มหาภารตะ · อัธยายะ 13.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.94.1
यानीमानि बहिर्वेद्यां दानानि परिचक्षते ।
तेभ्यो विशिष्टं किं दानं मतं ते कुरुपुङ्गव ॥ १३.९४.१ ॥
ในบรรดาทานทั้งหลายที่กล่าวกันว่าอยู่นอกลานบูชายัญ ท่านเห็นว่าทานใดประเสริฐกว่าทานเหล่านั้น โอ ผู้เป็นวัวหนุ่มแห่งกุรุ
13.94.2
कौतूहलं हि परमं तत्र मे विद्यते प्रभो ।
दातारं दत्तमन्वेति यद्दानं तत्प्रचक्ष्व मे ॥ १३.९४.२ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้ามีความอยากรู้อย่างยิ่งในเรื่องนี้ ขอโปรดบอกข้าพเจ้าถึงทานที่เมื่อให้แล้วจะติดตามผู้ให้ไป
13.94.3
अभयं सर्वभूतेभ्यो व्यसने चाप्यनुग्रहः ।
यच्चाभिलषितं दद्यात्तृषितायाभियाचते ॥ १३.९४.३ ॥
การให้ความไม่มีภัยแก่สรรพสัตว์ การแสดงความเมตตาในยามทุกข์ยาก และการให้สิ่งที่ปรารถนาแก่ผู้ที่กระหายและขอร้องอยู่
13.94.4
भरणे पुत्रदाराणां तद्दानं श्रेष्ठमुच्यते ।
दत्तं दातारमन्वेति तद्दानं भरतर्षभ ॥ १३.९४.४ ॥
ทานที่ให้ในการเลี้ยงดูบุตรและภรรยา กล่าวกันว่าเป็นทานที่ประเสริฐที่สุด ทานนั้นเมื่อให้แล้วย่อมติดตามผู้ให้ไป โอ ผู้เป็นวัวหนุ่มแห่งภรตะ
13.94.5
हिरण्यदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च ।
एतानि वै पवित्राणि तारयन्त्यपि दुष्कृतात् ॥ १३.९४.५ ॥
การให้ทองคำ การให้วัว และการให้แผ่นดิน ทั้งสามอย่างนี้เป็นของบริสุทธิ์ ย่อมช่วยนำผู้ให้ข้ามพ้นแม้จากกรรมชั่ว
13.94.6
एतानि पुरुषव्याघ्र साधुभ्यो देहि नित्यदा ।
दानानि हि नरं पापान्मोक्षयन्ति न संशयः ॥ १३.९४.६ ॥
โอ ผู้เสือในหมู่มนุษย์ จงให้สิ่งเหล่านี้แก่ผู้ทรงคุณความดีอยู่เสมอ เพราะทานย่อมปลดปล่อยบุคคลให้พ้นจากบาป ไม่ต้องสงสัยเลย
13.94.7
यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे ।
तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता ॥ १३.९४.७ ॥
สิ่งใดที่เป็นที่รักยิ่งที่สุดในโลก และสิ่งใดที่เป็นที่รักในเรือนของตน ควรให้แก่ผู้มีคุณธรรม ผู้ปรารถนาผลที่ไม่เสื่อมสูญควรให้สิ่งนั้นนั่นแหละ
13.94.8
प्रियाणि लभते नित्यं प्रियदः प्रियकृत्तथा ।
प्रियो भवति भूतानामिह चैव परत्र च ॥ १३.९४.८ ॥
ผู้ให้สิ่งที่น่ายินดี และผู้ทำสิ่งที่น่ายินดี ย่อมได้รับสิ่งที่น่ายินดีอยู่เสมอ เขาเป็นที่รักของสรรพสัตว์ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
13.94.9
याचमानमभीमानादनासक्तमकिञ्चनम् ।
