ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.95.1
यौ च स्यातां चरणेनोपपन्नौ ।
यौ विद्यया सदृशौ जन्मना च।
ताभ्यां दानं कतरस्मै विशिष्ट-
मयाचमानाय च याचते च ॥ १३.९५.१ ॥
ਜਿਹੜੇ ਦੋ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਨ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉੱਤਮ ਹੈ—ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਨਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ?
13.95.2
श्रेयो वै याचतः पार्थ दानमाहुरयाचते ।
अर्हत्तमो वै धृतिमान्कृपणादकृतात्मनः ॥ १३.९५.२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਉੱਤਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਧੀਰਜਵਾਨ ਹੈ—ਕੰਜੂਸ ਅਤੇ ਅਸੰਜਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।
13.95.3
क्षत्रियो रक्षणधृतिर्ब्राह्मणोऽनर्थनाधृतिः ।
ब्राह्मणो धृतिमान्विद्वान्देवान्प्रीणाति तुष्टिमान् ॥ १३.९५.३ ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਨਰਥ (ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਸਾ) ਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ। ਧੀਰਜਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.95.4
याच्यमाहुरनीशस्य अतिहारं च भारत ।
उद्वेजयन्ति याचन्ति यदा भूतानि दस्युवत् ॥ १३.९५.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ, ਅਸਮਰੱਥ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਣਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤਾ ਲੈਣਾ ਯਾਚਨਾ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੀਵ ਜਦੋਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਡਾਕੂਆਂ ਵਾਂਗ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.95.5
म्रियते याचमानो वै तमनु म्रियतेऽददत् ।
ददत्संजीवयत्येनमात्मानं च युधिष्ठिर ॥ १३.९५.५ ॥
ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ।
13.95.6
आनृशंस्यं परो धर्मो याचते यत्प्रदीयते ।
अयाचतः सीदमानान्सर्वोपायैर्निमन्त्रयेत् ॥ १३.९५.६ ॥
ਕਰੁਣਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ; ਮੰਗਣ ਤੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾ ਕੇ (ਮਦਦ ਕਰੇ)।
13.95.7
यदि वै तादृशा राष्ट्रे वसेयुस्ते द्विजोत्तमाः ।
भस्मच्छन्नानिवाग्नींस्तान्बुध्येथास्त्वं प्रयत्नतः ॥ १३.९५.७ ॥
ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਛਾਣੀਂ।
13.95.8
तपसा दीप्यमानास्ते दहेयुः पृथिवीमपि ।
अपूज्यमानाः कौरव्य पूजार्हास्तु तथाविधाः ॥ १३.९५.८ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਹ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਜੇ ਅਪੂਜੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
13.95.9
पूज्या हि ज्ञानविज्ञानतपोयोगसमन्विताः ।
तेभ्यः पूजां प्रयुञ्जीथा ब्राह्मणेभ्यः परन्तपः ॥ १३.९५.९ ॥
ਗਿਆਨ, ਵਿਗਿਆਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ਲੋਕ ਯਕੀਨਨ ਪੂਜਯ ਹਨ; ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰ।
13.95.10
ददद्बहुविधान्देयानुपच्छन्दयते च तान् ॥ १३.९५.१० ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਣ ਯੋਗ ਵਸਤਾਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ।
13.95.11
यदग्निहोत्रे सुहुते सायंप्रातर्भवेत्फलम् ।
विद्यावेदव्रतवति तद्दानफलमुच्यते ॥ १३.९५.११ ॥
ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿੱਦਿਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.95.12
विद्यावेदव्रतस्नाता न व्यापाश्रयजीविनः ।
गूढस्वाध्यायतपसो ब्राह्मणान्संशितव्रतान् ॥ १३.९५.१२ ॥
ਵਿੱਦਿਆ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ, ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਗੁਪਤ ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਤਪ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
13.95.13
कृतैरावसथैर्हृद्यैः सप्रेष्यैः सपरिच्छदैः ।
निमन्त्रयेथाः कौरव्य कामैश्चान्यैर्द्विजोत्तमान् ॥ १३.९५.१३ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਛਤ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰੋ।
13.95.14
अपि ते प्रतिगृह्णीयुः श्रद्धोपेतं युधिष्ठिर ।
कार्यमित्येव मन्वाना धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १३.९५.१४ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ; ਇਹ ਕਰਤੱਵ ਹੈ ਐਸਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਸੂਖਮਦਰਸ਼ੀ।
13.95.15
अपि ते ब्राह्मणा भुक्त्वा गताः सोद्धरणान्गृहान् ।
येषां दाराः प्रतीक्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षकाः ॥ १३.९५.१५ ॥
ਕੀ ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਬਚਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਡੀਕਦੀਆਂ ਹਨ।
13.95.16
अन्नानि प्रातःसवने नियता ब्रह्मचारिणः ।
ब्राह्मणास्तात भुञ्जानास्त्रेताग्निं प्रीणयन्त्युत ॥ १३.९५.१६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਤਸਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਬੱਧ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੰਨ ਖਾ ਕੇ ਤ੍ਰੇਤਾਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.95.17
माध्यंदिनं ते सवनं ददतस्तात वर्तताम् ।
गोहिरण्यानि वासांसि तेनेन्द्रः प्रीयतां तव ॥ १३.९५.१७ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਮੱਧਾਹਨ ਸਵਨ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ; ਗਾਵਾਂ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।
13.95.18
तृतीयं सवनं ते वै वैश्वदेवं युधिष्ठिर ।
यद्देवेभ्यः पितृभ्यश्च विप्रेभ्यश्च प्रयच्छसि ॥ १३.९५.१८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤੇਰਾ ਤੀਜਾ ਸਵਨ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਤੂੰ ਅਰਪਦਾ ਹੈਂ ਉਹੀ।
13.95.19
अहिंसा सर्वभूतेभ्यः संविभागश्च सर्वशः ।
दमस्त्यागो धृतिः सत्यं भवत्यवभृथाय ते ॥ १३.९५.१९ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿੰਸਾ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡ ਕੇ ਲੈਣਾ, ਦਮ, ਤਿਆਗ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸੱਚ — ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈ।
13.95.20
एथ ते चिततो यज्ञः श्रद्धापूतः सदक्षिणः ।
विशिष्टः सर्वयज्ञानां नित्यं तात प्रवर्तताम् ॥ १३.९५.२० ॥
ਤੇਰਾ ਇਹ ਯੱਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੰਨ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਹਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸਦਾ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ।