మహాభారతం · అధ్యాయం 13.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.94.1
यानीमानि बहिर्वेद्यां दानानि परिचक्षते ।
तेभ्यो विशिष्टं किं दानं मतं ते कुरुपुङ्गव ॥ १३.९४.१ ॥
వేదికకు వెలుపల చెప్పబడే ఈ దానాలకంటే శ్రేష్ఠమైన దానం ఏది అని మీరు భావిస్తారు, కురుపుంగవా?
13.94.2
कौतूहलं हि परमं तत्र मे विद्यते प्रभो ।
दातारं दत्तमन्वेति यद्दानं तत्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.९४.२ ॥
ప్రభూ, దీనిపై నాకు గొప్ప ఆసక్తి ఉంది. ఇచ్చిన దానాన్ని అనుసరించి దాతను అనుసరించే ఆ దానాన్ని నాకు వివరించండి.
13.94.3
अभयं सर्वभूतेभ्यो व्यसने चाप्यनुग्रहः ।
यच्चाभिलषितं दद्यात्तृषितायाभियाचते ॥ १३.९४.३ ॥
సర్వప్రాణులకు అభయాన్ని ఇవ్వడం, ఆపదలో అనుగ్రహం చూపడం, దప్పిగొన్నవాడు అడిగినప్పుడు అతడు కోరినది ఇవ్వడం.
13.94.4
भरणे पुत्रदाराणां तद्दानं श्रेष्ठमुच्यते ।
दत्तं दातारमन्वेति तद्दानं भरतर्षभ ॥ १३.९४.४ ॥
పుత్రదారులను పోషించడంలో చేసే దానమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది. ఇచ్చిన ఆ దానం దాతను అనుసరిస్తుంది, భరతర్షభా.
13.94.5
हिरण्यदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च ।
एतानि वै पवित्राणि तारयन्त्यपि दुष्कृतात् ॥ १३.९४.५ ॥
బంగారదానం, గోదానం, భూదానం కూడా - ఇవి నిజంగా పవిత్రమైనవి, చెడు కర్మల నుండి కూడా తరింపజేస్తాయి.
13.94.6
एतानि पुरुषव्याघ्र साधुभ्यो देहि नित्यदा ।
दानानि हि नरं पापान्मोक्षयन्ति न संशयः ॥ १३.९४.६ ॥
పురుషశ్రేష్ఠా, ఈ దానాలను ఎల్లప్పుడూ సజ్జనులకు ఇవ్వు. దానాలు మనిషిని పాపం నుండి విముక్తుని చేస్తాయి, ఇందులో సందేహం లేదు.
13.94.7
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे ।
तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता ॥ १३.९४.७ ॥
లోకంలో ఏది అత్యంత ఇష్టమైనదో, ఇంట్లో ఏది ప్రియమైనదో, అదే గుణవంతునికి ఇవ్వాలి; అక్షయ ఫలాన్ని కోరేవాడు అలా చేయాలి.
13.94.8
प्रियाणि लभते नित्यं प्रियदः प्रियकृत्तथा ।
प्रियो भवति भूतानामिह चैव परत्र च ॥ १३.९४.८ ॥
ప్రియాన్ని ఇచ్చేవాడు, ప్రియాన్ని చేసేవాడు ఎల్లప్పుడూ ప్రియమైనవాటిని పొందుతాడు; అతడు ఇక్కడా పరలోకంలోనూ ప్రాణులకు ప్రియుడవుతాడు.
13.94.9
याचमानमभीमानादनासक्तमकिञ्चनम् ।
यो नार्चति यथाशक्ति स नृशंसो युधिष्ठिर ॥ १३.९४.९ ॥
యుధిష్ఠిరా! అహంకారం లేనివాడూ, అనాసక్తుడూ, నిరుపేదగా అడుగుతున్నవాడినీ తన శక్తికి తగినట్లు గౌరవించనివాడు క్రూరుడు.
13.94.10
अमित्रमपि चेद्दीनं शरणैषिणमागतम् ।
व्यसने योऽनुगृह्णाति स वै पुरुषसत्तमः ॥ १३.९४.१० ॥
శత్రువైనా దీనుడై, శరణు కోరి వచ్చినవాడిపై ఆపదలో అనుగ్రహం చూపేవాడే ఉత్తమ పురుషుడు.
13.94.11
कृशाय कृतविद्याय वृत्तिक्षीणाय सीदते ।
अपहन्यात्क्षुधां यस्तु न तेन पुरुषः समः ॥ १३.९४.११ ॥
కృశించి, విద్యావంతుడై, జీవనోపాధి క్షీణించి కుంగిపోతున్నవాడి ఆకలిని తీర్చనివాడు మనిషితో సమానుడు కాదు.