यो नार्चति यथाशक्ति स नृशंसो युधिष्ठिर ॥ १३.९४.९ ॥
โอ ยุธิษฐิระ ผู้ใดไม่ให้เกียรติผู้ขอที่ไม่หยิ่งยโส ไม่ยึดติด และไม่มีทรัพย์สิน ตามกำลังของตน ผู้นั้นเป็นคนโหดร้าย
13.94.10
अमित्रमपि चेद्दीनं शरणैषिणमागतम् ।
व्यसने योऽनुगृह्णाति स वै पुरुषसत्तमः ॥ १३.९४.१० ॥
แม้ศัตรูจะมาอย่างน่าสงสาร แสวงหาที่พึ่ง ผู้ที่แสดงความเมตตาแก่เขาในยามทุกข์ยาก ผู้นั้นแลคือบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด
13.94.11
कृशाय कृतविद्याय वृत्तिक्षीणाय सीदते ।
अपहन्यात्क्षुधां यस्तु न तेन पुरुषः समः ॥ १३.९४.११ ॥
ผู้ใดไม่ขับไล่ความหิวของผู้ที่ผอมโซ มีความรู้ แต่หมดสิ้นวิธีหาเลี้ยงชีพและกำลังจมอยู่ในความทุกข์ ผู้นั้นไม่เท่าเทียมกับความเป็นมนุษย์
13.94.12
क्रियानियमितान्साधुन्पुत्रदारैश्च कर्शितान् ।
अयाचमानान्कौन्तेय सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत् ॥ १३.९४.१२ ॥
โอ โอรสของกุนตี ผู้ประพฤติดีที่ยึดมั่นในวินัยแห่งพิธีกรรม และผู้ที่ผอมโซเพราะบุตรและภรรยา แม้จะไม่ขอ ก็ควรเชิญท่านด้วยทุกวิถีทาง
13.94.13
आशिषं ये न देवेषु न च मर्त्येषु कुर्वते ।
अर्हन्तो नित्यसत्वस्था यथालब्धोपजीविनः ॥ १३.९४.१३ ॥
ผู้ที่ไม่ให้พรแก่เทวดาหรือมนุษย์ ท่านผู้ควรแก่การบูชา ตั้งมั่นในความดีอยู่เสมอ ดำรงชีพด้วยสิ่งที่ได้มา
13.94.14
आशीविषसमेभ्यश्च तेभ्यो रक्षस्व भारत ।
तान्युक्तैरुपजिज्ञास्य भोगैर्निर्वप रक्ष च ॥ १३.९४.१४ ॥
โอ ภรตะ จงระวังตนจากผู้เหล่านั้นที่เปรียบเหมือนงูพิษ จงสอบถามท่านอย่างถูกต้องแล้วถวายเครื่องบริโภค และคุ้มครองท่านเหล่านั้น
13.94.15
कृतैरावसथैर्नित्यं सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः ।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य सर्वभूतसुखावहैः ॥ १३.९४.१५ ॥
โอ ผู้สืบเชื้อสายแห่งกุรุ จงเชิญท่านเหล่านั้นอยู่เสมอ ด้วยที่พักที่จัดเตรียมไว้ พร้อมด้วยผู้รับใช้และเครื่องใช้ ซึ่งนำความสุขมาสู่สรรพสัตว์
13.94.16
यदि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धापूतं युधिष्ठिर ।
कार्यमित्येव मन्वाना धार्मिकाः पुण्यकर्मिणः ॥ १३.९४.१६ ॥
โอ ยุธิษฐิระ หากท่านเหล่านั้นรับทานที่บริสุทธิ์ด้วยศรัทธา โดยคิดว่าเป็นหน้าที่ ท่านเหล่านั้นก็เป็นผู้ธรรมิกชนและผู้กระทำความดีงาม
13.94.17
