Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.95

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.95.1

यौ च स्यातां चरणेनोपपन्नौ ।
यौ विद्यया सदृशौ जन्मना च।
ताभ्यां दानं कतरस्मै विशिष्ट-
मयाचमानाय च याचते च ॥ १३.९५.१ ॥

ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ଆଚାରରେ ଯୁକ୍ତ, ବିଦ୍ୟା ଓ ଜନ୍ମରେ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦାନ କାହାକୁ ଦେବା ଅଧିକ ବିଶିଷ୍ଟ—ଯିଏ ଯାଚେ ନାହିଁ ତାହାକୁ, ନା ଯିଏ ଯାଚେ ତାହାକୁ?

13.95.2

श्रेयो वै याचतः पार्थ दानमाहुरयाचते ।
अर्हत्तमो वै धृतिमान्कृपणादकृतात्मनः ॥ १३.९५.२ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଯାଚକକୁ ଦାନ ଦେବା ଶ୍ରେୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯିଏ ଯାଚେ ନାହିଁ ସେ ଅଧିକ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ—କୃପଣ ଓ ଅସଂଯମୀ ନୁହେଁ।

13.95.3

क्षत्रियो रक्षणधृतिर्ब्राह्मणोऽनर्थनाधृतिः ।
ब्राह्मणो धृतिमान्विद्वान्देवान्प्रीणाति तुष्टिमान् ॥ १३.९५.३ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟ ରକ୍ଷଣରେ ଦୃଢ଼; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନର୍ଥ (ଲାଭେଚ୍ଛା) ନକରିବାରେ ଦୃଢ଼। ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ବିଦ୍ୱାନ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୀତ କରନ୍ତି।

13.95.4

याच्यमाहुरनीशस्य अतिहारं च भारत ।
उद्वेजयन्ति याचन्ति यदा भूतानि दस्युवत् ॥ १३.९५.४ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀ, ଅସମର୍ଥ ପାଖରେ ଯାଚିବା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ନେବାକୁ ଯାଚନା କୁହାଯାଏ; ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯାଚିବା ବେଳେ ଦସ୍ୟୁ ପରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ କରନ୍ତି।

13.95.5

म्रियते याचमानो वै तमनु म्रियतेऽददत् ।
ददत्संजीवयत्येनमात्मानं च युधिष्ठिर ॥ १३.९५.५ ॥

ଯାଚକ ପ୍ରକୃତରେ ମରେ; ଯିଏ ଦିଏ ନାହିଁ ସେ ତାହା ପରେ ମରେ। କିନ୍ତୁ ଯେ ଦିଏ, ସେ ତାହାକୁ ଓ ନିଜକୁ ଜୀବିତ କରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।

13.95.6

आनृशंस्यं परो धर्मो याचते यत्प्रदीयते ।
अयाचतः सीदमानान्सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत् ॥ १३.९५.६ ॥

କରୁଣା ପରମ ଧର୍ମ; ଯାଚିଲେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଯାଚିଲେ ବି ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଆହ୍ୱାନ କରି (ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ)।

13.95.7

यदि वै तादृशा राष्ट्रे वसेयुस्ते द्विजोत्तमाः ।
भस्मच्छन्नानिवाग्नींस्तान्बुध्येथास्त्वं प्रयत्नतः ॥ १३.९५.७ ॥

ଯଦି ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବାସ କରନ୍ତି, ତେବେ ଭସ୍ମାଚ୍ଛାଦିତ ଅଗ୍ନି ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଚିହ୍ନିବ।

13.95.8

तपसा दीप्यमानास्ते दहेयुः पृथिवीमपि ।
अपूज्यमानाः कौरव्य पूजार्हास्तु तथाविधाः ॥ १३.९५.८ ॥

ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ ସେମାନେ, ହେ କୌରବ୍ୟ, ଅପୂଜିତ ହେଲେ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏପରି ଲୋକମାନେ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ।

13.95.9

पूज्या हि ज्ञानविज्ञानतपोयोगसमन्विताः ।
तेभ्यः पूजां प्रयुञ्जीथा ब्राह्मणेभ्यः परन्तपः ॥ १३.९५.९ ॥