13.94.12
क्रियानियमितान्साधुन्पुत्रदारैश्च कर्शितान् ।
अयाचमानान्कौन्तेय सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत् ॥ १३.९४.१२ ॥
కౌంతేయా! కర్మనియమాలతో నియంత్రితులైన సాధువులు, పుత్రదారాల వల్ల కృశించినవారు యాచించరు; వారిని అన్ని విధాలుగా ఆహ్వానించాలి.
13.94.13
आशिषं ये न देवेषु न च मर्त्येषु कुर्वते ।
अर्हन्तो नित्यसत्वस्था यथालब्धोपजीविनः ॥ १३.९४.१३ ॥
దేవతలలోనైనా, మనుషులలోనైనా ఆశీర్వాదం ఇవ్వనివారు, పూజ్యులు, నిత్యం సత్త్వంలో స్థిరులు, లభించినదానితో జీవించేవారు.
13.94.14
आशीविषसमेभ्यश्च तेभ्यो रक्षस्व भारत ।
तान्युक्तैरुपजिज्ञास्य भोगैर्निर्वप रक्ष च ॥ १३.९४.१४ ॥
భారతా, విషసర్పాలవంటి వారినుండి నిన్ను రక్షించుకో. తగినట్లు విచారించి, భోగాలతో వారికి సమర్పించి, వారిని రక్షించు.
13.94.15
कृतैरावसथैर्नित्यं सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः ।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य सर्वभूतसुखावहैः ॥ १३.९४.१५ ॥
కౌరవ్యా, ఎల్లప్పుడూ సేవకులు, సామగ్రితో కూడిన, సమస్త ప్రాణులకు సుఖాన్నిచ్చే నివాసాలతో వారిని ఆహ్వానించు.
13.94.16
यदि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धापूतं युधिष्ठिर ।
कार्यमित्येव मन्वाना धार्मिकाः पुण्यकर्मिणः ॥ १३.९४.१६ ॥
యుధిష్ఠిరా, వారు శ్రద్ధతో పవిత్రమైన దానాన్ని స్వీకరిస్తే, అది కర్తవ్యమని భావించి స్వీకరించేవారు ధార్మికులు, పుణ్యకర్మలు చేసేవారు.
13.94.17
विद्यास्नाता व्रतस्नाता धर्ममाश्रित्य जीविनः ।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्म्णाः संशितव्रताः ॥ १३.९४.१७ ॥
విద్యలో స్నానం చేసినవారు, వ్రతంలో స్నానం చేసినవారు, ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి జీవించేవారు, రహస్య స్వాధ్యాయం, తపస్సు కలవారు, దృఢవ్రతులైన బ్రాహ్మణులు.
13.94.18
तेषु शुद्धेषु दान्तेषु स्वदारनिरतेषु च ।
यत्करिष्यसि कल्याणं तत्ते लोके युधाम्पते ॥ १३.९४.१८ ॥
ఆ శుద్ధులు, దాంతులు, తమ భార్యలపట్ల అనురక్తులైన వారిపట్ల నీవు ఏ మంచి పని చేసినా, యుద్ధపతీ, అది నీకు ఈ లోకంలో లభిస్తుంది.
13.94.19
यथाऽग्निहोत्रं सुहुतं सायम्प्रातर्द्विजातिना ।
तथा भवति दत्तं वै विद्वद्भ्यो यत्कृतात्मना ॥ १३.९४.१९ ॥
ద్విజుడు ఉదయం, సాయంత్రం సక్రమంగా సమర్పించిన అగ్నిహోత్ర ఆహుతి ఫలించినట్లే, ఆత్మనిగ్రహం గల వ్యక్తి విద్వాంసులకు ఇచ్చే దానం కూడా ఫలిస్తుంది.
13.94.20
एष ते विततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः ।
विशिष्टः सर्वयज्ञेभ्यो ददतस्तात वर्तताम् ॥ १३.९४.२० ॥
నాయనా, ఇది నీ విస్తారమైన యజ్ఞం; శ్రద్ధతో పవిత్రమై దక్షిణతో కూడినది. దానం ఇచ్చేవానికి ఇది అన్ని యజ్ఞాలకంటే శ్రేష్ఠమై కొనసాగుగాక.