विद्यास्नाता व्रतस्नाता धर्ममाश्रित्य जीविनः ।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्म्णाः संशितव्रताः ॥ १३.९४.१७ ॥
พราหมณ์ผู้อาบแล้วด้วยวิชาความรู้ อาบแล้วด้วยวัตรปฏิบัติ ดำรงชีวิตโดยพึ่งพาธรรม มีการศึกษาและตบะซ่อนเร้น และมั่นคงในวัตรปฏิบัติ
13.94.18
तेषु शुद्धेषु दान्तेषु स्वदारनिरतेषु च ।
यत्करिष्यसि कल्याणं तत्ते लोके युधाम्पते ॥ १३.९४.१८ ॥
ทุกความดีที่ท่านจะกระทำต่อพราหมณ์ผู้บริสุทธิ์ สำรวมตน และยินดีในภรรยาของตนนั้น โอ เจ้าแห่งนักรบ จะเป็นของท่านในโลกนี้
13.94.19
यथाऽग्निहोत्रं सुहुतं सायम्प्रातर्द्विजातिना ।
तथा भवति दत्तं वै विद्वद्भ्यो यत्कृतात्मना ॥ १३.९४.१९ ॥
เช่นเดียวกับการบูชาอัคนีโหตระที่ถวายดีแล้วในเช้าและเย็นโดยผู้เกิดสองครั้ง ทานที่ให้แก่ผู้มีความรู้โดยผู้มีตนที่ฝึกฝนแล้วก็ย่อมผลเช่นนั้น
13.94.20
एष ते विततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः ।
विशिष्टः सर्वयज्ञेभ्यो ददतस्तात वर्तताम् ॥ १३.९४.२० ॥
นี่คือยัญอันยิ่งใหญ่ของท่าน บริสุทธิ์ด้วยศรัทธา พร้อมด้วยทักษิณา ลูกเอ๋ย ขอให้ดำเนินต่อไปเพื่อผู้ให้ โดยประเสริฐกว่ายัญทั้งปวง
13.94.21
निवापो दानसदृशः सदृशेषु युधिष्ठिर ।
निवेदयन्पूजयन्वै तेष्वानृण्यं निगच्छति ॥ १३.९४.२१ ॥
ยุธิษฐิระ การถวายนิวาปแด่ผู้ควรแก่การรับก็เหมือนการให้ทาน เมื่อถวายและบูชาแก่ท่านเหล่านั้น บุรุษย่อมพ้นจากหนี้ที่มีต่อท่านอย่างแท้จริง
13.94.22
य एवं नैव कुप्यन्ते न लुभ्यन्ति तृणेष्वपि ।
त एव नः पूज्यतमा ये चापि प्रियवादिनः ॥ १३.९४.२२ ॥
ผู้ที่ไม่โกรธในลักษณะนี้ ไม่โลภแม้ในหญ้าเพียงกอ และพูดจาอ่อนหวาน ท่านเหล่านั้นแลเป็นผู้ควรแก่การบูชาของเรายิ่งกว่าสิ่งใด
13.94.23
ये नो न बहुमन्यन्ते न प्रवर्तन्ति याचने ।
पुत्रवत्परिपाल्यास्ते नमस्तेभ्यस्तथाऽभयम् ॥ १३.९४.२३ ॥
ผู้ที่ไม่ยกย่องเราและไม่ทำการขอร้อง พึงคุ้มครองท่านเหมือนบุตร ขอนอบน้อมแด่ท่านเหล่านั้น และให้ความไม่มีภัยแก่ท่านเช่นกัน
13.94.24
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या मृदुधर्मपरा हि ये ।
क्षात्रेणापि हि संसृष्टं तेजः शाम्यति तेष्वपि ॥ १३.९४.२४ ॥
ในปุโรหิต ผู้ประกอบพิธี และอาจารย์ผู้ยึดมั่นในธรรมอ่อนโยน แม้เดชะอันร้อนแรงที่ปนอยู่กับธรรมของกษัตริย์ ก็ย่อมสงบลงในท่านเหล่านั้นด้วย
13.94.25
ईश्वरो बलवानस्मि राजाऽस्मीति युधिष्ठिर ।
ब्राह्मणान्मास्म पर्यासीर्वासोभिरशनेन च ॥ १३.९४.२५ ॥