ଜ୍ଞାନ, ବିଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ ଲୋକେ ନିଶ୍ଚୟ ପୂଜ୍ୟ; ହେ ପରନ୍ତପ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପୂଜା ଦିଅ।

13.95.10

ददद्बहुविधान्देयानुपच्छन्दयते च तान् ॥ १३.९५.१० ॥

ବହୁବିଧ ଦେୟ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି ମଧ୍ୟ।

13.95.11

यदग्निहोत्रे सुहुते सायंप्रातर्भवेत्फलम् ।
विद्यावेदव्रतवति तद्दानफलमुच्यते ॥ १३.९५.११ ॥

ସକାଳ-ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଷ୍ଠୁ ଭାବେ ହୋମିତ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଫଳ ହୁଏ, ବିଦ୍ୟା, ବେଦ ଓ ବ୍ରତଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନର ସେହି ଫଳ କୁହାଯାଏ।

13.95.12

विद्यावेदव्रतस्नाता न व्यापाश्रयजीविनः ।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्मणान्संशितव्रतान् ॥ १३.९५.१२ ॥

ବିଦ୍ୟା, ବେଦ ଓ ବ୍ରତରେ ସ୍ନାତ, ସାଂସାରିକ ଆଶ୍ରୟରେ ଜୀବିକା ନ ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ଗୁପ୍ତ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ତପଯୁକ୍ତ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

13.95.13

कृतैरावसथैर्हृद्यैः सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः ।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य कामैश्चान्यैर्द्विजोत्तमान् ॥ १३.९५.१३ ॥

ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେବକ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁନ୍ଦର ଆବାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର।

13.95.14

अपि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धोपेतं युधिष्ठिर ।
कार्यमित्येव मन्वाना धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १३.९५.१४ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତୁମ ଦାନ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଏହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶୀ ସେମାନେ।

13.95.15

अपि ते ब्राह्मणा भुक्त्वा गताः सोद्धरणान्गृहान् ।
येषां दाराः प्रतीक्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षकाः ॥ १३.९५.१५ ॥

ତୁମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ନେଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ କି? ଯାହାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ମେଘକୁ କୃଷକମାନେ ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରନ୍ତି।

13.95.16

अन्नानि प्रातःसवने नियता ब्रह्मचारिणः ।
ब्राह्मणास्तात भुञ्जानास्त्रेताग्निं प्रीणयन्त्युत ॥ १३.९५.१६ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ପ୍ରାତଃସବନରେ ନିୟମିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ତ୍ରେତାଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି।

13.95.17

माध्यंदिनं ते सवनं ददतस्तात वर्तताम् ।
गोहिरण्यानि वासांसि तेनेन्द्रः प्रीयतां तव ॥ १३.९५.१७ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସବନ ଦାନ ଦେବାରେ ଚାଲୁ ରହୁ; ଗାଈ, ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

13.95.18

तृतीयं सवनं ते वै वैश्वदेवं युधिष्ठिर ।
यद्देवेभ्यः पितृभ्यश्च विप्रेभ्यश्च प्रयच्छसि ॥ १३.९५.१८ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମ ତୃତୀୟ ସବନ ବୈଶ୍ୱଦେବ; ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଯାହା ଅର୍ପଣ କର ତାହା।

13.95.19

अहिंसा सर्वभूतेभ्यः संविभागश्च सर्वशः ।
दमस्त्यागो धृतिः सत्यं भवत्यवभृथाय ते ॥ १३.९५.१९ ॥

ସର୍ବଭୂତ ପ୍ରତି ଅହିଂସା, ସର୍ବପ୍ରକାରେ ବାଣ୍ଟିବା, ଦମ, ତ୍ୟାଗ, ଧୃତି ଓ ସତ୍ୟ — ଏସବୁ ତୁମର ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ।

13.95.20

एथ ते चिततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः ।
विशिष्टः सर्वयज्ञानां नित्यं तात प्रवर्तताम् ॥ १३.९५.२० ॥

ତୁମର ଏହି ଯଜ୍ଞ ଭଲଭାବେ ସଂଗଠିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ପୁତ୍ର, ଏହା ସଦା ଚାଲୁ ରହୁ।