।
संस्पर्शपरिचर्यसल्तु वैश्येन क्षत्रियेण च ॥ १३.९४.३३ ॥
El śūdra debe servir al brāhmaṇa desde lejos, como a un fuego ardiente; pero el vaiśya y el kṣatriya pueden servirlo de cerca, incluso con contacto.
13.94.34
मृदुभावान्सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालकान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धांस्तानुपाचरत द्विजान् ॥ १३.९४.३४ ॥
Sirve a aquellos dvijas de natural apacible, de conducta veraz y guardianes del deber de la verdad; pero cuando se enojen, acércate a ellos como a serpientes venenosas.
13.94.35
अपरेषां परेषां च परेभ्यश्चापि ये परे ।
क्षत्रियाणां प्रतपतां तेजसा च बलेन च।
ब्राह्मणेष्वेव शाम्यन्ति तेजांसि च तपांसि च ॥ १३.९४.३५ ॥
El esplendor y las austeridades de los kṣatriyas que resplandecen con vigor y poder, de otros, y de los aún más eminentes, se apaciguan solo entre los brāhmaṇas.
13.94.36
न मे पिता प्रियतरो न त्वं तात तथा प्रियः ।
न मे पितुः पिता राजन्न चात्मा न च जीवितम् ॥ १३.९४.३६ ॥
Querido hijo, mi padre no me es tan querido, ni tú tan querido. Oh rey, ni el padre de mi padre, ni mi propio yo, ni mi vida me son tan queridos.
13.94.37
त्वत्तश्च मे प्रियतरः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
त्वत्तोऽपि मे प्रियतरा ब्राह्मणा भरतर्षभ ॥ १३.९४.३७ ॥
No hay nadie en la tierra más querido para mí que tú, y, oh toro de los Bharatas, los brahmanes me son más queridos aún que tú.
13.94.38
ब्रवीमि सत्यमेतच्च यथाऽहं पाण्डुनन्दन ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शान्तनुः ॥ १३.९४.३८ ॥
Digo esta verdad, tal como es, oh hijo de Pāṇḍu: por esa verdad pueda yo ir a aquellos mundos donde está Śāntanu.
13.94.39
पश्येयं च सतां लोकाञ्छुचीन्ब्रह्मपुरस्कृतान् ।
तत्र मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.९४.३९ ॥
Que yo vea los mundos puros de los justos, honrados por los brahmanes. Querido hijo, allí debo ir, tanto de día como por mucho tiempo.
13.94.40
सोहमेतादृशान्लोकान्दृष्ट्वा भरतसत्तम ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेषु न तप्ये तेन पार्थिव ॥ १३.९४.४० ॥
Habiendo visto tales mundos, oh mejor de los Bharatas, no siento remordimiento, oh rey, por lo que hice hacia los brahmanes.