ยุธิษฐิระ อย่าคิดว่า เราคือเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีกำลัง เราคือกษัตริย์ แล้วดูหมิ่นพราหมณ์ ทั้งด้วยเครื่องนุ่งห่มและด้วยอาหาร
13.94.26
यच्छोभार्थं बलार्तं वा वित्तमस्ति तवानघ ।
तेन ते ब्राह्मणाः पूज्याः स्वधर्ममनुतिष्ठता ॥ १३.९४.२६ ॥
ทรัพย์สินใดที่ท่านมีอยู่เพื่อความงดงามหรือเพื่อกำลัง โอ้ผู้ไร้บาป ท่านพึงบูชาพราหมณ์ด้วยทรัพย์นั้น ในขณะที่ดำรงอยู่ในหน้าที่ของตน
13.94.27
नमस्कार्यास्तथा विप्रा वर्तमाना यथातथम् ।
यथासुखं यथोत्साहं ललन्तु त्वयि पुत्रवत् ॥ १३.९४.२७ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายพึงได้รับการกราบไหว้ ตามที่ท่านเป็นอยู่จริงและตามที่ท่านประพฤติ ขอให้ท่านเหล่านั้นด้วยความสุขและความกระตือรือร้น ได้ชื่นชมท่านเหมือนบุตร
13.94.28
को ह्यक्षयप्रसादानां सुहृदामल्पतोषिणाम् ।
वृत्तिमर्हत्युपक्षेप्तुं त्वदन्यः कुरुसत्तम ॥ १३.९४.२८ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐแห่งกุรุ ผู้ใดเล่านอกจากท่านที่สมควรจะตัดการดำรงชีพของมิตรผู้มีความโปรดปรานอันไม่รู้จักหมด และผู้พอใจได้ง่าย
13.94.29
यथाऽपत्याश्रयो धर्मः स्त्रीणां लोके सनातनः ।
सदैव सा गतिर्नान्या तथाऽस्माकं द्विजातयः ॥ १३.९४.२९ ॥
เหมือนดังที่การพึ่งพาบุตรเป็นธรรมอันยั่งยืนของสตรีในโลก และสิ่งนั้นเป็นที่พึ่งของเขาเสมอไม่มีอย่างอื่น ฉันนั้นเดียวกัน พวกเราพึ่งพาผู้เกิดสองครั้งทั้งหลาย
13.94.30
यदि नो ब्राह्मणास्तात संत्यजेयुरपूजिताः ।
पश्यन्तो दारुणं कर्म सततं क्षत्रिये स्थितम् ॥ १३.९४.३० ॥
ลูกรัก หากพราหมณ์ทั้งหลายไม่ได้รับการบูชาจากเรา แล้วพากันละทิ้งเรา เมื่อเห็นการกระทำอันน่าสะพรึงกลัวที่ดำรงอยู่ตลอดไปในกษัตริย์
13.94.31
अवेदानामकीर्तीनामलोकानामयज्विनाम् ।
कोनु स्याज्जीवितेनार्थस्तद्धिनो ब्राह्मणाश्रयम् ॥ १३.९४.३१ ॥
ชีวิตจะมีประโยชน์อะไรแก่ผู้ไม่มีเวท ไม่มีเกียรติ ไม่มีโลก และไม่บูชายัญ สำหรับเรา ชีวิตตั้งอยู่บนที่พึ่งคือพราหมณ์
13.94.32
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा धर्मं सनातनम् ।
राजन्यो ब्राह्मणान्राजन्पुरा परिचचार ह।
वैश्यो राजन्यमित्येव शूद्रो वैश्यमिति श्रुतिः ॥ १३.९४.३२ ॥
ที่นี่เราจะแสดงให้ท่านเห็นธรรมอันยั่งยืน โอ้พระราชา ในกาลก่อน กษัตริย์เคยรับใช้พราหมณ์ ไวศยะรับใช้กษัตริย์ และศูทรรับใช้ไวศยะ ดังที่ศรุติประกาศไว้
13.94.33