13.94.21
निवापो दानसदृशः सदृशेषु युधिष्ठिर ।
निवेदयन्पूजयन्वै तेष्वानृण्यं निगच्छति ॥ १३.९४.२१ ॥
యుధిష్ఠిరా, యోగ్యులకు ఇచ్చే నివాపం దానానికి సమానం; వారికి సమర్పించి గౌరవించే వాడు వారికి చెల్లించవలసిన ఋణం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.94.22
य एवं नैव कुप्यन्ते न लुभ्यन्ति तृणेष्वपि ।
त एव नः पूज्यतमा ये चापि प्रियवादिनः ॥ १३.९४.२२ ॥
ఈ విధంగా కోపించనివారు, గడ్డిపోచపై కూడా లోభించనివారు, ప్రియంగా మాట్లాడేవారే మనకు అత్యంత పూజ్యులు.
13.94.23
ये नो न बहुमन्यन्ते न प्रवर्तन्ति याचने ।
पुत्रवत्परिपाल्यास्ते नमस्तेभ्यस्तथाऽभयम् ॥ १३.९४.२३ ॥
మనలను ఎక్కువగా గౌరవించనివారు, యాచనలో పాల్గొననివారు కుమారులవలె రక్షించదగినవారు. వారికి నమస్కారం; వారికి అభయం.
13.94.24
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या मृदुधर्मपरा हि ये ।
क्षात्रेणापि हि संसृष्टं तेजः शाम्यति तेष्वपि ॥ १३.९४.२४ ॥
మృదువైన ధర్మంలో నిమగ్నులైన ఋత్విజులు, పురోహితులు, ఆచార్యులలో క్షత్రియ తేజస్సుతో కలిసిన తేజస్సు కూడా శాంతిస్తుంది.
13.94.25
ईश्वरो बलवानस्मि राजाऽस्मीति युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणान्मास्म पर्यासीर्वासोभिरशनेन च ॥ १३.९४.२५ ॥
యుధిష్ఠిరా, ‘నేను బలవంతుడైన ఈశ్వరుడను, రాజును’ అని భావించి బ్రాహ్మణులను తృణీకరించకు; వస్త్రాలతోనూ ఆహారంతోనూ వారిని నిర్లక్ష్యం చేయకు.
13.94.26
यच्छोभार्थं बलार्तं वा वित्तमस्ति तवानघ ।
तेन ते ब्राह्मणाः पूज्याः स्वधर्ममनुतिष्ठता ॥ १३.९४.२६ ॥
ఓ పాపరహితుడా, అందం కోసమైనా బలం కోసమైనా నీ దగ్గర ఉన్న సంపదతో, నీ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ బ్రాహ్మణులను గౌరవించాలి.
13.94.27
नमस्कार्यास्तथा विप्रा वर्तमाना यथातथम् ।
यथासुखं यथोत्साहं ललन्तु त्वयि पुत्रवत् ॥ १३.९४.२७ ॥
బ్రాహ్మణులు నిజంగా ఎలా ఉన్నారో, ఎలా ప్రవర్తిస్తున్నారో అలాగే వారికి నమస్కరించాలి; వారు సుఖంగా, ఉత్సాహంగా, నీ వద్ద కొడుకులా ఆనందించనీ.
13.94.28
को ह्यक्षयप्रसादानां सुहृदामल्पतोषिणाम् ।
वृत्तिमर्हत्युपक्षेप्तुं त्वदन्यः कुरुसत्तम ॥ १३.९४.२८ ॥
కురుశ్రేష్ఠుడా, అక్షయమైన అనుగ్రహం కలిగి, స్వల్పంలోనే సంతృప్తి చెందే మిత్రుల జీవనోపాధిని నిలిపివేయడానికి నీవు కాకుండా ఎవరు అర్హులు?
13.94.29
यथाऽपत्याश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके सनातनः ।
सदैव सा गतिर्नान्या तथाऽस्माकं द्विजातयः ॥ १३.९४.२९ ॥
లోకంలో స్త్రీలకు సంతానాన్ని ఆశ్రయించడం సనాతన ధర్మమైనట్లు, మాకు ద్విజులే ఎల్లప్పుడూ ఆశ్రయం; వేరే గతి లేదు.
13.94.30
यदि नो ब्राह्मणास्तात संत्यजेयुरपूजिताः ।
पश्यन्तो दारुणं कर्म सततं क्षत्रिये स्थितम् ॥ १३.९४.३० ॥
ప్రియ కుమారా, బ్రాహ్మణులు మాచేత పూజింపబడక మమ్మల్ని విడిచిపెడితే, క్షత్రియునిలో ఎల్లప్పుడూ ఉండే ఆ భయంకర కర్మను చూసి వారు అలా చేస్తే—
13.94.31
अवेदानामकीर्तीनामलोकानामयज्विनाम् ।
कोनु स्याज्जीवितेनार्थस्तद्धिनो ब्राह्मणाश्रयम् ॥ १३.९४.३१ ॥
వేదం లేనివారికి, కీర్తిలేనివారికి, లోకం లేనివారికి, యజ్ఞం చేయనివారికి జీవితంతో ఏమి ప్రయోజనం? మన జీవితం బ్రాహ్మణులను ఆశ్రయించినదే.