दूराच्छूद्रेणोपचर्यो ब्राह्मणोऽग्निरिव ज्वलन् ।
संस्पर्शपरिचर्यसल्तु वैश्येन क्षत्रियेण च ॥ १३.९४.३३ ॥
ศูทรพึงปรนนิบัติพราหมณ์จากระยะไกล เหมือนไฟที่ลุกโพลง แต่ไวศยะและกษัตริย์อาจปรนนิบัติพราหมณ์ได้ใกล้ชิด แม้กระทั่งด้วยการสัมผัส
13.94.34
मृदुभावान्सत्यशीलान्सत्यधर्मानुपालकान् ।
आशीविषानिव क्रुद्धांस्तानुपाचरत द्विजान् ॥ १३.९४.३४ ॥
จงปรนนิบัติพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งผู้มีจิตอ่อนโยน มีความประพฤติซื่อสัตย์ และรักษาธรรมแห่งความจริง แต่เมื่อท่านเหล่านั้นโกรธ จงเข้าใกล้เหมือนเข้าใกล้งูพิษ
13.94.35
अपरेषां परेषां च परेभ्यश्चापि ये परे ।
क्षत्रियाणां प्रतपतां तेजसा च बलेन च।
ब्राह्मणेष्वेव शाम्यन्ति तेजांसि च तपांसि च ॥ १३.९४.३५ ॥
เดชและการบำเพ็ญตบะของกษัตริย์ผู้รุ่งโรจน์ด้วยกำลังและพลัง ของผู้อื่น และของผู้ที่ยิ่งกว่านั้น ย่อมสงบลงได้ก็เฉพาะในหมู่พราหมณ์เท่านั้น
13.94.36
न मे पिता प्रियतरो न त्वं तात तथा प्रियः ।
न मे पितुः पिता राजन्न चात्मा न च जीवितम् ॥ १३.९४.३६ ॥
ลูกรัก บิดาของเราไม่เป็นที่รักของเรายิ่งนัก และเจ้าก็ไม่เป็นที่รักเช่นนั้น โอ้พระราชา แม้บิดาของบิดาเรา หรือตัวเรา หรือชีวิตของเราเอง ก็ไม่เป็นที่รักเช่นนั้น
13.94.37
त्वत्तश्च मे प्रियतरः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ।
त्वत्तोऽपि मे प्रियतरा ब्राह्मणा भरतर्षभ ॥ १३.९४.३७ ॥
บนแผ่นดินนี้ไม่มีผู้ใดเป็นที่รักของเรายิ่งกว่าเจ้า และโอ้วัวผู้ประเสริฐแห่งภรตะ พราหมณ์ทั้งหลายเป็นที่รักของเรายิ่งกว่าแม้เจ้า
13.94.38
ब्रवीमि सत्यमेतच्च यथाऽहं पाण्डुनन्दन ।
तेन सत्येन गच्छेयं लोकान्यत्र स शान्तनुः ॥ १३.९४.३८ ॥
เราพูดความจริงนี้ดังที่เราเป็นอยู่ โอ้บุตรแห่งปาณฑุ ด้วยความจริงนั้น ขอให้เราไปยังโลกที่ศานตนุอยู่
13.94.39
पश्येयं च सतां लोकाञ्छुचीन्ब्रह्मपुरस्कृतान् ।
तत्र मे तात गन्तव्यमह्नाय च चिराय च ॥ १३.९४.३९ ॥
ขอให้เราได้เห็นโลกอันบริสุทธิ์ของผู้ดี ที่พราหมณ์ยกย่องแล้ว ลูกรัก ที่นั่นเราต้องไป ทั้งในเวลากลางวันและเป็นเวลานาน
13.94.40
सोहमेतादृशान्लोकान्दृष्ट्वा भरतसत्तम ।
यन्मे कृतं ब्राह्मणेषु न तप्ये तेन पार्थिव ॥ १३.९४.४० ॥
โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ เมื่อได้เห็นโลกเช่นนั้นแล้ว โอ้พระราชา เราไม่รู้สึกเสียใจเลยต่อสิ่งที่เราได้กระทำต่อพราหมณ์