13.94.32
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा धर्मं सनातनम् ।
राजन्यो ब्राह्मणान्राजन्पुरा परिचचार ह।
वैश्यो राजन्यमित्येव शूद्रो वैश्यमिति श्रुतिः ॥ १३.९४.३२ ॥
ఇక్కడ నీకు సనాతన ధర్మాన్ని వివరిస్తాను. రాజా, పూర్వం క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణులను సేవించాడు; వైశ్యుడు క్షత్రియుని, శూద్రుడు వైశ్యుని సేవించాడని శ్రుతి చెబుతోంది.
13.94.33
दूराच्छूद्रेणोपचर्यो ब्राह्मणोऽग्निरिव ज्वलन् ।
संस्पर्शपरिचर्यसल्तु वैश्येन क्षत्रियेण च ॥ १३.९४.३३ ॥
శూద్రుడు బ్రాహ్మణుని దూరం నుండే సేవించాలి, మండుతున్న అగ్ని వలె; కానీ వైశ్యుడు, క్షత్రియుడు దగ్గరగా ఉండి స్పర్శ ద్వారా సేవించవచ్చు.
13.94.34
मृदुभावान्सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालकान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धांस्तानुपाचरत द्विजान् ॥ १३.९४.३४ ॥
మృదు స్వభావులు, సత్యశీలురు, సత్యధర్మాన్ని పాటించేవారైన ఆ ద్విజులను సేవించండి; కోపించినప్పుడు విషసర్పాలను సమీపించినట్లు వారిని సమీపించండి.
13.94.35
अपरेषां परेषां च परेभ्यश्चापि ये परे ।
क्षत्रियाणां प्रतपतां तेजसा च बलेन च।
ब्राह्मणेष्वेव शाम्यन्ति तेजांसि च तपांसि च ॥ १३.९४.३५ ॥
తేజస్సు, బలంతో ప్రకాశించే క్షత్రియులు, ఇతరులు, వారికంటే ఉన్నతులు అందరి తేజస్సులు, తపస్సులు బ్రాహ్మణుల ఎదుటే శాంతిస్తాయి.
13.94.36
न मे पिता प्रियतरो न त्वं तात तथा प्रियः ।
न मे पितुः पिता राजन्न चात्मा न च जीवितम् ॥ १३.९४.३६ ॥
ప్రియమైన పుత్రా, నాకు తండ్రి కూడా అంత ప్రియుడు కాడు, నీవు కూడా అంత ప్రియుడవు కావు. రాజా, నా తండ్రి తండ్రీ కాదు, నా ఆత్మ కాదు, నా జీవితమూ కాదు.
13.94.37
त्वत्तश्च मे प्रियतरः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
त्वत्तोऽपि मे प्रियतरा ब्राह्मणा भरतर्षभ ॥ १३.९४.३७ ॥
భూమిపై నీకంటే ప్రియమైనవాడు నాకు ఎవ్వడూ లేడు. ఓ భరతర్షభా, నీకంటేనూ నాకు ప్రియులు బ్రాహ్మణులు.
13.94.38
ब्रवीमि सत्यमेतच्च यथाऽहं पाण्डुनन्दन ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शान्तनुः ॥ १३.९४.३८ ॥
ఓ పాండునందనా, నేను చెప్పేది సత్యం. ఆ సత్యంతో శాంతనుడు ఉన్న లోకాలకు నేను వెళ్లెదను.
13.94.39
पश्येयं च सतां लोकाञ्छुचीन्ब्रह्मपुरस्कृतान् ।
तत्र मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.९४.३९ ॥
బ్రాహ్మణులచే గౌరవించబడిన సత్పురుషుల పవిత్ర లోకాలను నేను చూడాలి. ఓ వత్సా, అక్కడికి నేను ఎల్లప్పుడూ, చిరకాలం వెళ్ళవలసినది.
13.94.40
सोहमेतादृशान्लोकान्दृष्ट्वा भरतसत्तम ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेषु न तप्ये तेन पार्थिव ॥ १३.९४.४० ॥
ఓ భరతసత్తమా, ఇటువంటి లోకాలను చూసి కూడా, ఓ రాజా, బ్రాహ్మణుల పట్ల నేను చేసిన దాని గురించి నేను పశ్చాత్తాపపడను.